REKLAMA

Co się stało z tatrzańskimi lasami?

Homo Science
Data emisji:
2021-07-03 13:40
Audycja:
Czas trwania:
24:43 min.
Udostępnij:

Ogromne obszary to już tylko sterczące z ziemi lub poprzewracane suche pnie. Postanowiliśmy zapytać u źródła i do rozmowy zaprosiliśmy dr. nauk leśnych Tomasza Skrzydłowskiego, edukatorem z Tatrzańskiego Parku Narodowego. Odpowiedź okazuje się znacznie ciekawsza, niż mogliśmy się spodziewać.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu witamy w audycji Homo science przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL jest z nami zdalnie nasz gość Tomasz Szydłowski doktor nauk leśnych Edukator Tatrzańskiego parku Narodowego dzień dobre dzień dobry, a porozmawiamy dzisiaj o pachnących świerkowych lasach tatrzańskich i tutaj tytułem wstępu powiemy, że był niedawno kilka dni temu dosłownie wróciliśmy z Tatrzańskiego parku Narodowego, gdzie obserwowaliśmy ogromne Rozwiń » naprawdę duże połacie sunących drzew powalone świerki to wszystko wyglądało dosyć niewesoła en, zwłaszcza że powrót mój w Tatry nastąpił teraz po jakichś 20 latach ja widzę różnicę widzę różnice w kondycji lasów to co było ponad 20 lat temu, a teraz to jest naprawdę duża różnica proszę powiedzieć czy to jest tak poważna sytuacja jak ja ją postrzega, bo ja widzę, że jest źle czy to zależy, jaki punkt widzenia przyjął, dlatego że odbiór tych marnych świadczeń z punktu widzenia ludzkiego już pomijam sytuacje, że ludzki punkt widzenia to jest taki przez pryzmat masy drzewnej pewnej sposobu zagospodarowania tymczasem z punktu widzenia Przyrodniczego za mieszkanie, że nawet wielkoobszarowe nie jest jakimś nadzwyczajnym zjawiskiem, chociaż skala, którą mamy teraz kadra można może rzeczywiście szokować, ale sami jesteśmy sobie temu winni, ponieważ przez dziesiątki lat oczywiście wcześniej niż park Narodowy postrzale też późniejszym okresie na początku tej historii to jest sadzono świerki, gdzie popadnie tak, czyli stworzono kornika drukarza, który no jest odpowiedzialny za ten stan powietrza w tej to co teraz widzi tak no to stworzyć dla niego z tą mało tego krajobraz często lecznicze krajobraz co w Tatrach zawsze wiały silne wiatry halne, które powodowały wypalaniu, że na bardzo rozległe przestrzenie najbardziej spektakularne to 60 ósmego roku 2013 roku na ślad za tym idą zawsze uszkodzenia jako wspomagany przez kornika drukarza, ponieważ drzewami kontakty przerwali, ale też te, które stoją już zielone, ale są w jakim stopniu osłabia tak moi poza tym być może w jakim stopniu też te zmiany klimatyczne to, o czym mówię ocieplenie klimatu, który generalnie świat podniósł że, chociaż ja myślę, że akurat w przypadku partii Kaczyńskiego, gdzie suma opadów są bardzo wysokie no może ministra aż takie decydującego znaczenia, a chciał zapytać o to co tam było przedtem, bo mówi pan o tym, że te świerk był sztucznie sadzony to co było przed świerk jem tam było łyso stacyjnego rosła sytuacja jest jest taka zero-jedynkowa region gór, czyli powyżej 1200m z groszami trzeci były można powiedzieć od zawsze, czyli jak pokaz rzuca się w tym czasie około 9000 lat temu tak sobie już tam są, a wręcz budowę zaczyna się od podłoża tam, gdzie są skargi mniej zasobne jak granic tak np. jest wzdłuż drogi prowadzącej dzisiejsi kierunku psiej trawki tam dali nam Chowaniec re mówi Arek dolnym też zawsze dominowały świat, a nawet w lasach mieszanych Buczyna tam na żyznym podłożu, którzy w Zakopanem chcieli też zawsze były oczywiście udział był mniejszy, czyli sieci były i kornik drukarz i zresztą kolejny korników pomimo wymogom rynku drukarzy, ale w Polsce jest to 16 gatunków należących do komunikowania w tym samym świadczeń związanych z 40 gatunków a, czyli każde drzewo w zasadzie swoje korniki, które miejsca czy większym stopniu powodują jego uszkodzenie rzadko doprowadzają do zamiera ma, ale jeśli my tak powiedziałem stworzyliśmy stołówkę, ponieważ wiek dziewiętnasty na potrzeby hut wycięto wszystkich buki potem już wycięto wszystko jak spojrzymy na stare zdjęcia na Zakopane to zobaczymy kompletnie ogołocone z drzew Regle był czas 19 wieku, żeby nie kosz listy do 1200m w ogóle nie było 3 potem oczywiście ta historia już wygląda trochę lepiej, ponieważ 1800 osiemdziesiątym dziewiątym roku kupił to hrabia Władysław Zamoyski zaczął prowadzić w miarę jak na tamte czasy racjonalną gospodarkę miałem w tym sensie, że idea była dobra chodziło o to, żeby nie doszło do degradacji gleby gleba odsłonięta no to jest sprawia, że oczywiście opady, których statek jest bardzo dużo czasem bardzo małe gwałtowny przebieg powodują, że gleba jest wymowa no to warto było zależne, ale taka szkoła była środkowoeuropejska niemiecka, że wysadzono wówczas przede wszystkim świat, bo myślała o tym względy produkcyjnych nie zastanawiał nad tym co się stanie potem, że nikt o prof. Stanisław Sokołowski już na początku dwudziestego wieku mówił, że naprawdę nam się to odbija nieszczęściem potem się pojawiła taka bardzo poważna praca prof. Fabianowskiego z Akademi wówczas rolniczej w Krakowie, który na podstawie tego co widziałby Kościeliskiej zwraca uwagę, że to, że sam musi być przebudowany dojdzie do katastrofy no minęło tam 1010. 2 lat do tego 25grudnia 2013 roku i te świerki zostały przez przyrodę pozostaje przepalone zniszczone po prostu no ślad za tym pojawić szykował, czyli kolejność wydarzeń jest taka najpierw świerki są powalone potem pojawia się kornik, ale wiele świerków jeszcze stoi już sucha i z czego wynika, że akurat teraz w tym okresie taka sytuacja nastąpiła, a czy kornik atakuje oczywiście tylko te, które przeważyły, ale te, które są z różnych względów osłabione są, stojąc albo dziwi przyczyn ja mówię może być wiele może być ten system korzeniowy uszkodzone mogą być grzyby pasożytnicze, które się pojawiają jako pierwsze, a w sytuacji, kiedy mamy gradację, czyli ten stopień zakończenia się bardzo siłę w zasadzie nawet drzewa zdrowe są atakowane tak, ponieważ się pewnie szkodników zaatakuje to drzewo to w końcu w końcu to drzewo pokładzie w jaki sposób się tam bronili to znaczy w jaki sposób za pomocą chociażby żywicy, która zalega też chodniki koronkowe, ale w pewnym momencie już musi ulec także stąd taki krajobraz dobrze to jeszcze dla porządku zapytam, czyli to nie nie jest w tej sytuacji nie jest decydujący czynnik klimatyczny, czyli ocieplenie klimatu tylko tylko jaki czynnik akurat w tej chwili taka sytuacja ma miejsce w Tatrach dominującym czynnikiem, który powoduje naturalny wielkopowierzchniowe uszkodzenia są ja, które zawsze były zawsze będę, bo sytuacja z kornikiem jest niczym nadzwyczajnym jako taki może oczywiście Pascala mówi ze względu na nasadzenia świat, ale na początku dziewiętnastego wieku komisja rasowa zaś między wspierała tutaj w Zakopanem, żeby ocenić stan tych czasów 2× stwierdziła, że już nic z tego nie będzie już nigdy w zasadzie raz nie rosną oczywiście wyraz zregenerował wszystko, ale już wówczas też było ogromne uszkodzenia oczywiście się powodowane przez różne zjawiska związane ze śniegiem mogliście reprezentacje tych czynników, które osłabiają drzewostany tatrzański jest dużo natura, a na to nałoży się jeszcze czynnik ludzki, który skalę tego powiększy i skutek dzisiaj widzi, a co dalej to znaczy te lasy, które były sztucznie posadzone można by znikają na tym tle znikają co rozsianymi lasu, bo to czas też odróżniać, bo od lat nie może funkcjonować bez drzew przez pewien czas jasne, więc te drzewostany znikają i zakładam, że w tym miejscu jednak coś samo wyrośnie, a może coś będzie jeszcze osadzane, jakie są plany, jakie są w ogóle prognozy park podzielony jest za 3 strefy strefa ochrony ścisłej, która dzisiaj obejmie być może 80% powierzchni nawet dobrze pamiętam mniej więcej takie są wartości i ideę stref ochrony ścisłej odpowiada w ogóle tej partii jest ochrona bioróżnorodności proces zamierania świerków jest elementem tego procesu, bo ślad za zamierzający świerkami oczywiście pojawiają się różne gatunki roślin zwierząt, które z tego korzystaj w pracy, która ukazała się głównie na podstawie badań urodzony w Puszczy Białowieskiej przez tą można wyczytać wciąż chce drugie życie drzewa wiemy, że jest to kilkaset gatunków, które z tego korzystać z akt, czyli z punktu widzenia przyrody zamiast świadomie z końcem Mazur jego początkiem nowej egzystencji i te procesy właśnie w strefie ochrony ścisłe są obserwowane jak po to, pod pachą, bo też laboratorium co rok, czyli my nie ingerujemy jest też strefa ochrony czynnej, gdzie prowadzona jest przebudowa czy stan, czyli drzewa, które nauczyciela konkretnie świerki są usuwane, a w to miejsce sadzone są w sposób aktywny buki jawory powiedzmy, czyli od, czyli przebudowa tych samych wreszcie trzecia skrywa też strefa ochrony krajobrazu, które objęte są grunty prywatne np. należący do wspólnoty 8 uprawnionych wsi z siedzibą w Witowie, czyli do analizowania Oskar w sumie 2200ha to on jako właściciele prywatni i oczywiście, przestrzegając zapisów ustawy o ochronie przyrody ale, opierając się ma ona zresztą panią orzekł sąd raz generalnie o swoim życiem się, czyli myśmy widzieli w Dolinie Chochołowskiej tam trwa wywózka drewna z lasu tych drzew, które zostały powalone i pytanie z punktu widzenia przyrodnika co jest lepsze dla takiej dla takiego lasu czy pozostawienie wszystkich drzew czy wywiezienie części, żeby nie wiem może zrobić przestrzeń dla nowych drzew z punktu widzenia lasu w ogóle pani go cieszy w ogóle nie miesza się, bo my swoją działanie zawsze więcej poprawianiem zaszkodził niż pomożemy, ale oczywiście kwestii przebudowy możemy przyspieszyć, jakby ten proces oczywiście to też wówczas ingerencja nie jest to nie możemy mówić wówczas jego proces naturalny, ale z punktu widzenia zwierząt, które w przyszłości zmienia się Izbą kiedyś była poczyna się pojawił bliższej dalszej perspektywie jest to na pewno korzystniejsza niż zostawienie tych świadczeń samych sobie drogę umierają potem oczywiście pojawiają się oczywiście gatunki docelowe, bo się pojawił, ale proces ten jest bardzo wydłużony w czasie wystarczy pamiętać, że był zgadzam ciężko nasienne liczenie na to, że jego nasiona pojawił się w tym miejscu oddalonym powiedzmy najbliższego dużego pukać Buczek jedno trzeba to w zasadzie żadnym takim Rosa Mikiem naszą no to bywa i idzie setki metrów 30 km no i stąd właśnie ta potrzeba przyspieszenia tego procesu, czyli przebudowa, która realizuje, ale wiadomo, że dalszej perspektywie mówi jasno i ochrony ścisłej tak to się stanie taki szary i to się dzieje jeśli spojrzymy na kopie Kościeliskiej, które były tak mocno zalesiona to masowo odmawiać tam ja Jawor z gatunkiem bardzo dynamicznym i z pewnością za 2030 lat ma to być pamięta tych rozległych świadczenia uszkodzonych, ponieważ pojawi się tam nowa generacja, że strony taką sytuacją mamy do czynienia przy szlaku prowadzącym na morskie oko, ponieważ ja prowadziłem grupy jako przewodnika czas jeszcze 15 lat temu no to ten krajobraz też wygląda dosyć ponurą też oczy trzeba było tłumaczyć jak są tego martwego drewna między czasie od 15 latach wiadomo bywali tu zostaną co szpeciły sami tam zarośla jarzębinowe zasadzić lasy Jarzębinowej jest naturalnym procesem już dziś nikt nie patrzy, jakby nad zwracał uwagi tak się stanie też w innych miejsca albo masie jest lepszy będą miały, abym uboższym wejdą jarzębiny i będzie nowa generacja się na jak spojrzymy na bawarski las, który tak często jest do tego, że tak często różni odwołują z jednej z2 strony przeciwnicy tej zwolennicy zostawienia martwego drewna to nawet w internecie zobaczył zdjęcia dzieci 1996 roku wyglądał dramatycznie, a po 20 latach czym tak zregenerować, że w zasadzie nie widać śladów tych wielkich katastrof czy to za wystarczyło 20 już na pewno 30 lat, żeby ten krajobraz już nie męczy powiedzmy wzrok jeśli tak rzeczywiście jest tak, że w razie ją ma tym, że widzi martwe czy ja dzisiaj mam takiego problemu, ponieważ Janowicz ścianki do połowy pustej tylko pełną wiem, że to martwe drzewo, jakie ma ogromne znaczenie przy bardzo dziękujemy w drugiej części audycji jeszcze pod pytamy o trochę szczegółów jak również o parę miejsc, które udało nam się zauważyć chcemy troszeczkę uszczegółowić pewne elementy, a naszym gościem jest dzisiaj dr Tomasz Szydłowski Edukator Tatrzańskiego parku Narodowego i zapraszamy państwa na drugą część audycji po informacjach Radia TOK FM witam państwa ponownie druga część audycji Homo science Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL i nasz gość w dalszym ciągu jest z nami Tomasz Szydłowski doktor nauk leśnych Edukator Tatrzańskiego parku Narodowego dzień dobry ponownie dzień dobry, a rozmawiamy dzisiaj o schodzących świerkowych lasach tatrzańskich o tym co jest dobre dla lasu, a co nie jest dobre dla lasu i to co to co jest dobre dla lasów stale jest takie oczywiste dla nas ludzi i rozmawialiśmy o tym, że świerk się z Tatr wycofuje, a zamiast niego wchodzą inne gatunki tutaj nasuwa się pytanie takie jak Tatry będą wyglądały za kolejne 20 lat czy to będą góry pokryte lasami mieszanymi i zależności od siedliska, czyli tam, żeby wiedzieć, że w wielu miejscach zalegają wapienie granity różnie to będzie wyglądało, ale mogę dziś oczywiście świat będzie bo, zwłaszcza w tym reguł górnym tak jak wspomniałem od 9000 lat jest czasem bierze trochę niżej no ale inne gatunki tam nie wchodzą, ponieważ jest generalnie dla nich zadziwi oczywiście jeśli to ocieplenie klimatu będzie trwało dłużej no to ta granica regla dolnego, gdzie są inne gatunki drzew się przesuwać do góry, ale ten proces jest absolutnie bardzo bardzo wolny biorąc pod uwagę, że to ocieplenie ma z 20 lat, a budżet zgadzają się raz na kilka lat szansa, że obie cokolwiek się zmieniać mówi w tej perspektywie ocieplenia klimatu jest bardzo bardzo powoli no ale tak mówię przede wszystkim obserwujemy, że ja zgadzam się właśnie bardzo dynamicznym Jawor zdominuje krajobraz na bardzo długo dlatego się w tej Dolinie Kościeliskiej jest to drzewo czy niedługo mieć nie tak jak wierzby, jakie są bowiem topole jarzębiny, które osiągają kres życia 80 lat się wycofują, a potem idą tzw. gatunki to celowo mówię używamy takiego wagonu trochę leśnego w procesie i Leśnika, ponieważ z punktu widzenia przyrody, bo to jest po prostu nowa generacja drzew, bo nie są żadnym przed plonem tylko one miały funkcje czas, a potem przychodzą te drzewa, które żyją dłużej jony buki świerki, ale tak to wygląda no ale ja jest gatunkiem tu też Boże jacy mili ja myślę, że za jakieś 3040 Wojdała oczywiście lat w tym biało będzie dominowała zdecydowanie krajobrazie, a chciałem zapytać o takie trasy miejsca, które by pan szczególnie polecił właśnie z punktu widzenia tych przemian, bo teraz wakacje, bo nie wszyscy na szczęście tylko do Morskiego oka, ale w innym miejscu też widzieliśmy, że jest sporo tablic informacyjnych również dotyczących tych zmian, które zachodzą tam w lesie, jakie punkty w Tatrach by pan wskazał jako takich, które na, który szczególnie warto zwrócić uwagę, gdzie np. te no straty po tym, 2013 roku są widoczne, ale mówiąc takie miejsca, gdzie już teraz szczególnie zaczął odnawiać tak, żeby ludzie chodząc po Tatrach wiedzieli na co zwrócić uwagę, gdy spojrzeć czytam różne miejsca są niestety trochę rozproszony jak mówiła tablicach, ponieważ one też ciągle nie stanowi pewnego ciągu jak zdarzy jest 1 tablica informująca o własny komitet Łukasz w 1 Dolinie, ale jest pomiar jest ścieżka edukacyjna to nie znajdziemy jako kontynuację w postaci tablicy, ale w krajobrazie to zdecydowanie tak Kościeliska Dolina, ponieważ nad Smreczyński ustawę Ross ma miejsce dopiero rozpad wielkopowierzchniowych, który właśnie atakuje poucza tam na dnie lasu poza wątkami w zasadzie to jeszcze niewiele jest mówi w sensie odnowień naturalnych idźcie jeśli jesteśmy już tutaj przy wylocie Doliny no właśnie przy samym locie do poprawy są wchodzą dodali na zanik obcy Kościeliskiej mamy skutki wiatrołomów 0302. roku tam u góry jarzębiny jest niżej jawory buki już skomentowały tę przestrzeń i w zasadzie zawiesiły tę te światła podczas gdy tu bliżej na polu były na skraju pośredników czy Kościeliskiej ten proces trwa, więc mniejszym większym stopniu 8 lat minęło, a po lewej stronie jest etap zamierania w tym mieście USA bieg w ciągu tygodnia pienia naturalne i jakie drzewa powiedzmy obu stron to pod spodem mija jeszcze trochę tych dziesięcioleci tam jest w tej dwudziesto i 30 lat, żeby się zazieleni na pewno jedynie Kościeliskiej, ponieważ są tam żyzne gleby podłożu tak zresztą było 400 lat temu czy może 300 lat temu, zanim nastąpiło ten rozwój intensywnych hutnictwa tak jak górnictwa i po prostu się zazieleni myśmy się taki zwyczaj do tego świat każe nam z Katarzyną trudno wyobrazić, że 300 lat temu wyglądało kompletnie widać właśnie to jest niesamowite, ale taki przedsmak tego jak mogą to lasy niedługo wyglądać chyba mamy w okolicach schroniska w Dolinie Roztoki, bo tam już po tych na tych drzewach, które zostały powalone już rośnie bardzo bogate życie jak, jakby pan nazwał etap tego lasu, który tam obecnie panuje MOS do samej Dolinie Roztoki, że przy tak odnieść, bo to jest ta sprawa taka, że w podłożu zalegają przede wszystkim granit jest to region dolny, ale jeśli świadczenie się wywracają, którym towarzyszą jodły to miejsce wchodzą też świadczone na nie ma tam tej zieleni, wokół której mówię czy jaworów, ponieważ nie jest to siedlisko mimo wiadomego, które sprzyja drzewom liściastym, a także w tych miejscach docelowo też wejdą przede wszystkim Szcze tak to będzie wyglądało ale, żeby te świerki mogły się tam pojawić dużej liczbie to muszą te kłody, które tam leżą wejść już poza pewną rozkład, ponieważ wielka ekologii czy jego przystosowanie do odnawiania się silnie związane z matki składam martwe płody, które stanowią Wyka 57% taki w lasach naturalnych struktury na nieraz tak mówią media jakieś tam Wykrota właśnie tych leżących młoda są miejscem, gdzie prawie połowa, a czasem 70% młodych świerków się pojawia nam właśnie rośnie z różnych względów są takie miejsca po słowackiej strony obserwuje zdaniem białej wody, żeby wszystkie drzewa mały Rozumek wykłada tak, czyli te kłody, żeby mogły spełniać jednak swoją rolę winę za 30 lat, bo były na tyle rozłożona, żeby stanowiło odpowiednie podłoże dla tych świerk, czyli ten proces będzie czwartą duże jak w przypadku miejsc, gdzie są ważniejsze siedliska i odnawiają się drzewa liściaste, a jak się miewa kosodrzewina, bo to taki może być kultowy negatywnego dla niej gatunek, ale ale, ale rodzaj drzewa czytam te są jakieś zmiany widoczne generalnie kosodrzewina i ma się powiedzmy dobrze w tym sensie dobrze, że jeśli weźmiemy pod uwagę to co było dwudziestym wieku czy wcześniej jako dziedzina była masowo niszczona, czego wszystkim przez nadmierny rozwój pasterstwa to ona odzyskuje swoje tereny dziś wszędzie powyżej granicy lasu czy dziś kiedyś właśnie przed okresem intensywnego rozwoju paserstwa było pełno osób, czyli trzeba sobie przypomnimy różne miejsca na raty dziś tam góry to są karty oczywiście w strefie słupach miejskich taką dziedziną powinna dominować areszt to są powiedzmy jakieś tam prawość tam tylko rodziny było więcej rzeczywiście więcej jest jej, dlatego że jest postęp ścisła i jej tam z tych miejsc nie wycina one oczywiście kosodrzewiny też przytrafiają się różne przypadki cięższe choroby grzybowe albo jak pokrywa śnieżna jest zbyt skąpa to dochodzi też do przemrożenia pędów pomimo żona rośnie w takich niekorzystnych warunkach, które jest przystosowana do życia warunkach, kiedy śnieg przykry tak wówczas jest może odporne ósmy odporna na te warunki, ale w przeciwnym razie jeśli tego śniegu jest wystarczająca ilość to całe połacie ulegającą może bardzo dziękujemy myślę, że dał pan bardzo dobrą obraz tego co się tam w tej chwili dzieje oczywiście dla ludzi, którzy przyjadą w Tatry, zwłaszcza kiedy dłużej tam nie byli to pewny miejsca mogą być szokujące bardzo dziękujemy, że pan pokazał ten proces to coś tam tak naprawdę odbywa w tej chwili zachęcamy do spojrzenia na lasy Tatrzańskie jako laboratorium leśne, a nie na miejsca, gdzie następuje jakieś zniszczenia, bo to jest przyroda to są naturalne zjawiska naturalne procesy, o których nam dzisiaj powiedział Tomasz Szydłowski doktor nauk leśnych Edukator Tatrzańskiego parku Narodowego bardzo dziękujemy za rozmowę dziękuję bardzo, dziękujemy zapraszamy państwa zawsze na naszą audycję w soboty 1340, a teraz czas na informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA