REKLAMA

Czy od początku idei integracji europejskiej towarzyszył plan wspólnej waluty?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-06-07 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:21 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór kończy się w poniedziałek 7czerwca mamy zatem kolejny dzień na opowieść o ciekawym ważnym wydarzeniu w dziejach Unii Europejskiej kilka dni temu dokładnie 1czerwca mieliśmy nie okrągłą rocznicę może dlatego przeszła bez Echa utworzenia europejskiego banku centralnego rzeczywiście 23 lata temu europejski bank centralny oficjalnie zastąpił europejski Instytut walutowy jednak pełnię uprawnień uzyskał z dniem wprowadzenia waluty euro Rozwiń » to jest 1stycznia 1999 roku, jakie są cele jak to musimy w skrócie EBC główny cel europejskiego banku centralnego określa art. 127 ust. 1 traktatu o funkcjonowaniu Unii europejskiej, a jest nim utrzymanie stabilności cen w strefie waluty euro jako stabilność cen uważa się sytuacji, kiedy inflacja wynosi poniżej 2% celami pobocznymi banku są utrzymywanie stabilnego systemu finansowego wspieranie systemu bankowego i wspieranie ogólnej polityki gospodarczej w unii europejskiej spytają państwo czemu musimy się interesować tym bankiem skoro Polska nie należy do strefy euro i pewnie długo jeszcze nie będzie należeć Polacy obawiają się euro więcej politycznie sprawa jest nie do ruszenia bo jaka partia wyskoczy dzisiaj takim postulatem wbrew większości rodaków dodatkową komplikacją jest konieczność w razie przyjęcia euro zmiany konstytucji co wymaga jeszcze większej większości niż zwykłe 50% +1 Otóż powodów przyjrzenia się bankowi wspólnej walucie jest wiele, że wymienię najważniejsze w pierwszej piątce państw, do których najwięcej eksportujemy aż 3 są walutą euro, ale co ważniejsze największym odbiorcą polskiego eksportu są Niemcy i to od relacji handlowych z tym krajem dużym stopniu zależy nasz bilans trudno zatem interesować się strefą euro i gospodarczą kondycją no, tym bardziej że bardzo ważne w tym eksporcie jest kurs euro wobec złotówki albo odwrotnie wobec złotego mówimy prawidłowo poza tym ta najmłodsza waluta jest jedną z najważniejszych stanowi aż 27% światowych rezerw walutowych i jest walutą o najwyższej wartości gotówkowej na świecie łączna wartość banknotów monet euro w obiegu to ponad 751 000 000 000EUR, po której się tam w strefie euro jest dzisiaj 19 państw, a wśród nieobecnych w niej Chorwacja Bułgaria Rumunia oficjalnie zgłosiły chęć wejścia tylko 4 w tym Polska, o czym już wspomniałem nie chcą, a dania nie ma nawet zobowiązania traktatowego by kiedyś zrobić, bo tak sobie załatwiła dane pokazują, że kraje bez euro są w zdecydowanej mniejszości co oznacza, że nie one grają pierwsze skrzypce w procesie dalszych zmian Unii Europejskiej, które w dużym stopniu wiąże się z integracją walutową mam nadzieję, że państwo przekonałem, że warto porozmawiać o europejskim banku centralnym w walucie euro, tym bardziej że będzie z nami znakomity ekspert od tych spraw, czyli prof. Marcin Rękas z katedry prawa gospodarczego szkoły głównej handlowej pan profesor pojawi się za chwilę przedtem mamy jeszcze kilka minut na subiektywny przegląd informacji dnia Maciej Zakrocki przedstawia stroje jakich reprezentacja Ukrainy ma wystąpić na euro wywołały irytację Rosji, ponieważ na koszulkach piłkarzy znalazły się m.in. kontur kraju w granicach, którego znajduje się na anektowany przez Rosję w 2014 roku Krym Ukraina nie ma cała społeczność międzynarodowa nie uznały aneksji Krymu, który traktowany jest jako część terytorium Ukrainy okupowana nielegalnie przez Rosję tymczasem Rosja od czasu aneksji uważa Krym za część swojego terytorium stojący na czele ukraińskiej federacji piłkarskiej Andrij Pawełko zaprezentował wczoraj koszulkę reprezentacji Ukrainy w nagraniu na swoim profilu na Facebooku przecież tego kompletu strojów znajduje się kontur Ukrainy obejmujących remisy parad separatystyczne Republiki na Wschodzie Ukrainy donieckim i afgańską Pawełko wyraził nadzieję, że obraz Ukrainy na koszulce da siłę piłkarzom, którzy będą walczyli na euro dla całej Ukrainy tymczasem rzeczniczka MSZ Rosji Marija Zacharowa skrytykowała dla ukraińskich strojów na euro za dołączenie do terytorium Ukrainy rosyjskiego Krymu co stwarza iluzję niemal niemożliwego Zacharowa zwróciła też uwagę na slogan chwała Ukrainie, który pojawił się na koszulkach ich zdaniem pobrzmiewają w nim Echa nazistowskich pochodów rosyjski parlamentarzysta Dmitrij z iście oczekuje reakcji organizatorów euro 2020 na wygląd ukraińskich koszulek mam nadzieję to 7 komentarz, że organizatorzy pokażą mu gest Kozakiewicza Maciej Zakrocki przedstawia Businessinsider Polska zwrócił uwagę dzisiaj na ciekawą sprawę chodzi o wywiad, jakiego udzieliła Bloombergowi wiceprzewodnicząca komisji europejskiej Vera Jourova powiedziała im, że nie zamierza zbyt długo czekać na rozstrzygnięcia ze strony Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej nie potrzebuje go, aby uruchomić procedurę na końcu, której Polska będzie mogła zostać odcięta od unijnych pieniędzy może pamiętają państwo, że zasada pieniądze za praworządność została przyjęta i weszła w życie 1stycznia, ponieważ jednak Polski rząd węgierski zaskarżyły rozporządzenie w tej sprawie cudze część uznała, że do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał zgodności tego rozporządzenia z unijnym prawem nie będzie można go stosować stąd wypowiedź pani komisarz wzbudziła tak duże zainteresowanie i to wracam do tekstów biznes Seiler Polska, w którym zwraca się uwagę, że pani Jourova powiedziała czy uruchomić wobec Polski i Węgier powiedziała o tym kiedy to zrobi tak jakby decyzja o tym czy to zrobić już zapadła kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje tylko czy czekać na orzeczenie zły czyn nie czekać surowa mówi, że nie istnieją przepisy, które ją do tego obligują ich czekanie np. aż do przyszłego roku będzie przesadą, czyli dość wyraźnie sugeruje, że decyzja komisji europejskiej o uruchomieniu procedury związanej z naruszaniem zasad państwa prawnego w Polsce na Węgrzech będzie w tym roku niezależnie od tego czy słyszę wypowiedź czy nie scenariusz, w którym Unia odcina Warszawę od pieniędzy jest w Polsce bagatelizowany głównie z 1 powodu jest przekonanie, że Unia nie będzie chciała wychowywać kolejnego bardzo głośnego konfliktu, którego potem bardzo trudno będzie się wycofać wydaje się jednak, że to bagatelizowanie jest błędem polecam cały materiał, który łatwo znaleźć w sieci, który w ciekawy sposób opisuje całą tę historię Maciej Zakrocki przedstawia wiele pozytywnych opinii posypały się światowych mediach po tym, jak ministrowie finansów najbogatszych państw podczas spotkania G7 w sobotę w Londynie zdecydowali, że korporacje będą płacić podatek na poziomie minimum 15% i to nie tam, gdzie są zarejestrowane, ale tam, gdzie działają i osiągają zyski i znowu pojawił się słynny diabeł w szczegółach, który ów pozytywny odbiór decyzji osłabił okazuje się bowiem, że część porozumienia dotyczące podatku od krajów, w których osiągane są zyski dotyczy sytuacji, w których podmiot mający zostać opodatkowany będzie osiągał zysk przekraczający 10% marży tymczasem jest koncern, a wartości rynkowej ponad 16 biliona dolarów oraz rocznej sprzedaży wartości 386 000 000 000USD, który może w tej sytuacji podatku uniknąć to oczywiście Amazon Jeffa Bezosa marża zysku koncernu wyniosła 2020 roku tylko 6 i 3% ma on prowadzi bowiem sprzedaż detaliczną, opierając się na niskich marżach zysku za to, wykorzystując efekt skali, a do tego zysk zmniejszany jest poprzez duże inwestycje oraz walkę o udział w ręku w efekcie tego nasza spółka zależna Amazona w Luksemburgu, która osiągnęła przychody na poziomie 44 000 000 000EUR zapłaciłaby 0EUR podatku wg cytowanego przez brytyjski dziennik The Guardian Ryszarda Barskiego prof. Sheffield University ustalenie progu 10% zysków nie jest najlepszym pomysłem z uwagi na różne modele biznesowe firm, a do tego obecne podejście do raportowania zysków w każdym kraju jest łatwo oszukać, czyli trzeba po prostu dalszych pracach nad podatkiem naprawić PIP dzisiejszy cytat dnia pochodzi z wypowiedzi pana posła prof. Pawła Kowala, który odniósł się do najgłośniejszego polskiego hitu ostatnich dni, czyli wpisu wicemarszałka Sejmu i szefa klubu PiS Ryszarda Terleckiego opozycja domaga się dymisji wicemarszałka, bo to jednak zbyt poważna funkcja by pełniący ją pisał niepoważne rzeczy zdaniem prof. Pawła Kowala tymi mądrymi zdaniami ważny w końcu polityk obozu rządzącego nie tylko zrobił źle, ale uderzył w tradycję polskiej polityki wschodniej wpis marszałka Terleckiego utrudni działania polskiemu rządowi, iż chodzi o angażowanie naszych zachodnich sojuszników we współpracę w kontekście sytuacji na Białorusi bronią naszą sytuację w elitach politycznych na Wschodzie, gdzie była tradycja, że można do nas przyjechać spotykać wszystkim ktoś chce z kim, kto chce PiS marszałka Terleckiego uderza w całą tradycję polskiej polityki wschodniej ostatnich 30 lat więcej to co robił to zrobili prezydenci Aleksander Kwaśniewski Lech Kaczyński Bronisław Komorowski wielu wielu polityków działaczy społecznych poprosiliśmy o komentarz do tej wypowiedzi pana prof. Rafała Chwedoruka politologa z uniwersytetu Warszawskiego sposób obronić treści formy kwitu marszałka Terleckiego przede wszystkim, dlatego że wszelkie wypowiedzi osób pełniących istotne funkcje publiczne powinny być odpowiedzialni bardzo przemyślanymi treści i sport nie wszystko co uchodzi w wewnętrznych policji politycznych polemikach jest czymś co znajdzie odpowiednią recepcja przestrzeni międzynarodowej najważniejsze jest tu interes i przewidywalność państwa polskiego, ale także np. partii politycznych w Polsce jako partnerów tej przestrzeni międzynarodowej parad w tej sytuacji polega też na tym, że jeśli są 4 chciał zwrócić uwagę na problemy tego czy zawsze dobrze partnerów międzynarodowych przez Polskę jest przemyślane to chyba stało się dokładnie odwrotnie i ten problem został kompletnie przykryty przez zaskakującą treść kwitu takie same wątpliwości, jakie być może chciał przedstawić opinii publicznej można było przedstawić w sposób bardziej zawoalowany i być może też, odwołując się do innych przykładów niż pani Kochanowska tak jest można by powiedzieć, że pierwsza rzecz, którą powinniśmy po tej sprawie sobie uświadomić to jest to problem na szczęście nie tylko Polski inflacji kontaktów polityków Twitter bardzo dziękujemy, a teraz już pora na główny temat audycji Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz jest już z nami zapowiadany pan prezes Marcin rękę szkoła główna handlowa konsul w kancelarii koalicji jest dobry wieczór dobry wieczór panie redaktorze dobry państwu no i jak zawsze w przypadku programów, w których których szukamy początku jakiegoś zdarzenia czy zjawiska zacznę od od pytania czy w momencie, kiedy zaczęła się rodzić idea integracji europejskiej, a więc nie wiem czy to jest czas jeszcze europejskiej wspólnoty węgla Stali może nieco później czas WGI traktatów rzymskich ktoś myślał w ogóle o tym, że kiedyś w Europie może będziemy się posługiwali wspólną walutą co ma bardzo bardzo trudne w istocie pytanie, bo jeżeli byśmy popatrzyli na to z punktu widzenia historii i integracji jako procesu politycznego no to niewątpliwie ta integracja europejska była nowatorskim bezprecedensowym pomysłem zapewnienia trwałego pokoju w Europie poprzez rozwiązywanie konfliktów, które już państwo podzieliło, które doprowadziły do wojny, ale raczej poprzez integrację poprzez zapobieganie konfliktom w tym sensie od samego początku zgodnie z konstytucją integracji funkcjonalnej założycielom łączą fundatorom wspólnot europejskich przyświecała taka myśl, że ten proces integracji będzie się stale pogłębiał w związku z tym gdzieś tam w dłuższym okresie zakładano, że a, że więź gospodarczą prawne będą coraz bliższa z drugiej strony, a integracja o obszarze polityki monetarnej jest dość specyficznym obszarem międzynarodowych stosunków gospodarczych i tutaj pewnym pewnym szerszym kontekstem tłem dla dla współpracy jest pierwsze wielki kryzys gospodarczy, kiedy państwo dookoła świata plątały się zemści wspiera praktyk protekcjonistycznych lej na bazie tego w czterdziestym czwartym roku, kiedy myślano o tym jak ułożyć powojenny ład gospodarczy politycy przede wszystkim stany Zjednoczone wielka Brytania zderzyły się z tzw. trójkątem niemożliwości truciu możliwości to znaczy równoczesnego zapewni realizację 3 celów polityki monetarnej swobody przepływów kapitałowych stabilności kursu Walutowego i autonomii polityki monetarnej wciąż jest czwartym roku w ramach ładu Breton płuc wybrano opowiedziano się z zachowaniem autonomii polityki monetarnej i za stabilność kursów wymiany i teraz ramami instytucjonalnymi w ramach, których miano realizować cele był międzynarodowy fundusz walutowy współpracujące tzw. bankiem światowym zatem tuż po wojnie te cele integracji monetarnej realizacji współpracy jak w obszarze polityki monetarnej były realizowane, gdzie indziej zatem na podwórku europejskim ani nie był specjalnie możliwości ani potrzeby na tym etapie, żeby tą stronę po popychać integrację europejską natomiast nie wydawało się, że ten dolar prawda jest najważniejszy w ogóle i że że wszyscy mają się jakimś sensie do tego dolara będzie mieć no, czyli amerykańskiej waluty tak tak jest czyli, czyli z fundamentem tego ładu 3004. tego oryginalnego początku Breton móc formalnie czy na papierze, bo to nie nie nie zostało zrealizowane było zobowiązanie państwa głównymi walutami światowymi związania kursów walutowych ze złotem rzeczywistość od razu nie wyszło sztywny parytet złota przyjęły tylko stany Zjednoczone główna, ale waluty były związane z amerykańskim dolarem z perspektywy dzisiejszej wydaje się to śmieszne wręcz nieprawdopodobne jak można było tak zakładać, ale w czterdziestym czwartym roku wszyscy zakładali, że nadwyżki budżetowe Stanów zjednoczonych ma charakter trwały w związku, z czym system został tak zbudowane, że państwa trwałą deficyt nadwyżkami nie dało się dyscyplinować z deficytem, bo to mocno inwazyjne proces zaczyna się cały ład Breton móc opierał się zasadza się na tej wymienności dolara względem złota no i w kolejnych latach m.in. wydatki wojenne Stanów zjednoczonych nowa nowa polityka gospodarcza, kiedy okazało się że, że polityka fiskalna Stanów zjednoczonych nie budził zaufania początkowe ład walutowy w ramach krajem słów w ramach Międzynarodowego funduszu Walutowego zaczął trzeszczeć w szwach no i tutaj ten proces można dziś postępową dwutorowo z 1 strony obserwowaliśmy rozpadający się ten oryginalny ład Bretton Woods, który na początku lat siedemdziesiątych nie była zła taka sama, ale stał się zupełnie czym innym niż to co początkowo stworzono, a między czasie, a Europa i państwa wspólnot europejskich stopniowo przechodziły dojrzewała myśl integrowania się w zakresie polityki monetarnej tu rzeczywiście chyba co się dzieje równolegle, bo jak patrzę na raty to właśnie ta wspomniana przez pana wymienialność dolara na złoto została wstrzymana przez stany Zjednoczone 70 pierwszym roku cały ten system Bretton Woods 2 lata później zostaje zniesiony no mówi się, że to 70 rok właśnie Pierre Werner premier Luksemburga to jest moment to jest ten gość, który prezentuje plan zakładający wprowadzenie wspólnej waluty dla krajów EWG, czyli rzeczywiście coś się działo równolegle szkoda jest tak jak rozumiem ten pomysł premiera Luksemburga albo był zbyt rewolucyjny, bo jednak wiele lat jeszcze musi upłynąć, zanim pójdzie dalej RODO tak to znaczy tu słusznie wskazane zostały 2 graniczne daty stopniowego rozpadają się początkowego Atu ładu beton Łódź 70 pierwszy 703, czyli w pierwszym kroku, a administracja Obamy amerykańska rozluźnia by pasmo wahań między wartością dolara amerykańskiego, a złotem na 70 trzecim ostatecznie kurs kurs dolara zostają uwolnione w międzyczasie to też ciekawe z punktu widzenia myślenia o tym czym jest wspólna Europa trzyma integracja europejska przemysł udział w tej na dziś Unii gospodarczej walutowej równolegle z rozpraw rozpada się ładu z takiego twardego instytucjonalnego tego porządku początkowego o strukturę porządku Międzynarodowego funduszu Walutowego zaczynają wykształca się coraz bardziej zaawansowane struktury górna, czyli takiego miękkiego zarządzania międzynarodowymi ryb relacjami gospodarczymi i w ramach grupy państw 10, z których z, których potem ewoluuje różne różne fora i 7 biegi 12 itd. a zostaje zawarte porozumienie w Instytucie Smithsonian w Waszyngtonie stąd nazywane porozumieniem jest mieszaniem, w ramach którego po częściowym rozluźnieniu, a dopuszczalnego kursu wahania w wartości dolara do złota państwa porozumie porozumiały się co do, a zakresów wahań między tymi podstawowymi walutami m.in. m.in. europejskimi, a amerykański dolar niestety czym niestety, ponieważ dopuszczalne pasmo wahań plus minus wynosiło tam 2% co oznaczało, że jeżeli, jeżeli 1 waluta była pasmem 2 pół procent poniżej kursu dolara mogła wzrosnąć do 2 pół powyżej, czyli raz 2 mamy 4,5% oznacza, że jeżeli inna waluta zaczyna z kolei z wartości 2% powyżej dolara mogą spośród tyle samo w związku, z czym te główne waluty europejskiej względem siebie mogą się wahać aż 9% był to pewien postęp czy ratunek Międzynarodowego porządku od monetarnej natomiast perspektywy europejskiej było zdecydowanie za dużo zbyt wiele w tym okresie faktycznie zna ten pojawia się luksemburski premier Werner z koncepcją, która ostatecznie miałoby umożliwić doprowadzenie do utworzenia Unii gospodarczej gospodarczej walutowej na ówczesnym etapie udało się zawęzić pasma wahań w ramach tzw. węża Walutowego, więc o osiągnięto jakiś połowiczny sukces natomiast natomiast z dalszych latach dekady lat siedemdziesiątych zapał do integracji zmalał właściwie przyszło nam czekać aż do połowy lat osiemdziesiątych, żeby na nowo nadać impet współpracy w tym zakresie, choć jeszcze powiedzmy, że dziś po drodze pojawia się europejski system walutowy i wraz z tym systemem coś co co nazwano ich pion Karen psy już nikt nie starsi też, że pamiętają, ale rzeczywiście takie leki ich wsi seks francuska jako niby pieniądz, ale nie pieniądz niektórzy to oczywiście zupełnie chyba nieuprawnione było porównanie mówili o czymś na zasadzie rubla transferowego, czyli jakaś waluta, która ma być pomocnym narzędziem nie wiem w prowadzeniu handlu, ale tak na dobrą sprawę no nie wiem mam żyć leżały prezes kryptowalut, chociaż aż 1 ma krypto może w tym sensie, że nie fizyczne czyli, czyli jak teraz w potocznym rozumieniu wirtualna ja bym to nie może różne porównania bardziej to porównał do do tej SD rów czyli, czyli tych szczególnych praw po polsku obie kiepsko brzmi teraz specjalnego ciśnienia w ramach Międzynarodowego funduszu Walutowego, czyli faktycznie siedemdziesiątym dziewiątym rusza europejski system walutowy, którego 2 elementami był z 1 strony ARM, czyli mechanizm kursów walutowych w jaki sposób te kursy podstawowe waluty europejskiej względem siebie powinny zostać wyznaczone na, a z drugiej strony było to to wspomniane leki, które było jednostką Obrachunkową walutą obrachunkowe ową tak no właśnie w tym sensie wirtualną walutą rezerwową, a służyła również jako jako środek płatniczy pomiędzy pomiędzy bankami uczestniczącymi w systemie natomiast nigdy nie stało się stało się fizycznym banknotem czy monetą w takim rozumieniu jak dzisiaj postrzegamy euro daje się pojawia człowiek, o którym do dzisiaj tak chyba naj cieplej myślą ci zajmujący się integracją europejską, którego nawet mianowanie na szefa komisji europejskiej nie przepraszam nie zapowiadało, że tak się właśnie zapisze oczywiście mam na myśli Jacquesa Delorsa, bo to właśnie ten ten polityk no zrobił ogromnie wiele dla integracji europejskiej i komisja pod jego przewodnictwem m.in. właśnie przygotowali zaprezentowali raport zawierający taki trój stopniowy plan pogłębiania integracji państw członkowskich do i ostatnim etapem miało być powstanie wspólnej waluty i powierzenie polityki pieniężnej europejskiemu systemowi banków centralnych, a więc jeszcze nie 1 bankowi centralnemu, ale systemowi banków centralnych i tak dochodzimy do prac nad raportem tu górę to prace czy Echa tej pracy znajdują się w podpisanej w dziewięćdziesiątym drugim roku traktacie Unii Europejskiej inaczej traktat z Maastricht to jest chyba jedna z tych ważniejszych dat w naszej dzisiejszej opowieści też jest pełna pełna zgoda co znaczy to ten raport Lora staje się poniekąd reaktywuje koncepcje przedstawione przez Wernera rad w latach w latach sześćdziesiątych i wracamy do koncepcji pomysł zbudowania pełną pełnoprawny pełno krwi z tej Unii gospodarczo-walutowej, a że część tych proponowanych zmian wymagała kolejne stadia wymagały zmian traktatowych to faktycznie te postanowienia w szczególności stworzenie nowych instytucji europejskich znalazł swoje odzwierciedlenie w nowym traktacie traktacie z Maastricht no i powolutku powolutku zaczyna się ten pomysł krystalizować 3 lata od traktatu z Maastricht na szczycie w szczycie w Madrycie o tak ładnie brzmi w dziewięćdziesiątym piątym roku pojawia się nazwa euro no i też pomysł, żeby od 1stycznia 90 tego dziewiątego roku zastąpiła ona wspomniane wspomniane leki czy to jest już ten moment, w którym się wszyscy się zgadzają, że to trzeba ich stronę i i do tego zmierzamy czy to jest raczej początek wielkiej debaty w poszczególnych państwach, które tworzyły wtedy to Unię europejską czy w ogóle w to wchodzić w z znowu pewnie ile ile osób odpadało na to pytanie, ale padłoby odpowiedzi, ale faktycznie wydaje się, że od tego 81006. roku od jednolitego aktu europejskiego wydaje się że, że ta koncepcja świadomość, że z 1 strony, a bez pełnej integracji rynku nie zostanie zrealizowany potencjał integracji europejskiej, a z drugiej strony, że wspólna waluta umożliwi osiągnięcie szeregu 4 celów gospodarczych w tym czym stabilności cen czas, aby nasi kursów wymiany zmniejszenia kosztów licencyjnych tak dalej no coraz bardziej już nawet kiełkowała może coraz głębiej osadziła się w świadomości europejskiej i oczekiwaniach tego w jakim kierunku będzie to zmierzać, nawet jeżeli nie był to oczywiście proces linearny, czyli czy bez bez żadnych przeszkód i wątpliwości po drodze pytam o to m.in. dlatego że my w no wydaje się, że coś takiego jak narodowa waluta jest pewnym elementem symbolicznym również dla każdego państwa jest pewnie czymś co dla wielu obywateli no jest jednym z emblematów prawda, który tworzą tworzą państwo tworzą jakąś tam dumę no i myślę, że też wiele społeczeństw po prostu do faktu, że mają swoją walutę była przyzwyczajona wreszcie, że to się pewnie mniej emocjonalny bardziej praktyczny argument momencie, kiedy sami na swoim podwórku możemy decydować chociażby o stopach procentowych no mamy większe pole manewru niż przekażemy do jakiegoś no właśnie tutaj dochodzimy do daty, która sprowokowała dzisiejszą rozmowę 1czerwca 90 tego ósmego roku powstał europejski bank centralny to ten właśnie, który miał wprowadzić wspólną walutę na potem mówiąc w skrócie ją zarządzać stąd też to moje pytanie w jakim stopniu te często często nazywane w znaczeniu pejoratywnym elity brukselskie elity polityczne szerzej narzuciły trochę ten rodzaj myślenia, że wspólna waluta jest po pierwsze, naturalnym naturalną konsekwencją postępującej integracji europejskiej ważona będzie ułatwiała funkcjonowanie na wspólnym rynku, że zdejmie właśnie to niebezpieczeństwo, które ciągle pojawiało i pojawia tak w tych państwach, które są Unii Europejskiej nie są w strefie euro, a więc właśnie tych wahań kursowych, które mogą mieć znaczący wpływ na taki bieżące funkcjonowanie gospodarki, czyli to, jeżeli mogę, bo to była wielka dyskusja między elitami, a społeczeństwem czy właśnie było raczej także niech oni robią, bo oni chyba wiedzą co robią się też, że debata była wielka w tym sensie, że Rze czy przeplatało się nawet w tej tej naszej krótkiej tutaj rozmowie szereg szereg wątków redaktor wspomniał z 1 strony na ile to proces nieunikniony, a z drugiej strony nagle na ile mu udział w tym systemie pociąga za sobą ze sobą korzyści z 1 strony widać, że nie było były nieuniknione choćby patrząc na liczbę państw, czyli tylko 11 państw początkowo z piętnastki wchodzi do tego systemu mamy Danii Wielkiej Brytanii jest w tej z tej początkowego wkładu Unii Europejskiej które, które na trwale pozostały poza systemem wspólnej waluty mieliśmy Szwecję która, która nie była gotowa do do wejścia, a zatem wejście bynajmniej nie było nieuniknione niektórzy do końca nie podjęli takiej decyzji również państwa, które później wstąpił do Unii Europejskiej daleko nie, szukając Polska mimo przyjęcia zobowiązania, że jest to docelowo nasz nasz obowiązek niekoniecznie nie zawsze się spieszył w tym kierunku z drugiej strony z tych państw, które do wspólnej waluty nie skorzystał z tej oferty przede wszystkim państwa skandynawskie warto odnotować, że w ówczesnej debacie obawiano się faktycznie utraty sprawczości decyzyjności w tych wspomnianych przez przez pana redaktora sprawach do możliwości decydowania o własnych sprawach i to w przypadku państw skandynawskich przesądziło o pozostaniu poza strefą euro, mimo że z tamtych państwach istnieje świadomość istnieje świadomość tego, że państwo na tym tracą to znaczy mimo osób mimo politycznego ostrożności czy sceptycyzmu co do projektu nie podważano kwestii korzyści gospodarczych z kolei z drugiej strony, a patrząc patrząc na państwa południowe redaktor wspomniał o tej od tej nostalgii czy sentymencie 3 czy przywiązaniu do wspólnej waluty wydaje się, że znowu tutaj ta historia może wyglądać bardzo różnie z 1 strony mamy mamy przykład przykład Włoch, gdzie to waluta pojawia się w połowie dziewiętnastego wieku naj naj włoska lira funkcjonuje aż do ZUS zastąpienia euro, a zatem NATO to waluta, która pojawia się w momencie jednoczenia państwa no, więc wyobrażam sobie, że miało to z niosło ze sobą kryła w sobie ten olbrzymi ładunek emocjonalny jeden z nielicznych rzeczy, które łączy kontynent państwo z drugiej strony mamy przykład francuski, gdzie Francuzi nawet na stosie Francuzi pamiętali starego franka nawet w momencie przyjmowania przechodzenia na euro ceny podawali czyli, czyli podwójnie koszty niby frank ale, ale nie ten sam natomiast natomiast zastanawiając się nad tym nad tym korzyściami i politycznymi ekonomicznym aspektem integracji z monetarnej tutaj z kolei oczekiwanie czy wizja wracamy do do naszej ramy dzisiejszej dyskusji integracji europejskiej jako bezprecedensowego po procesu pokojowego tutaj z kolei podstawowym bodźcem, który przemawiał na rzecz przyjęcia wspólnej euro waluty był strach przed nim sami, a w związku z tym to wspólna waluta stała się pewnym elementem pakietu układu politycznego, gdzie z 1 strony państwo zgodziło się zaakceptowały nadchodzące zjednoczenie Niemiec, a z drugiej strony mając w pamięci, że Niemcy opłaci przecież ciężkie reparacje zniszczone popiersie wojnie światowej dał rady się zjednoczyć Zjednoczone Niemcy 20 lat znowu były w stanie zagrozić całemu światu, a zatem tutaj ze stron oczywiście można powiedzieć ryzyk faktycznie zrezygnowano z walut walut krajowych natomiast korzyść wspólnej waluty kontroli nad nad gospodarką niemiecką wydaje się, że zdecydowanie była elementem dominującym nad aspektami ocenami o charakterze ekonomicznym finansowym, choć dzisiaj są tacy którzy, którzy twierdzą, że było to no, więc teraz jak to nazwać może nie pobożne życzenia, ale trochę pomysł przestrzelony, bo już po tych kilkunastu latach funkcjonowania euro no zależy jak potraktujemy tak być od 1stycznia 99 lat już ponad 20, ale jeżeli, jeżeli całkowite wycofanie zużycia walut krajowych przyjmiemy jako ten punkt takiego definitywnego funkcjonowania euro to jest w 2002 roku, a więc będziemy mieli 19 lat w każdym razie nikt też mogę czekały ciekawostka tak bardzo ery pan redaktor nie wskazuje zwraca uwagę słusznie na to, że 1009. uprawia się euro znowu w obiegu, że po jednak powiedzieć byśmy wirtualnie, a dopiero 3 lata później pojawia się fizycznie w obiegu monety i banknoty natomiast formalnie rzecz biorąc 99 dziewiątek roku euro zastąpiło waluty krajowe, a waluty krajowe stały stało się i nic się innymi, a jednostkami podziału euro czy formalnie rzecz biorąc 1009. roku już my już funkcjonowała 1 waluta, ale zamiast tak jak nie wiem złotówka siedzieli na 100gr na to no to jedno euro dzieliło się tam na 10001600-li równa ileż Marek niemieckich itd. tego nowo natomiast chciałem powiedzieć o tym od o tym elemencie, nawiązując do wypowiedzi pana profesora, że jednym z tych być może nie wygłaszanych głośno celów wprowadzenia tej waluty była jeszcze większą kontrolę nad niemiecką gospodarką no właśnie mając na uwadze te doświadczenia okresu międzywojennego tymczasem dzisiaj jest wielu takich ekspertów analityków, a przynajmniej zwolenników teorii, że tak na dobrą sprawę Niemcy są największym beneficjentem tej wspólnej waluty, więc to co miało ich kontrolować de facto stało się dla nich bardzo silnym narzędziem dodatkowym narzędziem wpływu na bieg spraw w Europie czy czy pan też podziela ten pogląd, że jednym z jego jest jest jesteśmy jestem prawnikiem niż finansistą, więc wiem z nieco ostrożni chciałbym się poruszać w tym w tym obszarze, bo jeżeli mówimy o bilansie korzyści i kosztów przyjęcia euro, o ile w przypadku Niemiec 3 czy Holandii czy tzw. państw ościennych wszyscy uważają cieczy powszechnie uważa, że bilans jest jest jednoznacznie korzystne o tyle w przypadku pozostałych faktycznie trudno trudną zdania bywają podzielone i ze względów metodologicznych strasznie trudno sobie wyobrazić czy ocenić, jaki faktycznie był pół przyjęcia wspólnej waluty m.in. dlatego że nie wiemy na ile ta te pewne reformy systemowe, które wymusza wspólna waluta czy byłyby przeprowadzone w innych państwach jak potoczyłoby się losy natomiast może zastanawiając się nad relacją między między Niemcami, a pozostałą częścią kontynentu z perspektywy tego czym jest projekt integracji europejskiej, czyli bezprecedensowo długiego okresu historii kontynentu, podczas którego nie mamy żadnego konfliktu zbrojnego moim zdaniem to nadal pozostaje sukces to znaczy może inaczej miarą tego sukcesu jest to, że obawiamy się żeby, że Niemcy być może uzna zyskały więcej na wspólnej walucie niż Hiszpania czy Włochy i tutaj nie daj się dyskusje to spraw rocznie natomiast jak jak w dobrej sytuacji, że zostawiam takie pytanie, a nie zastanawiamy się nad tym w jaki sposób rozstrzygane metodami siłowymi rozstrzygnięto konflikty zbrojne no może też warto w tej sytuacji dołożyć argument, który się pojawiał w kontekście wstępowania do strefy euro państw, które dopiero albo w ogóle powstały w procesie wiosny ludów osiemdziesiątego dziewiątego roku mam tutaj np. na myśli Słowację on co prawda staje się państwem trochę później niż była jesień ludów osiemdziesiątego dziewiątego roku ale rzeczywiście ten kraj po tym, jak się odłączył czy Czechosłowacja podzieliła dosyć szybko zdecydował o przyjęciu wspólnej waluty niektórzy wtedy zastanawiali jak to właśnie pierwszy raz w dziejach powstało państwo i nie chciało skorzystać z przywileju posiadania własnej waluty na dłuższą metę i tu dodatkowo jeszcze zastanawiano się już od tej strony gospodarczej na tym eksperymentem, bo wskazywano na ogromne różnice w poziomie rozwoju gospodarczego między Czechami Słowacją i wiele osób sceptycznych wobec wspólnej waluty z ciekawością obserwował ten eksperyment słowacki można powiedzieć, że wg wszelkich danych makroekonomicznych Słowację nadspodziewanie dobrze sobie poradziła nie tylko mając euro, ale również natka dając te różnice w rozwoju gospodarczym z Czechami jeszcze ciekawszy przykład tak sądzę to państwa bałtyckie też krótką historią państwowości szczególnie jeśli mówimy Estonii Łotwie i z chwilą, kiedy się wydobywa ją na niepodległość odłączając się od związku Radzieckiego też stosunkowo szybko przystępują do strefy euro ostatnio Litwa 2015 roku i znowu wraca pytanie jak to dopiero odzyskali niepodległość są suweren mogą nareszcie decydować o swoim losie a, a decydują się na wspólną w walucie tu z kolei najczęściej przywoływany był argument, że wchodzenie do strefy euro jest takim dodatkową pieczątką, że to są kraje, które w tej chwili już należą do wspólnoty europejskiej państw europejskich są Europą po prostu i to będzie tylko utrudniały Rosji no nie wiem w próbach odzyskania ponownie kontroli nad tym terytorium, a więc można by powiedzieć, że euro jakimś sensie staje się jednak też elementem pewnej kalkulacji politycznej mimo wszystko dodaje pan znowu polityczne pytanie myślę, że ona jest dosyć neutralny tak nas z pewnością bym się bym się zgodził natomiast od możemy tutaj bardziej patrzę, że spór z punktu widzenia tego czym czym jest wspólna waluta czczone jest dobrem samym sobie czy instrumentem czy czy pieniądze w ogóle instrumentem, który czemuś służyć, a faktycznie dla nas może te takie nuty pewnej, a takimi jak ująć zazdrosnego strzeżenia, a własnej waluty może są bliższe to ono aktualne i 2 dominującym aktualnej debacie politycznej natomiast rezygnacja z własnej waluty nie jest ani czymś wyjątkowym ani szczególnie nowym daleko nie, szukając w ramach strefy euro mamy Austrię, która znacznie wcześniej próbowała zawiązać Unię walutową z nim sami ze względu na obawy po drugiej wojnie światowej to sądownictwo międzynarodowe nie wyraziło na to nie wyraził na to zgodę mamy przykład bale Beneluksu mamy przykład iluż jest na świecie, które z różnych względów albo w ogóle np. przyjęły dolar dolar amerykański jako legalne jako oficjalny środek obrotu albo własne waluty na szczyt no związało z kursem z kursem przede wszystkim dolara, a zatem w nocy z tak zgadzam się przykładem drugą żoną jest Kosowo Czarnogóra tak, które z stały się niepodległym tworami, a korzystają z euro, mimo że w strefie euro nie są nawet nie wiem czy spełniają warunki, żeby być no właśnie wydają się, że chciałby takiej dni może w ten sposób niespecjalnie rozumiem czy dostrzegam sens czy czy konieczność obrony waluty jako jako celu samego w sobie to jest instrument do celu, a nie ani cel sam sobie no to w takim razie ziszczenia się podzielę droga krótką anegdotą, ponieważ euro również jest nawet bite w Watykanie chociażby oprócz tego posługują się nim w Monako San Marino Andorze 8 francuskich terytoriów zależnych też korzysta korzysta z euro, a Watykanem była taka anegdota że to jak bito tę monety na to również pojawiały się tam wizerunki przywódców państwa Watykańskiego w tym Jana Pawła drugiego były takie monety jedno euro 2 surowe jeszcze kilka lat temu pamiętam, że ktoś rzucił taki pomysł, kiedy rozgorzała w Polsce ponowna dyskusja czy przyjąć euro czy nie no to pomysł osobie, która była wielkim zwolennikiem tego pomysłu mówi że trzeba by teraz rozwiesić w Polsce mnóstwo plakatów pokazujących właśnie taką monetę euro z wizerunkiem Jana Pawła II i zadać pytanie czy jest za przyjęciem waluty, która właśnie na swoich monetach ma wizerunek polskiego papieża do pomysłu, gdzie mnie nie przeszedł ale, ale może takiej kampanii rzeczywiście byłby interesujący no chyba teraz pora w końcowej części naszej rozmowy powiedzieć o no powiedziałem szczerze, że ta data utworzenia europejskiego banku centralnego sprowokowała mnie do przygotowania audycji na temat strefy euro waluty euro no ale ale właśnie europejski bank centralny pojawia się 1czerwca 90 tego ósmego roku 23 lata temu powiedzmy pana proszę, aby pan powiedział czy też po prostu taki Narodowy Bank Polski, tyle że Polski tylko w unii czy strefy euro i czy pełni takie same właśnie funkcję jak takie takie banki centralne państw, które mają swoją walutę chciałbym podział, że po jedno narzut kryje europejskiego banku centralnego, a bezpośrednio po dniu albo z nią związane jest jest szereg konfiguracji instytucji i form współpracy pod tym względem jest w istocie bardzo ciekawe to znaczy jest bezpośrednio europejski bank centralny, który stanowi część eurosystemu, czyli BC plus banki centralne państw strefy euro mamy europejski system banków centralnych to ty ta część rozpoznaje rdzeń działalności, aby te związane bezpośrednio z polityką monetarną strefy euro względnie współpracy monetarnej z bankami centralnymi pozostałych państw europejskich, które nie weszły do Unii gospodarczo-walutowej w czy tutaj mamy 1 element z drugiej strony mamy mamy ABC jako ważne ważnego gracza ważny element systemu nadzoru nad bankami, czyli oddzielnej struktury Unii bankowej tutaj wprawdzie mamy mamy zasadę by funkcjonalnego podziału działalności EBC jako nadzorcy bankowego EBC jako jako organu polityki monetarnej natomiast by wszystko praw, próbując opakować Edyty ABC występuje w szeregu szeregu konfiguracji w zależności od tego czym się zajmuje, kto uczestniczy w jego niewielu pracach w tym podstawowym zakresie faktycznie jest to jest to bank centralny dla dla państw strefy euro też ciekawy tylko tak ciekawostka instytucjonalna ciałem decyzyjnym podstawowym BC jest rada prezesów i tutaj mamy taki specyficzne specyficzny miks z 1 strony przedstawiciele banków centralnych krajowych, którzy uczestniczą w procesie decyzyjnym każdy przedstawiciel ma 1 głos z drugiej strony członkostwo w tym głównym organicznej decyzyjnym ma charakter rotacyjny są 2 grupy 5 największych banków centralnych, który ma 4 głosy pozostałych banków które, które co miesiąc zmieniają ZOS rada rada prezesów obok tego do spraw bieżących mamy mamy zarząd mamy prezesa rady prezesa EBC na to jest on można powiedzieć w tym tym rdzeniu swoją działalność odpowiednik banku banków krajowych krajowych banków centralnych na obszarze konfiguracji rada ogólna, czyli form współpracy między ABC, a bankami centralnymi do strefy euro nie należącymi do tak jakby smakując różne różne konfiguracje i funkcji wobec no i wydaje, że też jeszcze 2 słowa warto powiedzieć no bo m.in. teraz w Polsce bardzo ważnym tematem jest poziom inflacji głosy głowy skierowane w stronę rady polityki pieniężnej naciski być może nawet czy próba nacisku, żeby może właśnie coś zrobić ze stopami procentowymi czy EBC również właśnie jest w stanie cię to robić to ma w swoich celach zadaniach jak pilnowanie takiej stabilności waluty euro i poziomu inflacji w strefie w strefie euro tak tak to oczywiście tak tak nocy w odniesieniu do strefy euro w podstawowym podstawowym celem polityki monetarnej EBC jest niestabilność cen to się nie zmienia od czasów powstania banku bezpośrednio, a instrumentami polityki monetarnej pośrednio przed furtką przez różne mechanizmy nadzorcze natomiast może to co jest jest ciekawe to, że europejski bank centralny również ma cele uzupełniające czy cele dodatkowe i o ile ten pierwszy trwały niezbędnych o tyle te cele dodatkowe widzimy jak na przestrzeni lat ewoluują odzwierciedlając pewne oczekiwania względem względem banku centralnego pod tym względem szczególnie ciekawy jest okres prezydentury przewodniczenia bankowi przez aktualną prezes EBC Christine Iga, która przeszła z Międzynarodowego funduszu Walutowego za kadencji, której szynami do czasu pandemii która, która pokrzyżowała większe plany reformatorskie natomiast za kadencji, której bank podjął działania wysiłki na rzecz gruntownej reformy przy formułowaniu swojego mandatu w szczególności zwracam uwagę na cele na cele klimatyczne ochrony środowiska gotować wszystko ciekawe, tym bardziej że wpisuje się no chyba jeden z podstawowych elementów w ogóle unijnej polityki na najbliższe lata, czyli właśnie to wszystko co się nazywa zielonym ładem ma nawet jak z tego co pan mówi działalność PC będzie tej idei podporządkowana NATO rzeczywiście chyba nie będzie innego wyjścia tylko się tam zielony ład w wpisywać bardzo dziękuję za dzisiejsze spotkanie za wyczerpujące informacje myślę że, choć mają pełny przegląd tego wszystkiego jak stopniowo powoli tworzyła się strefa euro, jaką rolę pełni właśnie bank centralny na oczywiście otwarty zostanie temat to pewnie na wiele wiele lat jeszcze do przodu co z polską, która w traktacie akcesyjnym tak na marginesie to właśnie mamy rocznicę referendum akcesyjnego żeśmy się na przystąpienie do strefy euro zgodzili, ale nie ma tam daty, więc możemy jeszcze trochę na ten temat podyskutować, a dzisiaj muszę podzielać pięknie pan pan prof. Marcin rękę szkoła główna handlowa o konsul w kancelarii kurii już był naszym gościom pani profesor serdecznie dziękuję i złożeń to usłyszenia dobrej nocy podziękowania dla Karoliny Paczyński, który audycje wydawała Maciej Zakrocki, a także kłaniam się państwo Maciej Zakrocki przedstawia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA