REKLAMA

Czy nauka o konstytucji to indoktrynacja młodzieży?

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2021-06-17 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
22:58 min.
Udostępnij:

- Szkoła oprócz wiedzy przedmiotowej również ma za zadanie przygotowywać świadomych obywateli do funkcjonowania w społeczeństwie - mówił w programie prof. Marek Konopczyński, Komitet Nauk Pedagogicznych PAN, Uniwersytet w Białymstoku.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Piotr Maślak taka niespodzianka dwunasta 6 i nie będę mówił sekundach, bo to są ważne zwykle rano, kiedy witam się ze słuchaczami w pierwszym śniadaniu w toku to popołudnie też w zasadzie można trochę odpuścić no jeszcze czwartek piątek wiadomo też Charków nie będzie witam państwa bardzo bardzo serdecznie będą za to wspaniała wspaniali goście pierwszego z nich już teraz chciałbym przywitać to pan prof. Marek Konopczyński komitet nauk pedagogicznych pan dzień dobry Rozwiń » panie profesorze o tej porze chyba w radiu jeszcze się nie spotkaliśmy prawda i wszyscy są zaskoczeni, czyli naczelnego zawsze budzi dziś o godzinie szóstej, a teraz daliśmy trochę pospać, żeby nas posłuchali no dobrze, ale to adres tematu się nazbierało wokół edukacji co najmniej kilka no i pierwszy, który chciałbym pana zapytać minister Czarnek minister edukacji narodowej i szkolnictwa nauki tak dalej na antenie racja Radia Wrocław mówi, że udział uczniów podstawówki w Dobczycach wydarzeniu Tour de konstytucja, w ramach którego społecznie prawnicy, ale też np. Zbigniew Hołdys edukują oprawach wynikających z konstytucji to indoktrynacja młodzieży co pan na to o do znaczy, jeżeli uznamy, że konstytucja jest częścią dopilnuje to mogę zrozumieć taką postawę natomiast trzeba pamiętać o tym, że szkoła oprócz wiedzy przedmiotowej również za zadanie przygotować świadomych obywateli do funkcjonowania w państwie społeczeństwie w związku z tym każdy każda dodatkowa informacja wiedza związana nas no bo Koroną polskiej polskiego prawodawstwa, czyli z konstytucją wydaje mi się korzystna AG niebezpieczne, więc tutaj rozumie nie rozumiem takiego takiej perspektywy widzę i oglądu tego wydarzenia jak nie znam szczegółów natomiast sam fakt, że zapoznaje się młodych ludzi z konstytucją wydaje mi się czymś bardzo pozytywnie to jest sięgną po definicję wprawdzie za Wikipedią, ale dosyć bliska także temu co encyklopedia PWN na ten temat mówi indoktrynacja od doktryna doktryna nauka świadomy i systematyczny proces, którego celem jest wpojenie człowiekowi określonych ideologii i doktryn, zwłaszcza politycznych lub społecznych, korzystając z propagandy stosowanej przez środki masowego przekazu system oświaty szkolnej i Pozaszkolnej, które z tych kategorii choćby naciągana mieści się jako rodzaj indoktrynacji w kontekście nauczania konstytucji konstytucja stała się ideologią no właśnie to jest zastanawiające konstytucja jest najwyższym aktem prawnym akceptowanym powszechnie przyjętym przez obywateli Rzeczypospolitej polskiej w związku z tym nie jest ideologią pewnym faktem prawnym, ale również faktem aksjologicznym i faktem społecznym dlatego nie można konstytucji którą, która jest przyjęta to oficjalnie obowiązuje traktować w kategoriach jakiejkolwiek ideologii, aczkolwiek być może przeciwnicy konstytucji takie mogą widzieć, bo zakładam, że mogą istnieć przeciwnicy konstytucji Rzeczypospolitej polskiej wówczas mogliby na zbiór najwyższych praw w naszym kraju patrzeć jak u nas pewien zbiór ideologiczne, ale nie przypuszczam, żeby w tym przypadku minister edukacji narodowej uznały, że konstytucja jest zapisem ideologicznych, ponieważ również podlega konstytucji tej konstytucji i składał ślubowanie, bo minister idzie dalej to nie jest tylko kwestia tego, że ja proszę o komentarz do słów minister tłumaczy, że to ten udział uczniów w Tour de konstytucja dokładnie pokazuje to cel cytat, że kurator musi mieć więcej uprawnień po to, żeby strzec dzieci przed tego rodzaju sytuacjami kontrola pani kurator Małopolski wykazała szereg nieprawidłowości z tym związanych mówił minister chcemy spowodować, żeby kurator w sytuacji, kiedy dyrektor szkoły nie wykonuje zaleceń mogą skutecznie wnioskować o jego odwołanie zmienia resort prawo w tym zakresie, które dotyczy powoływania dyrektorów szkół do tej pory było także powoływali przedstawiciele rodziców organu założycielskiego no i ministerstwa, czyli w kuratorium teraz minister chce, żeby tam było więcej przedstawicieli kuratorium oprócz tego kandydat musi mieć opinię kuratora, żeby w ogóle kandydować na dyrektora szkoły, czyli nauczanie konstytucji jako ideologizacja, której przeciwdziałać ma centralizacja szkoły doczekałem 2 faktów raczej nie łączy to minister połączył nie ja tak dobrze ja mówię ze swojej perspektywy wydaje się, że mamy do czynienia z taką trochę paradoksalną sytuacją, bo po pierwsze, głównym z całym ciałem PRL-u była mniej lub bardziej otwarta batalia o to, żeby środowiska szkolne, żeby szkoła wyzwalała się spod jakiejkolwiek ideologii i żeby szkoła rzeczywiście spełniają spełniała taką rolę kulturotwórczą socjalizacyjnej dostarcza współczesnej wiedzy, o ile oczywiście dyrektor szkoły jest takim ważnym elementem elementem pracy szkoły nie najważniejszym dość istotnie przepraszam za określenie element jest formą ważną osobą w takiej szkole udało się to po przełomie solidarnościowym dziewięćdziesiątym pierwszym roku uchwalić nowoczesną ustawę o systemie oświaty, która uporządkowała ten przedmiot sporu to znaczy szkoła jest jest własnością nie tyle państwa jest własnością rodziców dzieci nauczycieli daje także tę szkołę od dziewięćdziesiątego piąte pierwszego roku wszyscy zaczęli rozumieć to ogromny postęp taki los w sferze świadomości społecznej i jakoś się układało natomiast odwrót od tego przedsięwzięcia, czyli powrót do takiego realnego PRL-u może budzić wielkie wielkie zdziwienie dzieci niepokoje Otóż Triest powstaje pytanie o funkcję rolę szkoły w życiu narodu to znaczy albo przyjmujemy model, że szkoła rozwija indywidualności tworzy taki zbiór jednostek społecznych powiązanych ze sobą pewną pewną pewnym u takim spoiwem obywatelskim patriotycznym i aksjologicznym, ale to są jednostki albo przyjmujemy z pruskiej to znaczy szkoła ma być miejsce tworzenia się w zwartych Szeregów młodych ludzi myśmy w latach pięćdziesiątych świetnie przerabiali potem 60 potem trochę z leżało i niepokojem 1 fakt z w momencie takim, kiedy władza nominacji politycznej no bo czasem 5 otwarcie, że kuratorzy nie są wyboru kuratorzy są mianowani i teraz, jeżeli to mianowanie przejdzie na niższe tak ma miejsce na miejsca dyrektorskiej dyrektorzy szkół będą mianowani to błyskawicznie wracały do czasów socjalizmu realnego do czasów PRL-u, gdzie nominaci polityczni byli na każdym szczeblu władzy dziewięćdziesiątych pierwszym roku byśmy wszyscy powiedzieli nie tak nie może być budujemy nowoczesne państwo demokratyczne teraz widzieć następuje jakiś odwrót niejednej ten odwrót jest, iż w tak złym pomysłem grupy ludzi 1 człowieka to jest pomysł polityczny to byłoby najbardziej niebezpieczne by się okazało, że tata powrót do tego centralizmu zarządzaniu jest takim pomysłem szeroko szeroko politycznym może jest mam nadzieję, że nie do końca i traktuje to raczej jako taką próbę diagnozy środowiska środowisko NATO będzie patrzyło obawiam się, że to będzie też, że autoryzacja nie tylko świat, ale wszystkich nauczycieli dzieci rodziców, ponieważ i nigdy nie jest także nominaci partyjni nominaci polityczni z wypełniali oczekiwania i środowisk szczególnie środowisk nauczycielskich niepokoi mnie ten fakt i uważam, że to jest przypływów stycznia się z demokracji od stycznia się w rozumieniu nowoczesnego państwa stycznia się w rozumieniu nowoczesnego świata to jeszcze na chwilę chciałbym w tym kontekście wrócić do tej definicji, czyli wpojenie człowiekowi określonych ideologii i doktryn, bo pan minister Czarnek mam takie wrażenie stosuje tutaj mechanizm opisywany przez psychologów jako mechanizm przeniesienia widzi bardzo dużo zła w nauczaniu konstytucji mówi indoktrynacji, ale nie przeszkadza mu obecność ordo iuris w szkole obecności bardzo intensywna taka ideologiczna kościoła katolickiego czy pana zdaniem panie profesorze to jest z kolei indoktrynacja czy nie jest, bo przecież wolę protestują różne stowarzyszenia za chwilę jeszcze o to zapytam sztuką normalności polityczne jest szukanie konsensusu jest szukanie, jakby pewnych wspólnych oby wspólnych linii wspólne wspólnych ścieżek kroczenia dalej tutaj niestety te ten konsensus gdzieś rozpływa rozmywa węgle oczywiście, jeżeli prawo do mediacji mówi w ten sposób, że jeżeli są ludzie, którzy uważają inaczej należy wysłuchać wziąć pod uwagę ich również zdaje nie może być tak, że narzucone jednostronny sposób widzenia określone w rzeczywistości okresie w tym momencie szkoły jej roli wyklucza inne punkty widzenia ja to przeżywałem w PRL-u, bo moi rówieśnicy jak też od rana pomiędzy ulica wszyscy protestować będą o tym co dzisiaj protestuje panie profesorze jak to wygląda, jeżeli pan pozwoli to porozmawiamy po informacjach, które chciałem to słuchacze zatroszcz i ponownie witam państwa jest z nami pan prof. Marek Konopczyński komitet nauk pedagogicznych pan panie profesorze ośmieliłem się bezczelnie przerwać panów pół zdania, kiedy mówił pan przeciwko czemu protestowała młodzież w czasach PRL-u w szkołach, ale informację to jest absolutny dyktator, który nie znosi sprzeciwu w sensie takim muszą być punktualni mam nadzieję się pan nie Gniewa natomiast chciałbym zapytać o te protesty, które dzisiaj w Warszawie czy w Krakowie przepraszam czy w poniedziałek w Warszawie protesty przeciwko no właśnie przeciwko ideologizacji nauki i edukacji można odnieść wrażenie, że obie strony mówią tym samym językiem, chociaż zgoła 2 różnych sprawach no właśnie to jest pewien drobny MAK na marginesie oczywiście się nieraz i zawsze współpraca z panem redaktorem jest równością i gdy czy też dla mnie, a wiele z wzajemnością obsługuje, odpowiadając na u na pytanie no mów znowu podstawową taką immanentną cechą demokracji jest wyrażanie swoich poglądów, jeżeli jakieś środowisko nie zgadza się z proponowanym rozwiązaniem przez władzę to w każdym kraju na świecie demokratycznym kraju na świecie wyraża to postaci byli oficjalnie swojego poglądu swoje swoich przekonań co do ideologii to znaczy ja myślę, że tutaj, bo idzie o coś bardzo ważnego szkoła jest tylko pretekstem to chyba społeczeństwo polskie podzielone mocno jak należy boleć walczy o uznanie prawa do głosu i przede wszystkim walczy o pewną normalność to znaczy normalność jest progres szkoła powinna się rozwijać szkoły oświata powinna zmierzać w kierunku takiego modelu, który daje pewną wolność wolność wyboru wolność przekonań wolność i by przekonać wszystkich aksjologicznych i osobistych przekonań natomiast no mamy do czynienia z taką próbą gaszenia tej wolności myślę, że te protesty również tego te dotyczą proszę zobaczyć, że te protesty nie skupiają się tylko wokół problemów nauczycieli i to nie są protesty płacowe nie tylko nada popu wokół jakiejś jakiś konkretnej sprawy tego mają charakter ogólny zresztą ta liczba organizacji jest imponująca, który przystąpił, bo tam jest ogólnopolski strajk kobiet i kod i protest z wykrzyknikiem i nie dla chaosu w szkole i związek Nauczycielstwa polskiego inicjatywa pracownicza partia razem Platforma zieloni Polska 2050 tak i to po to, pokazuje pokazuje brak zgody na pewien model zarządzania oświatą i należy każda następna władza wybrała to oczywiście głęboko pod pod rozwagę szkoła to jest kreator przyszłości w tej chwili szkoła cofa się, jakby do mrocznych czasów i przestaje być kreatorem kreatorem tej wolności rozumianej jako anarchia, bo niestety coraz częściej, kiedy mówimy o wolności niektórzy myślą anarchii nie wolność jest wolność wyboru jest wolność przekonań to jest przede wszystkim poczucie sprawcę poczucie sprawczości, jeżeli odbiera się rodzicom dzieciom nauczycielom poczucie spraw jest sprawczość ci, która jest niesłychanie ważną ważnym elementem tego naszego życia to pojawiają się protesty mogą absolutnie eskalować, tym bardziej że kulturowo coraz bardziej stan nauczycielski jest autoryzowany, a nie tylko ekonomicznie kulturowo to jest bardzo bolesne panu dyrektorowi powiem, że i moi dziadkowie czy wojną byli nauczycielami i mnie i usług ich opowieści wynika, że jeżeli był jakikolwiek nadzór pedagogiczny to ten nadzór dyskutował radził się proponował natomiast nadzór nigdy niczego nie kazał nauczycielom szczególnie jeśli chodzi o prowadzenie zajęć jeśli chodzi o dobór lektury jeśli chodzi o lektury jeśli chodzi o sposoby prowadzenia zajęć, więc ten czas przedwojenny może być jakimś przed wojną światową może być jakimś wzorem również tłem dla współczesnych zmian w świat panie profesorze ale kiedy pan sięga po przykłady edukacji 2001. wieku nowoczesnej jednak to jeszcze chciałby o konkretną rzecz poprosić, żeby się odnieść, bo oczywiście wprost tego minister Czarnek nie mówi, ale po działaniach choćby małopolskiej kurator oświaty dosyć aktywnie wspierającej ministra w jego rewolucji ideologicznej w szkole można wywnioskować i to mówią też organizatorzy tych protestów, że szkoła ministra Czarnka będzie szkołą, w której nie będzie edukacji antydyskryminacyjnej edukacji równościowej edukacji seksualnej klimatycznej i Obywatelskiej czy też obszar czy te obszary pana zdaniem są potrzebne dzisiaj w szkole to zaś można również, że po, że w szkole nie będzie żadnej edukacji, bo jeżeli my tu wspomniał pan powie pokazał pan o wymiary życia, który wszyscy uczestniczymy prawda, jeżeli nie zbudujemy młodego człowieka do życia w społecznego życia obywatelskiego życia, która obejmuje to obszary otworzymy wynagrodzeń netto intelektualne i dzisiaj jest z mamy do czynienia z taką coraz większą pustynią intelektualną, ponieważ wyjaławia się takich treści ważnych edukację, a to jest obywatelskość obywatelskość jest to aktywne uczestniczenie w życiu społecznym również w życiu politycznym w tej chwili, jakby ogranicza się o obywatelskości też bardzo niebezpieczne ja uważam, że szkoła jest dobrym miejscem do robienia jakichkolwiek rewolucji, ale siłą rzeczy szkoła współtworzy rewolucję, czyli przemiany poprzez to, że dostarcza określonej wiedzy, jeżeli zajrzymy do wiedzy, jeżeli tę wiedzę prowadzimy wyłącznie do takich pragmatycznych wymiarów nie wiemy fizyka i ich materialnie językowych itd. to tutaj szkołę niepotrzebna, bo tego młodzi ludzie mogą się nauczyć się również chcesz jeszcze chciałbym zapytać o rozmowy związkowców z ministerstwem edukacji w sprawie podwyżek w sprawie zmian w karcie nauczyciela Krzysztof Chorwat nasz reporter o tym w informacjach opowiadał związkowcy oskarżają Przemysława Czarnka pozorowanie dialogu i nie wybierają się na jutrzejsze spotkanie przedstawiciele ZNP forum związków zawodowych o Solidarność oświatowa ma jeszcze dzisiaj podjąć decyzję w tej sprawie ja myślę ja myślę, że to jest właśnie ja szerzej na ten problem patrzy mówi pauperyzacji kulturowe i to oznacza zmniejszenie roli nauczyciela w ogóle w życiu społecznym za tym idzie oczywiście również pauperyzacja ekonomiczna i nauczyciele są jednoznacznie jest najmniej zarabiających grup społecznych w euro i w tym momencie no stara zasada mówi, jaka płaca taka praca akurat w przypadku nauczycieli to, że absolutnie nie sprawdza, dlatego że nauczyciele naprawdę rzetelnie wypełniał swoje obowiązki, ale ograniczali ich zasobów intelektualnych ograniczanie ich wychowawczej misji rozumianej jako wprowadzanie młodzieży w realny świat ani świat wymyślony powoduje u nich określone też konsekwencje depresyjnego jak był nauczycielem to naprawdę popadnie teraz głęboką depresję zastanawiał się czy dalej uprawiać to wspomniał pan o tym, o czym raport fundacji oraz donosi 62% nauczycieli twierdzi, że pandemia wymuszona edukacja zdalna źle wpłynęły na postrzeganie ich statusu przez społeczeństwo, że nie mają wsparcia w rozwiązywaniu trudności wychowawczych to najbardziej przeszkadza w pracy tak by szkoła również wychowuje, ale nie, ale nie dokonuje się szkoła wychować przyzwoitego bohatera, który zwraca uwagę na krzywdę innych stara się temu innemu człowiekowi w potrzebie pomagać, ale tutaj zezwala tylko na pandemie czy pandemia oczywiście zrobiła określony realne szkody w duszy nauczyciela natomiast dusza nauczyciela jest dużo kreatora to jest dusza człowieka trochę niepokorny niepokornego i prawdziwy nauczyciel nie będzie zgadzał się z narzuconymi regułami, które mają doprowadzić do tego, że tak jak w szkole pruskiej czy szkole carskiej będziemy dochowali jednokierunkowo zwarte zwartą armię młodych ludzi to, że trzeba budżetu pójdą na bagnety jest z czy po tym, rytuale wolę sobie panie profesorze zachować votum separatum szkoła pruska miała 3 kierunkowo kształcić karnego żołnierza karnego urzędnika i karnego robotnikach pyta także to oczywiście na marginesie dla takich, żeby nie było tak tutaj tylko narzekamy 78% nauczycieli nauczyciele tak wynika z tego samego z tych samych badań deklaruje poczucie satysfakcji z pracy mimo fatalnych zarobków mimo złej sytuacji w szkole przeludnienia klas jak pan rozumie dlatego też szkoła jeszcze trwa i dlatego zresztą jeszcze istnieje, bo mamy mnóstwo pasjonatów mnóstwo ludzi, którzy widzą sens takiej takiej pracy i nie ograniczajmy by tego sensu poprzez działania, które naprawdę u stycznia mają nie tylko na rolę nauczycielach późniejsze role dziecka również samą formułę szkoły jako pewnej instytucji, która zamiast rozwijać młodych ludzi będzie ich po prostu pilnowała będzie zdyscyplinowana tak ludzi, jaki nauczycie jak kiedyś byłem absolutnie zwolennikiem likwidacji kuratoriów uważałem, że kuratoria w momencie takim, kiedy szkoły są prowadzone przez organy samorządowe przez samorządy to kuratoria straciły rację bytu i nadal uważam, że kuratoria są w nowoczesnej edukacji niepotrzebne 38% nauczycieli jeszcze 1 wyjmuje z tego raportu deklaruje chęć rozwoju umiejętności psychologicznych związanych z rozwiązywaniem konfliktów to jest bardzo cenne, że nauczyciele na to wskazują uwagę, a ludzie starsi w wieku oczywiście wrócimy tutaj na chwilę dowodowym tego, o czym żeśmy rozmawiali tak dawno nowego modelu kształcenia nauczycieli nauczyciel to powinno być takie Psycho pedagog, który ma kompetencje wprowadzenia tego człowieka świat wiedzy ani nauczanie być tylko taką maszyną przedmiotową nauczyciel w przedmiotowym i ten głos przepraszam ten głos nauczycieli, który mówi, że potrzebny jest takie wsparcie powinny usłyszeć uniwersytety powinny zmienić model kształcenia nauczycie przede wszystkim chyba powinno usłyszeć ministerstwo bardzo dziękuję panie prof. prof. Marek Konopczyński komitet nauk pedagogicznych pan był państwa i moim gościem popołudniu Radia TOK FM teraz informacje Małgorzata ustawa czeka na państwa za chwilę Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz szefowa Instytutu strategie 2050 porozmawiamy o szczycie Putin by Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA