REKLAMA

Polki mówią o aresztowaniu i deportacji z Białorusi

Gościnnie w TOK FM: Nowa Europa Wschodnia
Data emisji:
2021-07-04 18:50
Czas trwania:
32:24 min.
Udostępnij:

Pod koniec marca 2021 r. funkcjonariusze białoruscy aresztowali pięcioro działaczy Związku Polaków na Białorusi. Wśród nich znalazły się Irena Biernacka i Maria Tiszkowska. Wspominają o dużej liczbie zamaskowanych mężczyzn ubranych na czarno, którzy weszli do domów. Kobiety zostały aresztowane, a ich domy zrewidowane. Zabierano elektronikę, ale także wszystko, co miało jakikolwiek związek z polskością, w tym modlitewniki, a nawet biało-czerwoną flagę. Funkcjonariusze nie nie mogli zrozumieć, że są Polkami, choć obywatelkami Białorusi. Rozwiń »

Biernacka i Tiszkowska w aresztach i więzieniach w Mińsku spędziły dwa miesiąca. W celach, czasem przepełnionych, były kryminalistki i więźniarki polityczne, jak one. Polkom zarzucano podżeganie do nienawiści narodowościowych, w co nadal trudno im uwierzyć, bo jedyne, co robiły, to podtrzymywanie polskich tradycji, a protestach wyborom sfałszowanym przez Alaksandra Łukaszenkę protestowały tak jak inni obywatele ich kraju. Bite nie były, choć po zatrzymaniu brały takie niebezpieczeństwo pod uwagę. Wspominają bezsilność. "Co można zrobić? Przecież człowiek nie ucieknie, a jeszcze bić zaczną" - mówi Tiszkowska.

Po dwóch miesiącach kazano im wyjść z celi. Upływał termin aresztu i miały nadzieję, że trafią do aresztu domowego. Nikt niczego nie powiedział, gdy w towarzystwie funkcjonariuszy, razem z trzecią Polką, Anną Paniszewą, umieszczono je w nieoznakowanych pojazdach. Biernacka pomyślała i pogodziła się nawet z myślą, że zostaną wywiezione do lasu i rozstrzelane.

"Wiem, że strzelacie w tył głowy. Dajcie się tylko pomodlić i zróbcie to szybko" - Biernacka powiedziała do funkcjonariuszy. Dowodzący zapewnił, że nic złego jej nie spotka, a na dowód - jako jedyny - odsłonił twarz. Tiszkowska pamięta ogromny stres, ale też o nadzieję na odzyskanie wolności przemieszaną z myślą, że dostaje właśnie bilet w jedną stronę i nie wie, kiedy znowu spotka się z rodziną.

Kobiety zostały odstawione na granicę i przekazane funkcjonariuszom polskim. Białorusinom nie przeszkadzało, że działali nawet wbrew własnemu prawu, bo Biernacka nie miała przy sobie paszportu. Reżim Łukaszenki pozbył się trzech działaczek, ale w więzieniach nadal pozostają Andżelika Borys, przewodnicząca Związku Polaków na Białorusi i Andrzej Poczobut.

Polki tęsknią za domem. Nie wiedzą, kiedy im się uda wrócić, ale wierzą też w siłę Polaków, którzy zostali na Białorusi. Podkreślają znaczenie modlitwy i doświadczeń, przekazywanych żyjących jeszcze Sybiraków i żołnierzy AK. Irena Biernacka i Maria Tiszkowska nie myślały, że zasłyszane z opowieści więzienne historie z przeszłości mogą im się kiedyś przydać, a same doświadczą trudnej historii kresowej.

Projekt dofinansowany przez Fundację Solidarności Międzynarodowej w ramach polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autora i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Fundacji Solidarności Międzynarodowej ani Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

Autorem podcastu jest redakcja serwisu internetowego New.org.pl, który prowadzi fundacja Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

Produkcja: Free Range Productions Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
działaczki związku Polaków na Białorusi Irena Biernacka Maria Tiszkowska zostały aresztowane przez białoruskie służby pod koniec marca 2021 roku w tym czasie zatrzymano łącznie pięcioro działaczy związku usłyszały bardzo poważne oskarżenia w tym podsycanie waśni narodowościowych po 2 miesiącach więzieniu razem z Anną pani szefową zostały wydalone z Białorusi teraz mieszkają w Polsce ich burzowy letni dzień opowiadają o tym jak z dnia na dzień reżim Aleksandra Rozwiń » Łukaszenki zburzyć Irena Biernacka członkini zarządu głównego związku Polaków na Białorusi i prezeska oddziału w Lidzie no życie zmieniło się w prawie za parę godzin 25marca o siódmej rano zapukali do drzwi zobaczyłam wok na całe ulice było ustawione ludźmi w czarnym w cywilnym na czarno ubrany ruch i ściernym maseczkami zrozumiał, że już przez odbyły się w domu rewizja później odbyły się rewizje w szkole powiedziano, że na parę minut nie zabierają z domu na rozmowę, ale później powiedziano, że jedziemy do Mińska centralny komitet śledczy Białorusi zrozumiałem, że to już będzie na długo z tych czasów z tego dnia więzienia no później powiedzenia okazali się metą tak zmieniły się nasze życia moje życie za noc z paru godzin można powiedzieć od razu je szybko szybko szybko szybko zmieniały się tu przyjechałem razem tu dalej nie wiadomo Maria Tiszkowska członkini zarządu głównego związku Polaków na Białorusi i prezeska oddziału w wołkowysku powiem, że nagle wyrwanie z domu dlatego człowiek może nie przyszykować się nie być gotowym tak samo jak rynki moje koleżanki taka procedura, ale chcę powiedzieć za co za co zostali wyrwani tak swojego życia codziennego no tylko 1 odpowiedź, że byłyśmy Polkami państwu białoruskiemu tę inaczej nie możemy tłumaczy za co Polki to znaczy tak traktowani Polacy na Białorusi, ale nie tylko Polacy są prześladowani na Białorusi słyszymy o aresztowaniach torturach dzieją się tam straszne rzeczy co przesądziło, że to wy zostały aresztowane no jesteśmy członkami największe organizacje polskie związek Polaków na Białorusi organizacja, która cały czas podtrzymuje tę obala Rusinów między sobą żyją bardzo dobrze i dlatego to może nie podobało się i żeby nas może jakoś rozbić dlatego pokazali się nad nami mają władzę oni oni, czyli reżim tak tak, bo między sobą ludzie my całe życie urodzili się na Białorusi znamy się dobrze koleguje między sobą pomagamy jedni drugim nie ma u nas różnice no dla nich oczywiście, że ten artykuł teki rośnie nienawiść między narodami to naprawdę jest absurdalnie bo maleństwa mieszkamy na Białorusi wśród rodziny znajomych kolegów są Białorusini, z którymi bardzo dobrych stosunkach, a teraz co się wydarzyło na Białorusi to po prostu zostaliśmy no to znaczy prowadzimy taką Solidarność z całą białoruskim narodem absolutnie nie nie takiego złego nie robili dla państwa były już absolutnie także no trudno znaleźć odpowiedź, dlaczego tak traktowanie czy związek Polaków na Białorusi zajął jednoznaczne stanowisko w sprawie sfałszowanych wyborów prezydenckich latem 2020 roku i jako organizacja zaangażował się działalność opozycyjną my, a związek Polaków, ale my jesteśmy obywatelami Białorusi oczywiście każdy przyjmował udział w wyborach każdy mógł oddać swój głos, chociaż organizacje no teraz traktowane nielegalna, ale one zarejestrowane już ponad 32 lata pracuje na Białorusi wszystko było dobrze, bo przecież należymy do mniejszości narodowej po pierwsze, jeszcze raz no jak potwierdza pod powtarzamy, że my obywatele Białorusi tak samo jak inni Białorusini po prostu uczestniczyło jeszcze w protestach jak ludzie tak jak wszyscy ludzie w każdy chce wolności człowiek niezależnie, gdzie ty mieszkasz oczywiście masz swoje zdanie chcę być wolnym to czy nie macie wrażenia że, uderzając w was reżim po prostu stara się osłabić ruch obywatelski u nas takie prężne bardzo oddziały większość Polaków swoje mieszka na Grodzieńszczyźnie przy granicach oczywiście oni uderzyli w te oddziały, żeby mą osłabić można powiedzieć tak, ale ja liczę, że oni nic z tym nie zrobią, bo np. nie jesteśmy organizacji w ogóle nie powinno politycznej nie politykiem my po prostu z pokolenia na pokolenia chodziliśmy do kościoła mieliśmy swoje parafie spotykali się razem swoje tradycje swoje święta swoje cmentarze no i tyle do polityki nie nie mieli absolutnie nie jego do czynienia no oni może pokazali nawet jak nie wydaje się swoją sławę żonie nie wiedzą co robić no przecież każdy naród powinien znać swoją historię tradycję święta to jest normalnie tak już bardzo bardzo dawno z pokolenia na pokolenie znamy to historia jesteśmy z tego bardzo dumni i absolutnie nic nie robiłyśmy nic złego, żeby to, żeby tak traktować nas to i naprawdę i wobec Białorusinów ja też chcę powiedzieć, że też mocny naród chce na pewno znasz swoją historię otrzymywać język również w normalnych warunkach to jest trudne do pojęcia nagle do domów chodzą ludzie, którzy was aresztują praktycznie bez powodu co to są ludzie, jaki był stosunek ja widzę tych ludzi widzę ludzi, którzy nie służą dla ludzi prawda, a oni służą może być 1 człowieku ludzie, którzy nie mają swojego wewnętrzne bardzo ciężkie człowiek nie ma wewnętrznych tylko żyje tylko ciałem i wykonuje no to po prostu takie nie chcę nikogo, żeby tam branży, czyli człowiek, który nie ma wewnętrzną nie myśli ja opowiedziano ją Robbie takiej Unii o i mówią oni to robią i mnie wydaje się tak dużo przychodzie, żeby później jak przychodzi 1 to można powiedzieć tak na niego można napisy tam czy skargę czy jemu coś powiedzieć, czego skrytykować, a tam system tak, że przychodzi dużo każdy jest pomazany już później bardzo ciężko wyjaśnia mec i każdy zaczyna kłamać i żyję w tym kłamstwie i jemu już z tego wycofać się bardzo ciężko dlatego takie liczne grupy przychodzą, żeby później powiedzieć, aby elity tam był wtedy oni 1 przed drugim starają się niektórzy tak robią taki wygląd pokazują, że ja pani rozumiem, ale moje prace, ale wszystko jedno razem z nimi od tam jak ja widzę tak tak to były na pewno rozkaz dane, żeby przeprowadzić tak jak jako nie zrobili no oczywiście, że każdy pracy zależy od człowieka jak się zachowywać, jakie stosunek no, jeżeli oni tam pracują no nie wiem no trudno osądzać, ale nią może też tak na dzisiejszy dzień to pasuje niech no trudno wyobrazić, bo to on obywateli obywatelka przyjść z rewizją i wyszukiwać nie wiadomo, czego i zabierać z domu po prostu wyrwać z domu to panie nie każdy nie każdy może zrobić powiedzmy taką tak taki taki postęp, czego szukali u was w domach trudno zrozumieć co oszukali mnie wszystko szukali tylko nawet paszportu moim zabrali przez granicę nie bez paszportu było wyrzucono, ale oni szukali np. ja myślę, że literaturą polską literaturą niezależną jak oni tam mówią i oni sami nie rozumieli co nawet moje decyzje na kartę Polaka, chociaż to normalny dokument prawdę karta Polaka decyzję zabrali moją mając zabrali decyzję oni wszystko szkoła to co w języku polskim zabrali nawet moje notatki nota wystawiona co samo za konsula napisał oczywiście w języku polskim było napisane różne co bym kalendarze duszy mówi przecież no może mój miły co to ma do rzeczy, że również decyzję wydawanie karty Polaka co no i zabrali w końcu zabrali flagę polską miało domu też wybrana no i książki jak byle jaka literatura po prostu wybrali wybrali, bo na pewno oni rozumieli w tym nic tylko, że był taki rozkaz zabrać co, choć również zabrali telefony laptopy zabrali oczywiście sprzęt oczywiście, że cały sprzęt domowy zabrany odzyskały życie zabrane rzeczy nie wszyscy czytamy w z do mnie do domu dotarli co tam by różaniec modlitewniki, a zabrali sobie zostawili na tacki niektórzy zostawili jeszcze i zostawili laptop komputer i telefon to samo tak para para jakiś tam takich prostych notatki czy może decyzję oddali tak już mąż powiedział mnie nie oddali decyzję o tobie oddaję mienia dał tam coś tam zostawili oczywiście, że sprzęt no to czy wcześniej myślałyśmy o tym, że możecie być tak szykanowane, jakby trochę tak wydawały się, ale jednak nie do końca tak województw wiadomo jak np. tego oczekiwałem, bo już poszło tak represje zebrali po kolei jak zaczęli dużo pisać gazet także Polski Kukla wody jeszcze coś jeszcze coś oczywiście ja myślę, że no dojdzie kolej do 100% Polaków do cieku, ale że aż taki sposób to nikt na pewno nas nie oczekiwał, że taki artykuł będzie zarzucony notą oczywiście Żenia wniosek musi czy represje dotknęły też waszych bliskich u mnie dzieci tak byli jednak córka druga córka musieliby jechać też teraz wyjechali jak to powiedział, że zostaniecie wydalone jak to się odbyło w ogóle nie powiedziano by nic u nas przeszło 2 miesiące jak byli my więzieniu w sprawie swojej i było przedłużenie jeszcze na 3 miesiące do 25sierpnia, ale ja i adwokat pisze zawsze skargę, że nic takiego nie uczynili z powodu tego, że mogą być domu pod domowym aresztem i oni tak mądrze zrobili 2005. ona znów nas już wzywano do nadal poproszono wojsk Celia inną niewiadomą to przeszło 2 miesiące nie wiadomo, gdzie 3 może nas taka myśl może jeszcze jest jedno więzienie KGB może nas teraz do KGB wiozą albo może być 2 miesiące przez to może nas potem domowy areszt tam nie ma nie ma słowa tamtej po prostu tylko wykonuje to co tobie mówią no tak nas przyszliśmy narodu i powiedziano nam po dniu pokazać nasze, że się tam sprawdzano nas mój pusty tak dali nam podpisy taką list także napisane, że od 2006. musisz przyjść swoje ludzkie korowody na przesłuchanie do śledczego komitetu, ale po miejscu zamieszkania mu znaczy takie już głowie od lat, że znaczy głód napisał adwokat skargę skargę byle zaakceptowana no dzisiaj nas już może go od ich domach będziemy w domu pod domowym zresztą tak od jechaliśmy, ale później już wjechali przyjechaliśmy lider ja zrozumiale, że nas wiozą granic może zaczęło podejrzewać jest powiedział, że nie mam paszportu oni już nie strasznego no oni przecież nie uprzedzają mnie nie pytają po prostu wychodzi z celi w ten dzień to było szybko może 10 minut to nie powiedzieli, że wyjść z rzeczami rzeczy swoje za resztę szybko dziewczyny te cele pomagały nawet, że my szybko pozbierać się chodzić na jej rzecz nie jest no i potem taka procedura Irenka mówił po tym, jak sądzono nas do busów bez rejestracji od razu w myślach wszystko się przekręciło się dzieje i w jaki sposób ich dużo ich było 51000 ruszy wierzono mnie tak powiedzieli tam za jakiś tam czas, bo ja dopytywała, gdzie niewiążący będzie przyjemny dzień pani się martwi, że spotka się pani kimś z rodziną nie z rodziną potem dalej się, że jedziemy na granicy wtedy zaczął płakać tak się to myślałam, że to będzie jednostronne ani nie podpisywały my na granicy nie nie popisywały się absolutnie nie maseczkach były nie chowali oczy takich okularach niektórzy tam specjaliści pisali, że to wiadomo było, kto no tak nas wyrzucono z państwa już samej granicy jak to wyglądało oni nas przywieźli oni byli w cywilnym ubraniu przywieźli nas na granicę opowiedziano się nam wojsk i u nas przy drzwiach tam takie zdanie administracyjne budynek taki i w tym budynku już przed budynkiem czeka też ma serce mężczyzna i oni powiedzieli, żeby trzymali się tego pana skorzystali z toalety Poznań nie nas, bo postawili kawę herbatę w ośrodku było tak myślę, że może przyjdzie konsul może będzie jak za rozmowę z nami czy chcemy wyjechać no i czekali na to, ale przyszli ci sami mężczyźnie tylko różnicy Wilno ubrani, a ubranie Straży Granicznej i do każdej po 1 mu już nic czwórka 1 nas, gdy np. mój jechał ze mną, gdy starszy z tych 3 burka panów on już był w tym ubraniu Straży Granicznej on ze mną Marian zmarł jej się do Państwowej wspaniałej już do 1 busa wchodzę ja on siada koło mnie wchodzi Marie jej świadek Kolo Maria i później 1 już busem podjeżdżamy do szlabanu polskiego już widzimy naprzeciwko stoi bus z polskimi numerami stoją tam panowie i stoją te transgraniczne też no nam powiedziano wychodzić po 1 oddano na naszej rzece i jest co żyje bez paszportu co ci bez paszportu jej poszłyby paszport w tym budynku była tak mnie bym 10 minut trochę mniej, więc nic nie podpisywały my naprawdę nie żadnych dokumentów, jeżeli oni pokazali u nas takich firm kto, jeżeli oni mówią, że ma podpisać, dlaczego oni pokazali, jaką podpisywaliśmy coś deportowani was, łamiąc nawet własne prawo białoruskie co człowiek myśli w takiej chwili był na tyle stres, bo parę godzin jeszcze byłyśmy więzienie ani też nie widzieli jak los się potoczy potem nagle znowu wyrwani gdzieś tam jedziemy to już jak widzimy, że jest wolność, ale to jest taki ogromny stres, że w głowie się nie mieściło nie jest i no oczywiście, że rozumieli we trójkę że, że 1 stronę jedziemy, ale gdzieś to może zakątku serca no mieliśmy nadzieję, że na pewno zobaczymy się z rodziną nie wiemy, kiedy będzie ale jakby takie radość, że już na wolności naprawdę były, ale stres od tego, że w taki sposób ja powiem o sobie ja jak tylko wyślą z początku nie wydawały się żonie wiozą, że mogą Szcze, lecz nas do lasu w pierwszy, który siedział jeszcze mówi tak ten będzie jeszcze, lecz ten będzie pakować nie do worka MPEG funkcję, a no, bo 1 okulary tak no jak to maska nazywa się schowała całych warstw Obamy no ja mówi, że słuchacz zróbcie to szybko ja jestem przygotowany jak pomodli się, a jest nam, że wy robicie to do stylu także ja już nas była nastawiona na to, że to będzie normalne spokojne już jest zdarzyło się trzeba w tym żyć, a mówi, ale słuchać wasze ręce będą kolejne 7 pokoleń, jeżeli chce co może to robić jej ten, który był głównym on, że no czemu tak pani mówi wszystko będzie dobrze i on zjada nawet pani pokaże jazdę maseczką zdjął maseczkę jechał cały czas ze mną bez maseczki on 1 od, a później w ogóle powiem tak więzieniu dzięki panu Bogu, żeby więzieniu, bo nauczyłam się jest i trzeba z tym żyć trzeba zachowywać się nauczyli Sybiracy nauczyć żołnierza armii krajowej nas jeszcze dużo jest tych niedużych, ale paru osób jest nie często opowiadali często robiliśmy spotkań oni opowiadali swoje życie u nas to samo nic nie zmieniło się i dlatego może nie leki lat, bo już jest temu z tym żyć nie plakat, wzorując się w garść i musi normalna rzecz jak jest taki jest i jako spokojne tutaj ta jak byle mówili jak zechcę zapowiadają etapy tam psy szczekają ja tam jakieś tam pada idziesz strasznie jak sam już znajduje się w liście nie ma na oko są tym czymś normalnym ja powiem tak innego wyjścia tam nie było no przecież nie zrobisz nie uciekniesz nigdzie i jak i rynku mówi, że z opowiadań z braków akowców, że są oni przeżyli oczywiście, jakby rozumiem rozumiem jak to było, ale do końca nie teraz my na własnym tym też przykładzie odczuliśmy co to jest więzienie co jak tamte warunki ludzkie istoty ale, ale z nią nie jest tam zrobić tam dno po prostu więzieni tyle czekasz na modli szczerze co się zmieni, że sytuacja na pewno się wyjaśni z tym żyć byśmy modliliśmy, ale do końca nie wiedział co może stać się w ogóle pomógł także jest sytuacja daje siłę, a tam wytrzymać można naprawdę można no masz ograniczone w ogóle wszędzie za granicą one na tyle źle, że do góry SUV-ie tu ściana tu ściany więcej nic psychologiczny oczywiście się ciężko, bo informacji 0 i jeszcze listów nie dostawałyśmy wystarczająco tam Popara tak, żeby od rodziny też jak przez pierwsze 3 tygodnie nie dostałam żadnego listu przez adwokata też nie za bardzo może co powiedzieć i oni znowu upomnienie nie widzieli to to jest bardzo ciężko fizycznie można dużo rzeczy wytrzymać psychologiczne pewnie, żeby było ono 100 muszę się wytrzymać, że to no ja teraz myślę w tym bus jak jechaliśmy może nie trzeba było nam jeździec może panu można było domyślić, że 1 stronę ty jedziesz no i później zaczynam rozważać i sobie robili mu, nawet jeżeli jest z siedzi no 5 mężczyzn i co nic nic no nic dzięki panu Bogu, że rodzice przekazali kościół modlitwa to młody wszyscy, żeby tam nic nie mówić, bo nie wiadomo co nie mogą później tam powiedzieć tobie i no i tak jedziesz, bo nic nie zrobisz nic po prostu nic nikt dla nich to ważny pokazać, że człowiek nic nie dla nich człowiek nic niewart także nic nie może zrobić na złożyłem w lesie zrobił uciekł nim jak nic nie wyskoczy tego busu tylko zaczną Beats no cóż było nimi albo nakręcili nie wiadomo, jaki film oni tam kręcą pokazują wyrywają słowa tam różne pokazy takim chce się pokazać wracając do warunków więzieniu w celach były tylko więźniarki polityczne czy też kryminalistyki różne były nawet te mordercy to, więc było politycznych takie, bo bardziej inteligentni mądrzy ludzie, a w narządzie NATO były kryminaliści Toya i np. tak jak sen to była sama tylko polityczna, a oni żadna polityczna-li artykuł takie, a pozostałe kobiety to były kryminalista o mnie ja byłam w pierwszej celi to byle nas 5 osób politycznych była bardzo dobre cele nie bardzo tam 1 teraz tymi dziewczynami placu modli się, zanim młode dziewczyny od 2 nam dawali zawsze jakiś naparu tych do takich z ulicy musi ich umysł tam głowa sprawdzić się odbyć się było bili zna swoje, bo tam nie było Unii Niemiec jak zaopiekować się nad nimi Dacii jedzenia no i dawali rady też było takie psychicznie, jakby na nas już takie ciśnienie o, a później było jeszcze Nowogard w drugiej celi, gdzie nie wiem czemu nie było później wyprowadzone tajna do drugiej celi tam byle tylko 1 osobę polityczna, a jednak byle osoba z narkotyki bardzo duże za narkotyki tam straszny Gary dają za narkotyki ich dużo siedzi i 1 były kobiety ekonomiczne to także normalne no dzięki panu Bogu mianował dawcy byli dobro osoby polityczne byli nawet ekonomiczny to oni też tak wyślą człowieka to myślę na rzecz NATO oczywiście, że tam takie kryminaliści i celem było na 12 celem 12 osób u nas było 14 zawsze po kolei rozpali dziewczyny na szafce po kolejne ławki musi położyć spać brali te ubrania swoje leży, bo tak jak dyżury teki byli jedno specjalne przewodzili, żeby tam było gorzej nawet śledczy pierwszy raz przyszedł, z jaką trudno ją, że nie dzięki Bogu nie podoba jest noszenie skarżyli analizujemy jak teraz już trudne nawet nie lokali, bo człowiek musi być mocnym co to by nic na rzecz no po prostu bardzo strasznie urządzona i wyprawy tam więzienie to nawet podłogę byłoby to nowa i pracownicy takie żelazne tam od razu, bo jak Rytel pracowni jak wyglądało śledztwo przesłuchania jak rozumiem bite nie było jeszcze nie bili ja jak przychodzi od razu bić będziecie czy nie oni może kosztować powinien tkwić sny Janusz, bo ja do tego muszą przygotować się nastawić się także, jeżeli już będą bić to jakoś tekstu jest kulturalnie się odnosili oni naprawdę nie były nie było żadnych na nas tam jakieś tam rozmów innych wg protokołu się zachowywali normalnie on oczywiście, że było podkreślono w każdym tam zdanie, że Polska polskość Płońska czy wam jako mniej mówi pytali czy jako matka jak Antoni wstyd być więzieniu ją, że mnie nie wstyd no w tych czasach jak teraz mnie nie do więzienia takie pytanie zadawali duży tak śmiesznie, że oni rozumieli że, że Polka, ale to znaczy obywatele Polski może nie przepraszam urodzeniem na Białorusi obywatelami Białorusi no ale Polka jak to może to przepraszam to przecież od rodziców idzie narodowość jestem Polką o powrocie pachnie no tylko tak uznała, że jak pisanie mówili, ale podkreślali to polskość Polkę to pan podkreślali, ale zachowali się kulturalnie nie po nie powiem w tym samym czasie co was zatrzymano pięcioro Polaków w tym Andżelika Borys przewodniczącą związku i Andrzeja Poczobuta, dlaczego wasza trójka została deportowana, a oni pozostali Białorusi tam ludzi wysokiego poziomu ludzi, którzy naprawdę służyli polskości, czyli nas robić to i oni bardzo otwarte oni mówili prawdę to znaczy my nie wiemy, dlaczego tak tak się odbyło się 3 wyjechali oni tam 2 zostało nas to niepokoi do końca, że Andrzej pana, że choruje to bardzo ciężko, bo jak w swoim składzie w lutym przechorowała szpitalu covid nie wiem jak bardzo ciężko on tam w celi panie, czyli też przecież ona kobieta taką pogodę lato upalnie duszność i bardzo tam ciężko nas to bardzo niepokoi my apelujemy, żeby musimy nagłaśniać to jak najmocniej, żeby jak najszybciej o nim myśli stworzenia jak wyglądają wasze plany na przyszłość no ja nie wiem do końca co jak pan Bóg kieruje takie będzie w życiu wszystko oddałem w ręce pana Boga, ale powiem po Andżelika więzieniu po więzieniu Andrzej to ja np. nie chciałem im zdradzić bardzo niemającym rachunek sumienia po prostu i nie chce się, żeby jakoś nie wyjdą, żeby nam zostawić swoje struktury po nas tam nic nie zmieniły się za nami tam Polaków bardzo duży ludzie, którzy za nas przezwali, którzy pisali listy, którzy do tych czasów PiS, którzy nam współczują i którzy prowadzą swoją działalność, którzy chodzą na cmentarzy opiekują się cmentarzami miejscami pomiędzy, który uczył dzieci języka polskiego dlatego musimy to wszystko utrzymać wszystkie nasze szkoły nasze struktury, żeby później daj panie Boże wróciła pani prezes i Andrzej i żeby znów mogli nagrywać filmiki spotykać się dlatego dla mnie najważniejsze np. teraz to planujemy tak, żeby zostawić swoje struktury, żeby nie zmienili się, że pokazać, że my nie zdradzili nikomu i dalej mnie złego nie robili i będzie ich w tym kierunku, żeby w tym kierunku tak oczywiście będziemy pracować na rozwój swojej organizacji dalej planujemy na różne sposoby, żeby utrzymać tych Polaków co zostało tam są też patrioci i bohaterowie bo jakby bez organizacja została bez głowy, a oni tam jakoś sobie razów i jakość prężnie radzą no wiadomo, że teraz nie tak głośno, ale wiemy, że będzie zadbane, że tam uporządkowana zorganizowane pani Andżelika Borys bardzo dużo żyle bardzo dużo leży w tej polskości teraz, jeżeli już tu to musimy my tym zaopiekować się po kieszeni przez nasze kierownictwo póki nie będzie z nami razem tu oczywiście tęsknię za domem ZR ze wszystkim co tam zostawiły no to to bardzo jest nam dobrze przyjęli bardzo dobrze opiekują się mówi Julia wzrost działają bardzo duże dziękuję dziękuję wszystkim będzie nie będzie wyróżnia dla wszystkich, kto zaangażował się naszą wolność no ale oczywiście, że znikniemy z domem tak wyznaczy budowali swoje domy w dużo, kto pyta czy chcecie może wpływ bardzo dobrze tu, ale jak pan dzieci nawet moim bardzo podoba się, a oni nie mówił że, czego ty cały czas płacze ja już Słuchajcie przez przyjechali tam jeszcze tam sami marzyli tylko wykształcenia dostali pracę, a ja budował, ale to wszystko działa tam gotowałem teraz rozumiem jak ludzie wyjeżdżali 50 szósty rok, jakim było trudno nie myślał, że przeżyjemy sobie też sama historia będzie powtarza się na mnie jak będą uczestnicy nie tylko historię swojej rodziny, a całych kresów bardzo trudno oczywiście chcę, żeby swoją do wg oficjalnych statystyk na Białorusi żyje blisko 300 000 Polaków nieoficjalne szacunki wahają się od 500 000 do 1 200 000 większość Polaków mieszka w zachodniej części kraju latem 2020 roku setki tysięcy obywateli Białorusi bez względu na przynależność narodową wyszło na ulice w protestach przeciwko fałszerstwom wyborczym reżim odpowiedział represjami wiosną 2021 roku prześladowania dotknęły mniejszość polską, której liderów oskarżono o wrogość wobec państwa w chwili nagrywania rozmowy z Ireną Biernacką Marię Tiszkowską 2 z 3 Polek deportowanych z Białorusi w więzieniach nadal pozostają Andżelika Borys i Andrzej Poczobut podczas zrealizowany przez chwilę poda się z Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: NOWA EUROPA WSCHODNIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA