REKLAMA

Jaki wpływ na zdrowie ma kapitalizm?

Wieczorem
Data emisji:
2021-06-23 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
46:48 min.
Udostępnij:

Z dr. Michałem Zabdyr-Jamrozem rozmawiamy o tym, jaki wpływ na nasze zdrowie ma system społeczno-ekonomiczny, w którym żyjemy. Rozwiń »
Jakie są wnioski z tej analizy? Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz dziś wieczorem państwa gościem jest dr Michał Zajdel Jamróz dzień dobry dobry wieczór dobry wieczór adiunkt w Instytucie zdrowia publicznego collegium medicum na Uniwersytecie Jagiellońskim i współpracownik europejskiego obserwatorium systemów i polityki zdrowotnej Brukseli będziemy rozmawiać o zdrowiu właśnie nie wiem jak bardzo to zdrowi indywidualne zdrowie publiczne, ale takiej perspektywy wydają się rzadko uwzględniane wydają się błędnie, ale Rozwiń » też wydaje mi się, że coraz częściej po zdrowiu zazwyczaj myślimy właśnie jako o nasz od perspektywy indywidualnej to znaczy coś na mnie działa idziemy do lekarza lekarz naprawia zarówno zdrowie fizyczne, jaki zdrowie nasze psychiczne odczuwamy stres, więc ćwiczymy medytacje nie odnajdujemy się w pracy, więc mamy coachów boli nas serce to idziemy do kardiologa natomiast pytanie jak bardzo powinniśmy zastanowić się nad przyczynami takimi społeczną ekonomicznymi w tym kontekście zdrowotnym, czyli zamiast naprawiać siebie czasem bardziej powinniśmy naprawić albo zastanowić czy nie należałoby naprawić świat wokół oczywiście, żeby w ogóle mówić o naprawianiu powinniśmy zastanowić właśnie najpierw te diagnozę spróbować postawić i nad morze pytanie do doktora zadry Jamroza czy rzeczywiście ma pan poczucie, że brakuje tej refleksji próby diagnozy tego na ile świat wokół nas jest chory powoduje, że my jesteśmy chorzy, a skupiamy się właśnie dopiero na efektach na tym co nas się w organizmie nadzieje, bo przez wprost powiedziawszy to absolutnie i do pewnego stopnia jest to jeden z głównych wątków współczesnej debaty publicznej w chodzie dyskusji intelektualnej jak powiedział i chyba wzorowym przykładem takiego stanowiska, które można by nazwać właśnie orientacją na osobiste samodoskonalenie kształcenie i osobistą odpowiedzialność będzie słynny Jordan Peterson, który mówi żeby, zanim pójdziesz coś robić w świecie posprząta swój pokój i to jest jedno z tych kluczowych wątków odpowiedź, którą m.in. myślę, że pamiętam sławą dziś nawet za ripostował jest taka że, że przecież się czasem to po prostu jest także jednak nie sposób posprzątać swojego domu jeśli mieszkasz jak bohaterowie filmu Parasite w suterenie i co chwilę się szambo wylewa do do domu przez okno, więc kto posprzątać domu jak po prostu otoczenie tym jesteś możesz go zmieni za bardzo, bo nie stać na na jakąś zmianę po prostu sprawia, że jest ci kiepsko i dociskać otoczenie tym uwarunkowania różnego rodzaju dociska do ziemi oraz, a więc, tak więc klasycznym mechanizm, który byśmy byśmy mówili to jest argumentacji powiedzmy jest taki, który był popularny w latach osiemdziesiątych odpowiedział jeszcze trochę przez te ostatnie lata i paradoks jest trochę taki że, że to samo to zdrowie publiczne mam wrażenie mam sprowokowało takie takie podejście wraz z koncepcją tzw. pól zdrowia ogląda czy to jest nie minie, ale tak, więc koncepcja ból zdrowia rada była takim pomysłem tym bardzo upraszczam bardzo prostą tak to jest taka koncepcja wypracowana stawka radzi przez jegomościa zyski melon, która uznawana jest taki początek tzw. nowego wroga publicznego, kiedy zdrowie publiczne postrzegano to jest kwestia zanieczyszczonej wody w tej kwestii chorób zakaźnych cholery, żeby innych tego rodzaju rzeczy, ale wraz z rozwojem społeczne ekonomiczne wraz z postępem infrastruktury oraz upowszechnieniu dostępu do was zniwelowanie pewnych nierówności społeczno-ekonomicznych które, które to niwelowanie dokonywało się w duchu tych polityk powojennych państwa dobrobytu rozwiązano problemy starego zdrowia publicznego tak wtedy pomyślano nawet teraz widzimy, że inne rzeczy stan istotne dla zdrowia są choroby cywilizacyjne z dnia te otyłości te choroby sercowo-naczyniowe depresje samobójstwa związane z represjami itd. tak, choć wypadki komunikacyjne, czyli dzień doświadcza jednak coś innego inny profil to się pojawi oczywiście było związane z transformacją mówiąc to od cywilizacji cywilizacji tak cywilizacja nam przynosi różne szkody albo inaczej benefity cywilizacji mają też taką swoją odrzucono Stone, a wiąże się z innego rodzaju problemami zdrowotnymi i jako że chcemy unikać tzw. przedwczesnych zgonów to zostało mi się komu na siebie żadnej pola zdrowia landa, bo taka koncepcja ideowa, która miała podsumować jakieś takie rezultaty badań obserwacji po i myślenia o zdrowiu przed ówczesnym wcześniejszych dekad i wyróżnionym pola takich zespołów determinanty uwarunkowań wpływa na zdrowie to będzie oczywiście genetyka to będzie oczywiście to będzie oczywiście środowisko to będzie widowisko jako środowisko jako ludzie czy stanowisko jako płatnika chyba rację względy takie raczej sztuczne też otoczenie tak chętnie chodzi o to, że jesteśmy otoczeni pana smogiem np. choć to samochodowym czy to czy to palenia będę czytał psy infrastruktury ciepłowniczej no, czyli czy będzie genetyka takie uwarunkowania takie, które niewiele miejsca, więc poradzimy będzie to środowisko, ale także to, na które mamy wpływ po to, są zalążki czy już 4 bardzo istotne było myślenie środowiskowe ochrona środowiska dbanie o czystość powietrza tak dalej regulacje z tym związane z kolejną sprawą jest kwestia wpływu na zdrowie systemów opieki zdrowotnej częstemu zdrowotnej i wreszcie tzw. styl życia, czyli to, że to nasz styl życia wpływa na to jak potem, jakie potem będą nasze SA szansę, jaką będzie długo oczekiwana długość życia nasza jako szansę na życie zdrowie pan i ta koncepcja tych pól weranda trochę, bazując na tych wcześniejsze doświadczenia trochę trochę trochę, podsumowując ale też trochę, stanowiąc takie hasło hasło tak takie wezwanie do działania wskazywała na coś tak taką obserwację przedstawiała ich tam późniejszych amerykańskich konkluzjach na ten temat Otóż okazuje się że, jakbyśmy chcieli poprawić sam system zdrowotny to bardzo mało uzyskamy redukcji tych zgonów od wczesnej i tam mówiono hasłowo 10% tylko wpływa system zdrowotny na zdrowie natomiast większość prokurator zaś większy wpływ na zdrowie ma środowisko, a największy, bo aż 50% będzie miało miał styl życia i wtedy z tym no tak z tym życia, ale w tym stylu życia no to co determinuje styl życia indywidualne wybory pierwsza, czyli biegam rano wieczorem dnia czy wstaję wcześnie rano czy czy dopadnie biegam przysługuje czy wybieram zdrowe spędzanie wolnego czasu, a czy czy też konsumuje używki i narkotyki niezdrowe rzeczy jak i odpoczywam to jest mój problem teraz no i po pierwsza to jest to jest bardzo istotna obserwacja tego oczywiście styl życia wpływa la, a na zdrowie, ale bardzo często konkluzja tego jest taka dość pochopna, że to indywidualne wybory determinują tam, a w przytłaczającej mierze indywidualne wybory determinują to ten styl życia i rzeczywiście tak jest, że za jakiś części tak natomiast problem pojawia się wtedy, kiedy zaczynamy co z tą wiedzą robimy my tak się złożyło, że w latach osiemdziesiątych już bardzo dużo badań zaczęto prowadzić na temat tzw. nierówności zdrowiu i zaobserwowano, że otoczenie społeczne społeczne otoczenie jak pozycja społeczna ekonomiczna przekłada się na IT nawet w tym samym kraju tym samym mieliśmy w mieście przekłada się bardzo wyrazisty sposób na to jaka będzie oczekiwana długość życia, które kilkanaście lat różnicy potrafi dokładnie dokładnie w samym Londynie np. to jest żebym, przemieszczając się apel i Krakowie w Krakowie wszędzie prawdopodobnie coś takiego w zależności od tego, jakiej dzielnicy mieszkamy to w jaki dzieci mieszkamy często jest powiązane z tym, jaki pozy, jaką zajmie pozycję społeczną ekonomiczną, czyli taka krzyżówka wykształcenia i UE i dochodu tak to tylko zwrócić uwagę, że to jest moment, w którym możemy zacząć się zastanowić nawet to są choroby cywilizacyjne ana ile powiem to, chociaż to zabrzmi oczywiście bardzo ideologicznie na ile to są choroby kapitalizmu i nawet jeżeli tak mówię to oczywiście czuję, że muszę podkreślić, że to nie znaczy, że wzywam do komunizmu ja to nawet nie znaczy, że wzywam do obalenia kapitalizmu tylko wydaje się, że to jest ciekawe, żeby w analizie systemu społeczno-ekonomicznym innego, który mamy ku, w którym żyjemy no uwzględnić również ten aspekt jak ten system społeczno-ekonomiczny, jaki wpływ ma nasze zdrowie choćby po to, żeby to mitygować potencjalnie tak to znaczy zastanowić się, kiedy nie wiem dyskutujemy o kodeksie pracy albo dyskutujemy o rozwiązaniach ekologicznych, aby również brać pod uwagę ten aspekt zdrowotny, a wydaje się, że to mało w wybrzmiewa ewentualnie smogu ostatnio trochę, ale chyba też niewystarczającą, bo co czas wydają się nie wie nie wystarczają nie jest duża reakcja na tę informację o, czyli czy mówimy o chorobach kapitalistycznych no w tej chwili do mówimy o czymś co może zaczniemy po kolei tak, bo to jest znowu tak pierwsze pierwsze pierwsze pierwsza lampka może włączyć Jezu, komunizm zajmą się pojawić się po prostu co tutaj chcemy, że znoszenie nierówności społeczne, więc urawniłowka wszystkich równamy postu będzie egalitarny wszystkie problemy możemy nic nie będzie spokoju spokoju jasnym jest, że społeczne nierówności społeczne konieczne są jak one mają do innych naturalnych nie wnosi wkład genetycznych talentów tak by to jest osobna sprawa zostawimy to na razie natomiast faktem jest o zaobserwowanym przy otoczeniu lansowany już nagromadzonych obficie badania, że nierówności przekładają się na na na wzrok ciekawą, jakby hipotezą związaną z tym dobrze bo gdyby trącą tej kapitalizmu tego, że o nierówności to znaczy, że coś o kapitalizmie cięć w spokoju spokoju oraz ważny jest TOK rozumowania, który może powstać w wyniku pewnych założeń, które odmawiają Otóż takie badania 80 roku życia Wielkiej Brytanii raport laka bardzo ważny dokument, który jakby, jakby czekała na bardzo jasno pokazywało, że mamy tutaj problem z trudnościami społeczne przełożeniem z nierówności społeczne, aby inaczej skorelowanie nierówności społeczno-ekonomicznych z nierównościami zdrowotnymi, ale jako porządny raport uczciwie analiz różne hipotezy, skąd się może je obrać jedną z hipotez, bo bardzo przystające do pewnych racji jest to, że to nie jest tak do nierówności społeczne ekonomiczne powodują nudności załata odwrotnie, że to jak zdrowi jesteśmy jak mamy również konstrukcji organizmu prawda wydolność siłę potencjał opada pracowity w związku z tym pracowitość to się potem przekłada się jak wysoko wspinaniem się na drabinie społecznej na drabinie hierarchii społecznej przy czym sami badacze zaobserwowali, że to jest taka hipoteza która, która trudno było wtedy weryfikowana i nie bardzo ostrożnie można było zrobić już późniejsze badania bardzo wyraźnie pokazywały, że ona raczej odpada nam, a ona odgrywa jakąś rolę na pewno jest taki czyn zdarza się, że jest, ale prawda jest taka, że to zupełnie inny sposób działa dużo większe znaczenie ma na to, że czasem po prostu, żeby nie, owszem, można się wspiąć się również ma pewne talenty zdolności trwałość i potencjał ale jakby powiedzieć o stwierdzenie, że to jest uniwersalne prawidła będzie powiedzmy zdaniem survival szyba jest tak jakby patrzeniem podróże małej mocy covidu dziś udało, że to wszyscy my, więc teraz, tak więc mamy te polowania jak mówią, że to indywidualne wybory do terminu tak już nam się kojarzy z tym indywidualne wybory mogą być eliminowane truć geny to rzecz genetycznie, jakby jaką, kto ma konstytucję organizm, ale możemy zastanowić, ale chwileczkę przecież, dlaczego tak wyraziście oddzielamy system zdrowotny i środowisko od stylu życia przecież faktycznych polach nie no przecież to, jakimi żyje otoczeniu społecznym wpływa na to, jakie będę jak ja będę miał styl życia tak trochę pół mój wybór, ale pół to z kim się zadaje np. jakie Towarzystwo z kim się obaj, gdzie chodzę do pracy, jaki mam znajomych wpatrywać, jakie mamy opcję Ross, lecz prace Iny w otoczeniu wojna czy mam park czy jest gdzie mogę czy rzeczywiście mogę dziś po na świeżym powietrzu poćwiczyć czy też jestem otoczony betonową dżunglą czy plan zaplanowanie przestrzeni o mieście sprawia, że muszę wszędzie przemieszcza się autem czy też rzeczywiście mogę wykorzystać jakieś inne środki lokomocji, które zmniejszają ryzyko moje ryzyko zachorowania na na zawał, a do podaje ile chorób Kretek dał, więc to są to są rzeczy, które potem zostały skonsumowane dostrzeżono, że ten to pole wzywają do relaksu sugerowały za bardzo na nacisk kładł na te indywidualnych były takie wyodrębnia te indywidualne, bo jako determinujące głównie z życia, więc potem powstał inny model Terminator lepszy zdecydowanie bardziej adekwatną nazywa Tęczą, a w tej Dawid Majcher są autorami tej koncepcji ona polega na tym, że w samym środku mamy kulkę państwa zaś indywidualną konstytucji w ramach otoczona najpierw rada takim takimi względami jak jak indywidualne wybory i 2 czynniki czynniki zachowań potem Totem, jaki mamy sieci znajomości jak jest społeczne otoczenie mamy w jakim społecznych i społeczności żyjemy potem będą warunki pracy warunki mieszkaniowe generalnie takie rzeczy które, które oczywisty sposób determinują nasze jak mamy dostęp do żywności jak jest dalej aż wreszcie będą czynniki szersze socjal ekonomiczne czy i kulturowe łącznie z tym, jaka jest kondycja gospodarki tak tak dalej, więc te rzeczy myślę, że jesteśmy zanurzeni i to wpływa na to jak się zachowujemy też układa się na to, jakie są nasze, ale szansę życiowe zdrowotne no i teraz co z tym co z tym zrobimy tak co co będzie oznaczało dla nas jakieś, jakimi decyzjami stoi im i wspomniała o tym, że to, że mamy do czynienia z właśnie dylematem czy czy kapitalizm czy nie no właśnie co zrobić jak gość w jakim sensie w jakim jakim był pan wspomina, że każde kapitalnie w jaki sposób raz nas nas no i szkołami tak jak Społem przy przeczytałam ileż analiz myślę, że to jest kilku aspektom owe 1 to jest pytanie właśnie nierówności społeczne to chociażby, bo jest współautorem wydają się ciekawej pracy, która pokazuje np. właśnie wpływ nierówności czy to NATO na choroby sercowo-naczyniowe jest ten aspekt wydają się z związane z pewnymi wartościami, które promuje dany system społeczno-ekonomiczny system społeczno-ekonomiczny, w którym żyjemy wspiera bardzo konkurencję rywalizację sukces Ros to rozwój rozumiany jako więcej będzie do przodu i są pewne czynniki, które mają określony wpływ, zwłaszcza na nasze zdrowie psychiczne lub nie ten trzeci aspekt, który też wspomniałeś, czyli konstrukcja systemu ochrony zdrowia, która też związane z pewną ideologią, w której żyjemy no i też można dyskutować o tym oczywiście o pewnej skuteczności, więc ja bym postawiła tezę, że może, że należy rozmawiać o tym jak kapitalizm wpływa na nasze zdrowie, aczkolwiek jak wiem jak to brzmi w uszach niektórych oczywiście można powiedzieć, a co komunizm lepiej wpływał no trzeba by analizować wpływały i zobaczyć jak gdzie wpływał może pozytywnie, gdzie może wpływał negatywnie też nie wydają się, żeby to było rozstrzygające dla naszych decyzji, ale wydaje się, że powinniśmy uwzględniać to moje zdania no właśnie to jest dokładnie moment dyskusji toczymy na temat tego co dalej gospodarcze, bo tak widzimy, że jeśli mieliśmy brać pod uwagę zginąć oczekiwanej długości życia no to właśnie tak jakby żeby idealną zapowiedzią upadku bloku państw socjalistycznych było to zaczęła spadać oczekiwana długość życia tylko, że teraz zaczyna spadać oczekiwana długość życia w stanach Zjednoczonych i to przed pandemią parę lat z rzędu spadała tam były szanse, że się podniesie pandemia rozwijała tę szansę, ale nie wygląda to zaczeka to są UE bez wizja taka, że nowe pokolenia będą żyły krócej niż te pokolenia starsze numerów pada, a ty, a więc, więc coś coś dzieje się nie ta liczba jedno Polski potem mówi tak tak pan ogólnikowo, że nowe także przekłada się nierówności społeczne konieczne przekładają się na na na gorsze zdrowie, więc możemy temu od tych nierówności społeczne konieczny program na tym, że i to i to dotyczy nie tylko kraju tak jak stany Zjednoczone nawet karty zapewniają dostęp do opieki zdrowotnej jako taki, że jak ma gorszą sytuację ekonomiczną no to trudniej się dostać lekarza turniej trudnić wydawać na te badania profilaktyczne akurat takie są wzorowym przykładem tego jak woda jest do dramatycznych sytuacji doprowadził po prostu unikają lekarzy za wszelką cenę co koszmarne wydatki po prostu dewastacja budżetu rodzinnego, ale nawet, ale nawet w innych krajach bardziej osobnymi systemami zdrowotnymi też jest to zjawisko obecne to może być 1 rzecz na pewno jak się ma mniejsze majątek to trudniej na trudniejsze zapisać na siłowni tak jeśli jeszcze w trudnej sytuacji mamy natomiast też ma się mniej czasu wolnego aktywa więcej pracować będzie więcej etatów bez stresu wyniszcza organizm zdecydowanie męczący od razu czuje, że niektórzy mogli powiedzieć, że trasy zwiększy najwyższe stanowiska to jest z dawno temu spacyfikowana teza chociażby przez tzw. łatwo ustali poświęcony badaniu łatwo ten w ogóle ta dzielnica ulica rządowa, więc w Londynie i tryb badanie poprzedzone urzędnikom publicznym Zjednoczonego Królestwa jasno wyszło że, że im jeszcze niżej w hierarchii dziobania de facto w tej strukturze tym nasze gorsze perspektywy zdrowotne i UE i mowa o stresie w tym wypadku jest zwykle tak nie za bardzo uroczym jasne pewnie jakiś stres jest, ale jak się Mach chroniczny stres związany z trudną sytuacją życiową to jest jednak innej rangi stres tak powiedział jest dużo o tym, że wiemy z naszej kryzysów gospodarczych, że osoby najwyższe stanowiska bardzo często mają różnego rodzaju para złote parasole jak się posypie jakaś korporacja i fundusz Ediego, ale zostawić tutaj znowu dochodzimy no jesteś ten drugi aspekt to, o którym wspomniałeś o wysokim dyskutowaliśmy przy okazji rozmowy merytokracji ale, choć teraz nawiążę do tego bardzo krótko, ale taki, że no, więc się pracuje jak się jest ubogim czy więcej się pracuje się jest bogatym prezesa no właśnie problem polega na tym, że wszelkie badania wskazują na to jak się bogatym prezesem to jak się pracuje to w sposób, który nie powoduje takiego obciążenia i raczej nie dysponuje większą ilością, a więc miejmy większość czasu wolnego niestety z US wszystkich badań możemy stwierdzić jest tak, że jeśli mówimy o biedzie bezwzględny na pewno to w jej przypadku niestety zarówno ma się mniej wolnego czasu ma się mniej szans na na na samorozwój miejcie mniej szans na zdrowy styl życia nawet jest także ktoś w ogóle jeszcze inne ciekawe zjawisko może generalnie bycie biednym jest dużo droższa, bo trudniej jest chociażby zdobywać różnego rodzaju benefity związane np. systemem bankowym gadanie osoby bogatsze mogą na przechowywaniu pieniędzy banku zarabiać jak pan oddawaniu pieniędzy do systemu finansowego mogą na tym zarabiać nawet kupowanie przedmiotów taniej jest trudniejsza, kiedy masz tylko dostęp do okolicznych sklepów masz na wasz nasz czas jak jesteś bardziej majętnych masz czas możliwość ich znajoma jest zbywanie produktów po bardziej atrakcyjnych cenach ze mnóstwo narastających się rzeczy łącznie z tym, że niektóre badania wskazywały chroniczna bieda, ale względna obniża zdolności poznawcze a, czyli dosłownie obniża inteligencję tak dosłownie obniża szansę uczenia się dosłownie utrudnia dokładnie to, czego czasem się oczekuje od osób biedniejszych się przez RN pociągnął za swoje sznurówki wydobędą z biedy i utrudnia to utrudnia oczywiście planowanie przyszłościowe zresztą pewne nawyki, które mówimy, że one są związane z no właśnie z nawyki, gdybyśmy traktowali jako przyczyna biedy one nagrody mogą być skutkiem biedy, a coś co przekazali bieda z tą nacją predestynacji bycia biedny no jeśli jeśli trudności finansowe chroniczne swojej rodzinnej twoje są takie, że bardzo trudno związać koniec końcem przeżyć do pierwszego to trudno jest myśleć po o typy, które planować oszczędzanie planować oszczędności dawać na przyszły długofalowy rozwój własnej rodziny mi to łącznie łącznie z tym, że jeśli ma tego rodzaju sytuacje to korzysta się z każdej okazji, żeby się zrelaksować odprężyć, czyli wszystkie wzmianki o tym ile realnej osoby biedniejsze imprezują za bardzo taki to jest wina tego no tak no wszyscy imprezują taka sprawniejszy skorzystają z tej okazji kolegom z powodu piętnuje się do o tych osób które, które pan nad rozpadem mogą mieć innych form relaksu odprężenia i interakcji społecznych, więc to są rzeczy, ale do tego dochodzi jeszcze 1, po której mówimy o biedzie bezwzględnie tak obserwujemy też zjawisko ciekawe taki mianowicie że, że poziom stresu często może wynikać z samej biedy bezwzględnej jeśli generalnie mówimy, że całe otoczenie społeczne biedny i generalnie wszyscy sobie, aby dodatkowy czynnikiem dodatkowym wymiarem tego powiatu jest bieda względna, czyli relatywna to to, jakiej pozycji społeczno-ekonomiczne jesteśmy, czyli dosłownie ten problem nierówności społeczno-ekonomicznych i problem sytuacji w tej żyje środka bardzo bogatym kraju, ale się widzi jak jak bardzo głęboko jeśli na nie widzi się jak inni żyją dużo do bogatszych warunkach dużo mają lepiej i to komplikuje nam problem, bo wprowadza ten też 1 element rywalizacji tutaj mnóstwo można by wspominać owe w takich badaniach poświęconych temu jak tego rodzaju nierówności wpływają na stres no to jest to są te wymiary tutaj mówimy tutaj kumulują te nierówności społeczne ekonomiczne jako jedności względne kumulują się tej ludności i czy bieda bezwzględna czy rzeczywiście trudne warunki funkcjonowania i tak powstaje nam sytuacja, w której i to znowu podajemy np. stany Zjednoczone jako ten kraj, który w najczystszej postaci realizuje model społeczno-gospodarczy ten kraj, w którym gwałtownie skoczyły przez ostatnie dekady tzw. zgony rozpatrzy związane z nadużywaniem alkoholu narkotyków z samobójstwami, a i tak dal związane ze stresem z ze złym samopoczuciem nieraz to z tym zrobić tak jak tradycyjna odpowiedź nas tutaj tzw. konserwatywnego modelu pomocy zawały o tym, że trzeba tutaj zmienić swoje zachowania, ale widzimy tu nie ma wojny z narkotykami wypowiedzieć jako wiadro dokładnie policz nie mam krytykom to jest najlepsze rozwiązanie najprostsze związania takie oczywiste no jakiegoś powodu tak nie działa inny nikt z tych osób uzależnionych nie mówimy przecież w ciągu 8 na to nie wpadł, żeby rzucić narkotyki, ale czystym dziękuję, że powiedzieliście to oczywiste ale ten kryzys opioidowy, który w stanach Zjednoczonych się pojawił skoro 60 PS pan fenomen takim czy myślę, że można 22 teraz 2 ścieżkami niż zjedna strona jest taka bardzo dosłowna i noc coraz więcej z takich śledztw dziennikarskich, a nawet już seria na ten temat to pokazuje, że 1 firma po prostu omijała regulacje chciała się dorobić oszukiwała i w ten sposób, jakby poszerzała namawiała lekarzy, żeby przepisywali bardzo niebezpieczne i uzależniający leki opioidowe tylko wyłącznie, dlatego że chciała zarobić cała ta machina promocyjna lobbingowa prowadziła do tego, że ludzie nieświadomi zacznie mnie wcale nie potężnym bólem kręgosłupa dostawali jakieś straszne lektury i szybko zależy heroiny tak naprawdę no, a drugi no oczywiście jest taką pośrednią ścieżką analityczną, czyli czemu ludzie no właśnie, którą ścieżką czemu czy teraz powinni zostawić, dlaczego ludzie potrzebują no, jakby wyłączyć swoją świadomość wyluzować stresie, którą ścieżką będzie szedł od razu powiem nie będę nie będę chciała by akcentować którejkolwiek z nich jakoś zanadto powiem wprost, że w zdrowiu jak wielu zjawiskach współcześnie nie da się mówić o jedno czynnikom owych zjawiska i tej na pewno jest ze ścieżek, jaką będzie mnóstwo, ale jedną z takich bardziej przerażające jest ta, której po pierwsze jest się z opracowanym lekami przeciwbólowymi najpierw zalecenia lekarza, a potem bez zalecenia lekarza i nakłania reklamy w telewizji, toteż w latach osiemdziesiątych regulowano umożliwia reklamowanie w telewizji takich środków jako przyjemnego spoko takiego mieniu bezpiecznego środka łagodzącego zupełnie uzależniających absolutnie żadnej nowej niezawierające ośrodka to oraz od 2 sytuacji, w której musi brać leki przeciwbólowe, bo nie stać na leczenie prawdziwe, czyli za leczenie przyczyn i jeśli mówimy teraz tak to jest też do pewnego stopnia frustrujące jak się słucha rozmowy o zdrowiu psychicznym dla takiej zasadzie że, że no no mamy wielki problem samobójstwami choroby psychiczne powodują zabójstwa tak to jest największy problem choroby psychiczne od osoby to jest też trochę taka argumentacja jak takie takie myślenie jak no śmierć z powodu cholery powoduje cholera, a nam po co mamy drążyć dalej temat cholera jest takim zjawiskiem szkodliwym jak maty po prostu pytanie jest skądś biorą choroby psychiczne skoro, skąd szczególna wynikają czy jest jakieś źródło czy jakiś czynnik chorobotwórczy powodujący te choroby psychiczne, które potem mogą zakończyć się skutkiem śmiertelnym nie wiemy od no nie wiem po prostu zagrać, ale ja naprawdę wierzę moim zdaniem nie wiemy no właśnie to jest to jest to jest coś co coraz większym stopniu odkrywany widzimy, że te choroby psychiczne znacznej mierze są związane ze stresem związane są właśnie ze stresem wynikającym z czy to z biedy czy to nierówności społeczno-ekonomicznych szerzej ujętych z braku grup wsparcia alienacji wyobcowania zresztą badania już nawet słynne badania dróg kraj ma Miss dotyczący samobójstwa już o tym wspominały pokazywało w jaki sposób jest pewne samobójstwo jest złożony problem, ale wynik wiążącym się znacznej mierze są problemy z tym padają tutaj oczywiście to pradawne niemalże badania ale, ale one sygnalizowały w tym pewien Polak już dużo lepiej wiemy o zjawisku anomii o tym zjawisku wyrwania z kontekstu społecznego zburzenie ładu społecznego jak, jakie konsekwencje dla dla człowieka, który jest pada żywicielem rodziny Mars ma taki właśnie tradycyjne męskie obraz siebie jako kogoś, kto zapracuje całe rodziny, który pracował przez całe dekady jakieś, jakim zawodzie i nagle upada przemysł ją nagle traci źródło dochodu źródło utrzymania, ale więcej traci traci rolę społeczną traci sens swojego istnienia i co teraz zrobi jakąś audytu jest nową taką potrzebę wizy to rozwiąże to wtedy refleksja może oczywiście być o o tym z zastanowić, jakie są koszty rozwoju i modernizacji no albo refleksja o tym, że skoro chcemy rozwoju modernizacji, bo daje nam dużo dobrego no to czy mamy pomysł na to jak te negatywne konsekwencje jak sobie z nimi radzić jak łagodzić na no, więc i tutaj to jest ciekawostka odeszły niema okazję przeglądać te różne wykłady dla PiS nawet Jordan Peterson by się zgodził się tak nagle trzeba bądź Boya George Peter sądy tak bardzo bym konserwatywno liberalny guru filozof coach, który no widzi wroga dawne o marksizmie kulturowym marksizmie kulturowym chyba i co mówi dużo indywidualnej odpowiedzialności tak dokładnie akcentuje indywidualną odpowiedzialność jak my jak w jakiś czas temu popełniłem tekst na jego temat, którym miałem okazję czytać książki chodzi mogę mogę mogę z bardzo dużym telegraficznym skrócie wspomnieć, że te jego rozważania nie są ważnymi naukowe nie są rozważaniami narracji twórczymi w takim sensie w jakim to jest istotne naszej kultury rząd dostrzega jakieś tam problemy w tym mierzymy tylko, że jego diagnozy są delikatnie ujmując chybiony w tym sensie, że one są to nawet zbyt 1 ze swoich książek wspomina, że one są w zasadzie zdeterminowana takim myśleniem zimno wojennym czasami zimnej wojny tego, jaki w tamtym okresie organizowała teologia i raczej w jaki sposób ten zachód próbował się przecież, jakby różnicować od tygodni do komunizmu np. na więcej akcent silny nad indywidualną odpowiedzialność, a jest obecny przy docenieniu tych problemów zjawisk wynikających z kontekstu społeczna kulturowego i właśnie nowe węglowe, które są mimo tego wszystkiego zauważa, że tak 1 ze źródeł po poważnych źródeł np. nawet przestępczości, a i przestępczość poziom przestępczości silnie skorelowane z nierównością społeczną ekonomicznymi biedą względną nadanym obszarze nawet on dostrzega tylko, że on traktuje bardzo jak takie fakty życia nic nie możemy zrobić, a tymczasem obserwujemy różne rozwiązania systemowe w krajach Europy taki jak kraje skandynawskie lider landy i wiele innych nierówności społeczne konieczne da się łagodzić i duże istotny wątek że, że wbrew takiej narracji, że jak przejdziemy dokładnie badania nad rankingu na mobilność proszę to nie jest także w krajach, które są bardziej zorientowane na zmniejszanie nierówności społeczno-ekonomicznych jest świat trudniejsze wzbogaci trudniej zostać milionerem trudniej awansować społecznie wprost przeciwnie właśnie w tych krajach prościej jest awansować poszli ułatwi zajmuje mniej pokoleń mniej trudu mniej wysiłku łatwiej można przełożyć taką niezwykłą siłę ludzkiej pracy na jakiś efekt widoczny w portfelu co oczywiście będzie się przekładało na to że, że rzecz będzie miało lepiej w oparciu o przyszłość tak mi się dla bardziej czuło bezpiecznie w tym świecie w tym żyje tymczasem kraje, które pozwalają ludnością spółką społeczne koniecznym się rozwijać bez tego tego elementu równości profesor solidaryzmu mniejszym zakresie no z takich systemach no stany Zjednoczone są już zgadzają stanowi, że są krajem, w którym amerykański sen najtrudniej zrealizować, ale lokal no dobrze to tak na koniec już trochę znaczy to nie jest koniec, bo to jest jeszcze wiele wiele wątków, ale na koniec tej naszej w każdym razie rozmowy trochę, jakby co z tego wszystkiego wynika to znaczenia mam wrażenie, że konserwatywni liberałowie obawiają się, że to, o czym mówimy spowoduje, że ludzie stracą wiarę swoją sprawczość będą się mniej starali, bo będą odpowiedzialne za wszystko co w życiu spotyka zrzucali na okoliczności zewnętrzne pytanie czy stać nas na jakąś taką dojrzałą postawę, która uwzględnia zarówno właśnie po pierwsze, indywidualną sprawczość jednak, że istnieje coś takiego moja zasługa moja osobista zasługa czymś po prostu zrobiłam i osiągnęła, ale też pewne predyspozycje, które dostałam no właśnie te wszystkie okoliczności zewnętrzne, a w zdrowiu w zasadzie to jaki byłby główny wniosek, a wynikający z tego wszystkiego co byłoby najpilniejsze do zrozumienia albo zrobienia okej to są trudne pytania na sam koniec może może powiedziałbym tak takich najważniejszych konkluzji dotyczących tego co należałoby zrobić to jest dość proste no bo powinniśmy orientować się na wprost przez diabelnie trudne, ale konkluzja jest dość jasna czytelna powinniśmy zmierzać w stronę redukowania nierówności społeczne ekonomiczne i Hitler, odpowiadając NATO poprzednie pytanie paradoks jest taki, redukując nierówności społeczne ekonomiczne dajemy większą podmiotowość większe poczucie podmiotowości i sprawczość i sprawczości tak, ponieważ tak wspólnie łatwiej społecznie awansować bardziej można łatwiej można nazwać amerykański sen świecy w Danii czy Holandii dużo łatwiej o wiele łatwiej niebotycznie łatwi, bo to jest znowu to usilne parcie na indywidualną odpowiedzialność jest przerzucaniem winy na kogoś za jego porażki życiowe klęski niepowodzenia te absurdy mogą być nie nie nie spowodowanego wyborami życiowymi jego jego sprawczości my tutaj to, podsumowując nasze rozmowy o i kapitalizm i merytokracji to jest klasyczna w błąd logiczny jako kapitalistycznej merytokracji merytokracji mówi nam, że nasz sukces życiowy awans społeczny będzie absolutnie uzależniony zapewnią sobie absolutnie zależne od wyż od talentów, jakie mamy i wysiłku, jaki włożyli w rozwój tych wcale tak tym i to to jest przepraszam tutaj to wspomnę, ale to jest Jezu, komunizm to jest to jest marksistowska teoria wartość to jest to, że praca przełoży się, a praca to zbyt częstym przedmiotem wartość to bardzo wartościowa praca dla turystycznych teoria wartości tymczasem kapitalizm dla kobiet ma wnosi, kto ile pracuje pan na dobrą sprawę kapitalizm intencjonalnie zasady opiera się na na na takiej rynkowej to wartość tej względnej czy z efektywnej wartość jest tym co ktoś jest gotów za to zapłacić te, czyli znowu wracamy do klasycznych rolet jest to, że trzeba nikogo bodaj każdy ma prawo mieć jak żyć jak jak pozwala możliwości no ale jednak widzimy niedorzeczność oraz sytuacji kogoś kto, kto zarabia w sposób na celebryckie nazwijmy to bardzo przepraszam Mal pewnie do bycia aktorem tego na pewno wielką pracę, ale znamy przykłady wszyscy sytuacji, które na trasie aż absurdalne są poziomy zarobków niektórych osób w porównaniu do zarobków osób wyprowadza sobie żyły, żeby ratowali życie pielęgniarki np. prawa jest, więc mamy to zdarzenie, że żyjemy w świecie, w którym w, którym wartość nas determinowana jest tym ile ktoś jest w stanie czy jest gotów ile inne rynek jest gotów zapłacić za za nasze za nasze talenty może się okazać, że nie mamy za bardzo inni my nie mamy co zaoferować w tym kontekście kontekście akurat na tej tylko na tym rynku, a jednocześnie wmawia nam się, że to tylko łącznie zależy od naszej naszej pracy wysiłku znajdzie coś znika daje oczywiście oczywiste kłamstwo jawne kłamstwo subiektywna teoria wartości rządzi na lądzie tym światem a, a wmawia nam, że Labor stycznia euro wartość ma broń i trudno się dziwić, że to będzie powodowało frustrację to będzie powodowało stres poczucie niedopasowania dostosowania i będzie pogłębiało na te najgorsze efekty, o których mówimy chcemy unikać, więc to też jest kwestia również na samo zakończenie powiem jedno jest kwestia trochę przemyślenia tego w jakim systemie żyjemy a jakim w tym chcemy żyć, jakie są nasze systemy wartości jeśli przesadzimy praca jest ważna, o czym właśnie właśnie o to chodzi, żeby rzeczywiście praca dawała poczucie satysfakcji i żeby była oceniana wg tej społecznej wartość, jaką wnosi o tym sensie musimy pomyśleć o kapitalizmie merytokracji, a w socjalizmie o o państwo dobrobytu oraz dystrybucji, a nie nowość taki, że po prostu czy mamy się twardo nasze widowisko zastanówmy się jak tej ideologii, które nami rządzą systemy wartości mają do rzeczywistości one funkcjonują Czyż nie jest przypadkiem tak, że nasz system wartości nie mamy ideologicznie u nas wdrożone czy przypadkiem one na mnie szkoda no właśnie skrócimy tydzień pracy chyba taki wniosek tak no art patrząc na na rosnące niebotycznie wydajne są obecnie wydajność pracy Faktowi było to ma sens to rozwiązanie może mieć sens jeszcze nie wspomnieliśmy czy to się pojawiała się tylko znaczne koniec z powyższym bardzo ciekawi waszej analizy, którą państwo znajdziecie na marginesie było jasno się tylko wsparłem spisaniu w tworzeniu tego po popularnonaukowej prezentacji tego tekstu tutaj są pada na blogu znowu Instytut zdrowia publicznego tak jest faktem jest bo, bo jeszcze oczywiście to też jest w związane, choć trochę bardziej skomplikowany sposób z systemem społeczno-ekonomicznym, w którym żyjemy, czyli taka płynność tak to ten brak stabilizacji ta nieustanna zmienność to jest w ogóle bardzo ciekawe to trochę i Bauman się tu by odnalazł i nie wiem standing prekariat cie i jak bardzo to dla dużej części ludzi jakoś stresującej stąd to politologiczne bym zakończyła pewnie ten trend lokalności do do do pewnej stałości konserwatyzmu, który można o nich dyskutować krytykować, ale po prostu jest jakąś potrzebą to będzie na kolejne rozmowy bardzo dziś wieczorem dziękuję państwa gościem dr Michał zadry Jamróz i adiunkt w Instytucie zdrowia publicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim i też współpracownik europejskiego obserwatorium systemów i polityk zdrowotnych państwowości bardzo dziękuję dziękuję państwu bardzo dobrej nocy życia dużo zdrowia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZOREM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA