REKLAMA

KultOFFe: Trójca Święta (ikona Andrieja Rublowa)

OFF Czarek
Data emisji:
2021-06-02 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
26:29 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w czasie w kultowym filmie Szanowni Państwo zatytułowanym Andriej Rublow znajduje się już pod sam koniec filmu jedna z najbardziej kultowych ikon, czyli trójca święta Andrieja rublowa, który dzisiaj opowiada pan prof. Aleksander Mikołajczak filolog klasyczny mediewista ne lat lista płac poezji Łacińskiej oraz popularyzator antyku Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu dzień dobry panie profesorze dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwu zamiast zapytać, Rozwiń » dlaczego właśnie ta ikona pewnie warto zapytać, dlaczego tak późno państwo jest od myślę, że trudno mówić o pewnej klasy c i kultowych tworach dzieła bez Trójcy świętej Andreja ruble rublowa tak jest to jest to ikona, którą można porównać z tradycji prawosławia tradycji kultury bizantyjskiej do właściwie analizy tradycji zachodniej są to dzieła równie sławne jednocześnie równie głęboko duchowe i by powiedział również dzisiaj aktualne, bo można powiedzieć, że odnoszą pewne kwestie, które dla naszej cywilizacji właśnie obecnie stają się palący to dobrze, czyli jak teraz rozszyfrować tę ikonę, a jednocześnie właśnie jak wydobyć z niej pewną aktualność ikona jest przede wszystkim obrazem, który uobecnia Absolut nie przedstawia go tak jak w tradycji Zachodu to obecnie i ta, która po ich na właśnie ulicach, a poszukiwania bardzo dzisiaj czy innych firm, a oraz o banku, więc 8 szacunkach tych miastach wyśle właśnie o tam ani kto im stres jeśli we na ulicach miast w istocie jest ikoną plastyczne to znaczy jest wroga obrazy dość, dlatego że ten obraz deprecjonuje ten obraz po prostu po panuje natomiast ikona zawsze była dziełem, które wynosiło obraz do miary pewnego uniwersalnego widzenia absolutu i była zawsze taką drogą można powiedzieć ku pięknu, które symbolizowało i właściwie obecnie mało Absolut Boca no jak to odczytać panie profesorze rozumiem, że sprawa w niekoniecznie musi być prosta, czyli oczywiście, że pierwsze spojrzenie to co widzimy no to każdy sobie sam rozszyfrowuje, ale wprawne oko dostrzega więcej i może rozszyfrować te pozornie ukryte znaczenia można by powiedzieć, że i konne należy czytać serce i kona się pisaniem maluje, a więc powinno się ją również czytać sercem to znaczy, że na ich głębszą możliwą do zrozumienia i do przyjęcia analizę tej ikony dokonał właśnie Andriej Tarkowski w swoim genialnym silnie Andriej Rublow, bo przede wszystkim odkrył w tej ikonie piękno ukryte, czyli piękno duchowe i one powinno się oglądać czytać sens, dlatego że ona ma odwróconą perspektywę tradycji zachodniej perspektywach zbiega się w głębi obrazu prowadzi w błąd natomiast obrażony na koniec postaci są tak skomponowane tak przedstawione, że ta perspektywa zbliża się przed obraz przed ikoną, a więc zbiega się w sercu koncentrującego ikonę i w tym momencie zmienia się zupełnie percepcja, a więc te symbole, które widzimy na ikonie Andrieja rublowa przypomnę, że to sam 3 aniołowie, którzy symbolizują właśnie Trójcę świętą ma tak wiele warstw interpretacyjnych, że właściwie należałoby rozpocząć od takiej takiego spojrzenia rzeczowego to znaczy, że ikonę jest rzeczą należy do materialnego świata i dopiero potem analizować co wyrażają te ta scena ona odwołuje się właśnie do starego testamentu do ringu spotkania Abrahama aniołami, którzy zwiastują mu, że jak narodził się szyn i ten właśnie moment wykorzystywany jest do dalszej jeszcze bym powiedział bardziej uduchowione analizy w boksie 3 aniołowie zaczynają symbolizować Boga Absolut z oblężonego właśnie swojej Troi w tej postaci, ale można ten ostatni efekt to znaczy utożsamienia się zbliżenia się do tajemnicy Trójcy, czyli do tajemnicy absolutu można tylko osiągnął wówczas, jeżeli na ikony się nie, a 3 tylko ją się kontempluje to znaczy chodzi w nią z pewnego rodzaju związek i interakcje i w tym momencie można powiedzieć, że na tym polega istota nowość ikony ona ściąga człowieka takim ruchu ku górze ruch wertykalny i nie opowiada o tym co widzą oczy, ale przedstawia to co może odnaleźć sobie sam człowiek i co może osiągnąć właśnie duchowo my tak myślę, że także, jeżeli chodzi o to właśnie kole to tutaj ważne są różnego rodzaju szczegóły, czyli wspomniał pan panie profesorze takim wybudowaniu mostu w pewnym sensie pomiędzy Starym pewne testamentem czy Lecha ta wizyta starotestamentowe, która oczywiście może być odczytywana bez udziału nowego testamentu jako jako po prostu część historii ludu Izraela tutaj autor nadaje nowe znaczenie jako mówiąc to buduje most pomiędzy 3 aniołami i trojgiem aniołów, bo nie wiem, jakiej płci są aniołowie ciągle mają czas nie mają tak właśnie to jest to jest wliczone ewentualne taki, który pan redaktor podniósł no najważniejszy w istocie, dlatego że jest to również alegoria aniołowie przedstawiają bowiem Boga ojca Chrystusa oraz ducha Świętego i pojawienie się tam właśnie Chrystusa jest tym mostem, który pozwala nam przejść od starego do nowego testamentu przy czym rzecz ciekawa rzecz aniołowie są połączeni ze sobą skrzydłami tworzą, jakby krąg, który symbolizuje jedność symbolizuje również doskonałości całość to jest trafił, bo ulica, która jest najbardziej widoczna oczywiście dyskutowano, których aniołów przedstawia Chrystusa, który Boga ojca, który ducha Świętego, ale i tu nie o to tutaj chodzi chodzi tutaj ukazanie właśnie jedności Trójcy świętej i oczywiście ważny jest też to tło, które widzimy za anioła to znaczy drzewo, które interpretujemy właśnie jako drzewo życia oraz górę górek, które jest w symbolice chrześcijańskiej właśnie tą drogą, gdyż ja przypomnę, że właśnie tak należy interpretować również świętą górę Athos w Grecji jako miejsce, gdzie wspinamy się ku niebu na tej ikonie właśnie możemy się wspinać duchowo przez ten właśnie alegoryczny symbol dobrze, ale gorsze symbole no tak panie jak pan po powiedział tutaj by podejmowane były próby identyfikacji, ale myślę, że bardzo ciekawe, że chodzi oto kolej jest wielowarstwowość mimo mogą to być 3 aniołowie może to być trójca mogą to być niektórzy też widzieli 3 ewangelistów, sadząc po i kolorach strojów tak, który jest aniołem, ale właściwie z tych warstw jest warstwą prawidłowo w pewnym sensie czy można warstwą prawidłowo one jasne i to dowodzi, że ta ikona jest arcydziełem arcydzieło to jest takie dzieło, które możemy w nieskończoność interpretować tylko PIT jest jednoznaczny nie daje się ile raczej do zrozumieć poza tą płaszczyzną podstawową natomiast wszystkie wielkie dzieła tak literacki jak i muzyczne czy malarskie właśnie pozwalają na to wielowarstwową interpretacji i ja bym powiedział, że to jest właśnie kontemplacja w ten sposób możemy wchodzić w błąd samych siebie i poznawać siebie bo, poznając trójca rublowa tak naprawdę poznajemy poznajemy siebie poznajemy człowieka w sobie i to jest właściwie też Matej tego obrazu tego Świętego obrazu, która również była natchnieniem dla Tarkowskiego, który właśnie ten świat rublowa bardzo przecież nim tragiczne to czas najazdów tatarskich to jest moment wielkiego okrucieństwa na Rusi jak pokazuje właśnie również epizodach jak Rublow pojawia się tam tylko jako postać epizodyczna, ale wszystkie te nazwijmy to epizody tworzą właśnie opowieść o człowieku, który poszukuje siebie widzimy tam rublowa, który traci wiarę i potem odzyskuje ją w momencie, kiedy odlewany jest dzwon to są wszystko alegorie bym powiedział właśnie ikoniczne i ten film jest wg mnie film mogą ikoną która, choć pozornie tylko na końcówki barwnej serii kolorów pojawiają się ikony rublowa to jednak, chociaż jest czarno-biały jest tak naprawdę ikoną, dlatego że każe widzowi przez to czarno-biały obraz, który jest również czarnobiałym obrazem rzeczywistości zobaczyć no coś więcej, a coś więcej to jest ten błysk na końcu kolorów ikon, które którymi kończy właśnie tak bardzo wiele spięć, ale po kolei i wrócimy do naszej rozmowy panie profesorze po informacjach Radia TOK FM informację o godzinie 1120 dzisiaj o ikonie trójca Andrieja rublowa opowiada pan prof. Aleksander Mikołajczak filolog klasyczny mediewista do lat ministra tłumacz poezji Łacińskiej oraz popularyzacja antyku Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu wczoraj dzisiaj o ikonie Andrieja rublowa trójca opowiada pan prof. Aleksander Mikołajczak filolog klasyczny mediewista inne lotniska tłumacz poezji Łacińskiej oraz popularyzator antyku Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu myślę panie profesorze, że tych zakodowanych znaczenie więcej, bo trójca, ale trójca, która jest jednością i jeżeli przyjrzymy się to dokładnie tej ikonie myślę, że bez problemu znajdą państwo w internecie wyszukiwarce poprzez wyszukiwarkę internetową tę ikonę ewentualnie w krakowskiej galerii pewnie na oryginał państwo mogą rzucić okiem tek to te 3 postaci są do siebie podobne siedzą na podobnych stronach trzymają w dłoniach podobne koszt, który i ich aureolę układają się też bardzo podobnie, czyli trójca, która w pewnym sensie jest jednością, a równocześnie każda każdy za nią, jeżeli przyjmiemy, że to są właśnie osoby boskie każda z nich jest trochę inna to, że są podobne, bo mają podobne podobno Stalówkę, czyli hit tony schemat one, ale w różnych kolorach no i teraz się pewnie mieli pokusić o próbę identyfikacji to ta po lewej stronie często bywa kojarzona z ojcem, który jest trochę tak ubrany, że trochę go widzimy tego nie widzimy się trochę tak świadczy, że ojca niby nie sposób zobaczyć mojej mamy także ten dom ojca zaraz nad głową, w którym to jest mieszkanie wiele, ale też być może symbol takiej gościnności w środku syn pewnie byśmy wnosili po takim ciemno purpurowym hit tonie w ręce, która błogosławi i to i drzewie, który jest w tle i to drzewo, które jest drzewem życia tak jak pan profesor powiedział ale, ale być może także drzewem krzyża i po prawej stronie pewnie duch Święty, którzy trochę zwraca się w kierunku ojca 1 ręka uwolniona w pewnym sensie to jest znowu kolory, które kojarzą nam się z błękitem niebem, ale oczywiście tylko jedna z interpretacji syn patrzy na ojca duch patrzy na ojca, a ojciec patrzy na kielich, który jest samym centrum tej ikony tak bardzo precyzyjnie pan redaktor opisał tę ikonę to się w starożytnym Grecy nazywa eks tra vis ekstraklasa, czyli opis właśnie słowo, gdy dzieła sztuki to zachowuje pan redaktor zrobił nie rzeczywiście to wyobrażenie ma przede wszystkim wymiar teologiczny, dlatego że mówi o nie przez sito stawach Boga, a więc 3 postaciach w 1, którą właśnie ci aniołowie symbolizują, ale pojawia się w tym również aspekty różniący tradycje inny i wiary prawosławia od tradycji zachodniej od katolicy nowoczesnych kas i my określani, choć stolika PiS ocenił Sinkowski z akcji jest po chce pani, bo panie profesorze przepraszam bardzo ale jakie są straszne zakłócenia czy mógłby pan może przesunąć jakieś miejsce bliższe internetowi tak, ale o o tak dobrze pani profesor jakich mieli nadzieję będzie nie słychać aż, a więc wrócić tylko do tego wątku przerwanego, że mniej i od 3 nasili chcę to jest podstawowa różnica między jedną z wyznaniem wiary katolickiej i prawosławnym i właśnie ta to nie odłączanie nie pochodzenie ducha Świętego od syna jest w zasadzie przedstawione na tej ikonie, dlatego że wszystkie te postacie są jednością niema tutaj wyróżnienia i w tym sensie jest to deklaracja prawosławnej wiary właśnie to tamto jedności ulicy to symbolizuje natomiast rzeczywiście kolory są istotne, dlatego że szata Chrystusa ma kolor oczywiście czerwony co symbolizuje przelaną krew jest tym wskaźnikiem, że może to być ruch turystów, choć inne przedstawiają, że może być to Bóg ojciec tak właśnie ta wieloznaczność tej i ikony, ale duch Święty rzeczywiście tam występuje ma ten kolor błękitu swojej szacie to znaczy nieba duchowości, która oznacza, który oznacza ten Kora, bo jest zazwyczaj tak, że właśnie połączenie czerwieni błękitu daje tom jedność tego co cielesne i tego co duchowe czerwieni krew to cielesność Chrystusa i właśnie błękit to jego duchowości to jest postawa to połączenie jedności ostateczna Boga człowieka jednocześnie ikony to wspaniale pokazywały właśnie wskazując, że nic co materialne w naszym świecie ikona jeszcze raz postawa jest materialna nie jest tak naprawdę do końca materialnych tylko zawiera w sobie ten pierwiastek duchowy tak jak człowiek jest po prostu cielesną duchową jednością i tego uczą nasze ikony właśnie często zapominamy o tym kiedy Jaś duchowym sobie na przecież każdy z nas myśli czuje przeżywa doświadcza emocji, czyli cały czas zanurzony jest duchowości, a mając doświadczenie no paradoksalny sposób negujemy obecność duchowości w rzeczywistości, która nas otacza no i niektórzy jak np. szelki no to jest taki szwajcarski teolog prawosławny, który napisał znakomitą książkę tłumaczoną na język Polski ikona kosmos właśnie on pokazuje jak ikona odsłania ten duchowy wymiar świata jak to jest ważne dla, jakby ochrony planety, która jest niszczona przez nas właśnie, dlatego że nie dostrzegamy tych wartości piękna duchowości tak dalej, więc ikona również uczyć to jest niezwykłe opina powiedział uczy właśnie ekologicznego stosunku do świata i ikona rublowa, pokazując nowy czy esencję duchowości właśnie prowadzi nas do tego, abyśmy uświadomili sobie, że nie jesteśmy tylko materialnymi bytami, ale jesteśmy zanurzeni w takiej przestrzeni, gdzie duch materia żale wzajemnie się przenikają i tworzą to jedność świata i jedność człowieka to właśnie ta duchowość ikony mówi i myślę, że to jest właśnie nauka, która płynie dzisiaj IKO, gdybyśmy spojrzeli na właśnie to ikona rublowa to taki jej najgłębszy sens dla współczesnego człowieka się pojawia tak myślę, że też wśród tych analiz, które pojawiały się też w ukrytych znaczeń znajdują się różnego rodzaju figury geometryczne czy też kształty, które można pisać, więc o to oto stół, który mamy w środku to jest prostokąt znowu być może symbol Eucharystii, a może też symbol świata z tymi oznakami ziemi w niższej części, gdybyśmy poprowadzili kreskę wzdłuż morza od podstawy tego stołu po prawej stronie wzdłuż szat tej postaci po prawej i dłuższa od tej postaci po lewej zatrzymali się na wysokości wzroku też poprowadzili elips poprzez rok dostaniemy trochę taki kształt kielicha, w którego centrum znowu będzie ten kielich, który znajduje się na na stole, więc znowu kolejny kształty i tylko zastanawiam się czy to wszystko było zamyślony wymyślone zaprojektowane przez autora czytał, że takie doszukiwanie się znaczeń, których być może na początku nie było, ale myślę, że obydwie opcje są tutaj opieram są również rano tam do przyjęcia ikona jest tworzona wg ścisłego kanonu, który jest niezmienny on został opisany różnego rodzaju Herman nie jest, czyli takich podręcznika dla ikona pisarzy do naszych czasów epoki bizantyjskiej zachowała się taka Hernan ja dzielnic już służby i te wszystkie kwestie, które pan poruszył niewątpliwie tam się pojawiają, ale pan dotkną ich jeszcze 1 rzeczy panie redaktorze bardzo istotny sami geometrii geometria to jest Sierra geometria święta geometria, która już od czasów antycznych właściwie była tym mam zdrową postrzegania świata pozwalającego widzieć jego duchowy wymiar o tym mówił Platon, dla którego figury geometryczne właśnie trójkąty kwadraty koła to są byty pomiędzy idea nikt tym wiecznym nie zmiennymi bytami, a rzeczywistością materialną zmienną i śmiertelną w związku z tym lato powiada, że kontemplując figury geometryczne w zasadzie poznajemy idee zbliżamy się do tego co doskonałe i nieśmiertelne i geometria ikony właśnie ten stół, który jest przez niektórych interpretowane jako ziemia jako, że ma 4 rogi, a więc 4 strony świata tam misa czy też kielich jako okrąg, który jest symbolem nieba kopuły nieba no sami aniołowie, którzy tworzą właśnie krąg zamykający tę przestrzeń krąg, a więc figurę doskonałą, która zawsze wyrażała Boga, czyli można powiedzieć, że idąc drogą geometrycznych rozważań możemy właśnie dostrzec coś poza samym obrazem co już jest niedostępnych wzrokowo fizycznemu, a zaczyna być dostrzegane tak jak mistycy mówi o kami duszy stąd właśnie genialności tej ikony polegał również na zastosowaniu świętej geometrii jako tej drogi Poznania rzeczywistości duchowej bardzo dziękuję panie profesorze za przybliżenie Trójcy ikona Andrieja rublowa pan prof. Aleksander Mikołajczak filolog klasyczny mediewista lotnictwa Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu był państwa moim gościem informacje o godzinie jedenastej 40 już kilka minut dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA