REKLAMA

Trudne życie członka kapituły nagrody literackiej. Jak powinny wyglądać takie konkursy?

OFF Czarek
Data emisji:
2021-06-28 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:29 min.
Udostępnij:

Więcej: https://wyborcza.pl/duzyformat/7,127290,27215561,kapituly-nagrod-literackich-sa-absurdalnie-kompletowane-i.html

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
o czary państwa moim gościem jest pani prof. Inga Iwasiów poetka prozaiczka literaturoznawczyni Uniwersytet szczeciński dzień dobry witam serdecznie pani profesor dobry państwu dużym formacie znajdą państwo bardzo interesujące artykuł pani profesor dotyczący nagród literackich właśnie kapituły nagród literackich i tego w jaki sposób są kompletowane, ale też wobec co to oznacza być w kapitule czy żyli konkursu literackiego to jest taki powiedziałbym głos z wewnątrz głos Rozwiń » bardzo interesujące, bo do tych państwa, którzy tego tekstu nie czytają to warto sobie uświadomić gdyby, z czym zmaga się jurorka, czyli euro członek członkini kapituły trochę, stojąc na krawędzi do takiej niemożliwe bo, starając się zaspokoić tyle różnych powiedziałbym ośrodków, że sytuacja staje się no absurdalna w procesie i niemożliwe to, że pani profesor w tym państwa ten zaś sław, którzy tego artykułu nie czytali, z czym zmaga się członkini członek kapituły żyli konkursu literackiego konkursu poetyckiego, zanim odpowiem na to pytanie chciałabym wyjaśnić przede wszystkim, że pan panie redaktorze zaczął od bardzo poważne kategorii artykułów dużym formacie, więc ja chciał wyjaśnić, że to jest kobietą typa wieku, ponieważ od pewnego czasu co 2 tygodnie moje felietony ukazują się na łamach dużego formatu, a myśli pan jednak jest forma luźniejsza ani tak głęboko analityczna dlatego zaniepokoiło mnie tak jak pan zaczął mówić o artykule, bo poczułam się zobowiązana do zarysowania jakiejś głębokiej analizy sytuacji nagród literackich w Polsce, więc wyjaśnimy to to był felieton sprowokowany ogłoszeniem dwudziestki Nika i głosami, które się po tym, odezwał głosami, który nazywał wirtualnymi one są od lat takie same nie lekceważy ich też chciałbym, żeby to tak zabrzmiało to są głosy zasadne dla są częścią odbywającej się od dawna dyskusję na temat nagród literackich, ale jednak mają w tym sensie rytualny charakter można przewidzieć i dlatego ja w swoim felietonie nie wykorzystuje autentyczny głosu tylko rekonstruuje pewne tropy zasady tego w jaki sposób rozmawiać o nagrodach rozmawia się Expo budują takie sprzeczne wyłączające się wykluczające się linia jedni mówią na gród jest zaburza inni mówią nagród jest za mało jedni mówią by grą w gremiach jurorskich jest za dużo literaturoznawców inni mówią nie ma literaturoznawcy jedni chcieliby, żeby nagrody promowały tzw. wysoką literatura, a inni mówią dziś już niema wysokiej literatury ogarnięcie się jurorzy próbujcie kryminały, kiedy się pozbiera wszystkie głosy i chcę się kosz uczciwie odpowiedzieć to właściwie trzeba by było chyba zrezygnować uciec odciąć się nie brać udziału, bo trochę trudno zareagować na taki zbiór kompletnie niewspółmiernych i mający właściwie odrębne obrazy sytuacji nagród literackich w Polsce interpelacje, a jednocześnie pewnie niektóre organizatorzy niektórych konkursów właśnie pan mając bowiem, o czym pani mówi stale się w taki sposób dobierać też kapitału czy czy jurorów także powinniśmy mieć połowę co najmniej połowę kobiet powinniśmy mieć literaturoznawca powinniśmy mieć może jakiegoś blogera powinniśmy mieć kategorię popularną kategorię niepopularną w ten sposób zaspokoimy wszystkich, ale oczywiście pewnie nie zaspokoimy nikogo i tak ten felieton pokazuje pewne wyzwania, które mają organizatorzy, które mają odbiorcy czy też tych długich krótkich list czy w końcu zwycięzców, ale to jest myślę w ogóle ważne pytanie o to w jaki sposób albo czy da się w ogóle albo czemu mają służyć te nagrody literackiej, bo co właściwie oceniamy i albo też co nasze ocenianie powoduje dla literatury szerzej albo dla tych autorów czy tytułów węziej tak to jest taka niekończąca się dyskusja, bo też chciałbym, żebyśmy sobie to powiedzieli, że ona trwa i nie tylko podnoszą się głosy w okolicy ogłaszania krótkich długich list i potem wyłaniania laureatów, ale w środowiskach zajmujących się literaturą taka osobna dyskusja o mechanizmach literatury o tym tzw. polu literackim instytucja literatury i o tym jak na ich tle plasują się nagrody, które są też pewnymi instytucjami mającymi na celu udrażnianie literatury pracującymi na rzecz obecności literatury w kulturze, w której literatura jest jakimś małym pokoiku cie, a nie rozglądałem, więc te dyskusje trwają od dawna i my mamy gdzieś tam wśród literaturoznawców akademickich oczywiście poukładane spieramy się o to, ale też opisujemy to i nie mamy tylu sprzecznych oczekiwań i ile tych sprzecznych oczekiwań wyraża tzw. opinia publiczna zawsze, kiedy te nagrody się znowu wyłaniają ale, żeby to jakoś uporządkować to ja bym zaczęła od własnego stanowiska w tej sprawie, które jest bardzo proste Otóż ja uważam, że trzeba, więc nazywać i to nazywać taki sposób, który nie będzie staram się kamuflować przesłanek tylko będzie starał się objaśniać będzie starał się artykułować wyraźnie tak, żeby wszystko to usłyszeli, bo dla mnie nie jest wystarczające takie ogólnikowe stwierdzenie, że wyłaniamy książkę roku albo, że wybierzemy najważniejsze zbioru esejów w tym roku albo najwybitniejszy tom poezji, bo właśnie, kiedy tak to nazywamy to zaczynają się wątpliwości polegające na tym, że dla każdego jego kryteria każdy ma swoje kryteria i dla wielbicieli literatury popularnej wybranych przez nas tom poezji jest kompletnie obojętne dla ludzi, którzy lubią literaturę zaangażowaną tom eseju badających wysoką kulturę jest kompletnie zbędne w związku z tym, kiedy mówimy o tym za co to jest nagroda, jaka to jest nagroda to jednak powinniśmy więcej mówić o tym jakie są kryteria to wszystko co pan powiedział o takim reperacji innym działaniu tych kapituł, czyli dziś, a właściwie organizatorów kapitał czyni dobieraniu także sprostać wymaganiom współczesności to jest bardzo dobry proces ja nie widzę w nim niczego dziwnego nagannego tak chyba powinno być, że te nagrody jako część instytucji kultury powinny reagować na to co się wyłania z naszych dyskusji i zmian społecznych z tych oczekiwań, jakie stawiamy kulturze w ogóle, więc oczywiście to nie powinna być także kapituły to są jakieś takie rady mędrców wyłonionych Niewiadomy narzędziami, które to rady mędrców parę lat temu też napisałam taki tekst dziś są silnie krytyczna literackim i tam mają jakieś swoje nienaganne kryteria i tam warzone jakiś specjalnych wagach wartości literatury potem oznajmiają nam Bartek w tym współczesnym świecie ważne jest to, żeby ukarać były tam powiedział, że jeśli weźmiemy będzie parytet tak kobiety mężczyźni np. to to jednak jest istotne, bo przecież co innego robimy w kulturze w ostatnich latach jeśli dyskutujemy o tym czy ważne są takie kryteria, więc jeśli z 1 strony mówimy, ale są ważne, że historia literatury zagubioną pewnej pisarki, ponieważ nie było kryterium, dzięki którym ich twórczość uznawana była ważna to dzisiaj, kiedy mówimy, jakie książki są ważne powinnyśmy powinniśmy ważyć też kryterium, czyli płać, bo w związku z tym logiczne jest, że ta witryna, na której rozgrywa się część życia literackiego, czyli nagroda no powinna zawierać także jurorki jako przedstawicielki i kobiet czytających określi też jakaś kategoria teorii kultury itd. więc dobrze to do tego do tego dalej pani profesor proponuje byśmy powrócili po informacjach Radia TOK FM, które zbliżają się wielkimi krokami pani prof. Inga Iwasiów poetka prozaiczka literaturoznawczyni Uniwersytetu szczecińskiego z państwa moim gościem w dużym formacie bardzo interesujący felieton pani profesor o tym jak powinny wyglądać konkurs literacki albo może jak powinna wydać obsada kapituł jurorów Szcze felieton, a nie jak sugerowałem czy też nazwano warunku artykuł, więc lżejsza forma Szanowni Państwo odsyłam państwa do tego tekstu, a nasza rozmowa po informacjach o czary państwa moim gościem jest pani prof. Inga Iwasiów poetka prozaiczka literaturoznawczyni Uniwersytetu szczecińskiego dużym formacie felieton pani profesor dotyczący konkursów literackich poetyckich, a także kapitału czy też składów żywi także konkursów myślę, że 1 tak bardzo też tych punktów, które pani poruszaj, który pani mówiła pierwsza część naszej rozmowy, że właściwie mówimy o przestrzeni które, gdy przestaje być ważna, a jeżeli w tej przestrzeni literatury jeszcze wyodrębni my poezję to jest jakaś w ogóle mniejszość mniejszości mniejszości z 1 strony tak ten mechanizm, którym mówiliśmy pierwszej części takiego zainteresowania budzenia uwagi dzięki nagrodom jest wobec tego bardzo ważne to bardzo określać, że wraz z grochu więcej osób dowiaduje się o tym co napisano dzięki temu nagrodą, ale istnieje oczywiście od dawna dostrzegalne niebezpieczeństwo, że jednocześnie Toma wyraz taki jakiś uroczystości zaczyna konkurować z kulturą i wobec tego jest też oceniane w taki w tych kategoriach w czasie wiadomości o sobie przez chwilę jest przemyślałem tę kwestię, która dawno chodził po głowie teraz okazję wypowiedzieć bo kiedy pan przedstawia to jeszcze trzeba było dodać jurorka, ponieważ faktycznie od lat w różnych konkursach literackich jurorów je te są przemyślenia i takie obrotowe trochę, bo z 1 strony jako pisarka chciałabym dostawać nagrody, a z drugiej strony ja decyduję czy współdecydują o tym jakie wybieramy książki obecnie nagrodził Mika, ale też nagrodzi Konrada poznańskiej nagrodzie literackiej jeszcze winy, które w różnych okresach kapituła brała udział można powiedzieć, że jestem jurorką weteranką i wiele tych pretensji trafia wobec tego ode mnie osobiście to jest w ogóle się inny wątek na temat polskiego rynku tak się wyrażę nie będę się wypowiadał, bo nie wiem czy takie badania były robione natomiast z zeszłym chyba roku ukazał się bardzo interesujące tak w listopadzie 2020 roku jest pić wolno to był artykuł też takie poetki Jan Parys Stefani Yang, które przeanalizowały zależności pomiędzy składami żyli składami kapituł, a nagrodami w różnych konkursach literackich okazuje się, że to w ogóle się bardzo mówię tutaj rynku amerykańskim bardzo ze sobą łączy to znaczy często osoby, które oceniają potem są same oceniane i osoby np. które zostaną wybrane jako finaliści finalistki konkursów potem same trudno powiedzieć, że się odwdzięczają tak, bo to nie jest, gdyby sytuacja z cyklu ręka rękę myje bardziej też pokazuje to jakoś ograniczoną liczbę osób środowisko lekarzy, że to jest także ci, którzy w kapitule zasiadają i nagradzają potem są sami nagradzani no tak to akurat mnie nie spotyka już byłabym przykładem przeczący temu mechanizmowi, a poza tym taka analiza jest analizą podejrzliwa a gdyby spróbować przeanalizować mechanizmy dobrą wolą drogę po pierwsze trzeba zadać pytanie, kto w ogóle powinien oceniać ocenia literatura i tu dochodzimy do kwestii tego polskiego rynku, którym pan powiedział ten Polski rynek jest oczywiście jeszcze raz się ludzi, którzy czytają zawodowo literaturę jest w Polsce jednak jeszcze mniej niż w stanach Zjednoczonych czy gdziekolwiek indziej na tzw. Zachodzie ten zawód kurczy się ta profesja kurczy się już w ogóle jesteśmy gotowe gotowi przyznać, że istnieje coś takiego jak osobna profesja krytyk krytyczka literaccy, a ja jestem przekonana, że to właśnie takie osoby powinny być przede wszystkim i jurorami w konkursach literackich, bo są osoby, które posiadają, aby com bardziej rozległą wiedzę mają większą skalę porównawczą w związku z tym nie będą się dziwić jakiż książce jako nowości jeśli wiedzą, że ona jest powielaniem schematów stosowanych w literaturze od dawna i odwrotnie docenią nowość, bo mają tła natomiast osoby, które nie są profesjonalnymi cokolwiek dzisiaj jeszcze znaczy czytelnikami Czytelniczka ami to oczywiście kierować się będą bardziej własnym gustem co może być bardzo dobre pożyteczne nagroda, ale jednak właśnie mogłoby być podważane ja pomyślałem teraz, że marzyłaby mi się taka historia literatury najnowszej napisana przez pryzmat nagród, ale nie tak jak się robi, bo powstają takie analizy czy czy artykuły, czyli nie, kto dostał nagrody Gombrowicza jako rzeczywistość literatury współczesnej ta nagroda nam pokazuje tylko kto przyznawał nagrody Gombrowicza, ale właśnie dobrą wolą napisany tekst nie jest taką, że będziemy trochę niezależności towarzyskie czy właśnie jakąś wymienności nagradzania się nie tylko postaramy się przeanalizować, kto personalnie z jakim dorobkiem z jakim podejściem do literatury, jaką wizję literatury wyznacza te trendy i wysoko literackie, bo dla mnie bardzo interesujące oczywiście warunkiem jest mieć takie większe upodmiotowienie tych składów jurorskich, bo nie wiem czy pan redaktor umiałby wymienić skład jakiegokolwiek żyli nagrody literackiej w Polsce ja bym miała, dlatego że w nich tak czy chcecie, ale w zasadzie są anonimowe zbiory jest tylko fasada nazwa nagrody czasem znamy przewodniczącą przewodniczącego, ponieważ wygłaszają laudację, która często jest kwestionowała zresztą natomiast składy są w zasadzie niemal anonimowe, a jednocześnie są pociągami przez opinię publiczną do odpowiedzialności jest taki paradoks, że nie przyznajemy prawa do fachowej wypowiedzi to ludziom, którzy pracują w składach jurorskich, a jednocześnie, kiedy ogłaszane są nagrody to te nazwiska dzisiaj pojawiają na Facebooku jako osób, która właśnie sprzeniewierzył się jakiejś idei lub też wybrały fatalnie lub mają niedobry ZUS tak, ale jeszcze jest taki wentyl bezpieczeństwa pani profesor, czyli nagroda publiczności, czyli pozwólmy ekspert robi to co robią najlepiej, ale ma posiadają już taki by wentyl bezpieczeństwa niech się wypowiedzą wszyscy po prostu głos w takim plebiscycie wtedy po jest też nagroda publiczności rozstania, ale oczywiście będzie nagroda publiczności, ale ile ja znam ten mechanizm to w tych plebiscytach głosują zbyt wiele osób to też stwarza wobec tego statystyka jest dobra ja bardzo lubię statystyk czytelnictwa takich właśnie czy automatyczne mnie z komentowanych podobnie nie Lubie takich nagród publiczności, gdzie za fasadą tej nazwy jest osób, które zagłosowały na daną książkę adresach Miastko mnożą faktycznego czytelnik, a natomiast sama to co mówimy pozwólmy ekspertom właśnie to jest dla mnie zasadnicze pytanie czy my uważamy, że ludzie interesujący się literaturą ci, którzy się raz w roku interesują literatura czy my uważamy, że istnieje ktoś taki jak ekspert, któremu można zaufać to klasycznie mówiło się o kryzysie autorytetów, ale ja bym powiedziała, że to jest ten kryzys autorytetów co po prostu tak głęboka zmiana stylu czytelnictwa podejścia do kultury, że właściwie jeszcze nałożono na nią nieufność jako taka niechęć, która otacza każdego, kto osiągnął coś w dziedzinie takie jak kultura, że my po prostu nie chcemy przyznać, że ktoś, kto czyta zawodową ma prawo zastosować jakieś kryteria i wybrać jakąś książkę mogę to my stosujemy podmiot zbiorowy, ale to jest takie taki, jaki kod, który się wyłania z tych dyskusji, które obserwuje tych oficjalnych nieoficjalną, czyli z 1 strony jurorzy są takimi chłopcami, gdzie są tam Lubicza, kiedy źle wybiorą, ale z drugiej strony nikt nie jest idealnym jurorką jurorem albo może 5 takich osób w Polsce, a wszyscy pozostali są osobami, których kompetencje kwestionuje, bo dobrze to, ale przedstawił, aby 5 osób w Polsce ma pani takie swoje 5 osób proszę nie o to nie pytała 3 000 000 pytam w sensie jak gdyby na nazwisko tylko pytam panią czy mam takich 5 osób ja mam nadzieje są, ponieważ znam ludzi na uniwersytetach np. którzy się znają na ryzyko krakowską niektórzy mają przemyślane kryteria są oczytani w literaturze współczesnej ja bym bardzo chętnie widziała ich widuje ich grona Filarski również z nimi pracować natomiast nie są publiczne autorytety najczęściej to się nie pokrywa tak, bo dzisiaj o tym od lat luzujemy też wszystkie języki które, z którymi rozmawiamy o literaturze i to jest proces, który się nie dotrzyma ja nie twierdzę, że blogi książkowe jest figurą mniej kompetentną zasady niż krytyk literacki akademicki, ale jednocześnie kryteria się tak przesunęły, że w ogóle już nie chcemy uszczelnić fachowości podejściu do literatury to może pytanie brzmi co zrobić, żeby to osoby, o których pani wspomniała także ekspertów krytyków, którzy czytają znają są na bieżąco, żeby oni jak na jej szerzej uczestniczyli w tych grona tych panele uczestniczą, ale jednocześnie, jeżeli uczestniczą są dziwny sposób przezroczysty dla opinii publicznej to jest to, o czym powiedziałam, że ma marzyła by mi się taka sytuacja, w której to było wszystko bardziej spersonalizowane to znaczy, kiedy przyznajemy nagrodę to jednak mówilibyśmy też o tym kto ją przyznał, kto i, jakie ma kompetencje w tej dziedzinie, ale właśnie w trybie lustrował Ania kwestionował, a tylko w trybie przedstawiania tych składów jurorskich także myślę wiedzieli, dlaczego ktoś został powołany i tylko co, jaką dziedzinę reprezentuje czym będzie wydolny po zdecydowaniu o wyborze książek pani profesor bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmowę pani prof. Inga Iwasiów jurorka poetka prozaiczka literaturoznawczyni z uniwersytetu szczecińskiego była państwa moim gościem dziękuję informację o godzinie 1140 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA