REKLAMA

KultOFFe: Aleksander Kobzdej "Podaj cegłę"

OFF Czarek
Data emisji:
2021-06-08 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:10 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wczoraj państwa moim gościem jest pan prof. Wojciech Szafrański wydział prawa administracji Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu zakład prawa rzymskiego tradycji prawnych prawa i dziedzictwa kulturowego dzień dobry witam pana bardzo serdecznie panie profesorze dzień dobry państwu dziękuję panie redaktorze dzisiaj obraz kultowy, który tak mi się przynajmniej wydaje, który bardzo interesującą drogę do swojej kultową ości przebył, a mianowicie podaj cegłę Rozwiń » Aleksandra Kobzdeja cóż to za fascynujące dzieło od razu podpowiada naszym słuchaczom, żeby czeluści internetu wpisali sobie Aleksander Kobzdej podaj cegłę, bo o tym obrazie dzisiaj rozmawiamy to oczywiście taki już obraz, który jest dzisiaj uważane za symbol socrealizmu proste przedstawienie trójki murarskiej na budowie w 3 mężczyzn znosi Murnau wydaje się naprawdę prostym przesłaniu ze świetnym tytułem podaj cegłę i to przeniknęło rzeczywiście dzisiaj do kultury praca powstała w 1950 roku była pokazywana na pierwszej wystawy ogólnopolskiej wystawy plastyki właśnie w 1500 pięćdziesiątym roku takim ważnej wystawie dla SOS dla socrealizmu i zdobyła tam trzecią nagroda i tak była bardzo mocno krytykowana, że nie odpowiada tym zasadą realizmu, bo był ten wtedy ten obraz krytykowany za zbyt malarską, żeby za dobrze namalowany, że niebo było takie niebieska, zanim błękitne charakterystycznymi białymi workami, bo przecież takiego taki mały no taka jest wyobraźnia powszechna niebie, że cegły były zbyt mało nasycony czerwienią te postacie, które są na tym obrazie tych 3 mężczyzn, z których 2 trzyma dzielnie, a 1 jeszcze raz dziękuję za złe takim małym kilofem, że one są zbyt anonimowe, że te arze Kobzdej ukryć jakimiś dziwnymi kapeluszami, że są mało czytelne nie można w nich rozpoznać tych właśnie konkretnych przodowników pracy także 1 słowem wtedy ten obraz był krytykowany, chociaż dostał tą trzecią nagrodę to na tej na tej wystawie, ale za co dostał przede wszystkim oznaką treść także Emma jest właściwy tytuł jest, bo na pewno on nie na pewno nie sposób ułożenia cegieł, bo widzę, że 1 jest kładziona wzdłuż 1 w poprzek tak na drabinę, żeby pan redaktor tak nas na nas na przodownika pracy troszeczkę się nadaje rzeczywiście krytykowany był ten obraz zator za niezgodny porządek produkcyjne to, żeby osiągnąć w tamtym czasie właśnie tą tą to ten ten absolutny rekord w układaniu cegieł to jeden z tej trójki powinien nakładać zaprawy drugi układać cegły, a trzeci wyrównywać na na obrazie mamy taki przykład jedno właściwie ten głównym oraz czeka na to aż ktoś tam cegłę podaj bynajmniej nie czeka na 1 na jedną z tych osób tylko właśnie czeka na pan wtedy na tych na tych ludzi na odbiorców tego obrazu, żeby wszyscy włączyli się ten trud budowania czy wezwanie do wspólnego wysiłku to z tego ma być taka pozytywna energia, że to także może się włączyć także ma podać tą tak, żeby rosła Polska socjalizm oczywiście tak Andrzej Wajda przysłużył się też popularyzacji tego obrazu to prawda że, że dlatego ten obiekt stał się tak rzeczywiście kilku kultowy on w w tych latach pięćdziesiątych no oczywiście mieliśmy wcześniej film przygody na Mariensztacie pokazana pokazano właśnie ta trójka też charakterystyczna, który kiedyś pracowało także przez Kronika z tamtych czasów czy te kroniki filmowe, ale także pokazywały ten ten obraz, ale dopiero Andrzej Wajda sianko zbudował siłę tego tego przekazu, a zbudował ten świat taki dosyć ciekawy sposób to znaczy z 1 strony pokazał w filmie właśnie taki trud budowania przez Mateusza birkuta, czyli postać absolutnie fikcyjną, która funkcjonowała właśnie takie umorzenie trójce wtedy w trójce generalnie, ale taki dwójce murarskiej, gdy biła rekord, ale z drugiej strony pokazał to jeszcze wewnątrz to znaczy pokazał to, jeżeli chodzi o taki film dokumentalny główna bohaterka tego filmu grana przez Krystynę Jandę Agnieszka ona ogląda filmy dokumentalne o birkucie ach, no i odnajduje odnajdą odnalezione w taki fragment gdy, gdy biurku zwiedza wystawę właśnie w Zachęcie i najpierw widzi swój pomnik na później na kolejna kolejna przebitka to już jest to, że obraz obraz Kobzdeja podaj cegłę co ciekawe to trochę fikcji w tym jest, dlatego że w tym filmie dokumentalnym pokazano jest druga wystawa ogólnopolska wystawa plastyki, a obraz obce jak na pierwszej wystawie, ale co ciekawe jeszcze Wajda umieścił siebie samego w tym filmie dokumentalnym w takim znaczeniu jako asystenta reżysera tego filmu dokumentalnego i tak podaj cegłę zaczyna wchodzić do rąk do takiego mnie do takiego myślenia bardziej kultowego, czyli trochę jest także w okresie co realizmu i może wszyscy wiedzieli, że ten obraz zdaje każdy był strasznie znany z tego obrazu nawet wstydził się tego trochę rosła tak znane później się po okresie co realizuje tak znane z tego tego obiektu to wiele obiektów socrealistycznych bardziej zasługiwał na ten na ten symbol socrealizmu, ale tak się nie stało to koszt tej po pracach jest jasna się tą konkretną pracą co realistyczną na drodze, kiedy socrealizm stał się już mniej popularny albo w ogóle przestał być popularny to praca to zdaje musiała skończyć jakimś magazynie czy w ogóle to bardzo krótki krótki okres tak się mówi, że są teraz tylko epizod trwa prawie moment około 6 lat od czterdziestego dziewiątego po pięćdziesiątego 0510. szóstego roku na bardzo często się deprecjonuje się ten okres pozbywa się jest milczeniem często mówi się tutaj w ogóle określić wartości tak, bo wszystko tamte obiekty, które powstały w tamtym okresie to są po prostu słabe, ale to jest trochę taki to był trochę taki świat, które nie zawsze łatwo nam zrozumieć perspektywy współczesnego, bo artyści wtedy właśnie 2 wejścia albo wpisuje się w ten socrealizmu albo rezygnuje z oficjalnego życia artystyczną ustawowego Enej sam nie bardzo wiedziały, ale to potrwa i trochę to jest także ten paradoks naprzód polega na tym, że po latach wszyscy twórcy, którzy uczestniczyli w tym ruchu socjalistycznym tak naprawdę uznawali, że nie byli zwolennikami realizmu politycznego, że to 300 polityka to jest w ogóle te założenia socrealizmu w sztuce był absolutnie absurdalne, ale mimo to tak wielu zgłosiło akces taki czy inne nawet niektórzy mówią, że łatwo się dalej oszukiwać inny żołnierz jeszcze inni mówili, że to jest raczej próba wpisywania swojej twórczości właśnie taki model są z socjalizmu zresztą w obu jest taki najlepszych dlatego przykładem, bo nie zaczyna OC OC od realizmu on przed Tesco Real 40 w dziewiątym jak się skończy pięćdziesiątkę to wyszedł z niego na przyszły do sztuki materii na dzisiaj tak trochę paradoksalnie na rynku oczywiście najwyżej są wyceniane prace Eco zdaje Ano takie właśnie z tego późniejszego okresu malarstwa materii szczelinę bardzo znane bardzo znane cykle obrazów Kobzdeja, ale świadomości powszechnej na koszt tej pozostaje twórcą obrazu podaj cegłę także to jest koniec dosyć dosyć takie trudne i oceniać to taki bardzo prosty sposób, że oto, że są realistą tylko opis właśnie powinien zniknąć nikt już nie powinno interesować tym okresem w moim przekonaniu jest błędna co pewien czas, ale do tego są realizowane tak powiem nawet, że nota, która lokalnie bardzo przepraszam w Zachęcie narodowej galerii sztuki do września chyba trwa wystawa m.in. zimna rewolucja społeczeństwa Europy środkowo-wschodniej wobec socrealizmu 19481959 i zastanawiam się pani profesorze właśnie jak dzisiaj traktowany jest socrealizm na rynku sztuki czy to jest wciąż sprawa trochę wstydliwa czy może już przeprosiliśmy się z socjalizmem, jeżeli chodzi o rynek sztuki Radek też polega na tym, że właściwie nigdy nie było prawdziwego rynku na SOS realizm nawet w czasach święcił triumfy w początku lat pięćdziesiątych Noto nie było na to szału to nikt nie kupował tych prac do domu czy prywatnych przestrzeni czy te prace były gigantyczne ten obraz oddaje przecież wielki tak samo wiele innych tych prac, ale były one raczej malowane na wystawy trafiały już do zakupów publicznych najczęściej dokonywanych przez ministerstwo na zasadzie instytucji, ale też zdarzało by te zakupy te zakupy publiczne to był raczej takie zakupy do partii w perspektywie nawet Cedyni jakiś tam szalone stąd wiele z nich nie było nabywane w taki prosty sposób przechodziły na własność państwa formuła się nagród za pracę finansowych różnego typu na i minister są politycznie bardzo wiedziało co zrobić z tymi pracami i tak też ten obraz podaj cegłę znalazł się w zbiorach muzeum Narodowego we Wrocławiu Wrocław no właśnie dla właśnie lat właśnie dlatego we Wrocławiu, że minister przekazał ten obraz to do Wrocławia dzisiaj Wrocław szczyci się na jakiś taki, bo od kasy robią w swoich najważniejszych działań wśród nich oczywiście jest także ten obraz podaj podaj cegłę na, ale to pani było także sześćdziesiąty ósmy roku jest przekazanie to się ktoś chwali tym co realizm na tej wystawie, który wspomina pan redaktor jest także obraz Strumiłły en który, że zrobiły tak trybu, który był pokazywany na jednej z takich ogólnopolskich wystaw plastyki właśnie w czasach w czasach socjalizmu dopiero co w Radomiu skończyła się wystawa właśnie poświęcona socjalizmowi propagandzie socrealizmu, więc nie można powiedzieć dzisiaj nie interesuje co cięcia są świetne naprawdę świetne publikacje odkrywających nowe pokłady, jeżeli chodzi o myślenie co realizmu, ale w zakresie tego rynku, bo chciałbym do tego rzeczywiście Powróćmy to wróćmy do rynku panie profesorze pan pozwoli po informacjach, bo zbliżają się nieuchronnie pan prof. Wojciech Szafrański wydział prawa i administracji Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu z państwa moim gościem informację o 1120 po informacjach wracamy do programu off czarek czarek kultowe dzisiaj obraz Aleksandra Kobzdeja podaj cegłę, o którym opowiada pan prof. Wojciech Szafrański wydział prawa administracji Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu, ale także o rynku sztuki i o popycie podaży, jeżeli chodzi o socrealizm do tego tematu do tego powództwo pani profesor się podatkowymi powinna być gigantyczna obejrzeli sobie wyobrazimy, że taką ogólnopolską wystawę plastyki zgłaszano około 34000 dzieł 4 były takie najważniejsze z tego kwalifikowaną 600700 prac to, nawet jeżeli te, które są zakwalifikowane przez możemy sobie to jest kilkanaście tysięcy takich obiektów, bo nie wszystkie znajdują się w Kozłówce tam znajduje się muzeum socrealizmu w innych muzeach na pewno wiele nie zostały zniszczone, więc ten potencjał podażowy jest duże zresztą wszystkiego czasu na aukcji naczynek w czasie sprzedaży poza tarcza później na aukcji sopocki dom aukcyjny w 2015 roku pojawił się szkic obrazu właśnie Kobzdeja podaj cegłę z ceną wywoławczą na poziomie 22 000 szacunkowo na poziomie 3550 000 nie znalazł nabywcę trochę inny inaczej są sens skomponowane są takie i inne elementy 1 postać jest dziś dopasowana w oddali co zagrażało pewnie kompozycje myśleniu takiej trójce Murawskiej stąd w tej wersji ostatecznej nie ma tego tej 14 postaci tak samo są takie wsie czarne otwory okienne w tym murze notatnik to też psuło troszeczkę kompozycji, bo szykowało bardziej uwagę do tych okien niż do tej trójki murarskiej one te okna też zniknęły z tego jeszcze pokazana jest w ostatecznej wersji oczywiście bardziej żabiej perspektywy i tak perspektywy ta trójka murarska, czyli tak, żeby monumentalizm chować w postaci one stają się większa silniejsza no i to trochę jest także jedno próbowano robić takie akcje socrealizmu w 2013 roku Rempex próbował robić opisu realizmu czasów PRL zrobił ją wyniki nie były jakoś powalające, jeżeli chodzi o prace malarskie NATO do pracy Krajewskiego czy takiego naprawdę ważnej postaci co realizmu nie była sprzedaż nawet 10 000zł później kolejna taka poważniejsza próba to jest próba bez uników zeszłego roku czy aukcja propaganda socrealizm został zorganizowany 22lipca co też oczywiście miał wpasować się sław SOC socrealizm na sukces, bo nie tyle malarstwa, bo tam znowu nie sprzeda na prace tym razem Krajewski przewiezione w, czyli Heleny Krajewskiej, czyli tego bez małżeństwa Krajewskich ważnych takich propagatorów realizmu, a to jest wielki sukces plakatów, bo w przy estymacji na takich poziomach 33,51000zł plakat Wiktora Górki pokój narodom klęska faszyzmowi sprzedany został za 23 600zł to jest naprawdę znacząca co jak na plakat notes prawie 8× więcej niż wynosi jego estymacja plakat 50 drugi roku znak, żeby nie było, że jednostkowa rzeczy no takiej samej zajętej samej aukcji inny plan taka autorstwa Macieja na ring da się polsko radziecka no też został sprzedany za 20 za ponad 21 000, a więc tutaj tak pewnie sukces sukces zresztą trochę jest także ceny zwykłe na prace są realistyczne no to uzależnione są trochę odtwórców NATO wciąż się sprzedają dobrze czy źle, jeżeli te autorstwa znanych twórców przecież wielu z nich funkcjonowało w tym socjalizmie NATO NATO i tak osiągają niższe ceny wykresu realistyczne niż te prace z późniejszego okresu, jako że prace Fangora Szapocznikow Teresy Pągowskiej Alfreda Lenicy pewnie pracy polskie są to absolutnie wyjątkiem z uwagi nie tylko na specyficzne specyficzne podejście do socjalizmu, ale też właściwie skrót krótkiego życia kończące się niedługo po tym, socrealizm, ale tak generalnie to są na razie dzisiaj można powiedzieć trochę odrzucane też trochę jest tak, że też Dwurnik kiedyś skorzystał z tego na pana był jak wieść gminna niesie albo warszawska niesie na nabył prace właśnie Krajewskiego i kleju do swojego obrazu, tworząc nowy wielki obraz Żegnaj komuna w 1500 dziewięćdziesiątym pierwszym roku, więc widać było, że ceny były stosunkowo niskie na ten na ten na ten cel realizm, ale w te myślę, że te są wyraziste przyjdzie jeszcze czas jakiś 3 lata temu odwiedziłam je tak marszand amerykańska starszego pokolenia też pytała nie odbierze ze sztuki polskiej to z 1 strony otwartość Ewy Juszkiewicz na dziś z pewnością śledząca już sukcesy w stanach Zjednoczonych na gratulacje przy okazji artysty i prowadzącą wcześniej warszawską galerię lokal 30 no i druga drugie pytanie padło o pośle, są ceny od socrealizmu, czyli to ona uznawała wbrew wszystkiemu, że dobre prace tego okresu roku, a można odróżnić dobro kiczowatych bardziej mają szansę przetrwać ich narrację historyczną sztuczne rynkowo zgodzić się zainteresowania także tego świata dlatego świata Zachodniego także to nie jest także należy się ich pozbywać myślę, że jak moda na wszystko taki model na nas od realizmu oczywiście w rozumieniu samych samych, gdzie może jeszcze wrócić jako moda na rynkowa panie profesorze myślę, że należy tutaj pewną pewien most budować, bo nie tylko podaj cegłę, ale też wersja kobieca, czyli 5, czyli i Ceglarski, a druga praca OSD tak z tej samej wystawy na tę ustawę tak trochę wyciągnięta z niebytu tak też dzięki późniejszym pokazano najpierw wystawie organizowane m.in. przez Marlena Sitkowska po osiemdziesiątym pierwszym roku, czyli oblicza realizmu on później świetnie opisaną kilka później w pracy wydania obrzęki kobiety są realizm no, które zaczynają łączyć te 2 prace w takiej formie te tryptyku czy też takie myślenie, że no generalnie realizm socjalistyczny na takim poziomie programowym zapowiedziom taką sztuką kobiecą będzie równe będą obfite takie uchwały utraty świadomości dzisiaj u nas tak jak kobieta na traktorze takie trochę w tym stylu na, ale DC Arki, który dzisiaj znajduje się muzeum Narodowym w Warszawie nota pokazana grupa 3 kobiet bardziej w przerwie w pracy jednak nie jest taka starsza 2 podczas 1 zmęczona zrezygnowana taka niemoc zajęte są rozmową tutaj nie ma nic tej wojny i kości takich podaj cegłę nie ma takiej odda ani dynamizmu nie ma ani, ale nie ma takiej siły NATO one się skończyły pracę znajdzie odpoczywają na ojcostwo pytanie tylko rzeczywiście świadomie zostawił podaj cegłę z zegarkami no i ich już czy taki był zamysł rzeczywiście absolutnie Kobzdej Jan dziś się na nową obcych oferuje pracę i pewnie tak tak tak będzie siedziało jeszcze przez przez lata dość powiedzieć, że także w tym roku za co roku organizuje zachęta razem z fundacją Gessel no taką taki konkurs na na pracę magisterską na w tym roku czy w noc w w ostatnim czasie może tak otrzymają Zofia maciejka Sikorska z taką pracę rzecz o wierności sobie, czyli Helena Krajewska zaangażowani są reali sposób graliśmy tak właśnie praca dotycząca tego co się stało trochę tak można powiedzieć z artystami socjalistyczna tymi, którzy w tym są staraliśmy się nasze morze braliśmy pozostali nawet o 1500 pięćdziesiątym 0510. szóstym roku także tutaj jeszcze jest dużo do odkopania od strony naukowej oczywiście od strony rynkowej poza tym też jest i myślę, że socjalizm mógłby być świetną inspiracją, bo tak sobie myślę, że taki nurt jakiś takiej sztuki narodowej bliskiej takiej myśli wszystkie ręce na pokład razem budujemy piątą tam czwartą dzisiaj tak rozumieć karp w Czechach także być inspiracją takiego powrotu takim Neo struktura socrealizm może ich na to trochę jest także są teraz my też tak było, że się realizacja skuteczności zgadzało się realizacja moralizatorstwo no ta perspektywa żabia no to myślenie w kategoriach z oglądania o to, żeby ten monumentalizm postaci był to już niekoniecznie waga okazywania gestów, bo istota to budowa z kolei sztuczności w kolejce też widać otoczy dzisiaj też może być, ale kolektywna nie wiem jak kolektyw pan redaktor się 6 dzisiaj z perspektywy zapatruje no bo choć graliśmy tak kolektyw to synonim postępu dzisiaj sitwa klika warto w takim zakresie, ponieważ to ma być tam pozytywny przekaz tak hal to proszę zobaczyć trochę także w tych filmach socjalistycznej w na te strony tak może zasiąść, w jakich wróg klasowy jak pokazywano urząd bezpieczeństwa publicznego to jasne okna nowoczesny budynek itd. no i tam oficerowie urzędu bezpieczeństwa publicznego natomiast jak właśnie sił ten dziś tych wrogów klasowych, aby pokazać otoczył się ich pokazywał się tych snujących oczywiście z imperializmem notesik pokazowe tak już ciemnych pomieszczeniach jakiś taki właśnie z kimś takim dziwnymi nowoczesnymi meblami także tą to też takie, bo taki sposób zabawny dosyć przedstawi, ale miał wywoływać konkretne reakcje u 3 u odbiorców tabu to trochę jest także ten co realnie się też pewnie tak duchy trochę to jest także ten co realizm no to jest to jest takie dedukcyjne myślenie o 3 o sztuce niektórzy mówią, że to realizm odciął skrzydła wolności w sztuce, ale my się podoba sformułowanie Wojciecha Włodarczyka te są świetną książkę o socjalizmie, który świetnie pasuje też, dokąd zdaje to określenie czy majster obrazu NATO trochę było także tematy były zadawane mocno skonkretyzowane sposób przedstawienia jak trzeba malować jak światło na jakie podbić kolory tak itd. to właściwie przestawały być takim dawcą krwi kości tylko być takim właśnie majstrem obrazu także każdego majster od obrazu na chaos dlatego tak wołali tak dzieliliśmy Kobzdej cegły także ta w to myślę że, gdzie Eco, gdyż tak bolało mimo wszystko zmierza chodzi panu książkę socjalizm sztuka Polska w latach 190050 054 Wojciech podziemi tak, dlaczego tak już w latach osiemdziesiątych napisał są realia taką książkę na później była czy o 90 pierwszym w wznawia ana, a zawsze można, że ma pod ręką z 2, czyli na dwoje babka wróżyła kupować kupować nie wiadomo czy malować rysować malować polec balony dziś, że miernych, ale widziałem oczywiście też na rynku już takie czy malowane w stylu socrealizmu, ale bardziej Radzieckiego o takie takie rzeczy także potrzeby, ale one przecież nie osiągają jakiś spektakularny raczej szukać, bo niektóre naprawdę licznych to jest taka trochę też gra z realizmem niektóre z tych z tych prac także wyłapywać, bo naprawdę, jeżeli ktoś myśli w kategoriach rynkowych to wyłapywać dobre dobre dobre rzeczy, bo jeszcze dobre są graliśmy można znaleźć oczywiście jest wielki wielki zalew kiczu niektórzy, którzy powiedzą, ale też kicz też ma dzisiaj już w innym czy inaczej myślimy o kiczu niż jeszcze kilka lat pytam jak Inter tak sobie spoglądam na aukcję młodej sztuki natomiast prace nad autem tej sztuki mają taki poziom kiczu wartości w tym negatywnym absolutnie zmienia, że na tym chyba wolałbym, aby jednak procesu realistyczną niż auta kwalifikuje bardzo dziękuję panie profesorze dzisiaj OSOT realizm i o obrazie podaj cegłę Aleksandra Kobzdeja, ale przecież taki w 1000 ważny dzień pewnie także z tej perspektywy na być wydanie przypada wydanie książki Orwella rok 1684 w czterdziestym piątym roku właśnie ósmego chcą także w końcu anty stalinowskie bardzo książki tak ładnie się w wszystko komponowało tak jest Aleksander Kobzdej podaj cegłę o obrazie opowiada pan prof. Wojciech Szafrański z zakładu prawa rzymskiego tradycji prawnych i prawa dziedzictwa kulturowego wydziału prawa administracji Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu serdecznie dziękuję panie profesorze informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie 1140 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA