REKLAMA

"Bycie esperantystą leczy z kompleksów"

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-06-08 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:37 min.
Udostępnij:

Czym jest esperanto, kto go używa i dlaczego esperanto nie stało się językiem międzynarodowym, powszechnie używanym na całym świecie? O sztucznym języku stworzonym w XIX wieku przez Ludwik Zamenhof rozmawiamy z Robertem Kamiński, przewodniczącym Polskiego Związku Esperantystów.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, bo na wagon wiadomo Ada Mikołaj Lizut mi vida win, ale programu, a non serio ze dla tych państwa, którzy nie znają esperanto chcę tylko powiedzieć, że się przedstawiłem zaproszę państwa na program, a teraz na poważnie państwa moim gościem jest Robert Kamiński przewodniczący polskiego związku esperantystów dzień dobry dzień dobry Band Aga Walentego co to jest esperanto może zacznijmy od rzeczy najprostszych, żeby dalej poprowadzić państwa tę niezwykłą leksykalne Rozwiń » przygoda no możemy powiedzieć tak najprościej jest to neutralny międzynarodowy język stołeczne, który w zasadzie w tej chwili nabrał już cech języka żywego, ponieważ zaczął ewoluować zmieniać w miarę upływu lat jego używania to taka Mac klucza definicja nowość Ludwik Zamenhof okulista urodzony w Białymstoku w zaborze rosyjskim pod pseudonimem właśnie dr esperanto Speranza po hiszpańsku znaczy nadzieja doktor nadzieja tworzy język sztuczny język oparty o języki romańskie język niemiecki także znaleźć ciało ścianami słowiańskimi, czyli w gruncie rzeczy język sztuczne oparty o języki indoeuropejskie czy dobrze rozumiem tak dokładnie tak się stało Zamenhof stwierdził, że najlepszą bazą będą właśnie języki romańskie no może z elementów słowiańskich tak dużo nie ma, ale w na tej bazie skonstruował bardzo doskonały projekt języka, który jedno oczywiście okazało się to lata, że jest to bardzo doskonały projekt i ten projekt działa do dzisiaj i przetrwał próbę czasu była, bo to trochę jak w Biblii jak państwo doskonale wiedzą, kiedy wszyscy mówili po polsku tylko pod tą wieżą Babel Bóg pomieszał języki, gdy okazało się, że za wysoka no, więc w takiej sytuacji znalazł się właśnie Ludwik Zamenhof w tym wielokulturowym białostockim tyglu pełnym Ukraińców Rosjan Polaków Żydów Białorusinów, gdzie właściwie ludzie nie rozumieli się nawzajem no chcieli wspólnie żyć handlować dokładnie tak było no właśnie to miejsce narodzin Zamenhofa determinowało jego życie jego przyszłość i on, widząc te problemy te konflikty co w tym specyficznym miejscu, jakim był Białystok wciąż były i były tak trudne dla wszystkich no wy jak gdyby zaczął marzyć o czymś co tych ludzi jakoś pogodzi wspólnym języku myślę że, gdyby Zamenhof nie narodził się w Białymstoku esperanto by nie powstało no właśnie, bo to jest takie marzenie naukowca lekarza o ringu franka, czyli czymś dokonali na takiej takim języku zrozumiałem dla wszystkich krótko mówiąc narzędziem, którym możemy się posługiwać swobodnie, przekraczając kulturowe fizyczne i językowe granice i to rzeczywiście jest idea bardzo Hajda, ale nie nowa no bo właśnie jest jak są wspomniałem o czasach biblijnych, że to zostaw, ale no w cesarstwa rzymskiego franka to była łacina ona utrzyma się bardzo długo z niej zresztą ewoluowały ewoluowała dają z zasad część języków europejskich przede wszystkim języki romańskie, czyli właściwie taki pomysł ligi franka to historia stara jak świat dokładnie zresztą cały czas korzystamy z tego dorobku Zamenhof też z tego skorzystał no i w dziewiętnastym wieku myślę, że szczególnie wtedy była bardzo silna taka potrzeba stworzenia języka wspólnego Międzynarodowego i próbowano pierwszym takim człowiekiem, który się odważył to zrobić to był niemiecki pastor śle Jarek, który stworzył język Wola PiS nowa minister Slayer podobno stworzył ten język natchniony przez Boga to był klub podobno odpowiedział, że to powrót powrócić do sytuacji sprzed wieży Babel tak, ale niestety nie zabrał się do tego zbyt dobrze stworzył język, który składał się bardzo od trudnych do zapamiętania wyłączenia się w krótkich słów i ci Wola piesi, którzy spotykali się na początku no nie potrafili się porozumieć bez trzymania w ręku słowników no i okazało się, że to jednak jest zbyt trudna i nie sprawdza się Zamenhof, który oczywiście wiedział słyszał o tym początkowo nawet chciał idei esperanta odłożyć dokonaną już język sztuczny powstał w międzynarodowej już ludzie się spotykają rozmawiają, ale dotrwało do momentu, kiedy dostał do ręki właśnie podręcznik artykuły i stwierdził, że to nie jest dobry pomysł to się nie sprawdzi i ma w sumie miał rację jak esperanto zaczęło się popularyzować wielu Wola czekistów zrezygnowało zwoła pikuje i chętnie przeszło właśnie do grona esperantystów no ale także esperanto jest językiem reformowany przez jego użytkowników na dość powiedzieć, że także granie esperantystów jest pewien spór pomiędzy tym esperanto klasycznym, a także ida, czyli zreformowany językiem esperanto ja rozumiem, że państwo nawzajem siebie jesteście w stanie zrozumieć to znaczy człowiek, posługując się do esperanto rozumieją co mówią, ale do ruchu, ale spór jest jednak tak uzasadnić nie wydaje się, że ten spór wygasł, ponieważ grupa akt używająca języka i do, bo taką próbą poprawienia aspiranta jednak po latach okazało się to próba no nieudana i grupa osób używających ich do no niestety powoli zanikła niestety dla nas może stety i ten spór wygasł i okazało się, że takich prób poprawiania esperanto była było jeszcze kilka, ale nie sztuka wymyślić nową wersję tego języka no sztuką jest zebrać użytkowników i używać tej nowej wersji e-type, a istota i do po prostu odeszła jakoś już podobnie było w curlingu, która była też taką próbą języka sztucznego jak ryby na polu współczesnym zostały jednak esperanto i tu z niewiast, ale też miewa się różnie jeszcze pamiętam w czasach mojego dzieciństwa esperanto był znacznie bardziej popularne dość powiedzieć, że funkcjonował jako taki rodzaj fajnego hobby po pozwalającego komunikować się z ludźmi ponad tak powiem granicami kulturowymi i fizycznymi no ale właściwie można powiedzieć, że ten wielki rozwój esperanto to jest mniej więcej do lat dwudziestych dwudziestego wieku później zaczęły się problemy róż no choćby Beaune francuski tak myślę, że ta cała idea porozumiewania się tak dalej jest jak najbardziej aktualna i ona cały czas znakomicie funkcjonuje nawet powiedziałbym mamy kolejne takie, bo aspiranta dzięki internetowi znakomicie ułatwia właśnie rozwój języka no faktycznie Francuzi, którzy początkowo byli największymi po zator nie Planta w głosowaniu w lidze narodów to esperanto niestety jak gdyby no z depresją nowalijki, bo rywale Rosy charakterystyczna dla Francuzów proszę państwa Otóż Francuzi są turystami jeśli chodzi o swój język także jeśli chodzi o jego dialekty no też powiedzieć, że we Francji bardzo łatwo zbyć wyszydzany jeśli chodzi o sposób mówienia na jej główna obawa Francuzów polegała na tym, że bazujący w znacznej mierze na językach łacińskie esperanto będzie dla francuskiego zabójczy będzie konkurencją i oni tego się bali no niestety nie dbali chyba dobrze ten swój związek, który powoli traci naznaczeniu wtedy jeszcze angielski nie był dominującym językiem na świecie, zwłaszcza językiem dyplomacji od zera prestiżowy prestiżowym językiem międzynarodowym był francuski wrócimy do naszej rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM Robert Kamiński przewodniczący polskiego związku związku esperantystów jest państwa i moim gość, a teraz na poważnie Robert Kamiński przewodniczący polskiego związku esperantystów jest państwa i moim gościem i właśnie esperanto rozmawiamy dzisiaj o wspaniałym przepięknym projekcie sztucznego języka uniwersalnego, które przede wszystkim w zamierzeniu miał zabijać języki kulturowe czy dialekt, ale miał być takim fantastycznym narzędziem komunikacyjnym między właśnie tymi, którzy się nie rozumieją projekt wspaniały, ale nie wyszedł, dlaczego nie wyszedł można określenie nie wyszedł to nie jest właściwe projekt wyszedł tylko nie uzyskał tylu zwolenników użytkowników no miał trochę pecha początek dwudziestego wieku zaczął się fatalnie zaczęły się nacjonalizmy faszyzm komunizm jej ruch esperancki wasze co ciekawe Hitler ma w markę wspomina esperanto to jest książka, choć rzadko, kto czytał od deski do deski, ale tam właśnie chwilę rzeszy niemieckiej nazywa esperanto elementem żydowskiego spisku, a takie się kojarzyło to bardzo różnie, ale esperanto mimo takich prób zawłaszczenia przez różne ruchy polityczne, bo przecież również Rosja sowiecka też próbowała używanie esperanta do popularyzowania swoich idei esperanto przetrwało, chociaż nie ukrywam, że wojny światowe zrobiły ogromne spustoszenie wśród esperantystów wśród struktur ruchu esperanckiego, ale mimo wszystko język przetrwały tę poważnym narzędziem komunikacji dalej jest sporo też dalej dbają, żeby ten język był używany i rozwijanej ten język rzeczywiście funkcjonuje funkcjonujemy w sztuce funkcjonuje nawet filmie funkcjonuje w poezji literaturze i oczywiście tutaj artyści posługuje posługujący się esperanto wywodzą się z niemal całego świata to jest rzeczywiście fascynujące ale, ale czy nie jest tak, że współczesnym igła franka został po prostu angielski i trudno oczekiwać jego dekapitacji, zwłaszcza że język siłą rzeczy jest czymś po prostu, że tak oczywiście język angielski wskutek uwarunkowań nową ekonomicznych politycznych stał się tym językiem światowym jest po artyści wcale nie chcą lub z tym walczyć proponują narzędzie komunikacji, który jest naszym zdaniem dużo łatwiejsze do opanowania i jest przede wszystkim neutralne daje wszystkim równe szansę czy to jest człowiek raz z Azji czy to jest chyba innego końca świata on tego palanta uczy się od podstaw na te same szanse zaczyna tego samego punktu wyjścia, że jest bardzo ciekawe co pan poruszył na, posługując się kilkoma językami zauważ com niezwykłą prawidłowość nie wiem czy słyszeli państwo jak Anglosasi zaczynają swoją przygodę z językiem hiszpańskim, który np. Polakowi daje pewną premię na dzień dobry przez podobną wymowę przez akcent na przedostatnią sylabę no dla Anglika to jest po prostu istny koszmar no prawnicy generalnie uważają, że nie ma potrzeby uczenia się innych języków, bo przecież angielski wszędzie itd. no nie nawet celną niechętnie uczą się języków już sąsiadów swoich nawet francuskiego i pan coś też mają swoje niechęci w stosunku do języka angielskiego SPA to jest właśnie takim pomostem łatwym do opanowania bardzo ekspresyjnym sprawdza się w różnych dziedzinach tak jak pan wspominał sztuce, a nawet w nauce umożliwia naprawdę szerokie kontakty co znaczy łatwi do opanowania jak szybko można nauczycie esperanta pan co były w taki eksperyment nawet dwukrotnie był powtarzany wydano grupa studentów aż kilka grup studentów uczono ich kilku języków do pewnego góry założonego poziomu i okazało się, że najszybciej oczywiście studenci opanowali esperanto język angielski wymaga pięciokrotnie więcej czasu na utrzymanie wyjątków nie ma czasowników nieregularnych proszę państwa w języku francuskim to jest z tego co pamiętam ponad 31000 czasowników nieregularnych w języku niemieckim 700, więc to naprawdę sporo pamięciowe nauki tego sprawdzeniem tego esperanto nie ma i ja po sposobie zauważają rzeczy bardziej się to esperanto poznaje, tym bardziej dostrzega się docenia tą żelazną logikę w tym języku i to bardzo konsekwentną gramatykę, która pozwala naprawdę szybko opanować ten język i są osoby, które naprawdę błyskawicznie ten język opanowały czasami są osoby z innych kręgów językowych Azjaci i oni wiem, jakie mają problemy Chińczycy z opanowaniem angielskiego to naprawdę jest ciężka długoletnia praca miała tutaj czas niczym nie kojarzy prawda, a dla Chińczyków taką ligą franka jest język mandaryński, ale ja cię zapytać o taką bardzo ciekawą prawidłowość, której gdzieś kiedyś przeczytałem Otóż ponoć na świecie jest około 1000m spikerów esperanto na to przede wszystkim te dzieci, których rodzice są niezwykle wkręceni w esperanto i zrobili takie taki eksperyment to znaczy nauczyli swe dzieci esperanto jako języka pierwszego klubu pojawili się rzeczy zupełnie niezwykłe w rozwoju tych ludzi Otóż to przede wszystkim wiadomo Wildstein był takim filozofem języka, który go siódma teza głosiła, że ta, o czym nie na nie da się powiedzieć o tym należy milczeć, ale chciałem się zapytać najpierw spikerów esperanta tak co wydarzy ciekawego to są tzw. my mówimy senacka sprzęt jest, czyli te maski Dodę od urodzenia no konsekwencja jest prosta, ponieważ esperanta umożliwia bardzo szerokie kontakty często często można zdarza się, że prowadzi zdolnej do międzynarodowych małżeństw i co zdarza się także taka para mieszka w kraju 1 ze współmałżonków na początku współmałżonek z zewnątrz no nie bardzo jeszcze opanuje język lokalny, a oni są esperanto sami, więc automatycznie esperanto staje się językiem domowym, jeżeli szybko pojawiają się dzieci dzieci to dla dzieci pierwszym językiem esperanto potem język rodziców i znam takich ludzi, którzy uczyli usiądzie ci konsekwentnie jednocześnie kilku języków spotkań może w Opolu Francuz i Rosjanka matka mówiła po rosyjsku ojciec mówił po francusku to była 6 letnia dziewczynka, ale oni brali udział w kongresie francuskim jechaliśmy na wycieczki w autobusie ojciec ma teraz mówimy rozpęd jesteśmy wśród esperantystów ta dziewczynka błyskawicznie przechodziła z języka na język, a już zaczynało uczyć się czwartego języka, ponieważ on miał kontrakt i mieszkali w Norwegii i dziecko już chodziła do przedszkola norweskiego, więc uznawało kolejny język można i to takie eksperymenty zdarzające dzieci są często potem wielojęzyczne bardzo szybko są wielojęzyczne był też takiej projekt nieudany zresztą by język esperanto stał się językiem Narodowym proszę przypomnieć, gdzie tak to jakaś Kolonia prawda to była taka mała o takie małe to latają, które powstało po pierwszej wojnie światowej i tam postanowiono stworzyć tak jak gdyby takie quasi państwo i tam projekt był taki, żeby to państwo jest jakby nowe nie przynależy do nikogo, więc wprowadzić tam esperanto niestety szybko sąsiedzi upomnieli się ten kawałek tego terenu i ta idea została szybko unicestwiona i inne sprawdziła się ma pewności nie mają swojego państwa jest nam trudniej jesteśmy jak gdyby tak trochę poza mapą, ale tak, żartując Międzynami sobie w, spotykając się w różnych miejscach spotykamy się w SPA akcji pora jest tam, gdzie spotykają się ludzie używający tego języka, ale proszę powiedzieć właśnie co to są za ludzie esperanto 6 czy to są czy to jest takie po prostu egzotyczne hobby jak gra go czy sklejanie modeli czy to jest coś więcej trzeba właśnie czy to jest zajęcie wyłącznie dla humanistów, o co chodzi pan co myślę, że trochę poważniejsze zajęcie, ale tak, obserwując ludzi na wielu spotkaniach, w których brałem udział więc, że to są przede wszystkim ludzie otwarci na innych otwarci na inne postawy na inne kultury fakt, że wśród nich czas są to lingwiści ludzie w ogóle zainteresowanie językami, ale to są przede wszystkim bardzo otwarci ludzie bez kompleksów i być spalane są moim zdaniem znakomicie leczy z kompleksów różnych i zmienia światopogląd i to bardzo pozytywnie ja sam o sobie o tym przekonałem to jest genialne właśnie znającą język jak ten język wpływa na człowieka jak potrafi go pozbawić różnych no niepotrzebnych kompleksów trudnych spojrzeń na innych i on otwiera umysł no tak jak to się mówi potocznie poszerza Horyzonty to mocno są jeszcze tzw. języki martwe prawda które na skutek różnych wydarzeń historycznych kolei politycznych tak dalej są odtwarza tak się stało z językiem hebrajskim, który był właściwie językiem włącznie z żydowskiej celebry liturgii tak tak Poznaniu państwa Izrael stał się językiem żywym współczesnym i oficjalnym w Izraelu no i też przy konstrukcji współczesnego hebrajskiego pracowali językoznawcy w związku z tym jest językiem niezwykle logicznym prostym do nauki pozbawionym wyjątków trochę jak esperanto prawda no czy jest takim bardzo prostym to Niewiem, ale no jest to język rzeczywiście lekko zreformowane ożywione przywrócony do użytkowania natomiast esperanto też zmienia ono cały czas ewoluuje powstają nowe słownictwo powstaje nowe słownictwo no bo nie da się inaczej są dialekty esperanto nie właśnie nie ma dialektów jest to wspaniały, bo jest 1 bazowe wspólne jak Edyp słownik niema dialektów oczywiście ludzie wtrącają swoje akcenty no czasami trudno się pozbyć tego, ale nie ma efektów zdobywać rangi dialekty no to jest jednak kulturowe bogactwo prawda z 1 strony bogactwo z 1 strony pewien problem, bo nie znamy język angielski jedziemy do Australii czy jakiś inny koniec świata okazuje się, że wraz z 1 i tam słyszymy Cocteau tak i słyszymy nagle jakiś dach nie był angielski, ale jakoś go nie rozumiemy pojęcie nie ma tego problemu jest jedno SPA to 1 słownik i tu się znakomicie udaje to porozumienia tylko kwestia ile opanowaliśmy tego esperanto na ile jesteśmy sprawni w porozumiewaniu się bardzo dziękuję za rozmowę Robert Kamiński przewodniczący polskiego związku esperantystów państwa moim gościem, a teraz zapraszam na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA