REKLAMA

Europejska Karta Praw Podstawowych

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-05-24 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:37 min.
Udostępnij:

W jakich okolicznościach pojawił się pomysł stworzenia Karty? Co w niej jest? Jaki jest jej praktyczny sens?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór przed nami poniedziałkowe wydania audycji cyklu Maciej Zakrocki przedstawia, a skoro poniedziałkowe to i unijne, bo w poniedziałki o naszej Unii Europejskiej jej historii rozmawiam ze znakomitymi znawcami przedmiotu tak też będzie dzisiaj tematem audycji będzie europejska karta praw podstawowych tak się złożyło, że piękna dwudziesta rocznica podpisania karty przypadła na czas walki z pandemią i dopiero teraz, gdy sytuacja się nieco Rozwiń » poprawiła niektóre instytucje chcą do tego wydarzenia 7grudnia 2 tysięcznego roku nawiązać jutro np. przedstawicielstwo komisji europejskiej w Polsce, a także agencja do spraw praw podstawowych organizują debatę online z udziałem m.in. Very Jourovej wiceprzewodniczącej komisji europejskiej odpowiedzialnej za wartości i transparentność pana prof. Adama Bodnara Rzecznika Praw Obywatelskich czy pani prof. Anny Rogowskiej kierownika katedry europejskiego prawa konstytucyjnego na wydziale prawa administracji Uniwersytetu łódzkiego to jutro, a pani profesor z państwem spotka się już za chwilę i będzie to okazja do przypomnienia jakich okolicznościach pojawił się pomysł stworzenia karty czemu w sumie tak późno co w niej jest, jaki jest jej praktyczny sens posłowi takie głosy, że zapisy powielają inne akty prawne respektowane w europejskich państwach sprawa karty wydaje się o tyle ciekawa w Polsce, bo o to, o czym czasem nie pamiętam, gdy decydowały się losy karty jej wejścia w życie w końcu 2007 roku Polski rząd postanowił przyłączyć się do tzw. protokołu brytyjskiego, który wyłącza stosowanie karty w niektórych obszarach, ale później słyszeliśmy, że jednak i Polski instytucje sądy na kartę się powołują no to obowiązuje ona w naszym kraju czy nie o tym będzie nam opowiadał w drugiej części pan Rafał, że dla ekspert przedstawicielstwa komisji europejskiej w Polsce goście pojawią się już za chwilę, a teraz pora jeszcze na subiektywny przegląd informacji dnia Maciej Zakrocki przedstawia po testach kilku regionach Francji prezydent Emmanuel Macron zapowiedział spełnienie 1 ze swoich wyborczych obietnic i rozszerzenie programu Culture pas na cały kraj od teraz każdy wchodzący dorosłe Francuz będzie otrzymywał 300EUR do wydania na kulturę pieniędzy Francuzi nie zostaną jednak w gotówce będą dostępne w specjalnej aplikacji do wydania w ciągu 2 lat, choć francuskie muzea kina zaczęły działać w ubiegłym tygodniu po prawie półrocznej przerwie ograniczone do 35% dotychczasowej maksymalnej liczby gości CAL, czyli pas nie jest pomysłem związanym z próbą zachęcania do wizyt w placówkach kultury po pandemii, choć władze wierzą, że będzie to dodatkowy efekt działania funduszu testy 14 regionach Francji trwały od 2 lat początkowo władze zakładały przekazanie młodym Francuzom jednorazowo po 500EUR jednak po testach plan ewoluował do obecnej formy, a więc 300EUR do wydania w aplikacji, a 200EUR 2020 drugie roku będzie przekazywane w ratach nastolatkom, którzy ukończyli piętnasty rok życia pieniądze można wydawać na wiele sposobów od zakupu książek czy biletów na koncerty przez gry komputerowe czy materiały edukacyjne po bilety właśnie do kina teatru czy zakup abonamentów w serwisach V0D pod warunkiem, że młodzi Francuzi wydadzą pieniądze we francuskich serwisach takich jak muzyczny serwis Deezer czy kanał plus ani na ich popularne amerykańskie odpowiedniki tak jak w Netflix coś powiem tak wydaje mi się, że to mądrze wydane budżetowe pieniądze Maciej Zakrocki przedstawia on już kolejny dowód na to, że psy mogą być znakomitymi startami w poszukiwaniu koronawirusa ten dowód przedstawili brytyjscy naukowcy z londyńskiej szkoły higieny medycyny tropikalnej badacze chcieli sprawdzić czy psy są w stanie wyczuć charakterystyczny zapach związany z obecnością koronawirusa sars-cov 2 w organizmie osoby, która jest zakażona, ale nie wykazuje objawów choroby w tym celu psom zaprezentowano ubrania i maski należące m.in. do osób, które są zakażone, ale przechodzą infekcję bezobjawowo badanie wykazało, że psy były w stanie poprawnie zidentyfikować od 82 do 94% próbek badacze podkreślają, że badanie wykazało, iż zakażenie koronawirusem wiąże się z konkretnym zapachem, który psy mogą wykryć z niezwykłą precyzją w miniony piątek Tajlandia zaczęła używać psów do wykrywania zakażeń koronawirusem na podstawie próbek ludzkiego potu jak pisze Financial Times 36 labradorów wyszkolonych w celu wykrywania wirusa wykazało się w 95%ową skutecznością w tym zakresie co pokrywa się z wynikami badaczy w wielkiej Brytanii miałem dwukrotnie robiony test mogę powiedzieć to całą odpowiedzialnością zdecydowanie wolę by w 2 tomie wesoły labrador, iż nawet wesoła pani doktor składała patyczek do gardzieli nosa Maciej Zakrocki przedstawia 3 naukowców z chińskiego Instytutu wirusologii w Wuhan trafiło do szpitala z objawami zakażenia koronawirusem w listopadzie 2019 roku donosi dzisiejszy Wall Street Journal, powołując się na raport amerykańskiego wywiadu ustalenia mogą jednak zintensyfikować dochodzenie mające ustalić czy wirus sars-cov 2 wydostał się z tamtejszego laboratorium czemu władze w Pekinie zaprzeczają informacja nowojorskiego Dziennika w raporcie wywiadu USA pojawiła się w przeddzień spotkania światowej organizacji zdrowia, która ma powrócić do dochodzenia na temat genezy covid 19 rzeczniczka rady bezpieczeństwa Narodowego nie skomentowała tekstu Wall Street Journal przyznała, że administracja Bidena nadal ma poważne pytania dotyczące początków covid 19 w Chinach i chcę to ustalić w sposób wolny od upolitycznienia we współdziałaniu z WHO i specjalistami z różnych krajów nie zamierzamy wydawać oświadczeń, które przesądzają o trwających badaniach WHO nad źródłem sars-cov 2, ale jasno stwierdziliśmy, że solidne i technicznie wiarygodne teorie powinny być dokładnie ocenione przez międzynarodowych ekspertów powiedziała rzeczniczka jak przypomina Gazeta władze w Pekinie twierdziły, że wirus mógł pochodzić spoza Chin w tym laboratorium w bazie wojskowej Fort de trick meble and wezwały też WHO do zbadania wczesnych ognisk covid w innych krajach bardzo z tym ciekaw czy to się kiedyś wyjaśni czy będzie to miało jakiś taktyczny sens, że się dowiemy, gdzie zaczęła się największa tragedia początku 2001. wieku Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz pora na cytat dnia sięgamy do wydarzenia dzisiejszego poranka, kiedy przed ambasadą Białorusi w Warszawie działacze lewicy z grupą mieszkający w Polsce Białorusinów zorganizowali protest konferencję nawiązującą do wczorajszej awantury, jaką wywołał reżim Łukaszenki, ściągając miejska samolot pasażerski linii ANR głos zabrała m.in. polsko białoruska aktywistka Jana Szostak my wiemy, że my musimy teraz wysyłać sygnał o pomocy SOS my chcemy wsparcia, bo inaczej te osoby, które się z reżim po prostu zabije my nie możemy milczeć wszystko nam pozostaje to minuta krzyku i rzeczywiście usłyszeliśmy trwający 60 sekund krzyk poprosiliśmy o komentarz do tego protestu, ale do całej tej historii Sławomira Sierakowskiego krytyki politycznej porwanie Ramana Pratasiewicza i samolotu im zresztą, że Białoruś wraca na pierwsze strony gazet niestety z takiego powodu rzeczywiście stawiano w takiej tragicznej sytuacji z 1 strony czujemy, że coś musimy zrobić, a z drugiej strony czujemy jednocześnie się bezradni dlatego gdy odpowiedzialnej tak taki wszelkiej to jest właściwie bardzo adekwatny do tego a w jakiej sytuacji stawia pani przecież nie wypowiemy wojny Białorusi nie wypowiemy Rosji to są 2 fedrować de facto reżimy i też wiemy, że i Unii Europejskiej zachód dotąd tak naprawdę zachował się bardzo biernie to po otruciu Nawalnego po tym co okazało się, że wydarzyło się w Czechach sankcje były pozorne Nord Stream 2 zbudowany dalej, ale w gruncie rzeczy tak naprawdę wszystko mamy w swoich rękach my z 1 strony dziennikarzy, a z drugiej strony tej chwili drogę i tak długo jak będziemy mieli determinację do tego, żeby jednak od gorsze nie zapominać, że tak długo Łukaszenka nie będzie pewny dnia nocy to co się wydarzyło jest funkcją strachu, ale to rząd porusza nie pójdziemy właściwie wynika z tego, że on wie, że te protesty mogą w każdej chwili powtórzyć i to co właściwie najważniejsze w tej sytuacji jest to, że to od nas zależy też 100 i w jakiej sytuacji będzie porwany Protasiewicz jego partnerka też, bo to uwaga świata może tylko dać mu jeszcze musi względną ochronę także innych interesujemy się piszmy oferujemy im, bo nikt nie będzie silniejszy od nas Unia europejska stany Zjednoczone tylko nasza uwaga determinacją bardzo dziękuję za komentarz, a teraz już pora na główny temat audycji Maciej Zakrocki przedstawia jest już z nami pani prof. Anna Wyrozumska kierownik katedry europejskiego prawa konstytucyjnego wydział prawa i administracji Uniwersytetu łódzkiego i biuro dobry wieczór dobry wieczór dobry wieczór panu dobry wieczór państwu właściwie podstawowa rzecz, która mnie ciekawi to jest taka, dlaczego tak tak późno zabrano się za tę kartę praw podstawowych czy to nie jest też trochę dowód na to, że ona tak na pewno sprawy zawiera w sobie mnóstwo takich oczywistości, które w przestrzeni państw demokratycznych, bo właściwie występują występowały również innych jakiż no nie wiem konwencja czy dokument były takie próby wprowadzenia do traktatów ustanawiających wspólnoty i odwołania na jeszcze wtedy nie myślano o dokumencie wspólnym, bo na to, żeby wypracować taki dokument to musiała być jednak zgoda państw członkowskich odpowiednia atmosfera, ale bardzo wcześnie myślano o tym żeby, żeby w traktatach założycielskich było odwołanie europejskiej konwencji praw człowieka i jesteś chyba taki taki ważny moment żeby, żeby zauważyć, że twórcy wspólnej europejskiej już w latach 50, gdy myśleli o tym, że na powinny być jednak tu we wspólnotach przestrzegane prawa naprawę podstawowej pan też słusznie redaktor zauważył, że to są prawa takie, które na wynikały z tradycji konstytucyjnej państw członkowskich lata pięćdziesiąte to jest także właśnie ten moment, w którym 50 trzecim roku wchodzi w życie europejska konwencja praw praw człowieka, więc te, dlaczego nie wcześniej także odpowiedzieć, że wcześniej była europejska konwencja praw człowieka jak pani Beata konwencja też musiała jakoś ustabilizować musiała się narodzić jakaś praktyka i jej stosowania to wszystko wymagało wymagała odpowiedniego czasu i właśnie pierwszej pierwszy w traktacie, który ustanawia europejską wspólnotę węgla Stali nie było takiego żadnego odwołania do ochrony praw podstawowych pojawiło się w takim projekcie europejskiej wspólnoty politycznej po pięćdziesiątym trzecim roku, ale ten projekt padł, bo w parlamencie francuskim oparto projekt traktatu, który ustanawiał jeszcze inna wspólnota mianowicie europejska wspólnota brama i Tychy nowoczesna zrezygnowano z tych odesłań i gdyby 1007. roku opracowywano traktaty ustanawiające EWG i euro, a to po prostu tego nie zrobiono prawda oba były obawy, że to jest może nie ten moment, że ta, że nie może tak być prawda, że także, że nie możemy zniechęcać po prostu państw członkowskich do projektu wspólnotowego wymagania radni jeszcze czegoś więcej, a więc nie jest tak wydaje mi, ale potem prawie 30 lat mija, zanim no pojawia się więcej nawet tak, bo to jest dziś mówi się 90 dziewiąty rok, kiedy się pojawia ten pomysł, żeby to jednak wrzucić mówiąc trochę miałabym językiem wszystko na 1 dokumentu tak, ale najpierw były najpierw jednak zaczyna działać Trybunał sprawiedliwości od 1969 roku od pierwszej sprawy, których uznał, że naprawa podstawowe, które są zawarte w konstytucjach państw członkowskich czy europejskiej konwencji one one także mogą być chronione na poziomie prawa wspólnotowego jako zasady ogólne prawa to jest tak ma dosyć istotny i a potem jest po prostu nudne wręcz całe ciała masa przeróżnych orzeczeń Trybunału sprawiedliwości, które tam konstrukcje i ochrony praw podstawowych jako ogólnych zasad prawa Unii rozwija, więc to też nie było takiej w związku z tym orzecznictwem wydają się też nie było takiej pilnej potrzeby na poza tym traktat z Maastricht traktat 13, gdy jednak już wspomina o ochronie praw podstawowych wprowadza taki przepis do traktatu Unii Europejskiej, który bardzo wyraźnie mówi, że właśnie prawa podstawowe, które są zawarte w tradycjach konstytucyjnych państw członkowskich czy europejskiej konwencji są chronione jako zasady ogólne prawa także o kwotę będą w 2 tysięcy teraz odpowie ostatni właściwy moment, kiedy jest już zgoda na to, żeby po prostu to orzecznictwo Trybunału sprawiedliwości zabrać się nie, żeby jednak na różnych listach z konstytucji państw członkowskich prawa europejskiej konwencji praw nazywany był bardziej widoczne w Hanoi tam zresztą chodziło chyba naszą o to, żeby trochę uzupełnić niektóre rzeczy no może to to warstwa spowodowane jakąś taką koniecznością rozszerzenia tego co było w konwencji praw człowieka o wszystko co co tylko możliwe, aby już nie było żadnej wątpliwości, że te prawa podstawowe są powinny być przestrzegane, bo chyba właśnie nie było czym wciąż nie ma europejskiej konwencji praw człowieka Niewiem prawa do godności prawa do azylu prawo do dobrej administracji coś co właśnie się potem pojawia w karcie praw podstawowych tak europejska konwencja praw człowieka zawiera tylko raz sam tekst konwencji to 13 no ale jest to prawo na jeszcze można by dodać pary, które zawarte są uregulowane w protokołach dodatkowych europejskiej konwencji, więc jeżeli zestawimy ten katalog systemu europejskiej konwencji praw człowieka i karty Nata widzimy, że jest o wiele więcej praw chronionych na poziomie tutaj Unii Europejskiej, więc absolutnie to jest taki taki moment w letnim, w którym przede wszystkim tak jak w preambule karty praw podstawowych jest powiedziane chodzi o to, żeby te prawa były bardziej widoczne, żeby one były bardziej czytelne właśnie dla obywateli, żeby obywatel, który sam chce się powołać na prawo podstawowe, że będzie musiał szukać prawdy tego tego prawa i udowadniać podarta ATA, choć w krajach jak nie ma lekkiego i tutaj muszą udowodnić, że to prawo i jest w europejskiej konwencji Jeana w systemie prawa europejskiej konwencji jest ten w ten sposób rozumiane albo szukać jakichś innych aktach prawa Międzynarodowego w traktatach założycielskich, a więc, więc kartę teraz oczywiście bardzo tak nowoczesnym katalogiem praw podstawowych i zawiera rzeczywiście takie prawa, który chętnie na nie ma i wielu konstytucje państw członkowskich i nie ma też europejskiej konwencji takie np. na to, ale może takim prawie bowiem prawo do integralności osoby ludzkiej pyta też bardzo interesujące prawo nie wywodzi się z konwencji bioetycznej konwencji, której na Polskę np. nie ratyfikowała jakaś część zimny większa państw członkowskich tę konwencję ratyfikowały, ale jako specjalna zawiera takie prawa, które okazało się, że jednak są dla wszystkich dla wszystkich ważne m.in. prawo do ochrony integralności ona oznacza m.in. także zakaz i reprodukcyjnego klonowania istot ludzkich spraw ten dosyć takiego punktu widzenia istotne istotne rzeczy o ochronę praw konsumentów praw dlatego też łamanie europejskiej konwencji o konstytucjach krajowych, a tu jednak prawie Unii dosyć odgrywa istotną rolę no i teraz jeszcze tylko na sekundę wracając do do tej historii no bo właśnie 7grudnia ubiegłego roku było dwudziesto lecie podpisania karty, ale no to jest taka sytuacja powiedziałbym trochę no właśnie to przy okazji poproszę o wyjaśnienie, bo ona została podpisana, ale przecież nie obowiązywała, bo dopiero no wchodzi w życie wraz z traktatem lizbońskim na dobrą sprawę, czyli w roku 2009 AAA co się dzieje właśnie w tym okresie 2, kiedy ona jest podpisywana w roku 2000 to jesteśmy jeszcze na etapie początkowym zasadzie negocjacji akcesyjnych, a więc rozumiem, że nie było jeszcze jakiegoś polskiego udziału chyba w pracach nad tą kartą, a potem, kiedy jesteśmy członkiem Unii Europejskiej wchodzi to właśnie w ten etap wprowadzania karty wżycie wraz z traktatem lizbońskim no to się pojawiają polityczne takie okoliczności, które powodują, że ostatecznie przystępujemy do tzw. protokołu brytyjskiego i w związku z tym nie wszystkie postanowienia karty uznaje Polski rząd za za wiążące co takiego się dzieje w tych latach, że rzecz, że aż no między 79 lat jak patrzę na wydarzenia historyczne ta karta niby jest, ale nie ma no właśnie ta pokazuje też, że nie było zgody państw członkowskich NATO, żeby karta stała się wiążącym dokumentem do nakazu z różnych powodów prawa do państwa mogły się tego obawiać mogły się obawiać właśnie tego, że przez te prawa podstawowe w jaki sposób poszerzy się kompetencja Unii Europejskiej Trybunał sprawiedliwości stanie się takim sądem, który no będzie ingerował również im większe obszary, które pozostają poza kompetencjami, więc taka na pewno temu towarzyszyła taka obawa przed o uogólnienie po prostu tai tej ochrony praw podstawowych i tam na 20002 braku Natasha była tylko w ten sposób, że 3 instytucje unijne, a mianowicie komisja parlament rada, a one proklamował uroczyście kartę praw podstawowych uznały, że karta będzie obowiązywała w ich działaniach można powiedzieć, że tak samo zobowiązały się do tego że, tworząc np. dyrektywy rozporządzenia czy decyzje będą przestrzegać przestrzegać praw podstawowych i tylko i tylko na posiedzeniu rady europejskiej karta została przyjęta do wiadomości przez państwa członkowskie można powiedzieć politycznie została zaakceptowana przez państwa członkowskie, ale rzeczywiście nie wiązała natomiast cały czas obowiązywały te postanowienia w traktatach artykuł TFUE traktatu Maastricht w traktacie Unii Europejskiej potem został zamieniony w traktacie amsterdamskim art. 6 ja cały czas jednak wskazywał, że Unia przestrzega tych praw, które wynikają z konstytucyjnych tradycji państw członkowskich i europejskiej konwencji jako zasady ogólne prawa i cały czas Trybunał jednak orzekał i zgodności aktów prawa Unii państw członkowskich, kiedy państwa członkowskie wykonywały prawo Unii z prawami podstawowymi i również interpretował prawo Unii zgodnie z prawami podstawowymi, więc ze to była taka równoległa ochrona także karta czyszczona była powoływana jako powiedzmy sobie tak jeszcze dodatkowy argument, że spójrzcie jeszcze prawo jest tutaj wyrażone w 5 w tym przepisie karty praw podstawowych, a 22007 roku jest też bardzo istotny istotny moment, bo karta zostaje na włączona do traktatu z Lizbony zostaje włączona w taki sposób, że w art. 6 traktatu Unii Europejskiej zostanie wprowadzony przepis, który mówi, że nawet prawa, które są zawarte w karcie nie one są w unii przestrzegany, że karta staje się wiążącym wiążącym dokumentem najmniej regule nie ulega wątpliwości, że karta nabiera moc taką samą na gruncie prawa Unii jak traktaty założycielskie, czyli Najwyższego tego nawet o charakterze konstytucyjnym jest oczywiście to jest bardzo istotny moment na od tego czasu powoli Trybunału sprawiedliwości też zaczyna przyzwyczajać do partii powoli się orzecznictwo rozwija i być może dzisiaj można już zupełnie spokojnie stwierdzić, że karta jest znacznie częściej powoływana rada nie jak pisze MFW by podkreślanie, że to są zasady ogólne prawa i jeszcze dodatkowa uregulowane w karcie tylko po prostu powoływana jest powoływana jest karta do tego też trzeba było przez wydaj lekarza karta jest wiążącym wiążącym prawem w jakiej jeszcze był moment, który chciałbym poprosić o wyjaśnienie, które może trochę komplikowało sytuację i w efekcie m.in. spowodował powstanie tego protokołu brytyjskiego, którym wspomniałem, bo to jest ten czas między liceum, a Lizboną, kiedy trwają prace konwentu, który ma z kolei przygotować konstytucję dla Europy no właśnie tak ta karta jest brana pod uwagę jako element tejże konstytucji tak wdzięczne wydaje w razie, bo potem krwawienia prod proszę o ewentualne poprawki teraz m.in. Brytyjczycy, którzy sami mają zupełnie inną tradycję konstytucyjną mówiąc krótko tej konstytucji jako takiej nie mają wpisanej zaczęli się zastanawiać co by było, gdyby weszła w życie konstytucja europejska właśnie jako spisany dokument prawny i przy okazji ta karta no, a oni mieli tutaj pewne wątpliwości uznali, że ich rozwiązania wewnętrzne no bo muszą być istotniejsze niż niższy niż wspólnotowe czy z tego powodu między tam chodziła między nimi też prawa związków zawodowych 8 z konkretnych przypadkach czy czy to rzeczywiście powód ten lęk że, że karta stanie się konstytucją i dlatego zaczęły się właśnie pojawiać głosy najpierw ze strony brytyjskiej, że możemy się z tego wyłącza na raka może tak tak ogólnie Tatarzy traktat ustanawiający konstytucję dla Europy przez to, że u nas włączyło karty praw podstawowych jako rozdział traktatu że, że ten traktat prowadzi do właśnie takiego, ale federalizm działania Unii i że to jest właśnie te na zresztą sama nazwa także to jest pewne tutaj te mieści się mężem też w tym lęku generalnie przedtem przed zastąpieniem państw narodowych jako jakąś jakimś tworem taki, który za chwilę stanie się stanie się państwem, ale przecież Brytyjczycy oczywiście ani nie prze różne obawy w odniesieniu do karty praw podstawowych np. tak jak pan redaktor wspomniał przede wszystkim chodziło taki rozdział w karcie, który nazywa się Solidarność Emu, który reguluje prawa o charakterze socjalnym, a te auta przede wszystkim, ale budziła obawy, że na po prostu jeżeliby, więc w Zjednoczonym królestwie też prawo nie jest znany aktor tutaj pani może rozszerzać mniej lub tego tego prawa nie może wprowadzić w ogóle takiego nowego nowego prawa prawda, że ta jeśli chodzi o ocenę zgodności prawa brytyjskiego sen kartą praw podstawowych NATO może chodzić tylko od prawa, które są znane na gruncie prawa prawa Zjednoczonego Zjednoczonego Królestwa, więc to czasami to są takie takie obiekty, które dotyczą pewnego obszaru kontroli zgodności prawa brytyjskiego nasze karną prasie w podstawowym, ale obiekcje brytyjskie przy traktacie ustanawiającym konstytucję dla Europy nie zostały odśnieżone, dlatego że wprowadzono do karty 4 nowe przepisy do art. 50 tego drugiego 4 nowe przepisy no to jest absolutnie nie odpowiedź na na obiekcje obiekcje brytyjskie i te przepisy mówią o tym, że ilekroć się prawa, które są zawarte w karcie wynikają z tradycji konstytucyjnych państw członkowskich to prawa te powinny być interpretowane zgodnie z tym i tradycjami tu właśnie ta interwencja brytyjska spowodowała, że w karcie znalazły się takie sformułowania jak prawa i zasady i Brytyjczycy podkreślali właśnie, że niektóre spraw zawartych w karcie to są prawa, czyli takie prawdziwe prawa, które się mogę przed sądem powołać takie prawo do sądu czy prawo do prywatności, a inne prawa to są zasady czy to co byśmy powiedzieli takie prawo o charakterze programowym, na które ja się bezpośrednio nie mogę powołać, bo one muszą być rozwinie NT drodze no ustawodawstwa siada czyta na gruncie prawa Unii musi być przyjęta dyrektywa UE rozporządzenie, które będzie rozwijało prawa czy też na gruncie prawa krajowego takie przepisy będą będą powstawać prawda na taką zasadą jest np. jedno takie prawo prawa osób niepełnosprawnych rada dzielnicy żadne żadne prawo z karty bezpośrednio nie wynika dla tych osób natomiast nas z przepisów dyrektyw z rozwijających się to prawo innych przepisów tak nadaje wtedy te prawa ME, które stanowią zasady nie mogą obyć się te, jeżeli zostaną rozwinięte w tym ustawodawstwie one mogą być powoływane, ale tylko dla interpretacji czy kontroli właśnie tych aktów rozwijających prawa i tam też takiej przepis dodany w karcie, który mówi, że jeżeli przepisy karty odsyłają do prawa krajowego czy do prawa Unii te mają być interpretowane zgodnie z tym z tymi prawami tak na jej np. prawo do zawarcia małżeństwa to jest takie prawo, które mówi, że przysługuje nam o kobiecie mężczyźnie m.in. przysługuje prawo do zawarcia też karta nie wymienia tutaj ani kobiety ani mężczyzny przysługuje prawo do zawarcia małżeństwa zgodnie z prawem krajowym państw członkowskich efektom pewnie miało m.in. jak rozumiem rozwiać wątpliwości ówczesnego rządu polskiego, że właśnie np. ta karta będzie wprowadzała takie rozwiązania, które na z naszego punktu widzenia wtedy rządu też prawdę w sądzie do przyjęcia, ale to rozumie właśnie to już niestety muszę poprosić o taką krótką wypowiedź rozumiem, że między nimi też wprowadzone dodatkowe punkty, o których pani mówi właśnie miały pokazać, że nie ma się, czego bać kartę można bez problemu przyjąć to niczym nie na narusza to, że takiego porządku danego kraju, bo te miałyby gwarancji radarze, że to będzie taka interpretacja karty będzie w ten sposób w ten sposób wyglądała no właśnie to może najwyższy czas wrócić do dyskusji jednak przyjęciu karty pełni również w naszym kraju do czego może spóźnione obchody rocznicy się przysłużą bardzo dziękuję pani profesor z rozwojem pani prezes Anna Wyrozumska kierownika ten europejskiego prawa konstytucyjnego wydziału prawa administracji Uniwersytetu łódzkiego i euro była z nami raz jeszcze dziękuję dobrej nocy Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz gościem audycji jest zapowiadany wcześniej pan Rafał Szyndler przedstawicielstwo komisji europejskiej w Polsce dobry wieczór inna wyrażeń nagrywanego dobry państwo no właśnie teraz najpierw może trzeba by odpowiedzieć na to kluczowe pytanie to jak to w zasadzie z formalnego punktu widzenia jest skoro Polski rząd wtedy rząd pana Jarosława Kaczyńskiego uznał, że nie przystępujemy czy nie nie podpisujemy się pod kartą praw podstawowych toczy w konsekwencji ona obowiązuje w Polsce czy nie obowiązuje parcia częsta jest od czysto prawniczego można powiedzieć taka, że karta obowiązuje na pewno polskie i polskie Polska jako państwo polskie władze natomiast problemem jest tzw. protokół brytyjski dołączane do traktatu lizbońskiego, który wyłącza stosowanie karty w pewnym zakresie stosunku dla Polski Wielkiej Brytanii w tej chwili moglibyśmy nazwać ten w latach Krakowem polskim, a pani też wielka Brytania nie jest już członkiem Unii Europejskiej i tutaj wśród prawników są pewne wątpliwości teraz te co do znaczenia prawnego tego protokołu 1 grupa ratowników twierdzi, że protokół brytyjski i nie ma tak naprawdę większego znaczenia prawnego i postanowienia karty praw podstawowych obowiązują w Polsce na tej samej zasadzie wszystkie inne przepisy prawa Unii Europejskiej i inni tych jest większa się, twierdząc że jednak ten protokół pewne znaczenie prawne mianowicie wyłącza możliwość stosowania czy powoływanie się na przepisy karty praw podstawowych przez polskich obywateli przed polskimi sądami i przed europejskim Trybunałem sprawiedliwości oznacza ta, tyle że w przypadku, gdy ktoś chce bronić swoich praw, które są zapisane w karcie praw podstawowych przed sądem to dla obrony tych praw nie może się powołać wyłącznie na przepis karty praw podstawowych w postępowaniu przed polskim sądem przed europejskim Trybunale sprawiedliwości, jeżeli takiego postępowania by doszła c nie znaczy, że polskie władze nie mają obowiązku przestrzegania przepisów karty praw podstawowych przy stosowaniu prawa Unii Europejskiej, ale na to właściwie zostajemy w takiej sytuacji otwartej tak, bo można oczywiście powiedzieć sobie niech tam prawnicy dyskutują czy polemizują natomiast jak w tej sytuacji postępować w praktyce znaczy czy w takim razie w ogóle polskich sądach, bo ja słyszałem, że jednak tak jest z racji tego, że wielokrotnie w różnych procesach znowu, choć u nas nie będą nie ma tego prawa precedensowego sędziowie powołują się na na kartę to, że mimo, że nie ma to de facto ona jest no właśnie to jest troszkę tak trudne do zrozumienia szczególnie dla osób, które nie znają się naprawdę zresztą dla prawników ta sytuacja nie w pełni jasna, ale chodzi tutaj o to, że jeżeli jak obywatel, który chce bronić swoich praw zapisanych kartek gwarantowanych przez kartę praw podstawowych chciałby robić wyłącznie na podstawie przepisów karty praw podstawowych i ten przepis konkretny, który uważa, że naruszony powołał by w pozwie skierowanym np. do polskiego Sandy byłaby to jedyna podstawa prawna naklejono opieramy swoje roszczenie to w takim wypadku można i skutecznie twierdzić zatem, że i ten nie jest wystarczająca podstawa prawna, ale z praktycznego punktu widzenia nie ma większego znaczenia, ponieważ póki czas wszystkie prawa wolności, które są zagwarantowane w karcie praw podstawowych są też gwarantowane przez przepisy prawa polskiego, więc jeżeli karta praw podstawowych np. zakazuje stosowania tortur na to, żeby kraj, żeby bronić przed głosowaniem da Artur można również powołać na odpowiednie przepisy prawa polskiego i przy okazji przywołać przepisy prawa unijnego w tym karty praw portal właśnie te, jakby takie posiłkować kasowanie karty praw podstawowych jest jak najbardziej możliwe wskazanie to znaczy pozwie można powołać na przepis prawa polskiego i również zapisy karty praw podstawowych i interpretować również prawo polskie w świetle właśnie postanowień karty praw podstawowych, jeżeli oczywiście mówimy tutaj o ochronie praw przy okazji stosowania prawa unijnego, bo musimy wiedzieć, że karta praw podstawowych ma zastosowanie jedynie w stosunku do organów instytucji unijnych jak też do państw członkowskich tylko łącznie w obszarze treściach łamane prawo unijne ten nie jest łatwe do zrozumienia, ale póki co od strony praktycznej nie stwarza większego problemu jeśli chodzi o ochronę praw przed polskimi sądami zupełnie inna sytuacja byłaby, gdyby w Polskim prawie wprowadzić takie zmiany, które byłyby oczywiście sprzeczne z przepisami karty praw podstawowych albo też, gdyby niektóre z tych praw, które sam zawarte w karcie praw podstawowych nie było już chroniony prawie polskim wówczas mielibyśmy wtedy problem, bo karta praw podstawowych na stałaby się wtedy jedynym instrumentem, który gwarantuje polskim obywatelom ochrony tych praw na jeszcze nie zapominajmy oczywiście europejskiej konwencji praw człowieka, ale w takiej rzeczywiście sytuacji stanęli byśmy pan przed dylematem co do Zet rzeczywistego znaczenia tego specjalnego protokołu brytyjskiego, kiedy te sprawy były, gdy właśnie takim przy przedmiotem gorących dyskusji politycznych akurat w Polsce raz doszło do zmiany rządu i traktat lizboński podpisywał już rząd Donalda Tuska w tedy pojawiła się taka presja, że w tym, że w tej sytuacji może jednak warto by karty było podpisać no i ówczesny szef rządu tłumaczył, że trudno byłoby o ratyfikacji traktatu w Polsce, gdyby on postanowił zmienić decyzję i niezależnie od tych zastrzeżeń, które poprzedni rząd i ówczesny prezydent zgłaszali, gdyby zdecydował się właśnie na przyjęcie tej karty, ale powiedział wówczas takie zdanie jeśli zmienią się okoliczności i uda nam się wyjaśnić wątpliwości sceptyków wobec niektórych zapisów to wrócimy do tematu no to był rok 2007 Mich minęło tak 13 lat i 6 miesięcy no wydaje się, że wszystkie wątpliwości do tego czasu już zostały wyjaśnione czy to jest także właściwie nie ma sensu wracać do tego tematu i dlatego nikt tego specjalnie nie podnosi czy jednak byłoby dobrze, gdyby Polski rząd to pewnie nie ten, ale jakiś może kolejny no właśnie czy wystąpił z taką inicjatywą czy to w ogóle zawsze można jakoś bez problemu zrobić formalnie, żeby tę kartę przyjąć jak znacie Polska podpisała kartę praw podstawowych jak przyjęła kilka przystąpiła do tak tak jak mówią ludzie albo protokołu rakietę oczywiście Polska może tego protokołu odstąpić i wtedy ten protokół przestanie istnieć z tej przyczyny, że no 1 sygnatariusz, który do niego przystąpił po prostu po wystąpieniu Wielkiej Brytanii Unii Europejskiej na korzystanie przez tanie jak być stroną tego protokołu oczyszcza zostanie częścią prawa Unii z tej przyczyny, że jest ta załącznik do traktatu lizbońskiego, ale nie będzie żadnego znaczenia będzie można bardziej, że ten dokument historyczny, dlaczego Polska przystąpiła do tego protokołu wydaje się, że była to sprawa czysta czysta polityczna nie była tam żadnego głębszego uzasadnienia prawnego to znaczy oczywiście Polski rząd, który pani decyzję w październiku 2007 roku o przystąpieniu do, a dla brytyjskiego protokołu podjęta jak pamiętamy to był czas kampanii wyborczej był czas, kiedy Jarosław Kaczyński pada decyzja o skróceniu kadencji parlamentu i przeprowadzenie nawet wyborne zrobił oczywiście zgadzam Sejmu i i również Platformy Obywatelskiej była kampania wyborcza chodziła przede wszystkim o to, żeby nadać tym wyborcom konserwatywnym jakiś powód, dla którego Polska przystępuje do, a czy podpisuje traktat lizboński, który wcześniej krytykowała oczywiście krytykowała ta również sprawa z powodów politycznych krytykom krety zaczęły się, jakby przewodzili idei zwolennicy prawicy z różnych ideologicznych powodów, kiedy już sytuacja polityczna zmusza zmusiła Polskę, a na konkretnie prezydenta Lecha Kaczyńskiego do podpisania traktatu lizbońskiego, a Polska była wtedy już jednym z ostatnich krajów, które nie dokonał tej ratyfikacji na tak trzeba było znaleźć jakiś powód jakąś wymówkę polityczną, dla której można było uzasadnić, że Polska podpisuje traktat lizboński, a jednocześnie uzyskuje pewne koncesje ze strony Unii i tam koncesją taką czysta z przedstawiane jako na czysto politycznych powodem był właśnie podpisanie tego tego protokołu brytyjskiego, które miały rzekomo zagwarantować Polsce te darze przepisy karty praw podstawowych nie będą interpretowane w sposób rozszerzający przede wszystkim w tym kontekście, żeby w Polsce nie narzucana Brukseli o obowiązku prowadzenia małżeństw jednopłciowych no oczywiście ta retoryka argumenty nie miała nic wspólnego z rzeczywistością karta praw podstawowych nie narzuca wcale konieczności wprowadzenia małżeństw jednopłciowych nie narzuca też wprowadzenia żadnych praw, które byłyby niezgodne z tymi wartościami, które są wyznawane przez przez chrześcijan przez i każdy wierzący chrześcijanin zwolennik prawicy na powinni się zgadzać z postanowieniami karty, bo one wprost wywodzą się z europejskiej tradycji, która jest oparta właśnie na na Biblii na wierze chrześcijańskiej na, ale też również na dorobku filozofów europejskich myśli politycznej prawnej, która w Europie kształtowała się przez przez kilka wieków na na zasadach i tradycji filozofów wielkich filozofów okresu oświecenia, więc każdy, kto przeczytał karty praw podstawowych na nie może powiedzieć, że zawiera jakieś prawa, które nie są uznawane za zatraca powszechnie rozumie się, jaka część jest sprawiedliwe i dobre dla dla ludzi, ale wrócę do tego właśnie klucz do kluczowego wątku moim poprzednim pytaniu no to biorąc pod uwagę, że tego 2007 roku rzeczywiście tak to pan, że każdy, kto przeczyta na to już ci co są zainteresowani przeczytali ze zrozumieniem no i teraz czy jest jakaś ścieżka w takim razie, że zgłaszamy się np. mówimy że, owszem, kiedyś mieliśmy wątpliwości, ale już teraz nie mamy to właśnie chcemy wycofać z tego protokołu brytyjskiego ją rzeczywiście jak też pan powiedział zostanie tylko dokumentem historycznym czy właśnie nie musimy tego robić tylko po prostu zacznie w pełni stosować postanowienia karty również w naszym systemie prawnym winnego typu działaniach instytucji nie wiem Rzecznika Praw Obywatelskich, który się będzie na kartę powoływał i tak na oczywiście dobrze byłoby zrobić, żeby Polska formalnie wycofała się z tego protokołu brytyjskiego byłoby dobre dla polskiego wizerunku dla czystości, jakby systemu prawnego jasności pozycji karty praw podstawowych jej zakresu obowiązywania no taka formalna ścieżka byłaby jak najbardziej wskazana również jest z powodów czysta taki wizerunkowy dla Polski, dlatego że w tej chwili, jeżeli klikniemy na jakąkolwiek stronę internetową poświęconą karcie praw podstawowych na mapie Unii Europejskiej jesteśmy jedynym krajem, który jest oznaczony innym kolorem to znaczy wszystkie inne państwa Unii Europejskiej nie mają problemu jest raty nie miały problemy ratyfikację przez i wprowadzeniem do swojego porządku prawnego karty praw podstawowych Polska wielka Brytania takie zastrzeżenia miały w tej chwili wielka Brytania przestała być członkiem Unii Europejskiej zostaliśmy my sami natomiast Czechy, które złożyły taką jednostronną deklarację wyceny zakresu stosowania karty praw podstawowych, niemniej jednak powody, dla których Brytyjczycy nie przyjęli karty praw podstawowych były zupełnie inne niż te, które kierowały polską Polakami tam również chodziła o kwestie czysto ideologiczne i takie o natury historycznej, dla których Brytyjczycy nie chcieli zdjęcie tej karty natomiast na w Polsce karta praw podstawowych stała się ofiara gry politycznej niestety tam dom ofiara jest dzisiaj uważa pan ta sytuacja po prostu no moim zdaniem godzin dobry wizerunek Polski na arenie międzynarodowej to może dobrze, że jutro właśnie przedstawicielstwo komisji europejskiej w Polsce no, a także tam jest chyba drugi partner tego przedsięwzięcia agencja do spraw praw podstawowych organizują tę debatę m.in. z udziałem pani Very Jourovej czy właśnie pana prof. Bodnara no i i to może też jakiś sygnał przypominający ten zaległość, którą ciągle mamy, choć tak jak powiedziałem chyba obecnej konfiguracji politycznej klimatu do tego, żeby karty w pełni przyjąć, a właśnie może bardziej się odrzucić Hel protokół brytyjski to pewnie byłoby pewnie byłoby trudno tak jutra rana o godzinie dziesiątej organizujemy wydarzenie internetowe tzw. webinaria, które będzie poświęcone właśnie dwudziestolecie podpisania karty praw podstawowy odeślemy na stronę internetową straszne będę będę tutaj zachęcam transmisja będzie za pośrednictwem naszego profilu na boku mówimy o profilu komisji i przedstawicielstwa komisji europejskiej w Polsce również na stronach agencji praw podstawowych także zapraszam na naszej strony internetowe tam będzie można znaleźć odpowiednie linki i jutro wejść na żywo obejrzeć całe wydarzenie zapraszała oczywiście do tego zaproszenia się przyłączam pan Rafał Szyndler ekspert przedstawicielstwa komisji europejskiej w Polsce to rzeczywiście będzie świetna okazja do uzupełnienia tych informacji, które się dzisiaj pojawić w naszej audycji bardzo panu dziękuję za rozmowę dziękuję Warda do widzenia dziękuję również raz jeszcze podziękowania dla Małgorzaty Raczyńskiej, które audycji wydawała Maciej Żakowski czy państwo dobrej spokojnej nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA