REKLAMA

Jak narodziła się chorwackość?

OFF Czarek
Data emisji:
2021-06-21 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
38:21 min.
Udostępnij:

O książce "Chorwacja. Dzieje, kultura, idee" z jej autorem, prof. Maciejem Czerwińskim Rozwiń »

Więcej: https://mck.krakow.pl/ksiegarnia/chorwacja-dzieje-kultura-idee-e-book Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie słońce lato 40 stopni w sprawie z pewnością niektórzy z państwa będą się wybierać do różnych egzotycznych miejsc pewnie znajdą się tacy państwa, którzy wybiorą się do 1 miejsca, gdzie kultura słowiańska wchłonęła rodzimą tradycję romańską i antyczną, które tak też składa jest jedynym miejscem, gdzie zetknęły się sobą ze sobą 3 wielkie ludy Rozwiń » europejskie romańskie germańskie słowiańskie i tak też zupełnie przypadkowo się składa, że jest to także jedyne miejsce, gdzie łacina była językiem urzędowym aż do połowy dziewiętnastego wieku zastanawia się już państwo rozwiązali to tę zagadkę, ale z pewnością rozwiązał ją pan prof. Maciej Czerwiński z Instytutu filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry panie profesorze dzień dobry panu dzień dobry państwu rozwiązanie tej zagadki to także tytuł książki autorstwa pana prof. Chorwacja dzieje kultura ID książka ukazała się nakładem Międzynarodowego centrum kultury i tytuł wskazuje mówi Chorwacji myślę, że dla wielu naszych słuchaczy chyba największym zaskoczeniem może być to, że Chorwaci to tak naprawdę krakusy czy dobrze to wyczytałem między wierszami panie profesorze to jest jedna z hipotez dotycząca genezy Chorwatów, czyli pochodzenia która, która mówi o tym, że ludy słowiańskie, które zasiedliły obszar, który dzisiaj nazywamy Półwysep półwyspem bałkańskim rzeczywiście wywodziły się ZUS terytoriów dorzecza Wisły i być może tutaj szerszego, jakiego się areału co do tego nie ma pewności natomiast natomiast jest to 1jedna z hipotez która, która obecnie obowiązuje były też takie, które mówiły o tym że, że to może prawo czy zna Chorwatów czy w ogóle wszystkich Słowian była dziś bardziej na wschód to tylko temu skłaniali się jacyś tam badacze szło sowieccy, gdy chodziło o udowodnienie jakich związków Rosji z sesji ze spraw ojczyzny Słowian z 1 strony, więc to jest, ale jest to jest to 11 jest to jedna z hipotez, chociaż niektórzy medaliści mówią, że być może, jeżeli ten etno chorwacki czy ten tra jedno chorwacki wyodrębnia się serbski żołnierz oczywiście wyodrębnia się z tej w tej magmie Słowiańskiej w średniowieczu to być może, że to mogą być trochę bardziej na południe, gdzie dziś w Czechach być może także trudno powiedzieć czy kiedykolwiek będziemy coś na ten temat wiedzieli zresztą tak naprawdę trudno powiedzieć co to znaczy, że etnos się wykształcił wtedy mówimy oczywiście wieku powiedzmy 0708. może szóstym czy to już np. jakieś plemię, które wyruszyło, o którego istnieniu możemy wysoką jakość pod hipotezę, że on już było plemieniem czy to był związek plemienny czy to może duet los to są bardzo takie trudne trudne trudne zagadnienie to się, bo to co jest także fascynujące w tej książce dotyczącej Chorwacji panie profesorze to jest właśnie pewna odpady tworzenie się tożsamości takie do takiej tożsamości, którą można oddzielić od innych tożsamości, a mówimy tutaj na przełomie tworzy na przestrzeni setek czy też tysięcy lat mówimy tutaj różnych wpływach łączeniu się i rozdzielaniu o jednych znikającymi imperium pojawiającym się kolejnym imperium obudowaniu jakiś wspólnoty obudowy od 2 Chorwacja braterstwa jedności o i Jugosławii rozpadzie Jugosławii teraz w tym wszystkim zmieniający w tym wszystkim ma powstać jakiś taki jednolity pierwiastek materia tożsamością to jest w ogóle zagadka, która notuje ludzi zajmujących się tworzeniem kultury narodowej jakiejkolwiek kultury narodowej co, w którym momencie było konieczne, żeby właśnie jakiegoś sensu najpierw plemienia potem zetną osób powstała jakaś kultura narodowa mówimy oczywiście o procesach bardzo długo długotrwały kilkaset lat to jest to jest to jest co najmniej, które są konieczne oczywiście to jeżeli, jeżeli popatrzymy na to na kształtowanie się takiej 12 kultury narodowej w tym oczywiście również chorwackiej kultury narodowej no to siłą rzeczy czynniki inne okoliczności takie powiedzmy geopolityczne kulturowe wewnętrzne zewnętrzne być może też klimat o tym część należy pamiętać odgrywały odgrywały pewną rolę w kształtowaniu się pewnych pewnych takich tendencji charakteryzującej poszczególne epoki w 1 epoce były to właśnie co pan wspomniał jak i skłonności do poszukiwania sojuszy z jednym z kulturami później drugimi w międzyczasie pojawiały się imperia, z którymi jak wiadomo zawsze jest tu poznaje się na ogół tego nie negocjuje oni oni po prostu zajmują to są wielkie potęgi, na które możemy taki mniejszy sposób wpływać, ale wypracowujemy w trakcie ich obecności jakieś mechanizmy umożliwiające nam myślę o jakiej kulturze narodowej funkcjonowanie w obrębie tych mechanizmów, więc jeżeli byśmy płacili taki rozwój każdej kultury narodowej w tym kultury chorwackiej jako takie poszukiwanie poszukiwanie jakiegoś modus operandi jak i sposobu funkcjonowania w obrębie danych okoliczności no to wtedy chyba łatwiej nam chyba łatwiej nam zrozumieć, że to co dzisiaj obowiązuje nie musiało obowiązywać osiemnastym wieku czy siedemnastym wieku nie musimy z tego powodu się nawet jakoś bardzo stresować po prostu musimy wiedzieć, że każda epoka każdy nawet rok być może każde dziesięciolecie na pewno swoją dynamikę decydują jakich rzeczy, które dzisiaj wydaje się zupełnie irrelewantna jak przystępuje do takiego namysłu nad kulturą narodową nad rozwojem to wtedy to wtedy wydaje mi się, że wydaje mi się że, że ten ogląd no można można go potraktować jako pewien pewną taką formułę poszukiwania najlepszego najlepszej Formuły dla danych czasów ja zacząłem od takich może nie nieoczywistych informacji o Chorwacji m.in. pojawiła się ta łacina, która jeszcze do dziewiętnastego wieku była językiem jak do tego doszło panie profesorze to też nie jest tylko specyfika Chorwacji, ale też Węgier w obrębie, których część Chorwacji Bytowa działa tam w tym wstępie, który pan zacytował rzecz się tak chciałem zradykalizował bez prostych słowach uprosić Chorwacji mieli łaciny dłużej chyba 56 lat niż Węgrzy jako język oficjalny to oczywiście to nie był jedynym wyłącznie oficjalny język, ponieważ naród o poziomach od Państwowej posługiwano się później muzykami natomiast obecność łaciny obecność łaciny króla będzie tego liczącego tradycję Korony Świętego Stefana, do którego Chorwacja została włączona na początku dwunastego wieku ten paradoks sytuacji polegał na tym, że Chorwaci no faktycznie przez cały ten okres od dwunastego wieku zniknęli z mapy i nie istnieli na mapie, którą rysowali rysowali kartografowie, ale mieli bardzo silne poczucie własnej odrębności to poczucie własnej odrębności wynikały z tego, że mieli bardzo bardzo żywe obecnie żywą żywą obecność elit kulturotwórczych pamięć o danym państwie szereg innych rzeczy, o których nie będę tutaj w tej chwili mówił, a ich w konflikcie z czy te to był oraz konflikt teraz raz przyjazne przez przyjazna koegzystencja kart w tym gotowaniu ze coraz silniej artykułują czym Narodowy pierwiastek Narodowy Królestwa Węgier Chorwaci poszukiwali jakiegoś sposobu na to, żeby z Węgrami się ułoży, ponieważ język chorwacki wtedy mówimy np. nie wiemy osiemnastym jeszcze wieku nie był ustandaryzowane, ponieważ porywacze posługiwali się 3 wiaduktami, które właściwie były trochę odmiennymi językami, więc łacina wydawała im się jedynym przepraszam bardzo dobrym sposobem, żeby ratować się przed no ma realizację która, która niewątpliwie przez niektóre przynajmniej ośrodki władzy węgierskiej była była silnie artykułowana łacina łacina jako język uniwersalny służyła w tej komunikacji i pozwala Chorwatom przez jakiś czas przynajmniej 4 symbolicznej zachować zachować odrębne, bo oczywiście w UE w praktyce to zupełnie w pełni dzisiaj Szanowni Państwo rozmawiamy o Chorwacji i to od czasów najdawniejszych książka, o której dzisiaj rozmawiamy, która jest tłem czy też inspiracją naszej dzisiejszej rozmowy to Chorwacja dzieje kultura idee książka ukazała się nakładem Międzynarodowego centrum kultury to jest cykl biblioteka Europy środka autorem książki jest dzisiejszy gość programu off czarek pan prof. Maciej Czerwiński z Instytutu filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego książka fascynująca, więc pewnie do tego do tej wizji Chorwatów, którzy przybyli z Krakowa czy okolic Krakowa nie należy jakoś zbytnio przywiązywać, bo oczywiście to też 1 Story równie dobrze im jest wiele wiele innych ale, ale myślę, że dla każdego Polaka to brzmi fascynująco dum jesteśmy dumni, że proszę nawet kiedy do Chorwacji tam ci nasi nasi tam byli, bo przecież to w końcu nas najbardziej interesuje ale, ale oczywiście Chorwacja fascynująca stojąca tożsamość istniejące miejsca fascynująca historia i sporo na temat historii znajdą państwo w książce, który dzisiaj rozmawiamy idą rozmowy o Chorwacji powrócimy po informacjach Radia TOK FM czy do Chorwacji po informacji czy można powiedzieć o informacje o dziesiątej 20 po strzale państwa moim gościem jest pan prof. Maciej Czerwiński z Instytutu filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o Chorwację także w książce pana prof. Chorwacja dzieje kultura idee książka ukazała się nakładem Międzynarodowego centrum kultury panie profesorze, jakie są bardzo bym powiedział pan takie najważniejsze przełomowe momenty daty też chwile w historii Chorwacji, jeżeli chodzi właśnie formowanie się tożsamości czy też punkty zwrotne tożsamością Doyle na pewno na pewno są takie progi w życiu każdego każdego każdy etno z każdego narodu pierwszy taki moment całą pewnością jest pojawienie się właśnie Chorwatów czy PRoto Chorwatów w jej nowej ojczyźnie Dalmacji jest to siódme raczej poziom 0808. wiek jest zapoczątkowana na tamtym terytorium chrystianizacji ja kolejny kolejny moment jest rok 1100 drugi czy początek dwunastego wieku, kiedy chorwackie stany przystąpiły do Unii z Korony Świętego Stefana czy z królestwem Węgier przez Chorwacja, zachowując swoją autonomię w pewnym sensie straciła swoją taką międzynarodową podmiotowość kolejny moment to jest mówiąc grubsza przełom piętnastego szesnastego wieku, kiedy dzieją się 3 wielkie rzeczy dla historii Chorwacji po pierwsze to pojawienie się członków z pańskich na Bałkanach 13 ziem chorwacki bardzo szybko czy wręcz nawet połowa bardzo szybko wpada w ręce Osmanów z drugiej strony to jest 15 wieku parę dziesięcioleci wcześniej Republikę Wenecji zajmuje znaczną część Dalmacji poza prawnikiem i wreszcie trzecie wydarzenie w tym samym okresie też początek szesnastego wieku pojawienie się na tronie węgierskim, Ergo chorwackim dynastii Habsburgów po wygaśnięciu po wygaśnięciu bocznej linii Jagiellonów na tronie czeskim węgierskim i Habsburgowie zostaną zostaną na tym tronie jak wiadomo praktycznie no do pierwszej do końca pierwszej wojny światowej czy też to jest koniec piętnastego początek szesnastego wieku o tym przesądziła bitwa pod Mohaczem w 15002006. roku później właściwie ten ten to trwanie trwanie Chorwacji do dziewiętnastego wieku opiera się na takim lawirowanie chorwackich elit pomiędzy tymi 3 Inter Miami to się na czasie aktualizuje przez walkę o język np. jakąś podmiotowość prawną, a wiele innych rzeczy odkrywanie kultury czasem fabrykowania naturalnie i w ten sposób dochodzimy do dziewiętnastego wieku kiedy, kiedy kolejny wielki przełom się się dzieje mianowicie tworzy się nowoczesna kultura narodowa no ale się bardzo ciekawe w przypadku Chorwacji jest to, że ten proces tworzenia tej kultury narodowej był jednym z najbardziej skomplikowanych w Europie nie tylko, dlatego że chorwacka kultura narodowa musiała płonąć 3, a nawet może 4 takie idiom cywilizacyjne różne wenecki turecki hamburski wiele i Śródziemne czy śródziemnomorski środkowoeuropejski i bałkański, ale też, dlatego że ta nowoczesna kultura narodowa rodziła się we takim w takim ambiwalentne polu pojęciowym związanym z tworzeniem wspólnej świadomości ze wszystkimi innymi Słowianami południowymi z tego właśnie z tego właśnie takiego dzisiaj widzimy, że to jest problematyczne, dlatego że w końcu tata te plemiona narody słowiańskie południowe po połączyły się zjednoczyły powstała Gocławia pierwsza potem druga bardzo szybko jednak okazało się, że te, że te, że te tendencje znaczącej części chorwackich elit mające na celu zje ich zjednoczenie z Serbami mianownik słowiański miał miał być tutaj tym takim jednoczącym elementem doprowadziło do tego, że jednak jednak odmienność kultury kultury była na tyle silna że, że Chorwaci nie byli zadowoleni są Serbowie też chodzi innych powodów to był powód zarówno zjednoczenia Gosław jak rozpadł po prostu po prostu dziewiętnastym wieku ludziom, którzy byli decydujący wydawały się czy tworzyli zręby kultury narodowej wydawały się hotel różnice są relewantne, że Serbowie są prawosławni Chorwaci katolicy tam dominuje kultura ludowa tutaj jakaś inna z kolei, że to właściwie nie jest tak istotne, bo ci się ten pierwiastek Słowiańskim ostatecznie potem okazało się, że to jednak było wystarczające stąd też ten taki ten taki nam ten takim wybuch tego konfliktu bo, bo być może kulturę 1 aspektem rzeczywiście było sobie bardzo bliskiej z kolei innych to żadnego to, że ta płynna tożsamość to przebija z kart tej książki, bo pan do tego, że jakby Chorwacja Chorwaci pewnie patrząc historycznie też czasami używamy terminu dotyczącego nie czy postaci historycznych czy autorów to co przecież wielu z nich zachowa się nie uważało, ale nie wiem szerzej za Słowian czy za mieszkańców Konga czy obywateli konkretnego miast dzisiaj chorwackich tak albo albo przyjmowali taki punkt widzenia religijne czy uważali się np. za katolików ale, ale właśnie, czyli znowu mamy taką tak do czynienia z taką pewną płynnością tożsamościową zarówno na poziomie identyfikacji jak też na poziomie języka tak to jest też bardzo znamiennej to prawdopodobnie taką tezę taką tezę można można rozpatrywać w kontekście każdego narodu w przypadku Chorwatów to jest jasne, że np. te miasta dharma chińskie, które miały nierzadko tradycję antyczną sięgającą w tej chwili tor w 2,51000 lat, które mają swoich tradycji, że te miasta miały najczęściej wzorem zresztą miast innych basenie morza Śródziemnego miały tradycje komunalną mieszkańcy Dubrownika praktycznie do dziewiętnastego wieku czuli się wyłącznie dobro ani nam mówią o elitach potem ten proces formowania się zresztą doprowadzić do pewnego także konflikt serbsko-chorwacki, ale nie ma nie ma czasu, żeby o tym mówić w każdym razie to tak było wielu z kolei wielu z kolei 18 wieku tak mam udokumentowane pewnie można by w innych wiekach też też o tym mówić, ale akurat mamy udokumentowane stanowisko wielu franciszkanów, którzy działali na terytorium bośniacką właśnie Vućko chorwackim w obrębie takiej właśnie takiej prowincji Franciszkańskiej oni oni z kolei narodową nie definiowali tylko tak jak właśnie pan powiedział definiowali jako przede wszystkim jako katolicy tradycję tradycję tę taką chorób chorwacką Chorwat kości definiowany przez to słowo, czyli to słowo się pojawiało jako jako jako jako jakiś taki słowo klucz w obrębie takiego takiej narracji dyskursu do dyskursu Narodowego ono było ono charakteryzował przez długi czas przez całe wieki praktycznie niemalże wyłącznie Szlachta prawo do dziewiętnastego wieku, toteż nie całą szlachtę, ponieważ niektóre rodziny ulegały albo waloryzacji albo je, więc chłopie New na obszarach tureckiej, więc część szlachty część szlachty zachowała pamięć o królestwie Chorwacji, bo tak się ten byt w średniowieczu nazywał mimo tego, że królestwo to istniało de iure ono istniało w obrębie tego konglomeratu ziem habsburskich i to Szlachta pielęgnowała pamięć o tym w tym królestwie ono się potem przekształcił taki w takim taki konstrukt królestwo Chorwacji Slawonii i farmacji lub trój jedyne królestwo dzięki temu, że Szlachta w dokumentach prawnych w heraldyce swojej ikonografii przechowała pamięć o tym przez całe wieki raz nas częściej raz rzadziej raz intensywniej raz tak powiedzmy sposób implicite to to dzięki temu udało się tę nazwę tę nazwę przenieść dziewiętnasty wiek i wprowadzić ten temat ten w ten nurt kształtowania się tych nowoczesnych narodów, który miał miejsce właśnie dziewiętnastym wieku może nasze morze można by zakrzyknąć ale, ale pewnie może czymś innym jest dla Chorwatów też ważnym elementem tożsamości kultury, ale też języka tak to jest to jest polskość morska kultury chorwackiej jest jest jest bardzo istotna, gdy 919 wieku powstawały takie zręby nowoczesnego patrzenia na historię i próbowano skłaniać się, jakby adaptować tę TEN-T przeszłe przyszłe obszary przeszły miliony wówczas wówczas bardzo silnie wyartykułowane rzeczywiście mors kość Chorwacji to jest rzeczywiście tak wynika z faktów, ponieważ chorwacki Księstwa nawet związki plemienne, które potem się przekształcały Księstwa królestwo pamiętajmy, że chorwacki Chorwacja jako jako jako nazwa pojawia się w połowie dziewiątego wieku tam się pojawia wtedy książę, który tytułuje dług kreacje czy dług kuratorium te 2 terminy obowiązywał czy jak książę Chorwatów Książe Chorwacji Prieto to ten oto chorwacki kształtował się u podstaw bezpośredniej bliskości morza i w dziewiętnastym wieku powstawała powstawały takie wizualne atrybuty kultury narodowej nowoczesne wówczas często wędrówka ludów północy na północ przedstawiano jako malarze, zwłaszcza przedstawiali jako długą wyczerpującą wędrówkę, jaki średniowiecznych wojów, którzy zdobywają może na wielu obrazach dziewiętnastowiecznych wyraźnie widać, że oni dochodzą do morza to może jest miejscem, w którym które mają, które mają się, więc przekonanie o marskości kultury chorwackiej niezwykle istotne, zwłaszcza oczywiście jest istotne w Dalmacji i na tym na tym terenie bezpośrednio graniczącym z morzem, gdzie właściwie wszystkie takie przełomy myślowe polityki literackie kształtowały się kształtowały się taki sposób, że wchłania kulturę polską SA morską muzyce pewno wielu wielu wielu milionach kulturowych objawia się w sposób bardzo radykalne potem oczywiście, gdy powstawała ta nowoczesna kultura chorwacka to był powiedzmy dziewiętnasty wiek, a ostatecznie dokonało się do drugiej połowy dwudziestego wieku może stało się atrybutem również innych regionów, ponieważ zostało zostało wchłonięte tata ma chiński sposób życia stał się popularny może NATO lina nazwa piękna kobieta wino, a potem to weszło jako takiej Imaginarium kulturowe jest zresztą to Imaginarium, który właśnie dzisiaj Chorwacji chyba nałóg powrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informację o godzinie dziesiątej 40 państwa moim gościem jest pan prof. Maciej Czerwiński z Instytutu filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego informację za 4 minuty o godzinie dziesiątej 40 po czasie Chorwacja Szanowni Państwo, ale dzisiaj szerzej najszerzej w książce pana prof. Chorwacja dzieje kultura idee książka ukazała się nakładem wydawnictwa Międzynarodowego centrum kultury autorem jest pan prof. Maciej Czerwiński z Instytutu filologii Uniwersytetu la Słowianie Słowiańskiej oczywiście filologii Uniwersytetu Jagiellońskiego bardzo wiele wątków panie profesorze nie miała pani swój ulubiony interesuje także m.in. kwestie religijne, bo tutaj okazuje się to też, że chodzi o Chorwację czy sprawy nie są takie proste, bo tutaj chociażby chrześcijaństwo czy chrystianizacja odbywała się trochę inaczej niż np. w Polsce, gdzie mamy 1 punkt, do którego się odwołujemy i tak itd. tam ta chrystianizacji trochę się odbywała można by rzec przy okazji tak dziś pan się już zajął snu przy nazwie naszego Instytutu to pozwoli pan, że rzecz, że zaproszenie słuchaczy Pańskiej kandydatów na studia maturzystom, żeby przyszli do nas studiować do Krakowa uczymy nie tylko języka chorwackiego Łany serbskiego Słowackiego czeskiego bułgarskiego macedońskiego i nawet słoweńskiego i myślę, że właśnie takie ośrodki jak nasz są są znakomitym miejscem, w którym te pasjonujące rozmaite historie różnych krajów ościennych bliskich dalekich można poznać w tym również tę zagadkę, którą pan przed chwilą zapytał mianowicie jak to było to chrystianizacja u nas oczywiście nie mówi się o tym że, żeby się Polski wiąże się z pewnym konkretnym wydarzeniem tam historiografia historiografia chorwacka na ogół na ogół mówi to znaczy nie ma takiego 1 momentu, w którym miałoby się dokonać być może wynika to też faktu, że Chorwaci, gdy pojawili się na tych terytoriach pojawili się na terytoriach, które były zorganizowane już jako terytoria chrześcijańskie pamiętajmy, że ten obszar półwyspu bałkańskiego wtedy używano tego terminu, a dopiero w tym znaczeniu używane od dziewiętnastego wieku to terytorium pojawili formacji Chorwaci to było anty i części część imperium prowincja imperium rzymskiego nazywała się i Riku i na tym właśnie rynku pojawili się porwać sieci dlatego znaleźć znaleźli się na obszarze, który w, którym czas kultura chrześcijańska była już bardzo dobrze zakorzeniona, więc jak poza architekturą antyczną, którą Horbacz zastali tam, którą dzisiaj też możemy oczywiście oglądać w Splicie, choć bycie w puli zamknęli się również z kościołami chrześcijańskimi tam został też ster styl Romański w mniejszym stopniu gotycki, żeby jeśli kuracja do chrześcijaństwa i za sprawą chrześcijaństwa również przejmowania przyjmowania tej kultury antycznej odbywa się taki sposób nie wiem jak to powiedzieć chyba spontaniczne oczywiście to była decyzja polityczna czy władcy chorwaccy mieli świadomość, zwłaszcza że się dokonywało też za za sprawą za sprawą cesarstwa karolińskiego miej świadomość, że przystąpienie to do do do do wyboru chrześcijaństwa bądź ze Wschodu Zachodu to ostatecznie ten zachodni pierwiastek przeważył jest właściwie wyborem cywilizacyjnym bez tego prawdopodobnie nic nie można było dokonać, ale rzeczywiście rzeczywiście do działań to troszeczkę troszeczkę Odrą odrębny sposób to chrześcijaństwo musiało być jak to będzie importowany tak jak tak jak do nas, że to to ten obszar nie był jeszcze cywilizowany przez przez kulturę przeszli ledwie religię chrześcijańską no dobrze i Jugosławia, jakby droga do Jugosławii i droga od Jugosławii, bo to myślę też jest fascynujących moi bliscy naszym czasom rozdział w historii Chorwacji tak to jest oczywiście fascynujące wielu ludzi interesuje się go sławią pod wieloma względami był to kraj nadzwyczaj interesujący kulturowo wielobarwne wielu ludzi, którzy jeździło w czasach jugosłowiańskich tam wspomina ten kraj najczęściej bardzo pozytywnie tak jak mówiłem wcześniej te teraz mamy konflikty elit przede wszystkim chorwackich serbskich to nie znaczy, że tych konfliktów nie było więcej one praktycznie wszystkich poziomach funkcjonowały, ale ten główny spór, który z 1 strony stworzył go też czy, który rozbił go sławie, a w obrębie w obrębie, którego wcześniej wykształciła się ta narracja, która miała na celu stworzenie Gosława to była to związek jak relacja chorwacka serbska czytania Chorwaci Serbowie wymyślili i Gocławia przede wszystkim Chorwaci tak ją potem rozbili i oczywiście w jego sławie ścierały się różne różne wizje pamiętajmy, że Gocławia ta, którą znaliśmy jeszcze co niektórzy z nas po drugiej wojny światowej to było państwo niedemokratyczne rządzone przez 1 partię, gdzie się zmieniały tylko frakcję ponadto włosy rosła i Rosji prosty to marszałek Tito no bardzo taki bardzo taki sprytny sposób rozgrywał te konflikty raz, popierając 1 stronę oraz inną do tego dochodziły konflikty na poziomie gospodarczym tak jak biały na poziomie narodowościowe i Gocławia rozdziera konflikt serbsko-chorwacki czy to była taka linia wschód zachód tak z kolei jeśli chodzi o progu konflikt gospodarczy tutaj przełomowy dla 3 jak największym problemem była relacja północ południe północ była bogata w południe biedne zastanawiano się na ile na ile może mogą północne Republiki utrzymywać te południowe z potem dochodziło do portu jedni chcieli drudzy chcieli jedni uważali, że należy stosować jak zbudować system taki bardziej centralnie rządzonych i że Federacyjny jest wszystkich problemów było bardzo dużą rozbiły na końcu go sławie natomiast oczywiście zupełnie inaczej wyglądało życie codzienne ludzie ludzie go sławi to co z czym turyści z Polski czy innych krajów się spotykali to byli ludzie w Turzy, którzy prawda ich codziennym w codziennym życiu nie było widać najczęściej że, że mają zamiar zaraz wziąć karabin kogoś zastrzelić tylko wprost przeciwnie żyli tam obok siebie w Bośni i wielokulturowość była była podstawowym czynnikiem budującym budującym Republikę formacji było mnóstwo serwów prawie 15% wiele małżeństw mieszanych znam mnóstwo ludzi, którzy pochodzą z małym zmieszane to była tragedia dla wielu ludzi dla wielu nieoczekiwana natomiast dla wielu, którzy w rozumieli dynamikę tych tych tych konfliktów języków tych konfliktów w wyobraźni historycznych to wydawało się, że to jest nieuniknione oczywiście rozpad Jugosławii muszą być zupełnie inny sposób natomiast niestety wybrano najgorszy możliwy jest wrócić do tego elementu rzymskiego, który zwykle pochłaniał albo morze, który byłby pochłaniane przez lokalne ludy, w których 3 na terytoriach, gdzie zmieni się pojawiali, a w Chorwacji mamy sytuację odwrotną że, gdyby Rzymianie się sławą niż czują Slavii czują, ale do do tego dochodzi trochę później, ponieważ ich rynku czy ten obszar Zachodniego zachodnich Bałkanów dzisiejszych tam, gdzie mieszkają Chorwaci i panom nie to były Północna część formacji te 2 regiony one zostały one zostały skolonizowane przez Rzym długotrwała kolonizacja nie bardzo, że sobie z tym poradzić prawie 2 wieki to się stało ostatecznie w pierwszym wieku pierwsze wieku naszej ery no i ten pierwiastki rzymskie bardzo mocno się tam zakorzeniły trwały aż do momentu wyłaniania się kultury chrześcijańskiej kultury kultury antycznej wtedy pojawili się wtedy pojawili się wtedy Chorwaci, kiedy już wydawało się, że ten, że ten obszar prawda zostanie będzie miał ten taki charakter będzie miał ten charakter taki, że skoro Pański niem, jakiego terminu najlepszego użyć pojawili się ci Słowianie, którzy z perspektywy oczywiście mieszkańców mieszkańców willi ryku bytujących w obrębie architektury antycznej wczesnochrześcijańskich byli barbarzyńcami zresztą ten termin ten termin pojawiał się wielu wielu ówczesnych kronikach, ale mimo wszystko ci Chorwaci jak zaczęli tworzyć swoje zręby państwowości powstała ta państwowość bardzo szybko dochodziło do tego procesu, który właśnie nazywamy islamizacją dokładnie nie wiemy co to była za ludność, która była awizowana czy to była ludność wiejska, która wcześniej została zorganizowana czy w ogóle Millerowi zostanie zrealizowany w tej chwili media liście tym rozprawiają nie jestem specjalistą więc, jakby z drugiej ręki są informacje w każdym razie rzeczywiście ta realizacja jest bardzo ciekawa, dlatego że właśnie tam na tych terenach były bardzo silnie ukształtowanej tożsamości antycznej chrześcijańskiej to byli to te były to był bardzo dobrze zorganizowane jednostki terytorialne, a mimo to Słowianom udało się narzucić najpierw przy przyczółkach Dalmacji opisał to królestwo Chorwacji, a następnie ludność słowiańska wtargnęła do miasta ma chińskiej tak wiedziałem wtedy w 0708. dziewiątym wieku to miasta niektóre, który miał 1500 lat tradycji i miały Patrycja miały miały instytucje miały miały własne własne urzędy, a mimo to Słowianie wtargnęli praktycznie dwunastym trzynastym wieku już większość ludzi w tych miastach posługuje się językiem Słowiańskim potem te języki obok siebie funkcjonowały potem jeszcze pojawił taki cel wenecki wariant to bardzo skomplikowany proces, ale niewątpliwie niewątpliwie jest także, że Słowianie bezkonfliktowo lub przez tego konfliktu nie widzimy ze źródeł zaczęli wnikać do tych miast i zrealizować zeszli weszli do struktury patrycjatu większość ludzi rodzin wnuczkę szesnastym wieku większość rodzin patrycjatu, czyli szlachty takiej miejskiej to są rodziny który, które mają imiona słowiańskie lub wręcz nazwiska fascynująca to jest opowieść pani profesorze my, bo no 2 im się, że w niektórych państwach mamy jakieś takie regiony, które są niekiedy teczkę trzęśli w Śląsku Jerzego opolskie tak i historycznie patrzymy, jakie tam wpływy co się działo, kto przychodził co obiecywał, jakie działania za tym świat, a tutaj w przypadku Chorwacji właściwe mamy całe państwo, które składa się z takich warstw nakładanych na siebie warstw wpływów z historii języków ziem odzyskanych ziem straconych tak dalej tak dalej z tego powinna wniknąć jeszcze jakaś spójna tożsamość jakaś spójna identyfikacja jak wielka zagadka że, że Chorwatom udało się taką tożsamość stworzyć to jest to nie jest także, że Chorwaci mieli jakieś centrum polityczne pamiętajmy, że Polska to było wielkie poważne państwo przez przez wiele lat, które miało bardzo poważne instytucje miało miało miało swoją stolicę miało swój Uniwersytet swoje urzędy swoją elitę, wokół której była budowana zresztą bardzo świadomie w pewnych czasach, zwłaszcza Jagielloński bardzo budowana taka racja stanu ona była w stanie skupić i wytworzyć jakiś taki jak narzucić narzucić tej rodzącej się tożsamości jakiś jakiś jakiś rys jakiś pierwiastek formacji tego w ogóle nie było tam różne języki jest w administracji zmienia się granice, ale mimo wszystko, ale mimo tej różnorodności ten projekt narodu chorwackiego, który miał tak jak pan powiedział to słowo warstwa jest tutaj bardzo bardzo dobry, żeby było kulturę Chorwacji potraktować jako taki palimpsest, na którym się na wpisują pewne pewne pewne nowe nowe słowa na nadal na nieistniejących już rządów zupełnie zapomnianych potem potem otworzenie jest taka archeologia wykupywanie tych warstw sprawdzanie dobrze rzeczywiście tam napisano opisano w jednym z dialektów formacji rzeczywiście nawet ktoś powiedział, że pisze po chorwacku i dzięki temu nogi mógł powstać taki program program tożsamości uczestnik Orłowskiego oczywiście nie jest ani jednorodna ani ani skoncentrowana wokół 1 centrum to komisja kultury nadzwyczaj re z regionalizmu zwanej, ale ten pierwiastek chorwacki jednak udało się udało się stworzyć funkcjonuje większość ludzi mieszkańców formacja nasze zachowanych i nie przeszkadza to, żeby się jednocześnie uznawali za darmo Chińczyków Australijczyków Bośniaków Macedończyków i wielu innych panie profesorze bardzo panu dziękuję za dzisiejszą rozmowę państwa, którzy są Chorwacją historycznie kulturowo zainteresowani polecam państwu książkę Chorwacja dzieje kultura idee wydaną przez międzynarodowe centrum kultury autorstwa właśnie pana prof. Macieja Czerwińskiego z Instytutu filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego tak jak pan profesor mówi, jeżeli ktoś się nauczyć się ze jednego z języków słowiańskich to dlaczego nie w Krakowie w końcu w końcu to mieszkańcy Krakowa i okolic Stali się Chorwatami bardzo dziękuję pani jeśli mogę to bardzo proszę powiedzieć piętnastym i szesnastym wieku w Krakowie studiowało bardzo wielu wybitnych Chorwatów głównie z Dalmacji, którzy potem wracali do Chorwacji Boga pisali tutaj jakieś jakieś jakieś utwory literackie potem wracali do formacji byli nawet prymasa Węgier biskupami bardzo ważnymi osobistościami także relacje polsko chorwacki piętnastym szesnastym wieku nadzwyczajne, a Kraków był miejscem, w którym najwięcej Chorwatów studiowało znacznie więcej niż w innych ośrodkach np. głos we włoszech, więc to, więc to jest oczywiście jeszcze kolejny argument, żeby u nas studiować bardzo dziękuję panie profesorze informację o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA