REKLAMA

TSUE kontra Polska

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2021-05-24 17:40
Prowadzący:
Czas trwania:
14:50 min.
Udostępnij:

O polskich kłopotach z sąsiadami i unijnymi organizacjami rozmawiamy z dr. Sebastianem Gajewskim z Centrum im. Ignacego Daszyńskiego. Omawiamy piątkowy wyrok TSUE przeciwko Polsce, który nakazał wstrzymanie wydobycia w kopalni Turów.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z nami dr Sebastian Gajewski prawnik analityk polityczny centrum imienia Ignacego Daszyńskiego dzień dobry panie doktorze dzień dobry pani redaktor dzień dobry państwu porozmawiamy o Turowie w lutym Czesi składają na Polskę skargę do Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej w piątek Trybunał wydał zabezpieczenie do czasu wydania orzeczenia Turów ma stanąć, czyli przestać wydobywać węgiel i sytuacja aktualnie jest taka, że premier Mateusz Morawiecki odgraża się, że Rozwiń » Polska nie wykona tego zabezpieczenia od tego wątku chciałabym rozpocząć, bo po pierwsze to jest ostateczne postanowienie nie można się z niego odwołać brak realizacji skutkuje karami finansowymi, jeżeli OTK będzie wnioskować komisja europejska, która oczywiście nadzoruje przestrzeganie prawa przez państwa członkowskie to jak funkcjonuje Trybunał sprawności Unii Europejskiej czy wszyscy stosują do tego co Trybunał każe, ale strona Polska uchwyciła się aktualnie art. 163 regulaminu postępowania przed Trybunałem, który to artykuł pozwala na uchylenie bądź modyfikację decyzji Trybunału w razie zmiany okoliczności sprawy jak się pan zapatruje na tę ścieżkę wyjścia sytuacji to na pewno to postanowienie sprawy dotyczące Turowa on jest też punkt widzenia polskiej strony bardzo trudno oczywiście możemy budować ocenę polityczną co doprowadziło w ogóle do tego, że ta sprawa zawisła przed Trybunałem sprawiedliwości Unii Europejskiej raczej nie budzi wątpliwości, że daleko idące zaniedbania po stronie polskiej brak zdolności do porozumienia się ze stroną czeską, bo trzeba podkreślić ich sprawy sporne między państwami członkowskimi spór o to, że jedno państwo narusza zobowiązania traktatowe inicjowane przez inne państwa należą do absolutnej rzadkości myślę, że historie takich spraw później niż 10, ale druga kwestia to jest polemika z samym postanowieniem o środkach tymczasowych no ja odnoszę takie odnoszę takie wrażenie, że rzeczywiście tutaj wiceprezesa Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej no nie zmierzyła się z pewnym problem w tym bardzo często mierzą się sędziowie orzekający w sprawach gospodarczych albo w sprawach administracyjnych znaczy sytuacji, w której muszą sformułować ocenę prawną, która tak naprawdę wiąże się z oceną pozaprawną wywołuje skutki w sferze społecznej gospodarczej w przyrodniczej technicznej dużej skali, który często sędziowie ze względu na to, że są prawnikami nie np. technikami inżynierami medykami czy ekonomistami nie potrafią albo ostatecznie rozpoznać albo dostatecznie przewidzieć, bo jeśli przeczytamy sobie postanowienie pani wiceprezes Trybunału to ta argumentacja, która prowadzi do wniosku o konieczności zastosowania środków tymczasowych wobec Polski jest argumentacją całkowicie pozaprawne to znaczy pani sędzia analizuje prawdopodobieństwo negatywnego wpływu na poziom lustra wód po podziemnych w Czechach dalszego funkcjonowania elektrowni kopalni w Turowie zajmuje się tym czy operatorzy systemu elektroenergetycznego w Polsce będą w stanie zrównoważyć brak energii elektrowni w Turowie czy nie będą w stanie tego zrobić to także 1 sekcja prawna, jeżeli mogę wtrącić, bo też czytałam uzasadnienie nie można wykluczyć mówi pani wiceprezes, że polskie przepisy naruszają unijną dyrektywę o ochronie środowiska stąd ten czeski wniosek może być zasadne tak to jest pierwszy oczywiście to jest pierwsza przesłanka, którą zawsze Trybunał sprawiedliwości Unii Europejskiej musi badać przy zastosowaniu środków tymczasowych to jest tak samo jak Trybunał sprawiedliwości twierdzi, że pan, że istnieje prawdopodobieństwo, że Polska, ustanawiając przepisy dotyczące Izby dyscyplinarnej narusza unijne wymogi dotyczące niezawisłości sędziów niezależności sądów zaś Trybunał już w pierwszej kolejności spadać, ale kolejne przesłanki odnoszą się do tego czy zarządzenie środków tymczasowych jest konieczne dla uniknięcia poważnych nieodwracalnych szkole i wreszcie co wydaje się kluczowe w tej sprawie Trybunał sprawiedliwości musi zbadać czy interesy skarżącego w tym przypadku Czech chronione przez środki tymczasowe tymczasowe, czyli przez zawieszenie elektrowni SI pozostają do odpowiedniej proporcji do interesów drugiej strony to znaczy postne tutaj jest to pole do rozważań pozaprawnych można powiedzieć technicznych, które pewnie najlepiej by było, żeby były prowadzone śmiech przez prawnika, ale przez morze inżyniera elektroenergetyka może przez osoby, która ma wiedzę z zakresu geologii, bo tutaj mowa o wpływie i na wpływie działalności lekarz działalność elektrowni na poziom wód podziemnych i rzeczywiście do upatruję tutaj pewne pole, chociaż sam takiej wiedzy technicznej naturalnie czy przyrodniczej naturalnie nie ma upatruję tu pewne pole do polemiki ze stanowiskiem Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej do ewentualnego skorygowania tego postanowienia określone postępowania przez Trybunał środki tymczasowe jak sam zresztą nazwa wskazuje no one są tymczasowe muszą być dostosowane do Monte do sytuacji, a zatem rzeczywiście taka korekta taka korekta być może byłaby niezbędna być może byłaby możliwa w dalszym toku postępowania teraz Panie Senatorze o europejskiej takiej dwutorowo i narracji i dwutorowych działań, które zamierza podjąć Polski rząd politycznie tę sprawę Ross robimy sobie na koniec, bo to też interesujące, dlaczego do tej pory rząd zwlekał z jakimkolwiek działaniem, ale po pierwsze, ten art. 163 regulaminu postępowania przed cóż, że modyfikacja decyzji 0 w razie zmiany okoliczności sprawy dzisiaj premier na konferencji prasowej powiedział o takich 3 nowych okolicznościach, które uprawniałyby Trybunał do rozważenia tej sprawy raz jeszcze je ewentualnego wycofania czy ewentualnej zmiany swojej decyzji pierwsza przesłanka to budowa tzw. ekranu, który ma zabezpieczyć wody u naszych południowych czeskich sąsiadów mówił premier Morawiecki ten ekran miał być pierwotnie wybudowany do 2023, ale Polska grupa energetyczna już obsług przystąpiła do szybszej budowy już we wrześniu będzie gotowy po drugie, nawet w sytuacji hipotetycznego zamknięcia kopalni to, czego nie doprowadzimy mówi premier to nawet takiego w takim przypadku oznaczałoby to i tak konieczność dalszego pompowania wody, a więc dalej ten element sporu polsko-czeskiego nie zostałby tym środkiem zapobiegawczym wyeliminowany po trzecie wydanie nowej docelowej koncesji, którą można zaskarżyć, której można dyskutować już w oparciu na pełnym instrumentarium prawnym jak się pan na to zapatruje na licie tutaj w tym przepisie kluczowym elementem zmiany okoliczności do być może są te moje wcześniejsze odpowiedzi właściwie to nie brzmiało tutaj chodzi tyle o zmianę stanowiska przez Trybunał dostosowanie to stosowanie nowej rzeczywista troska tymczasowego do nowej rzeczywistości i o ile ten sprawa budowy tego ekranu dotychczas w tym uzasadnieniu Trybunału sprawiedliwości została wskazana jako argument, który przemawiał za zastosowaniem środka tymczasowego, bo właśnie wskazywano na to, że ten ekran zostanie zbudowany tak późno, że niezbędne jest już dzisiaj zastosowanie środka tymczasowego natomiast rzeczywiście wydaje się biorąc pod uwagę, że kwestia kraju została wprost poruszona przez Trybunał w uzasadnieniu znaczy, że Trybunał wskazał, że m.in. za takim kształtem środków tymczasowych przemawia to, że tak późno będzie ekran wybudowany jeśli Polska udowodniła raczej uprawdopodobniła w postępowaniu przed złe, że ten ekran jednak zostanie wybudowany wcześniej być może jest szansa na dostosowanie do tego tych postanowienia o środkach tymczasowych nasze ograniczenia np. ograniczenia ich w czasie o to jest tutaj trzeba też podkreślić, że Trybunał sprawiedliwości ma bardzo dużą swobodę jeśli chodzi o orzekaniu o środkach tymczasowych to nie jest tak jak np. z różnych procedurach wstępna procedura sądowo administracyjnej nie są wskazane pewne przesłanki udzielenia tzw. ochrony tymczasowej wstrzymania wykonania aktu lub czynności tutaj mamy trochę inaczej mamy przepis 1 ze w traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które mówi o niezbędnych środkach tymczasowych i więcej oraz postanowienia o charakterze stricte proceduralnym, które zamieszczone są regularnie Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej to z 1 strony mamy oczywiście też orzecznictwo, które precyzuje kompetencje Trybunału, ale to otwiera pewne pole dla Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej no do dostosowywania treści środków tymczasowych do konkretnej sprawy, ale także do ich do ich modyfikowania przyczyn no trzeba też powiedzieć, że taka zmiana treści środków tymczasowych to nie jest praktyka zupełnie codzienna nie jest to coś, czego można spodziewać się w każdej sprawie jest, więc po stronie polskiej jest bardzo duże wyzwanie bardzo duża praca do wykonania, a żeby ewentualnie w tej procedurze, której wspomniała pani redaktor móc coś ugrać, bo niestety dotychczasowy przebieg tego postępowania zarówno postępowania przed Trybunałem jak tego wszystkiego co działo się w stosunkach polsko-czeskich w tej sprawie przed tym jak sprawa trafiła do Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej pokazuje, że raczej rząd Polski przywiązał należytej uwagi do do tej sprawy to teraz druga możliwość, której może się uchwycić Polski rząd premier przed wylotem do Brukseli szczyt unijny zapowiadał, że będzie rozmawiał z premierem Czech panowie zresztą siedemnastej powinni się spotkać w ramach grupy Wyszehradzkiej, bo takie spotkanie było w Brukseli planowane i gdyby Czesi zdecydowali się wycofać skargę to jak rozumiem Trybunał automatycznie przestaje zajmować sprawą no tak tutaj czuję szansa tak naprawdę dużą ofensywę dyplomatyczną i przekonanie Czechów, że da się tę sprawę załatwić inaczej niż, stawiając ją na ostrzu noża przed Trybunałem ja myślę, że jest dla strony czeskiej bardzo atrakcyjne, dlatego że tak naprawdę jeśli nawet z Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej uwzględni czeską skargę o naruszenie zobowiązań traktatowych przez Polskę to Polska oczywiście będzie musiała ten wyrok Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej wykonać, ale co do zasady to państwo członkowskie samodzielnie ustala środki, które służą wykonaniu takiego wyroku z dalszej kolejności tak naprawdę się cały czas stawiać na sprawę na ostrzu noża Polska nie wykonała Polska nie wykonała tego wyroku w sposób satysfakcjonujący stronę często obok pole do kolejnego postępowania przed Trybunałem Trybunał sprawiedliwości co warto przypomnieć on też nie jest zbyt ruchliwym sąd to znaczy nie jest to są, przed którym postępowanie trwają kilka miesięcy, które błyskawicznie orzeka o przedstawionych sprawach tak absolutnie nie jest wydaje się więc, że ścieżka poza poza sądowa dla strony czeskiej dla stron Polski jak się okazuje może być bardziej atrakcyjna niż najpierw oczekiwanie na wyrok Trybunału, a po stronie polskiej konieczność wykonania postanowienia o środkach tymczasowych w dalszej kolejności oczekiwanie przez strony czas na to, że strona Polska wykona w sposób satysfakcjonujący Czechów ten wyrok i ewentualnie dalsze kroki prawne do ta procedura została trochę tak skonstruowana, żeby nie była szczególnie atrakcyjna dla stron, które decydują się oddać swoją sprawę przed Trybunał sprawiedliwości, bo no to postępowanie przed Trybunałem sprawiedliwości w szczególności w stosunkach między państwami członkowskim powinno być absolutną ludzi ma rację takim środkiem ostatecznym, który się da się już naprawdę wtedy, kiedy żaden inny sposób nie można sobie poradzić ktoś na koniec króciutki komentarz polityczny trochę już pan o tym powiedział, mówiąc że rząd nie przywiązywał należytej wagi do tego co działo się na tym odcinku Turowa między polską, a Czechami no i doszło do tego wydania zabezpieczenia Polski rząd był tym niewątpliwie w piątek zaskoczony, ale sprawa stała się też od razu nośna propos propagandowo, bo rzeczy wykorzystują politycy solidarnej Polski były takie wpisy w mediach społecznościowych Michała Wosia Michała Wójcika niemalże zamach na polskie bezpieczeństwo energetyczne wszystko było podejrzane spiskowe myśli pan, że to też będzie taka woda na młyn narracji antyunijnej niektórych środowisk obawiam się tak, chociaż ta narracja to te wpisy, o których pani mówi ze stanowiska, które pojawiają się w niektórych mediach wypadają z ustaleń, których prawicowych polityków one nie znajdują podstaw obowiązującym prawie Unii Europejskiej Polska wchodząc do Unii Europejskiej będą z Unii Europejskiej miała pełną świadomość jak brzmi art. 279 dzisiejszego traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wiedzieliśmy idziemy dalej, że Trybunał może zażądać środki tymczasowej ma w tym zakresie dosyć dużo swobody, o czym wcześniej mówił natomiast w tej świadomości na pewno nie ma za część naszego społeczeństwa nawet pewna część klasy politycznej być może wciąż jest także Unii Europejskiej o zasadach, na których ona funkcjonuje w procedurach, które obowiązują w instytucjach unijnych mówimy za mało mamy zbyt małą świadomość rzeczywiście jeśli to całą dyskusję o postanowieniu dotyczącym Turowa nie odnieść się z tego kontekstu traktatowego kontekstu proceduralnego oto wychodzi na to, że Unii Europejskiej jest także 1 pani sędzia może zamknąć elektrownię, która odpowiada za 5% polskiego zapotrzebowania na energię elektryczną jeszcze tego się można na energię te jeszcze tego można się odwołać rzeczywiście jest to woda na różne środowiska euro sceptyczny, ale myślę, że jeśli nie wytłumaczy się tego kontekstu lat przeciętny obywatel mające skromną wiedzę na temat Unii Europejskiej no tak, ale to jest posiadanie w porządku, więc wydaje się, że to raz kolejny okazuje się, że no niestety nie odrobiliśmy czy raczej klasa polityczna, która przecież odpowiada nie odrobiła takiej lekcji edukacji Obywatelskiej za mało w ciągu kilkunastu lat członkostwa Unii Europejskiej drukowaliśmy społeczeństwo tak niestety są dzisiaj efekty dr Sebastian Gajewski prawnik analityk polityczny centrum imienia Ignacego Daszyńskiego bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję serdecznie państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas wywiad polityczny dobiega końca wydawał Tomasz Krzemiński realizował Adam Szura na to 360 zaprasza dzisiaj Adam Ozga ja polecam się audycję historyczną powrót do przyszłości tuż po dwudziestej drugiej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA