REKLAMA

"Salomonowy wyrok": co wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego o prawie do oddychania czystym powietrzem?

Światopodgląd
Data emisji:
2021-05-28 16:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
14:03 min.
Udostępnij:

Sąd Najwyższy orzekł dziś, że prawo do życia w czystym środowisku nie jest dobrem osobistym. Ale to nie koniec sprawy Oliwera Palarzam który w sądzi się w Gliwicach o odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z zanieczyszczonym w Rybniku powietrzem. Więcej o sprawie opowiada pełnomocnik Palarza Miłosz Jakubowski z Fundacji Frank Bold oraz rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego Piotr Siergiej.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz czy słyszeliście państwo Sąd Najwyższy wydał orzeczenie dziś, w którym uznał, że prawo do życia w środowisku umożliwiającym oddychanie czystym powietrzem nie stanowi dobra osobistego podlegającego ochronie co z tego wynika na ile jest to porażka zwycięstwo m.in. przede wszystkim Olivera plaża działacza Rybickiego alarmu smogowego i innych aktywistów o tym będę rozmawiała z 1 strony właśnie z Piotrem Siergiejem rzecznikiem Rozwiń » polskiego alarmu smogowego dzień dobry dzień dobry witam no może bowiem przede wszystkim w kontekście właśnie tego świeżego orzeczenia z Miłoszem Jakubowskim radcą prawnym, które Oliviera palacza przed sądem reprezentuje jest z fundacji frank Bolt i państwa goszczą też jest dzień dobry dzień dobry to proszę na początek zwrócę się właśnie do Miłosza polskiego nam powiedzieć co oznacza to orzeczenie tak co znaczy to orzeczenie Sądu Najwyższego to znaczy tak nie jest ani wygra wielki sukces padał liczyliśmy na więcej, ale z drugiej strony nie jest to też porażka i to wynika z 2 kwestii po pierwsze, sąd w uzasadnieniu tej uchwały jednak bardzo wyraźnie podkreślał na związek zanieczyszczenia powietrza z naruszeniem innych dóbr osobistych, które w, których istnienie jest oczywiście kwestionowane takich podstawowych dóbr osobistych, do których zaliczamy zdrowia również wolność prywatność i przyczyn to wolność chciałbym podkreślić, że to są też wskazał, że należy rozumieć szeroko jako tako pewno możliwość samorealizacji tak życia zgodnego ze swoją wolą, więc tutaj no to wybrzmiało kilkukrotnie w tym uzasadnieniu dzisiaj, że za rzecz, że naruszenie standardów jakości powietrza zanieczyszczenie powietrza, chociaż samo w sobie to czyste powietrze nie jest dobrem osobistym zdaniem sądu to jednak to naruszenie prawa się naruszenia zdrowia naruszenia wolności naruszenie prywatności nasza sprawa o tej uchwale wraca z powrotem do Sądu Okręgowego w Gliwicach jak wskazał dzisiaj Sąd Najwyższy najciekawsze dopiero przed nami, bo tak naprawdę Sąd Najwyższy odnosił się dzisiaj tylko do tej abstrakcyjnej takiej kwestii do tego pytania czy to prawo do czystego powietrza jest dobra osobiste odpowiedział negatywnie, ale jednak, wskazując na to, że inne dobra osobiste mogą być naruszone w związku z zanieczyszczeniem powietrza, a teraz Sąd Okręgowy w Gliwicach będzie badał zasadności roszczenia mojego mocodawcy pana Libera to jeszcze właśnie powiedzmy, jakie znaczenie miałoby uznanie albo nie uznanie, bo to to są kategorie prawne właśnie na naruszenie dobra osobistego byłby brak dostępu tak do czystego powietrza i możliwości oddychania pan Oliwier Palarz 5 lat temu, bo ta batalia trwa sądowa już 5 lat uznał, że władze nasienie robią nic albo niewystarczająco dużo może tak robią, żeby on mógł tym świeżym powietrzem oddychać no to rozumiem szkodzi jego zdrowiu narusza jego wolność posiedzi w domu i poskarżył się do sądu tak i w tym kontekście to orzeczenie co z co uzna, jakby co ono wnosi do tych spraw do tego czy mamy prawo domagać się od władz możliwości oddychania świeżym powietrzem to znaczy muszę podkreślić raz jeszcze, że są dzisiaj Sąd Najwyższy jak często, ale w ogóle nie badał tego w tej sprawie, czyli skarb państwa ponosi odpowiedzialność ponosi odpowiedzialności za zanieczyszczenie powietrza tego skutki, bo nie było przedmiotem tego pytania prawnego przedmiotem pytania prawnego ładu kot dachowiec taka abstrakcyjna kwestia, że to prawo do użycia czystym środowisku oddychania czystym powietrzem można zakwalifikować jako taką konstrukcję prawa cywilnego polskiego czasu jest dobrem osobistym są tutaj mówią odpowiedział negatywnie, ale jednocześnie taki sposób delicje przekreślił, gdyby Sąd Najwyższy dzisiaj stwierdzić, że także czyste powietrze możliwość oddychania czystym powietrzem jest dobrem osobistym takim samodzielnym to na pewno ułatwi znacząco ułatwi znacząco dochodzenie tego typu roszczeń czy to przeciwko skarbowi państwa czy to przeciwko jednostkom samorządu, ale też relacja pomiędzy prywatnymi podmiotami np. roszczeń mieszkańców, jakie się nie terenów przeciwko niemu w fabryce, jakiemu zakładowi słowem, które emituje zanieczyszczenia na pewno taka pozytywna uchwała to znacząco ułatwiła natomiast ta faktura dzisiaj zapadła ona nie przekreśla możliwości dochodzenia tego typu roszczeń, a nawet gdzieś tak pojawia się tam jakaś wskazówka jak to robić wiele sposób należy argumentować wiele bardzo zależy od tego co z tego dzisiejszego ustnego uzasadnienia trafi na do uzasadnienia pisemnego, które będzie znacznie bardziej rozbudowana tak naprawdę tam są przedstawić całą swoją argumentację, która na, której opiera, wydając taką inną uchwałę, niemniej jednak kilkukrotnie dzisiaj zostało podkreślone to że, owszem, zanieczyszczenie powietrza może zagrażać, a jeżeli jest to zanieczyszczenia szczególnie intensywna również naruszać dobra osobiste tak jak właśnie zdrowie prywatność wolność normy są też wspominało, że dołączenie kilkanaście mieszkania jak również o po prostu takim bez elementarnej ludzkiej godności szacunki mówią, że z powodu smogu może umierać w Polsce 50 000 osób rocznie, a może więcej Oliwier Palarz, których bohaterem też naszej rozmowy mieszka w Rybniku, gdzie jak rozumiem zaledwie przez 13 część roku nie przez 13 część roku powietrze tam nie spełnia norm określonych przepisach Unii Europejskiej zwrócę się teraz do Piotra Sylwia z prośbą o komentarz to orzeczenie no i takie co to oznacza dla waszej aktywności i walczy czy dla firm my walczymy dalej zaciskamy zęby i jak widać czekaliśmy 5 lat na orzeczenie i to orzeczenie jest, jaki jest ja jestem tym orzeczeniu rozczarowany oczekiwałem, bo jednak patrząc na realia, w których Oliwer Palarz składał pozew 6 lat temu 2015 roku realia społeczne realia świadomości Polaków, ale również świadomości samorządów czy władz centralnych na temat zanieczyszczenia powietrza to było zupełnie inny świat liczyłem na to przyznam się, że sąd dostrzeże, że świat się zmienił w ciągu 6 lat i nie będzie wydawał orzeczenia, które z takim orzeczeniem takim salonowym trochę umył ręce trochę powiedział no w zasadzie można przecież powoływać się na to prawo, które do tej pory istnieje no można tak dalej, więc ja jestem rozczarowany, bo to prawo, które do tej pory istnieje ono za bardzo obywatelom pomagało, bo trudno walczyć o czyste powietrze, więc uważam, że tego typu orzeczenia powinny mieć miejsce uważam, że sądy powinny zmieniać swoje orzecznictwo idąc z duchem czasu z duchem świadomości społecznej, która przecież rośnie mam nadzieję, że oczywiście tutaj to co Miłosz Jakubowski mówił to orzecznictwo może się zacząć powoli zmieniać na temat na ten brak tego silnego sygnału ze strony Sony Sądu Najwyższego na pewno nie pomoże nam w walce nie pomoże obywatelom w trosce o czyste powietrze, więc wolałbym, żeby to się pojawiło wolałbym, żeby to orzecznictwo było inne no ale niestety taki był wyrok sądu szkoda to wrócę do pozwolę sobie wrócić do Miłosza Jakubowskiego przypomnę państwa radcy prawnego, który reprezentuje Olivier Olivera Pala żal to właśnie czy zmienia się ma pan nie w poczucie że, że sądy zmieniają nieco no właśnie swoje postrzeganie tej kwestii, dlaczego to jest to dlaczego tak trudno jest by walczyć w polskich sądach tych polskich sądach jest trudniej niż w innych sądach próbuje złapać, jakby no i trend w tym orzecznictwie to trudno powiedzieć czy ta zmiana już zachodzi na pewno pierwsze Jaskółki są chociażby wyrok Warszawy, ale dotyczące właśnie tych spraw pozwów o zadośćuczynienie za zanieczyszczenie powietrza nie ma jednak sądy zasądzały zadośćuczynienia z tego co wiem te wyroki nadal są jednak nieprawomocne, ale widać tutaj zmianę pewną sposobu myślenia zobaczymy jak potoczy się dalej sprawa nie Olivera uważa równo tak jak już tutaj wspomina też Piotr i pani również mały minęło niemal 6 lat, kiedy złożyliśmy ten pozew też sytuacja w zakresie jakości powietrza i polityki powietrznej państwa się mocno zmieniła czy sądy polskie są bardziej konserwatywne niż sądy innych krajów europejskich i no pewnie tak patrząc na taki najnowsze wyroki, które dziś pojawiają zachodniej Europie dotycząca nie tyle jakości powietrza co klimatu, gdzie powoli słyszymy coraz częściej, że sukcesem kończą się różne pozwy dotyczące negatywnego oddziaływania na klimat w Polsce dane staje się jeszcze taka atrakcja, chociaż są 2 takie duże sprawy obecnie polskich sądach dotyczące właśnie szkodliwego oddziaływania na klimat przez koncerny energetyczne jedno prowadzi Fundacja Greenpeace drugą fundację handel obie są skierowane przeciwko polskiej grupie energetycznej, więc to też tutaj woli w tym kierunku będzie natomiast zobaczymy tak naprawdę trudno powiedzieć po tym orzeczeniu tego typu sprawach jeszcze bardzo niewiele miał liczne mimo wszystko na wygraną w sprawie pana Olivera liczę na to, że ta uchwała, chociaż jest, jaka jest jednak troszeczkę się może przyczynić do tej wygranej, bo jednak wyraźnie podkreślono w niej, że no to naruszenie dóbr osobistych ma związek silne zanieczyszczenie powietrza więcej rozumiem rozczarowanie sam jestem rozczarowany, ale staram się po prostu dostrzegać jest pozytywna zaatakuję aspekty tej całej sytuacji to pozwolę sobie jeszcze dopytać wymóg Antek krótko na ile to oczywiście, ale przedstawić tą tą argumentacji, którą jak logika tej argumentacji, którą reprezentuje pan przed sądem i chciałbym dopytać to rzeczywiście także w I instancji usłyszeliście, że przecież nie musi mieszkać pan malarz w Rybniku jak musi tam nie podoba to możesz przeprowadzić tak, że kiedy pozew były składane do Rybnika uchodzi za takie będą najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce średniowiecznej dalej należy do ścisłej czołówki, aczkolwiek sytuacja powoli się poprawia, niemniej jednak wtedy było tragicznie stężenia zanieczyszczeń w Rybniku osiągały wielokrotnie rekordowe poziomy zupełnie takie niewystępujące na większości bez większości terytorium kraju stąd dalej ostatnio słychać było takich badań, które wykazały, że dzieci w Górniku mają po prostu znacznie wyższą sady moc prawda jakieś przerażające informacje, więc no my wskazujemy od początku konsekwentnie, że w związku z tym tak drastycznym zanieczyszczeniem powietrza zostały naruszone dobra osobiste powoda w szczególności zdrowie ja również właśnie dobra osobiste powiązane z prawami człowieka, którym mowa w artykule z europejskiej konwencji praw człowieka, czyli ochrona życia prywatnego rodzinnego ochrona mieszkania one w Polsce stożka inaczej sformułowano jednak powszechnie uznawane za dobro osobiste nietykalność mieszkania prywatność, bo toczą też są dzisiaj mówi również wskazywaliśmy od początku na to samoistne dobro osobiste, jakim powinna być możliwość oddychania czystym powietrzem i faktycznie sąd rybnicki no właściwie tylko tak bardzo wybiórczo podszedł do tej sprawy odniósł się w uzasadnieniu wyroku oddalającego powództwo tylko do kilku aspektów m.in. do tego, że na południe wykazał naruszenia zdrowia oczywiście bardzo trudno właściwie możliwe jest wykazanie konkretnego uszczerbku na zdrowiu i powiązanie ze smogiem tak zaczynają się argument przecież ten szczep może być wywołane czymś zupełnie inne są w ogóle pominął kwestie związane z prywatnością wolnością ochroną mieszkania może też zdecydował, że nie jest samodzielnym dobra osobiste możliwość oddychania czystym powietrzem, a i tak potwierdzono padło takie stwierdzenie, że no powód, jeżeli tak przeszkadza jakość powietrza to by się wyprowadzić dosyć to było faktycznie bulwersująca mogliśmy tego wyroku apelacje również powołujemy się już taką argumentację, że były związane z prawem unijnym wskazujemy, że samo naruszenie europejskiej dyrektywy dotyczące jakości powietrza dyrektywy kasach powodujące szkodę powoda uzasadnia też na mocy przepisów unijnych tak naprawdę wypłatach pewnego zadośćuczynienia popiera Rzecznik Praw Obywatelskich za co chciałbym kolejny raz bardzo podziękować za to ogromne wsparcie popierają nas też inne organizacje pozarządowe, które w tej sprawie przed Sądem Najwyższym złożyły opinię przyjaciela sądu Fundacja kraju Narwiku Helsińska Fundacja praw człowieka moim tak jak wspominałem mimo ciąg dalszy tak wie pan nas wygrana bardzo bardzo panu dziękuję Miłosz Jakubowski radca prawny, który reprezentuje lidera, ale przed sądami związane z fundacją frank Bolt i Piotr Siergiej rzecznik polskiego alarmu smogowego byli państwa gośćmi komentowali wyrok Sądu Najwyższego oprawie do oddychania czystym powietrzem tyle dziś przygotowałyśmy dla państwa światopoglądzie program wydawała Martyna Osiecka realizował go Adam Szura informacja o nich jeszcze więcej sportu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA