REKLAMA

Chile będzie mieć nową konstytucję! Zgromadzeniu przewodniczy przedstawicielka rdzennej ludności prof. Elisa Loncón

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2021-07-07 15:20
Prowadzący:
Czas trwania:
13:25 min.
Udostępnij:

Teoretycznie za 9 miesięcy(lub trochę więcej) Zgromadzenie Konstytucyjne napisze nową konstytucję, która zastąpi obecną, która weszła jeszcze za czasów Pinocheta. O nastrojach w Chile rozmawiamy z dziennikarką mieszkającą w Santiago Magdaleną Bartczak, autorką książki "Chile południowe Tysiąc niespokojnych wysp".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
23 minuty po godzinie piętnastej popołudnie Radia TOK FM jeszcze dzień dobry mówi Paweł Sulik naszym kolejnym gościem jest Magdalena Barczak dziennikarka mieszkająca w Santiago autorka książki Chile południowe 1000 spokojnych wysp dzień dobry dzień dobry witam serdecznie bardzo się cieszę, że dobrze się słyszymy pomimo tysięcy km, który nas dzielą chciałbym poprosić panią pani powiedziała nam o procesie, który właśnie się w niedzielę w Chile rozpoczął i jest Rozwiń » niesamowity zaskakujący chyba jedyny w swoim rodzaju mam na myśli proces opracowywania konstytucji nowej konstytucji czyli dlaczego wiele mediów opisuje to jako wyjątkowe niespotykane dotychczas realizowanie się tak wielu demokratycznych elementów w tym procesie proszę o tym opowiedzieć wydaje się, że jest to proces no właśnie pod na wielu poziomach podjęła względami niezwykłe m.in. dlatego że a no chyba jakimś sensie tak jak krwi przyznaje wielu komentatorów czeskich politologów, ale nawet tną również moi bliscy znajomi dokonuje się w pewnym sensie zamknięcie jakiegoś ważnego procesu historycznego domknięcia transformacji, która wg wielu Chilijczyków właściwie można ją okresie tak nie było transformację, ponieważ pomimo tego, że dyktatura upadła pomimo tego, że w latach dziewięćdziesiątych dziewięćdziesiątym 9 dzień tysiące dziesiątym roku, a rozpoczęła się ta transformacja inna nadeszły nadeszły czasy demokratyczne to wiele pozostałości po tym, systemie porażenie miałem Augusta Pinocheta pozostało ono jak w spadku temu społeczeństwo właśnie jednym z tych takich niechcianych spadków była konstytucja, która została ustanowiona jeszcze właśnie okresie dyktatury wojskowej tysiące 900 osiemdziesiątym roku i pomimo tego, że była ona wielokrotnie modyfikowana do takich dosyć głębokich reform doszło między nimi się na początku 2001. wieku w okresie kadencji takiego socjaldemokratycznego na prezydenta kart do Lagos to mimo wszystko uważa się, że niewystarczająco została ona zmieniona przede wszystkim została wprowadzona w życie w w momencie kiedy, kiedy nowe na panowały rządy autorytarne represyjne i była ściana jak zaakceptowana tak naprawdę w ogóle przez chińskie społeczeństwo, więc to jest taki pierwszy aspektem no niezwykłe a bo jednak większości w większości kraju, gdzie doszło do tej wymiany władzy doszło do upadku, a no tak restrykcje tak tak represyjnego reżimu nastąpiły później zmiany głębokie chodzi o konstytucję chodzi o o ustrój państwa w tym wypadku dzieje się dopiero po po tych po kilku dekadach jest też niezwykła ze względu na to, że tak naprawdę doszło do tej zmiany jak to często dochodzi do jakichś mniejszych lub większych zmian w różnych społeczeństwach za pośrednictwem po prostu ogromnego ogromnego nacisku społecznego ogromnego wybuchu, a takiej frustracji gniewu skumulowanego tak naprawdę przez lata, czyli w społeczeństwie do jakiego doszło w październiku 2019 roku, kiedy śliskie społeczeństwo bardzo bardzo masowa noszona na ulice to niepokoi niespotykany w ogóle, a w tym kraju, a tak ogromny protest oczywiście były wcześniej protestującymi w sprawie edukacji różnych praw socjalnych emerytury tak dalej, ale to było pierwszy raz, kiedy rzeczywiście 1 głosem Chilijczycy z zarówno Santiago jak innych, a miejsce tego drugiego długiego długiego drugiego państwa, a wprost powiedzieli no chcemy chcemy zmian tak mali aktorzy tylko, że przerywamy protestu, który pani wspomina, który był jednym z rybą lub EUR również były relacjonowane, gdzie przynajmniej w Europie było jak pamiętam opisywane jako takie, które mają podłoże jednak ekonomiczne, a to czy mamy teraz do czynienia jest ewidentnie jakimś szeroko rozumianym demokratycznym procesem wzięcia pod uwagę wszystkich ważnych głosów w społeczeństwie, żeby stworzyć konstytucję czy i w jaki sposób widzą się tak, jeżeli protesty w 2019 teraz ten proces pisania nowej konstytucji to znaczy w pewnym sensie u jak u zarania tego co widzimy teraz tego procesu całkowicie demokratycznego ich by pokojowego i mamy to co działo się właśnie w październiku prawie 2 lata temu ponieważ, gdyby nie te protesty to to do tych do tych zmian prawdopodobnie no tak szybko nie doszło ponieważ, aby uciszyć społeczeństwo jak będą parlamentarzyści zarówno z uznać za wszystkich stron sceny politycznej zarówno z rządzącej partii, jakim jaki, jaki z opozycji nie przystąpi do takiego paktu o nowej konstytucji o konieczności stworzenia nowej konstytucji napisanie nowej konstytucji, czego się właśnie bardzo szeroko społeczeństwa Kaczyński domagało nastąpił jak Nora zorganizowano w zeszłym roku w październiku plebiscyt, w którym Chilijczycy podjęli decyzję, że chcą tę nową konstytucję zdecydowane jak nazywano przewagą wygrał wygrała ta zmiana po to, było procentowo więcej około 70 paru procent 20 czy zagłosowali, aby tę ten ten proces Konstytucyjny rozpocząć i teraz w połowie maja był były wybory do zgromadzenia konstytucyjnego i to co teraz widzimy też w takim sensie efekt efekt tego co zadziało się zadziało się wtedy na ulicach nie ważna jest oczywiście to co pan powiedział, że to ekonomia w tym w tym w tym te w tym obszarze jak wymówienia konstytucji również jest istotnym bardzo bardzo tematem znaczy te protesty oczywiście właśnie miał podłoże głównie ekonomiczne, ale to czego, czyli com bardzo brakuje tylko konstytucji ustanowionej w latach osiemdziesiątych jeszcze w okresie właśnie no dyktatury to jest między tą, że niewystarczająco wiele jest przestrzeni dla państwa m.in. dla kobiet w ogóle polityki społecznej w tej dotychczasowej ustawie zasadniczej jak to jest na pewno jeden z tych tematów, które będą, które będą się przejawiało będą powracały w obradach, a także pojawi, a czy pojawi się również temat, który no symbolizuje swoją osobą ktoś, kto jest szefową rozumie tego całego zgromadzenia konstytucyjnego przewodniczy przewodniczącą tak mam na myśli wizerunkom tak tak to jest na pewno i wybór wybór Elizy członkom mnie przedstawicielki i społeczności na płycie, czyli rdzennej ludności Chile, a był takim chcieli samodzielnie też symbolicznym gestem dla dla tego nowego otwarcia owiec które, które ten kraj czeka, ale też też mocne zaznaczenie właśnie tego tematu, który na pewno też będzie jednym z głównych dyskutowanych przez przez zgromadzenie konstytucyjne to znaczy jak w kwestii tego, że Chile jest krajem multi etniczne, że jest krajem zamieszkanym przez cenne społeczności przez przez rdzennych mieszkańców, a i, jakby to jest taki temat, który przez przez lata tak naprawdę był gdzieś tam spychany na margines dotąd przedstawiciele czy płuc ma pół czy rattanu i czy jak Janów na innych innych licznych społeczności, które zamieszkują nadal ten kraj tak naprawdę nie mieli żadnej reprezentacji na wyższych szczeblach władzy ani w parlamencie ani ani Nowiny innych jak przestrzeniach rzeczywiście toczyła się debata tak na tematy na temat ważna dla dla całego społeczeństwa ważnymi się wydaje też aktem na klub to czym się wiąże właśnie wybór Elizą KON takim po ciężkiej i aktywistki też ilość i ona ona ma jako prace związane z kilkoma uczelniami zarówno w Chile za granicą ma doktorat z taką samą mądrą wykształconą osobą postaci też taką bardzo wyważoną na ważne też to żona pochodzi spoza Santiago spoza spoza stolicy, który tak dzieje się wszystko i bardzo bardzo krytykowany jest to właśnie Chile jest takim krajem głęboko scentralizowanym, a ona pochodzi z regionu zrobione szukanie na południu kraju i to jest jak ważnym się wydaje gest oddania takiego na taki gdzieś tam takie znaczenia też zainteresowanie tym co się dzieje poza poza jak poza stolicą co też na pewno będzie gdzieś tam istotnie przekładać na temat dla notowano tak, ale słuchacze słuchaczki, którzy przeczytali pani książkę, czyli Południowa 1000 spokojnych wyspy wiedzą, że część po nie wie jak duża jak skala, ale tego co pani pisze jakaś część społeczeństwa chilijskiego wcale nie wita z radością odrzucenia wizji odrzucenia starej konstytucji, bo symbolicznie jednak kojarzy się na reżimem, ale oni sami nie jak duża część społeczeństwa dość pozytywnie niektóre aspekty tego reżimu wspominają więc, jakie chcę zapytać, jaki czy jak jest opór wobec tego procesu w tym rozmawiamy procesu pisania nowej konstytucji tak opór opór trop mówi jest jest widoczne Jon nam się ma wątek ma wiele czynników na czym o wiele wiele takich wiele się też na to składa skoro tematów po pierwsze jest to no jest to rzeczywiście jest kwestia takiej nostalgii jakieś też popierania po prostu tego czym się wiązało ją związały mnie okres reżimu nie tyle oczywiście chodzi o represje o samą postać Pinocheta, który właśnie również czym różni oczywiście jest oceniany przez chińskie społeczeństwo, ale bardziej chodzi o tę kwestię właśnie ekonomiczne tak to znaczy jak będą one to toczą się wiązała konstytucja 1980 roku to czym się wiązały z dużym stopniu te rządy junty to pół to wprowadzenie takiego bardzo skrajnego liberalizmu, a na, który właśnie wg wielu Chilijczyków dostał się między powodem głęboko rosnących nierówności społecznych wielu innych no tematów które, które właśnie dzielą społeczeństwo, ale też niosą ogromny problem wg wielu Chilijczyków mniej licznych, ale mimo wszystko no, jakby też mający głos taki żyjących w tym kraju jest jest to jest to system, który najbardziej pasuje i dzięki temu dzięki temu kraj bardzo się rozwinął prężnie ekonomicznie poszedł do przodu to jest oczywiście kwestia tego, że dlatego wielu wiele osób boi tych zmian, ponieważ system dotychczasowy bardzo pasuje ten status quo jest na rękę po drugie, wydaje się, że ma związek z tym jakich czasach powiedzmy dzieje się to zmiana dotyczy czasach bardzo niepewnych trudnych w czasach, kiedy jedyną jest pandemia kryzys ekonomiczny co prawda nie tak bolesny tak rosnące szybko jak np. w sąsiedniej Argentynie, ale mimo wszystko jak surowe restrykcje wiadomo wiele wiele innych czynników przyczyniło się do tego, że ta sytuacja ekonomiczna jest daleka bardzo stabilnej w kraju normy i wręcz, że to to są te to są te 2 przyczyny, dla których jest sączyć wszyscy, którzy są zdecydowanie temu tej zmianą i temu procesowi przeciwni szczególnie właśnie w tym czasie wielu Chilijczyków w tym również bardzo głęboko popierających te zmiany ich chcących tych innych zmian boi się, że jest, że jest to proces będzie to proces bardzo długi i jak czasochłonne i ciężki złożony no, jakby to przyznają też sami konstytucjonaliści same osoby, które pobiorą też prąd będą tych praw w tym udział, ponieważ się na sam proces pisania konstytucji jak też dogadania się tych różnych środowisk, które będą zgromadzeniu konstytucyjnym będą miały różne głosy różne wizje tego jak do Chile powinno wyglądać jak ta ustawa zasadnicza powinna wyglądać myślę, że też pogodzenie tych różnych głosów będzie równie ważną rolę jest tak jakby też się zakończyć notowania pań ma iść tak to będzie trwało mniej więcej 9 miesięcy teoretycznie, ale to bardzo prawdopodobne będzie koniec przy dużo dłużej później ta konstytucja napisana przez tę konstytuanty będzie poddana głosowaniu społecznemu później prawdopodobnie no zobaczymy co się będzie działo, ale na pewno Chile weszło na ten na tę drogę bardzo ciekawych, ale również złożonych i no i niełatwych zmian bardzo dziękuję za rozmowę Magdalena Barczak dziennikarka mieszkająca w Santiago autor ciężkie chwile południowe 1000 spokojnych wyspy dziękuję za rozmowę do widzenia do usłyszenia jest 1536 za chwilę informacji Radia TOK FM, a po nich porozmawiamy o nowej rządowej strategii polityki wir polityki imigracyjnej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA