REKLAMA

"Kroje pisma to część naszej tożsamości, w polskie duszy brzmi ą, ę ż, ź"

OFF Czarek
Data emisji:
2021-05-31 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:19 min.
Udostępnij:

Odszedł Janusz Paweł Tryzno, twórca Muzeum Książki Artystycznej Rozwiń »

Więcej: https://audycje.tokfm.pl/podcast/19476,Ksiazka-w-bucie-i-maszyny-drukarskie-warte-tyle-co-rolls-royce-Goscie-Jadwiga-Tryzno-i-Janusz-Pawel-Tryzno?fbclid=IwAR1pLk3ZaSqDWL5cCYExpTsPoEgs1d6tX5CLNBNKj9YwH2ZsQRqJBt1mUnY Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie, chociaż rozpoczynamy od smutnej wiadomości informacji 28maja, czyli w piątek zmarł Janusz Paweł Tryzno to wybitny rysownik malarz grafik ale, ale chyba na jak najbardziej zapamiętam jako twórca muzeum książki artystycznej w Łodzi, jeżeli państwo tego miejsca nie znają to jest coś do koniecznie do nadrobienia muzeum książki artystycznej w Łodzi mieści się przy Rozwiń » ulicy Tymienieckiego 24 jest miejsce naprawdę niesamowite znajdą państwo, więc informacji na stronie Bóg kropkę art kropkę PL Bóg kropkę art kropkę PL 7 lat temu 2014 roku miałem okazję wraz z wydawcą Paweł Ziętara wybrać się do muzeum książki artystycznej w Łodzi tam rozmawiałem i z Januszem Pawłem Tryzno i z z jego żoną panią Jadwigą Tryzno nam udało nam się troszeczkę namówić państwa Tryzna do oprowadzenia po tych bardziej niedostępnych miejscach także dzisiaj w pierwsze części programu Owczarek wspominamy Janusza Pawła Tryzna po godzinie dziesiątej 20 wspominał będzie pan Mateusz Machalski ze stowarzyszenia twórców grafiki użytkowej z Akademii sztuk pięknych w Warszawie, który z panem Januszem pracował przy rewitalizacji kroju brygada 1908 na szczycie, a po godzinie dziesiątej 40 pan Adam twardo działaczy i krytykę typu graficzne będzie gościem także będziemy wspominali pana Janusza Pawła Tryzna, ale teraz chciałbym zaprosić państwa się na tą wysłuchania takiej kartki z przeszłości czyli, czyli fragmentu tej naszej wizyty w muzeum książki artystycznej w Łodzi fragmentu rozmowy z panem Januszem Pawłem Tryzno my tu mamy warsztat typograficzny końcówka Gutenberga i naszego czasu zmienił świat powstały komputery książka, jakby znika, ale mając doświadczenie historii, że część tego co znika przekształca się sztukę tak m.in. teraz naszych oczach książka przekształca się dzieło sztuki ludzi artyści zaczynają zajmować książkę jako bardzo fajny medium do robienia sztuki jesteśmy teraz takim tajnym wcześniej i wciąż chyba miejscu, czyli w sensie dawnym sejf tak Henryk Roman budowniczy właściciel tego budynku sprzed wojny miał dosyć cenne różne rzeczy i wybudował Sejm jak kiedyś wypływałem w wielki filtrem, ale połamałem taki ostry Świder i 3 mm betonowe porządne ścian w tym w tej chwili w tym sensie tak 2 pół na 2,5m na 260 wysokości mamy nasz jak największy skarb, który muzeum sprzedać około 250 000 matryc do odlewania czcionek jest to wszystko to w Polsce było używano takich 200 lat, czyli kraje pism do języków, który był na naszym terenie używane, czyli Polski niemiecki i dziś hebrajskie litery i niemieckie wszystkie faktury, bo oni używali traktor się jest to jeden z listy również rosyjski sprzed rewolucji rewolucji wiadomo jak to było jest to jedna z niewielu zachowanych na świecie kolekcji matryc do produkcji czcionek typograficznych, czyli jak nosić Polska tradycja druku są to niepowtarzalne matrycy wymyślone przez polskich projektantów od okresu po pierwszej wojnie światowej do tego czasu można mówić to były nowe wymyślane no jest tajny można z tym co niestety ja walczyłem o 10 lat to o to od lat nie powiedziałem, że to stracimy tak by część polskiej tożsamości, ponieważ one z polskimi bankami czy wiadomą gdzieś tam jak i odlewni w Lipsku są, ale to mają kształty, a my mamy ogonki i to jest różnica i tak jakby zniknęło część tego co w Polskiej duszy brzmi to o do produkcji matryc on od Gutenberga on polegał na tym, że na początku trzeba było zrobić tzw. Ponce czy taki stalowy Kołek wycięto na końcu literą, którą się wyciskał klocku miedzianym w poniedziałek obrobić dopasować to była największa trudność tego, ponieważ taki dobry punkt też, ponieważ ten, który budzące w ciągu swojego życia lub 23 komplety kraju PiS to był jedyny Osiecznica całego mających się nigdy nie pozbywał on tylko sprzedawał metryce dla ludzi, którzy odbywali szczątki Legii serów jest szóstym w plecaku po miastach i dorabiał w tamtym matryce to jest jakby nasza tożsamość która, jeżeli tego nie będzie zachowamy to po prostu nie będziemy historycznie nikim jakimś takim sobie prawie islamskim kraju no tutaj jesteśmy w tej chwili pomieszczeniu, które myśmy przystosowali do odlewania czcionek tam na korytarzu stały maszyny, które były razem z odlewnią przywiezione z tymi matrycami maszyny, które mają ponad 130 lat pierwszy na świecie automaty do odlewania czcionek, a tu mamy w tej chwili uruchomione już ostatnie automaty do odlewania czcionek, czyli firmy ma tutaj istniejące już mamy mówić i bardzo dużo sprawiają sprawiają wzrostu by takie przydatne do do pracy na drogi takie maszyny były w czasach kiedy, kiedy to proszę pana, kiedy to było produkowane taka maszyna kosztowała równowartość wartości Reusa, czyli były to naprawdę precyzyjne i drogie urządzenia zresztą do tej pory to jest prawie niezniszczalne co nie ma powiedział współczesnej maszynach, które mają 10 lat działalności powinien nas po swobodnie wyjść na złom bez żadnego żalu są mnie nie do nie do zjechania cały problem wszystkich odlewnia polega na tym tym po i tych Monte korzystała olbrzymia masa wyposażenia znaczy form odlewniczych, które są otwarcie drogi w porównaniu z maszyną, która waży prawie tonę 4 takie formy odlewnicze tam ważą 30 kilogramowa warte są tyle co maszyna jak idzie jest tego tutaj wielkie mnóstwo na półeczkach stoi to jest jak też główny skarb, ponieważ ja mogę tutaj zrobić całą ze celnie ręczną wyposażyć we wszystkie ścianki czyli jakby zachowane jest dla przyszłych pokoleń, żeby mogły mogli artyści otworzyć warsztat, bo kas te na szczątki może zrobić, jaki tam stolarza albo nawet ktoś ma własne tam trochę zdolności manualnych zrobi nawet prasę drukarską może wg starego próby butem Rogowskiego rozwiązania drewnianą zrobić, ale ściany nie obleje i to jest cały ból przechodzimy do kolejnych pomieszczeń pełnych maszyn tajemnych Niezniszczalnych to co dzisiejszy telewizor czynna jest tego trochę tutaj ze względu na to, że to wymagało, żeby to był ciąg technologiczny, żebyśmy mogli wszystko zrobić zdjęła nowe SSR no tak no by Rosjanie produkowali 2 rzeczy bardzo dobre kałasznikowy linią typy, ponieważ tamte mówiły o zbrojeniach, a ten mówi o propagandzie to nie mogło zawiści jest to odpowiednika nasza trochę cięższe no 1,5 tony, ale jest taki model, który rzeczywiście odpowiada temu nie produkowali należą także zawsze muszą Miss lata na to, żeby to udoskonalić, ale nie używam go często ze względu na to ma niewiele matrycy do tego, więc tak czasami mówiła to mamy kilka maszyn takich, drukując tych taką, bo stonka, która ma, która ma w tej chwili ponad 100 lat jest to właściwie prawie dokładna kopia maszyny, na której drukował w Łodzi Piłsudski swojego robotnika na ulicy wschodniej jak państwo, kiedy będzie przychodzili tam taka tablica dziś tam stało taka maszyna ona produkuje szybkością 400 zabitych w godzinę nie potrzebuje światła można robić w razie czego chce by były także na sam jeszcze inne też mała maszyna format A4 mam taką bardzo dużą maszynę formatu, a 0 do dnia drukujemy plakaty różne takie książki artystyczne mamy tutaj taką amerykańską maszynę może pan z funduszy kilka razy zapadały Bona jest śmieszne, bo ma napęd na pedał jak maszyna do szycia dawna i jest amerykański produkt no tak ładnie to efekt stało się w tej maszynie i dziecko, bo to mimo zatrudniania Amerykanie jak zwykle może teraz, ale kiedyś tak było teraz na bliskim Wschodzie od no tak, ale tam też chyba komputery dotarł w Kanadzie no mamy tego tutaj również takich urządzeń do drukowania zawsze można coś na nim zrobić dziękujemy w skład dziś wszędzie leżą przychodzą Marcisz składają budują robią, ciesząc się głównie pracujemy ręcznie no bo taka zasada to są bardzo niewielkie nakłady, więc nie musimy nie musimy się tutaj bawi fabrykę to było to był fragment z rozmowy z panem Januszem Pawłem Tryzno w czasie naszego pobytu muzeum książki artystycznej w Łodzi całą rozmowę znajdą państwo w archiwum podcastów łatwiej w archiwum audycji aplikacja Radia TOK FM lub na stronie Radia pamiętam też się państwo Tryzno poczęstowali nas herbatą i czekoladkami ale, ponieważ ta firma wciąż istnieje nie będę zmieniał nazwy w Kazimierzy zjadłem 1 czekoladkę, ale okazała się dobra i pomyślałem że, że sięgnę po drugą no bo to wszystko jest w granicach jakiś taki przyzwoitości, ale ta druga też okazała się dobra i przez chwilę się wahałem czy sięgnąć po trzecią to już zsyła przekroczenia ale, ponieważ państwo Tryzno nie czynili zresztą chyba nie, dlaczego mieliby uczyć od tych gestów to sięgnę po trzecią, które okazał jeszcze lepsza no właśnie zwyżek już przekroczyłem to co graficy nazwał poetą Northern tylko już niema co stosować tym sposobem, zadając pytania i rozmawiając zdaje się, że chyba nie będzie kończącego podwyżka, bo tak grzecznościowo zostawiłem 1 czekoladkę na dnie tego pudełeczka i takie różne złote złote sreberka nie może też zabrzmiała złote sreberka rozwijały kuleczki czekolady małymi orzeszkami coś tam stoi pośrodku, ale alkoholowego oczywiście, bo to bardzo pyszne i po prostu zachował się jakiś cham Prostak zjadają wszystko czekoladki, ale może dlatego także dlatego ta wizyta w ich tkwiła w pamięci miejsce jest naprawdę naprawdę niesamowite, jeżeli państwo byli znają to na to nie muszę chyba mówicie dla tych państwa, którzy muzeum książki artystycznej w Łodzi nie znają willi Romana serdecznie serdecznie tam w willi tak to muzeum książki artystycznej polecam przy ulicy Tymienieckiego 24 w Łodzi należy się umówić telefonicznie na wizytę informację o dziesiątej 20 po informacjach wracamy do programu wspominam pana Janusza Pawła Tryzna wcale pan Mateusz Machalski ze stowarzyszenia twórców grafiki użytkowej Akademii sztuk pięknych w Warszawie z państwa moim gościem dzień dobry witam pana kina wre pan współpracował z panem Januszem Pawłem Tryzno przy co najmniej wiem, że przy tym projekcie rewitalizacji kraju brygada 1908 na szczęście, ale znał go pan dużo lepiej się niższy niż ja jak był człowiekiem coś co było jak człowiek może powiedzieć o, a swoją zacznę od trochę innej strony obraz wydaje się, że w Polsce życie projektantek projektantów dzieli się na etap przed Poznaniem pani Jadwigi pana Janusza i po Poznaniu i wizycie w muzeum książki, więc ja pamiętam pierwszą odwiedzenie w ogóle muzeum książki to niesamowita energia samego miejsca w historii tego w jaki sposób muzeum powstawało pomimo przeciwności losu na jej charyzmatyczną postać pana Janusza, który po prostu miałem wtedy wrażenie, że jest jak jakaś planeta dookoła, której krążą różne asteroidy, które po prostu przychodzą w odpowiednim momencie realizują projekty, więc nam pan Janusz na pewno był taką emanujące ciepłem i chęcią działania osobą, która sprawiała, że po prostu wokół tego muzeum wykształciło się niezwykłe środowisko ludzi i zawsze rozmawiamy o muzeum książki, jakie są w kontaktach graficznych mamy takie wrażenie, że po prostu powstało coś unikatowego w skali świata i że tam muzeum było prostego no i rodzajem pomnika rdzeniem, że będzie dziedzictwa, które po prostu pan Janusz z żoną stworzyli tak myślę sobie też, że dzisiaj, kiedy mówimy książka to coraz więcej osób zastanawia się właściwie co to jest książka by pamiętam, żeby coś takiego, ale generalnie już za bardzo jestem to potrzebne nie tylko, dlatego że coraz mniej czytamy, ale ale, dlatego że czytamy coraz więcej też czytamy na ekranach różnych urządzeń no, więc książka sama sama książka ta sama forma format staje się czymś z lekka egzotycznym, a to w jaki sposób można podejść do książki w jaki sposób można książkę wydać w jaki sposób można złamać tekst w jaki sposób można go ozdobić no to to jest to w ogóle jest zupełnie inny świat właśnie m.in. muzeum książki artystycznej w Łodzi można było takie sposoby wydawania książek zobaczyć nieoczywisty taki człowiek się po prostu z miejsca w nich zakochiwała mówiąc już nieważne, jaka jest treść treść też była niezła metek uważa Adam streścić tak pięknie wydane to prawda myślę, że tutaj warto w ogóle wspomnieć o tym, że pan Janusz był jednym z pionierów i osób, które bardzo mocno działały na arenie światowej, jeżeli chodzi właśnie o ETO te egzotyczną dziedzinę tą egzotyczną dziedzinę książki artystycznej od czasu książki projektowanie książek jak wydawanie może się wydać dzisiejszych czasach egzotyczne natomiast muzeum książki słynęło właśnie wydawania tych publikacji, które stawiały książkę w ręce obiektu sztuki tak, czyli noweli wydania, które możemy zobaczyć w Łodzi mną są po prostu majstersztyk kami, jeżeli chodzi po prostu o obiekt artystyczny na tym wiele o samej poligrafia natomiast wszystkie walory estetyczne, które tam były wprowadzane, które miały korespondować z treścią ma sprawiały, że faktycznie odbieramy to jako rodzaj rzeźby jako rodzaj instalacji to też było dla mnie zawsze ciekawe, że muzeum książki artystycznej zresztą pan Janusz pani Jadwiga trochę dla mimowolnie zadawali pytanie, gdzie się kończą te granice książki i czym w ogóle ona może być we współczesnym świecie mi się wydaje, że pomimo tego spadającego czasu jakoś przed dzisiejszą rozmową sprawdzałem, że jest jakiś plusik idziemy do góry czytelnictwa w Polsce to jednak zawsze mamy do czynienia z tym komunikatem budowanym przez gitarę i wydaje mi się na edukację, którą muzeum książki zapewniała w postaci, jakby dojścia do źródła, czyli tych Gutenberga głogowskich metod, jakby składu z metalowych krążków, na których mamy wycięte pojedyncze litery sprawę jesteśmy w stanie zrozumieć konsylia fotografia w komputerze i myślę, że każdy dźwięk designer czy projektant gazet książek no powie, że jest to wiedza bardzo ważna, żeby projektować dobrze musimy znać historię to jest trochę tak jak na dwudniowym z historią filozofii ciężko nam wykrzesać nowe idee, jeżeli nie będziemy znali całego grantu tego wszystkiego co się działo przed nami, więc no muzeum było i jest nadal będzie miejscem, w którym po prostu no studentki studenci pasjonaci projektowania, a mogą mieć by namacalnie w ogóle zobaczyć jak, skąd się wzięła typografia jak ona ten skład za carskich w różnych latach się rozwijała dzięki panu Januszowi pani Jadwidze mamy do czynienia z gigantyczną i unikatową w skali świata kolekcją ocalonych maszyny i ściany za carskich, które po prostu idą setki tysięcy jak miliony egzemplarzy to, że to jest fascynujące że, że pan Janusz o tym mówił jako część dziedzictwa części historii, że jak można myśleć o taką o historii dziedzictwie nie biorąc pod uwagę tych ścianek z Czerskiej nie biorąc pod uwagę właśnie m.in. tego co można w muzeum książki artystycznej znaleźć to przecież też jest część tego przecież druk pismo to co się okazało nota to ukazywało się dzięki temu, że mieliśmy różne różne szczątki polskie niemieckie rosyjskie hebrajskie widzisz tak dalej tak dalej to prawda ta kolekcja jest gigantyczna jak właśnie pan redaktor wspomniał obejmowała nie tylko czcionki do składu odcinki również gigantyczne zbiory multi skwitował swoją ścianki właśnie do składu hebrajskiego arabskiego w najróżniejszych skryptów natomiast wydaje mi się, że to, o czym mówimy jest powiązanie, jakby kulturysty po grafie to co pan Januszek przez lata z swojej, jakby drodze twórczej, bo zawsze do rozpatrywania w ramach choćby 1 wielkiej instalacji, jakby projektu, którym było muzeum jest fakt, że litery zawsze są nośnikiem komunikatów nośnikiem kultury sam wystarczy spojrzeć na to jak różni ludzie piszą, że jesteśmy w stanie na podstawie pisma czy może nie zwykły zjadacz chleba natomiast już grafolog, czyli Rafalska są w stanie przygotować jak Barry psychologiczne osoby na podstawie samego pisma jest typografia zawsze jest dziś zapisem czasów, w których funkcjonowaliśmy dlatego nawet ta tak jakby to stwierdzenie pana Janusza, żeby to jest nasze dziedzictwo trzeba dbać dla mnie bardzo bliskie stąd też wydaje się, że on był pionierem w ogóle takiego wychodzenia troszkę poza tym schemat muzeów, które prezentują, jakby dorobek historyczny czy kulturalnych danego państwa, bo jeszcze przed zaliczeniem pojawiło muzeum teatru czy taka instytucja muzeum w Wilanowie a, czyli muzeum kulinarne, gdzie odtwarza się potrawy, które kiedyś funkcjonował na stołach pan Janusz już pokazywał, że po prostu w tych mniejsza jest bardzo duże duża wiedza antropologiczna i że jesteśmy w stanie na podstawie samych użytych czcionek czy użytych skryptów dowiedzieć się różnych tendencjach politycznych o różnych historiach, które ciężko, bo nam zrozumieć bez właśnie tej wiedzy demograficznej pan pracował przy tym projekcie rewitalizacji kroju brygada 1918 proszę kilka słów powiedzieć o tym jak się pracowało na czym polegało to oczywiście jak większość inicjatyw, których brałem udział miało miejsce właśnie muzeum książki artystycznej w Łodzi tak jak wspomniałem na początku pan Janusz jakąś magiczną pani Jadwiga jakieś magiczne moce przyciągania ludzi, zwłaszcza młodych, którzy po prostu przychodzili zakochiwali się w tym miejscu i tam wpadali na różne pomysły projekty badawcze czasem jakieś miejsce za ważne działania, które zawsze efekcie końcowym no sprawiał, że coś dobrego powstawało nad brygadą sprawa wyglądała o tyle ciekawe, że pan Janusz, robiąc inwentaryzację całego muzeum mówimy po prostu o kosmicznej pracy wykonali, czyli przejrzeniu paręset tysięcy Cionek, żeby pokazywać ustalić co się znajduje w zbiorach nagle trafili na krój, który wcześniej słyszał od szefa drukarni w Warszawie, który mówił, że gdzieś wśród tych wszystkich czcionek znajduje się coś specjalnego nie do końca znanego nie do końca znany autor zaprojektował krój na dziesięciolecie odzyskania polskiej niepodległości miał się nazwać brygada i pan Janusz pewnego dnia podczas inwentaryzacji faktycznie trafił na na matryce tych czcionek brygada i co cały zaczęły się zaczęła no SI zaczęła skała w stronę realizacji projektu, ponieważ pani już bardzo chciał, żeby gdzieś łączyć to dziedzictwo klasyczne w formie ściany za carskich z najnowszymi technologiami i wpłat na pomysł po prostu poszukać wsparcia finansowego akurat tak się pięknie zbiegło, że to był rok 2018, kiedy obchodziliśmy stulecie odzyskania niepodległości panu Januszowi pani Jadwidze udało się przekonać biuro programu niepodległa i że to będzie piękna pamiątka, którą będziemy mogli wszyscy używać komputera, więc pan Janusz powołał też specjalny zespół, który miał spróbować odpowiedzieć na pytanie, kto był autorem tego kraju pisma, ponieważ sam wysnuł tezę, że mógł być to Adam Puławski wybitny drukarz międzywojnia, który odpowiada również znany przykład pierwszy projekt polskich banknotów na słynną antyk w puławskim go, czyli taki prawdopodobnie najsłynniejszy Polski krój pisma historii faktycznie zespół, który ta przez kilka miesięcy badał doszedł do takich wniosków, że mógł to być Półtawskiej, ale pojawiały się też głosy, że w żadnym wypadku nie mógł być on niestety na tym podstęp tym przedstawionym w zestawie, jakby czcionek i różnych skanów nie byliśmy w stanie z pełną pełną zgodnością bez stwierdzić tego autorstwa natomiast tym co było niezwykłe był fakt, że pan Janusz można by wprowadzić dopiął swego, ponieważ na dziedzictwo kulturalne formie szczątki z carskiej doczekało się premiery w Pałacu Prezydenckim, gdzie prezydent Andrzej Duda przekazał już te cyfrowe pliki szerokiej publiczności to sprawiło, że ludzie nagle zainteresowali się w ogóle taka dziedzina twórczości jak projektowanie krojów pism istnieje bardzo panu dziękuje za rozmowę pan Mateusz Machalski ze stowarzyszenia twórców grafiki użytkowej Akademii sztuk pięknych w Warszawie, który współpracował z panem Januszem Pawłem Tryzno przy rewitalizacji kraju brygada 1618 wspominał pan Janusza informację o dziesiąty 40 po informacjach wracamy do programu off czarek po strzale dzisiaj w programie Owczarek wspominamy pana Janusza Pawła Tryzna wieloletniego dyrektora muzeum książki artystycznej w Łodzi pan Adam twardo działaczy krytykantom typu graficzne dzień dobry dzień dobry dzień dobry panu dzień dobry państwu czy pana życie artystyczne także zawodowe dzieli się na ten rozdział przed odwiedzeniem muzeum książki artystycznej w Łodzi po myślę, że myślę, że taki to może akurat w moim przypadku wcześniej no też jeśli chodzi o, jakby te materiały i maszyny, ale tak w szczególności jeśli chodzi o ten no i energii oba państwa treść nów i taką taką otwartość taka jak pierwszy raz tam pojawiłem no nie wiem z 78 lat temu takim się wydaje to praktycznie od od progu przywitała mnie paparazzi, a jeszcze też inni ludzie, bo tam zazwyczaj było sporo sporo ludzi, którzy coś zawsze robili i praktycznie nie no po 5 minutach rozmowy już już już miałem takie poczucie, że że, że oni mnie dobrze znają, dlatego że ja też trochę dlatego, że to pan Janusz czy też pan Paweł, bo Janusz Paweł niektórzy mówili do niego właśnie, używając imienia Paweł to był taki człowiek, który był bardzo zainteresowany właśnie tym co robią inni ludzie on poszukiwał zawsze bardzo jakiegoś takiego współdziałania bardzo chętnie dzielił wiedzą tłumaczył pokazywał najchętniej to w zasadzie, jeżeli ktoś się tylko zainteresował jakąś konkretną maszyną to wyraz dawał jakieś takie zadanie mówił Zobacz tutaj może sobie usiąść i coś tam porobić, dlatego że myślę, że on był zafascynowany tymi procesami tak jak my też opowiadał Zbigniew Janeczek, który z nim zakładał w latach osiemdziesiątych taką grupę korespondują te zawarte właśnie po pan Paweł był zainteresowany tą technologią sposobem tworzenia sztuki w taki sposób materialny to znaczy, że te maszyny drukarskie IT prasy drukarskiej właśnie czy czy czy te technologie składu liter, ale też fotografia, ale też techniki drukarskie takie bardzo wymyślne jak światło dróg trudne to wszystko właśnie pan Paweł do do tego ciągnęło, żeby to rozumieć zresztą przez krótki czas studiował na Politechnice, a potem przeniósł się na na państwową wyższą szkołę sztuk plastycznych w Łodzi i którą kończył i właśnie, ale to była 1 strona to była ta technologia druga strona była taka, że jak jest wielu takich artystów, którzy są, którzy mają jakąś taką własną formację prawda i gdzieś jakieś takie silne ego to co co co jak ja zdążyłem poznać pana Pawła, ale też to co mówili mi wszyscy czy Andrzej Tomaszewski czy właśnie Zbigniew Janeczek czy Martyn Kramek czy Robert Fałowski to że, że pan Paweł był niesamowicie otwarty i był właśnie szukał szukał takiego działania z ludźmi też staram się tworzyć taką Platformę właśnie najpierw najpierw powiedzmy takiej pracowni książek artystycznych, aby artystycznych, a później muzeum i dawać tę Platformę innym artystom tym, którzy byli zainteresowani, żeby właśnie stworzyć jakieś jakieś druki jakieś obiekty takie takie związane z książką no właśnie dzisiaj, kiedy myślimy, choć szczątkach to raczej to raczej myślimy o tym, jaką tam ustawić w naszym torze tekstu wszystko jest w tej przestrzeni cyfrowej, a tymczasem pan Paweł zwraca uwagę na to jak jak ważne jest dziedzictwo ważne jest rozumienie tego jak doszliśmy do tego punktu, w którym jesteśmy tak i nawet myślę, że to to to to też są tacy są tacy twórcy, którzy uważają że, żeby naprawdę zrozumieć tak dogłębnie tę materię, z którą się pracuje to właśnie trzeba używać jej w taki sposób bardzo podstawowy bezpośredni no i szczególnie ja nie jestem artystą natomiast tak jak rozumiem sztukę to w dużej mierze właśnie jest ten to to przynajmniej niektórych artystów to bezpośrednie przełożenie ten sposób wpływania na na na papier przy użyciu farby za pomocą takich działań zmysłowych wręcz tańsze przy użyciu bezpośrednich zmysłów, a nie za pośredniczący dziś przy użyciu, jakiego komputera i potem to powstaje dziś drukowane w jakimś innym miejscu to właśnie to jest taki bardzo bardzo ważny element działań artystycznych i pan Paweł w ten sposób też o tym myślał, że jakby ten o to niebyła ucieczka, jakby przeszłość w sensie takim, że albo albo nie wiem decyzja że, że komputery to jest coś takiego dziwacznego czy trudnego nie to była bardzo świadoma decyzja, że Rze, że właśnie ten że, żeby być dobrym typografii projektantem również używać komputerów w sposób świadomy również ważne jest, żeby obcować z tą materią mechaniczną z tego to wszystko wynikało, żeby zrozumieć jak to działa zrozumieć te ograniczenia również, dlaczego np. właśnie nie wiem tekst jest właśnie tak wprost prosto kończ od lat, dlaczego marginesy, dlaczego zdjęcia Targ, dlaczego właśnie pewne kształty liter w małych stopniach pisma są czytelne, a inne nie, więc to wszystko gdzieś w wynikało czy wynika z obcowania z tą materią muzeum, które stworzyli państwo Tryzno jest no bo miejscem fenomenalnym właśnie też z tego względu, że rzeczywiście żywym to znaczy praktycznie wszystkie te pan Paweł praktycznie wszystkie te maszyny, które tam stoją w suterenie są albo działające albo w drodze do tego, żeby je znowu uruchomić to znaczy to to nie są eksponaty muzealne to jest taki właśnie, jakby warsztat typograficzny typograficzny część i prasy drukarskie i właśnie czcionki rycerskie i i od Warki, więc cały, który żyje, który jest, który jest no prawdziwy zostaje się faktycznie tak tak jest trochę, że pracując jednak nawet zupełnie innych dzisiaj technikach i właśnie w tym świecie cyfrowym czy na ten świat, a po alternatywny poprzedni historyczny patrzy się jak na ciekawostka czy faktycznie czuje się pewną więź czy pan, gdyby czuje pewnie tak to pewien taki most pomost łączący czy pan wino to fajnie jest, gdyby przyglądać się temu i dotykać oglądać rozumieć, skąd pochodzi, ale tak naprawdę jesteśmy w innym świecie i i no ja ja jestem ja jestem ja działam głównie przyznam się tak cyfrowo i nie miałem wielkiej styczności z z technikami takimi tradycyjnymi tworzenia druków natomiast, ponieważ zajmuje się głównie pismem, jakby już niekoniecznie tekstem składem troszeczkę, ale głównie pismem to to to wiem jak ważna jest w projektowaniu pism zarówno doświadczenie takie narzędzia owe, czyli powiedzmy kaligrafia i pewne tworzenie rytmu za pomocą ręki i potem przekształcanie tego na na na litery takie typu graficzne, czyli reprodukowane w sposób mechaniczny czy elektroniczne i podobnie z członkami metalowymi, dlatego że pewne ograniczenia wynikające właśnie ze skalistego, że to był metal, że to były niewielkie słupki metalowe, w których można było pewną precyzją te kształty rzeźbić, ale nie większą i również to, że te słupki się ze sobą stykają się zajmują pewną powierzchnię to wszystko jakby ukształtowało naszą wrażliwość do tego stopnia, że wszystkie książki drukowane są już powiedzmy od od od 500 lat były drukowane za pomocą tych technik tradycyjnych, nawet jeżeli teraz te techniki zanikły to przez te ostatnie 30 lat książka tradycyjna nie zmieniła się w sposób diametralny, a nawet układ tekstu ten, który jest produkowany w czytnikach książek elektronicznych poszukuje czy stara się imitować to co było w tych ciąży tak właśnie dróg drukowanych za pomocą tych tradycyjnych czcionek rycerskich, więc to wszystko jest no jest fundamentalne być może są dziedziny no z pewnością są dziedziny wiedzy, w których ten postęp technologiczny zmiana zaszła tak, że nie jest istotna ale, ale tutaj zdecydowanie to dziedzictwo jest jest naprawdę bardzo bardzo ważne, a z drugiej strony mogę powiedzieć, że no, ponieważ ten trochę jak jak zdążyłem usłyszeć od właśnie kilku osób, że to muzeum książki, że ten aspekt geograficzny te ten cały warsztat on powstał w jakimś sensie troszeczkę później to znaczy właśnie zmyślą, że na początku to miał być po prostu taki warsztat pracy do tworzenia tych książek artystycznych, bo te książki artystyczne, czyli takie obiekty, które poszukiwały gdzieś przesunięcia tego pojęcia czym jest książka właśnie takie tradycyjne książki tylko takie bardziej po Hannę, że to była pierwsza miłość państwa znów i na nim skupili na no początku i dalej ona jest ten temat ważny natomiast właśnie ta pasja pana Pawła do zbierania do ratowania tego dziedzictwa tych maszyn do do tego czy warszawska odlewni czcionek czy jeszcze inne miejsca, które po prostu likwidowały się i mogły pójść znaczy wiele sprzętu poszło na złom czy te matryce też mogły pójść na złom, ale właśnie ostatni dyrektor warszawskiej odlewni czcionek to pan Jerzy Fuks i właśnie wtedy pan Paweł w latach dziewięćdziesiątych oni to uratowali i tam no, gdyby nie to chociażby brygada, której mówił Mateusz był kompletnie by zniknęła ale, ale jeszcze wiele innych rzeczy więc, jakby ten z takiego warsztatu takiego takiego miejsca, które miały być pomocnicze do tworzenia tych książek artystycznych nagle powstała taka dodatkowa nowa wartość właśnie ta kolekcja maszyn działających co archiwum czcionek matryc unikatowe w nie tylko w Polsce, ale w ogóle no takich miejsc jest tylko kilka na świecie, które mają to tak opracowane tak kompletne więc, więc to to jest no no fantastyczna rzecz i bardzo bardzo bardzo szkoda że, że pana powołanie malarzami bardzo panu dziękuję za dzisiejszą rozmowę dzisiaj wspominaliśmy pana Janusza Pawła Tryzna wieloletniego dyrektora muzeum książki artystycznej w Łodzi, jeżeli państwo tego miejsca nie znają naprawdę koniecznie proszę się wybrać informacje Radia TOK FM już za kilka minut teraz panu Januszu Paweł Tryzno opowiada pan Adam twardo działaczy krytyka typograficzne informacje o 1011. przepraszam, a po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA