REKLAMA

Rośnie skrajne ubóstwo - czy tylko pandemia jest powodem?

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2021-07-08 15:00
Prowadzący:
Czas trwania:
22:08 min.
Udostępnij:

O wzroście nierówności w Polsce rozmawiamy z przewodniczącym Polskiego Komitetu Europejskiej Sieci Przeciwdziałania Ubóstwu prof. Ryszardem Szarfenbergiem oraz dr Piotrem Ostrowskim z Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
6 nieodpowiednie piętnastej popołudnie Radia TOK FM jest czwartek ósmy dzień lipca dzień dobry mówi Paweł Sulik razem ze mną Maria Osiecka, która przygotowała wydaje dzisiejszy program oraz Adam Szurek, który będzie realizował nasi pierwsi goście dr Piotr Ostrowski z ogólnopolskiego porozumienia związków zawodowych dzień dobry dzień dobry i profesor szersza Berg Uniwersytet warszawski przewodniczący polskiego komitetu europejskiej sieci przeciwdziałania ubóstwu dzień Rozwiń » dobry dzień dobry Główny Urząd Statystyczny podał informacje, z których wynika, że w skrajnym ubóstwie jest 52% mieszkańców polskiej chciał najpierw zapytać co to znaczy, że ktoś w skrajnym ubóstwie to jest definicja to jakieś realne możliwości obiektywnej na ile to jest Walia jak słuchacz słuchaczka może sobie wyobrazić co to w praktyce oznacza egzystencji danego człowieka, że jest wśród tych 52% może prof. Ryszard szarfę Berg sąd kategorie statystyczne i granica ubóstwa dla dostaw skrajnego to jest minimum egzystencji i dla 1 osoby to obecnie wynosi dobrze pamiętam koło 600zł miesięcznie, więc to bardzo niskie kwoty GUS liczy na wydatkach na podstawie badań budżetów gospodarstw domowych i tak jak wspomniałem no, jeżeli osoby wydają mniej niż granica skrajnego ubóstwa co znaczy, że powinniśmy obawiać się ich zdrowie i tak przede wszystkim zdrowie ze względu na bardzo niski poziom życia czy czy znane są przyczyny albo jest zgoda wśród badaczy problemu co może być właśnie przyczyną tego, że to skrajne ubóstwo wzrosło do tego poziomu czy też kwestia pandemii z czego wynika jest to kwestia pandemii tak jak w 2018 roku też wzrosło to jest nadal tajemnicą, dlaczego wzrosła w 2018 roku tak w 2020 się spodziewaliśmy, że wzrośnie ze względu właśnie ma pandemie i głos prowadzi badania ubóstwa skrajnego na wydatkach, a wyraźnie było widać, że ubóstwo skrajne, a że wydatki spadają różnych grupach gospodarstw domowych z tego mogą wynikać, że jak wydatki spadają, a ta granica jest waloryzowana inflacją ograniczać do góry wydatki spadają część gospodarstw domowych i ona spadają poniżej granicy, więc można było oczekiwać, ale to ktoś może, słuchając pana powiedzieć tak to być może ludzie mniej wydawali nie, dlatego że nie mieli pieniędzy, wydając mniej wydawali, dlatego że woleli oszczędzić po prostu psychologicznie była atmosfera tak, żeby wydawać dobrze rozumiem można próbować tak interpretować, chociaż mówimy tu rodziny, które bardzo mało wydają, więc pytanie, jakie one miały poduszkę z drugiej strony i co ważne w 2020 roku spadła liczba osób, które otrzymywały świadczenia pieniężne z pomocy społecznej, więc też z tej strony osoby no to może mogą być spowodowane tym, że mnie były dostępne środki pomocy społecznej, dlaczego tak się stało, bo ja nie zwiedza ogólnie dostępne, dlaczego nie mniej świadczeń było w ubiegłym roku no to było dość zaskakujące dla mnie, ponieważ nowe wydaje się, że w takich czasach trudnych czasach, których część osób straciła pracę przyzna na dzień mieliśmy do czynienia ze spadkiem osób korzystających ze świadczeń pieniężnych daje się, że jedynym wyjaśnieniem tego jest niska dostępność ośrodków pomocy społecznej dla osób, które chciały skorzystać z pomocy, czyli żony wtedy zamykały kłopoty z przeprowadzeniem rodzinnego wywiadu środowiskowego rys konieczną częścią procedury uzyskania tych świadczeń sądzę, że ze względu na ograniczenia pandemiczne spadła dostępność pomocy społecznej wtedy, kiedy była najbardziej potrzebna, ale rozumiem, że efektem jest tego, że w niektórych rodzinach było mniej pieniędzy do wydania, Ergo to też mogło dojść przed tą przyczyną, której mówimy, że spadły wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego, która poszła do góry, bo inflacja też przecież w 2020 roku była nieco wyższa niż w poprzednich latach, jakie są też 600zł to jest taka kwota, która pewnie za rok 23 ona ulegnie zwiększeniu podaży tak ten system działa tak ona jest cały czas waloryzowana jest wyższa, chyba że inflacja jest zdrowy ujemna to wtedy jest niższa, ale zwykle niższa teraz w 2021 roku też pewnie będzie wyższa niż możemy zastanowić jak będzie wyglądać sytuacja w tym roku, który obecnie jest też jest nam również dr Piotr Ostrowski czy wg pana te przyczyny zwiększenia się osób liczba osób, które żyją w skrajnym ubóstwie to zauważy właśnie takie czy pan coś dorzucił do tego obrazu, dlaczego tak się wydarzyło czy profesor sam van Bergh jest wybitnym specjalistą w naszym kraju i nie chciał z z tym polemizować zapewne ma dużo lepszy obraz tej sytuacji natomiast niewątpliwie ta sytuacja pandemiczna wpłynęła, a na całą sytuację i w ostatnim czasie zajmowaliśmy się analizą wykonania budżetu państwa w tej sprawie i i dostrzegliśmy bardzo negatywne zjawiska związane z z narastaniem rozpiętości dochodowych co też związane jest właśnie jest dyskutowano osioł pana redaktora na tematy, ale pani ten komunikat, który państwo wysłali świat Urbi et orbi, w którym podaje, że państwo pisali, że 21% Polaków zarabia na rękę mniej niż 2000zł i czy czy jakiś czy to było coś mogło być pośrednim powodem wzrostu skrajnego ubóstwa to, że tak wiele osób w Polsce tak mało zarabia chyba odwrócił to znaczy nie nie to było spowodowane ubóstwa, ale jak to doprowadziło do także do powiększenia ubóstwa jest nam na myśli czy to są powiązane czy nie mamy nie mamy na pewno takich instrumentów, aby to, aby to zbadać, ale możemy domniemywać, że tak faktycznie było to znaczy zwiększenia nierówności dochodowych mogą doprowadzić do tego zwiększyła się liczba osób pozostających w skali lubuskie, chyba że nie jest tak jak sądzą niektórzy, chociaż jest bardzo takie kubłów w niektórych ustalenie populistycznie mianowicie, że mówimy o osobach, które generalnie nie zarabiają i skrajnym ubóstwem zagrożone są te osoby, które jeśli mają jakieś pieniądze to raczej chodzi właśnie oświadczenia te jeśli tych świadczeń było niejako profesor szefem marki jak z to by była ta podstawowa przyczyna czy jest nią inflacja profesor szafę Berg tak jak powiedziałem na tym poziomie wskaźników statystycznych to inflacja oznacza, że idzie w górę jest waloryzowana granica ubóstwa i część osób, którym się dochody nie zwiększyły dajmy na to z tych świadczeń, ponieważ ani 500 plus nie była waloryzowana ani zasiłki rodzinne nie były waloryzowane ani też kryteria dochodowe pomocy społecznej nie były waloryzowane w 2020 roku dopiero w tym roku rząd, czyli związki zawodowe dyskutują na ten temat, choć dobrze pamiętam rząd zaproponował, żeby nadal nie waloryzować zasiłków rodzinnych, które są dla biedniejszych rodzin, gdybyśmy myśleli o takim scenariuszu, że rodzina utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia i doświadczenia nie są waloryzowane, a musi wydawać więcej ze względu na to, że jest, że inflacja to rodziny mogą ograniczać wydatki w związku z tym mogło do tego dość pytanie, bo stanowią rzeczy są takie rodziny, które w ogóle nie ma żadnych dochodów z pracy poza rodzinami emerytów czy poza rodzinami, które są wyłącznie osoby emerytów czasu osoby niepełnosprawne w ogóle nie pracują mogą być kobiety, które nie pracują i no, więc mogę możemy eksploatować ten wątek, ale też ten wątek związany z płacami to, że ważne tutaj część osób, która miała formalnego zatrudnienia była zwolniona z dnia na dzień 2021 roku dwudziestym roku i część osób, która pozostawała w zatrudnieniu też miała niższe płace, bo na tym coś polegała na ile dobrze pamiętam tarcza, że można było dostać dofinansowania, ale pod warunkiem, że obniży się płace to też bardzo ciekawe bardzo ciekawa część tego obrazu za chwilę powrócimy do naszej rozmowy słuchaczom przypominam, że profesor szanse Energi znanych Uniwersytetu Warszawskiego dr Piotr Ostrowski ogólnopolskie porozumienie związków zawodowych za chwilę informacji Radia TOK FM po nich powrócimy do naszej rozmowy 23 minuty po godzinie piętnastej słuchamy popołudnie Radia TOK FM zamiast profesor czasem bardzo niestety Warszawskiego przewodniczący polskiego komitetu europejskiej sieci przeciwdziałania ubóstwu i dr Piotr Ostrowski z ogólnopolskiego porozumienia związków zawodowych komentuje razem z naszymi gośćmi goście komentują najnowsze dane to już nie takie nowe skrajnym ubóstwie, które wzrosło przypomnę skrajne ubóstwo wzrosło do poziomu 52%, ale co jest zaskakujące pewnie dla części stereotypowo myślących o zjawisku ubóstwa Otóż wcale nie jest okazuje się, że nie najbardziej zagrożeni skraju ubóstwa są emeryci czy renciści, ale dzieci, bo czytam, że aż 590% osób z przedziału wiekowego 017 lat jest dotkniętych muszę zapytać jak to wytłumaczyć dlaczego, dlaczego to stereotypowe wyobrażenie emeryta lub też rencista, którzy są zagrożeni skrajnym ubóstwem jest okazuje się nieprawdziwe profesorze czasem Berg nie powiedziałbym, więc jest prawdziwe to raczej nieprawdziwe jest to, że skrajne ubóstwo wśród emerytów, a ściślej wśród osób powyżej wieku 6065 lat jest wyższy od, bo wynosiło, o ile dobrze pamiętam 4,4% 2020 roku w przypadku dzieci 5 wszakże będzie, więc również seniorzy są zagrożone wystaw w kraju tylko zagramy to jest nieco mniejsze niż w przypadku dzieci natomiast, jeżeli chodzi o dzieci to one zwykle były bardziej zagrożone u nas ubóstwa ma ze względu na to, że właśnie rodziny z dziećmi gospodarstwo domowe z dziećmi bywasz wyższe wskaźniki, bo to jest dość łatwe do wyjaśnienia ze względu na to, że dzieci nie zarabiają są na utrzymaniu rodziców, więc niższy dochód z płac i doświadczeń to tym trudniejsze utrzymać powyżej granicy ubóstwa na tę sytuację dla nas bardzo jest niepokojące to, że wzrosło ubóstwo skrajne dzieci szacuje, że około 97 000 więcej dzieci jest sytuacji i rząd pamiętał pamiętam mówi, że honor ograniczył ubóstwo dzieci od 94% w związku z 500 plus nie było prawdą, żebyśmy mieli ubóstwo dzieci poniżej 1% to skrajne brakuje nam jeszcze ograniczenia tego obecnego ubóstwa 85%, czyli nadal jesteśmy tu, mimo że rząd chwali ograniczenia ubóstwa co ważne, bo ograniczone zostało po 2015 roku, ale nadal mamy tu wiele zrobić rozumiem dr Piotr Ostrowski w tej sprawie, chociaż Kate to co klasą sam pan powiedział to można się pod tym podpisać natomiast oczywiście te dane dotyczące skrajnego ubóstwa są ważne, ale warto też rozmawiać w ogóle o dysproporcje dochodowe i wydaje się, że jesteśmy dobrym momencie, żeby próbować podsumowywać efekty tak się one się przed przerwą ten wątek także antykryzysowych pojawił, bo tarcza 20 ta najsłynniejsza największa weszła w życie prima aprilis zeszłego roku nomen omen i po pierwsze w jakim możemy oszacować mniej więcej, jakie środki zostały wprowadzone do gospodarki AP, aby ratować firmę i to jest około 2 w stopie po 125 000 000 000zł to jest to to są to są takie kwotę, które zostały wprowadzone natomiast wiemy z bardzo z takiego dokumentu wykonanie budżetu za 2020 rok jak to się rozkładało jeśli chodzi o rozpiętości dochodowe i okazuje się, że one wzrosły, a to oznacza, że te środki 225 000 000 000zł były go nie do końca właściwy sposób adresowane, bo o większym stopniu były kierowane w takim razie do osób zamożniejszych mniejszym stopniu do osób mniej zamożnych osób biedniejszych jak i o posłużę się posłużyć się danymi w 2020 roku udział wydatków dochodzi do sporządzanych w grupie osób najbogatszych wyniósł 52%, a w grupie osób o najniższych dochodach 126%, gdy w 2019 było 112%, a więc mamy wzrost o 14 punktów procentowych to co to oznacza to oznacza, że w większym stopniu osoby o najniższych dochodach z tego najbiedniejszego klientela musiały korzystać z oszczędności pożyczek wzrost także współczynnik Giniego w 2019 wynosił on 0300,30120120,313 może to niewielki wzrost, bo o 10, ale zawsze, ale zawsze wzrost to oznacza, że gigantyczne środki, które były w ramach tarcz antykryzysowych kierowane do gospodarki wbrew oczekiwaniom nie były adresowane na podtrzymanie dochodach dochodów gospodarstw domowych szczególnie osób o szczególnie osób najbiedniejszych co my jako ogólnopolskie porozumienie związków zawodowych od początku pandemii na to od początku pandemii zwracaliśmy uwagę na tarasie albo może przerwać, ale byty rozmawiamy teraz sytuacji wszyscy, którzy słuchają świetnie wiedzą, że bywają sytuacje, które jest zasadniczą zgoda albo niezgodą na filozofię ratujemy gospodarkę tak to było komunikowane opinii publicznej czy w tym kraju Unii Europejskiej w czasie pandemii myślano ratujemy ludzi albo próbujemy poprzez nie wiem szeroko rozumiane świadczenia wspomagać nawet tych, którzy nie pracują albo proszę niewiele zarabiają jednak może raz być może na początku rzeczywiście było mało czasu na jakąś głębszą refleksję i rzeczywiście większość krajów europejskich postępowała podobnie, ale np. po wakacjach gdy, gdy trochę już doświadczeń zebraliśmy można było nieco zmodyfikować te interwencje rządowe i w innych krajach Unii Europejskiej nawet o podobnym poziomie rozwoju gospodarczego jak Czechy czy odpad poziom zastąpienia wynagrodzeń ze strony państwa dla wynagrodzeń pracowniczych był dużo wyższy niż w Polsce w Polsce było 40% przeciętnego wynagrodzenia lub 50% minimalnego w przypadku przestoju w innych krajach było to sporo więcej 758085% tak, aby podtrzymać dochody, a grupy zarabiają tak zdarzyć to jest inna sprawa może profesor szafek zgodnie z żalem wrażenie, że skoro pierwsza część rozmowy z reflektor skierowaliśmy na emerytów rencistów dzieci osoby zarabiające to filozofia wspomagania gospodarki być może z zaklętym kołem ciągle będziemy myśleli o wspomaganiu w sytuacji kryzysu, jaki jest pandemia gospodarki być może ktoś myślał o tym nie wiem, żeby poprzez większe świadczenia świadczenia, a nie płacę próbować tutaj ograniczać tych najbardziej zagrożonych ubóstwem, które słyszałem, proszę bardzo, w tej kwestii no co do świadczeń to 2020 roku, jeżeli chodzi o emerytów rencistów mieliśmy do czynienia z dodatkiem dodatkami do emerytur rent trzynastka czternastka także dobrze będąc w 2019 roku Chopin program 500zł dla osób niesamodzielnych poza tym w 2019 roku rozszerzono o 500 plus ma wszystkie gospodarstwa domowe na czym oczywiście skorzystały najbardziej gospodarstwa domowe z 1 dzieckiem zamożniejsze nie mniej zamożne, czyli na froncie świadczeniom trochę się rozwijało zagadnień przed wejściem w 2020 dwudziestego roku te świadczenia hamowały jak sądzę trochę pogorszenie sytuacji osób, które mogły w tym okresie poparzy jakieś kłopoty, choć mówimy o emerytach rencistach, a ich emerytury renty, bo nie było bezpośredniego zagrożenia, że poprzez zwolnienia np. stracą jakieś płace tak bym powiedział, ale na podniesiony został zasiłek dla bezrobotnych w po Prezydenckim to była propozycja prezydencka, niemniej zaś dla bezrobotnych no to był dobry ruch co prawda nadal jest niski, ale też trudno dostępne, więc wydaje się że, gdyby było taki punkt pomysłu np. że zwiększamy świadczenia pomocy społecznymi łatwiej dostępnymi można wyobrazić jakieś tak jak w stanach Zjednoczonych wypłacono część obywateli po prostu ręce proste kryterium dochodowe, więc to zapewne zatrzymało się zmniejszyło ten wzrost ubóstwa skrajnego ani mówić tutaj ubóstwie relatywnym, która akurat spadł a, ale musimy powolutku do końca zmierza chciałem zapytać co rząd powinien zrobić w sytuacji, która jest przed nami mamy do czynienia nie tylko nową perspektywą unijną budżetu unijnego, ale wielkim planem odbudowy Unii Europejskiej to w kryzysie pandemii to są olbrzymie pieniądze czy istnieją jakieś dobre przykłady takiej takiego działania, żeby ograniczać ubóstwo skrajne lub też trzeba zmniejszyć skalę Rostowski proszę ja przyznam szczerze nie jestem wybitnym ekspertem jeśli chodzi o porównania międzynarodowe, ale zgadzam się z tym, że te środki, które w ramach funduszu odbudowy czy w ramach w ramach nowej perspektywy finansowej do Polski trafią powinny dużym stopniu być adresowane obszar polityki społecznej i co do tego co do tego nie mam wątpliwości natomiast pytanie czy tak faktycznie będzie, bo moim zdaniem pomimo pomimo kilku interwencji, o których prof. Falkenberg wspomniał przed chwilą jest sporo do zrobienia chociażby jeśli chodzi o waloryzacji kryterium dochodowe z pomocy społecznej tu sądzę, że jest bardzo bardzo dużo zrobił na koniec jeszcze profesor czasem proszę o środki unijne nie mogą być przeznaczone na bezpośrednie świadczenia pieniężne wzięto tutaj nie one tak tylko pośrednio wyciągają jak już z stwarzają większe szanse np. na zatrudnienie sprawiedliwa transformacja w tych obszarach, które są będą podlegały procesom dekarbonizacji, czyli odchodzenie od górnictwa pan na pewno to przyda myślę, że też włączyć tak jak termo modernizacja to coś powinno dotyczyć słowo gospodarstw domowych, żeby poprawić, żeby zmniejszyć ubóstwo energetyczne udają, że wiele tych tematów będzie w orbicie świadczeń szczególnie europejskiego funduszu społecznego to jest europejski fundusz na rzecz rozwoju społecznego teraz trwają konsultacje myślę, że OPZZ uczestniczy w tych konsultacjach i tam zgłasza pozytywne rozwiązania musimy kończyć naszą rozmowę profesor czas Berg był z nami Uniwersytet warszawski przewodniczący polskiego komitetu europejskiej sieci przeciwdziałania ubóstwu bardzo dziękuję za rozmowę dr Piotr Ostrowski z ogólnopolskiego porozumienia związków zawodowych bardzo dziękuję za rozmowę 1536 za chwilę informacji Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA