REKLAMA

Herstorie: jedyna cichociemna - gen. Elżbieta Zawacka

Gościnnie w TOK FM: Wysokie Obcasy
Data emisji:
2021-07-12 15:50
Czas trwania:
41:44 min.
Udostępnij:

Patriotka, pedagożka, kurierka, żołnierka Armii Krajowej, jedyna obok Marii Wittek kobieta ze stopniem generała - Elżbieta Zawacka, ps. "Zo". Dzięki ogromnej pewności siebie i perfekcyjnej znajomości niemieckiego podróżowała w pociągach nur fuer Deutsche, szmuglując pieniądze dla AK. Przeszła pieszo Pireneje by z Gibraltaru ruszyć drogą morską do Londynu, gdzie działał rząd RP na uchodźstwie. Spotkała się tam z naczelnym wodzem. Zdążyła złożyć tylko krótki meldunek, bo gen. Sikorski spieszył się w podróż, z której nigdy nie wrócił. Gen. Zawacka wróciła do Polski, skacząc ze spadochronem (w sukience!) jako jedyna kobieta-cichociemna. O jej stuletnim, pełnym przygód życiu opowiadają Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
zapraszamy na historyczną opowieść o wysokich obcasów dzień dobre się zamknąć się nawet rzekł dzień dobry, a ja nazywam się Natalia Waloch to jest podcast Her Story wysokich obcasów, którym opowiadam o kobietach tych, o których niekoniecznie oczywiście lekcja historii, ale nie znaczy, że nie robił rzeczy ważnych przełomowych, a przede wszystkim ciekawą tych, które po prostu miały ciekawe życie i mogą być dla nas inspiracją lub przykładem amen amen Ramen, a teraz mamy Rozwiń » taką prośbę prosimy wyobrazić sobie, że jesteśmy w pociągu jest wojna majowa noc 1942 roku młoda kobieta Polka siedzi w przedziale tylko dla Niemców powierzy Akcencie nikt nie będzie w stanie rozpoznać właśnie ucieka z Krakowa, gdzie od kilku dni ciągnie się za nią Stanowski ogon, zanim wsiadła do pociągu udało się w skrytce na krakowskim dworcu schować walizkę pełną pieniędzy na działalność konspiracyjną i przekazać informację, że jest śledzony wysokie obcasy ja nawet nie są w stanie w tym czasie z tego stracono chcieli pociągu, z którego między stacjami no nie ma jak uciec bardzo wierzy, że w tym okręgu masz co najmniej 1 ogon, bo widzi, że obserwują podejrzewa, że nie aresztowali jeszcze tylko, dlatego że liczą na to, że doprowadził do kogoś ważniejszego, czego też bardzo nie chcesz i miasto jestem stanie się w końcu aresztują brutalne wielodniowe przesłuchania po prostu tortura jeśli nie za długo podczas przesłuchań na to nie postawi pod ścianą i zastrzelono, a nasza bohaterka ma 33 lata i nie chcą biec, więc zostawia w przedziale torebka płaszcz udaje, że tylko do toalety czy opłaty za wagon z tej Polski Kolejarz panie niech pan trzyma drzwi mówi do tego Kolejarza, zanim nieborak się w ogóle orientuje co się dzieje nasza bohaterka wyskakuje z pociągu oczywiście jest poturbowana z zakrwawionymi nogami łokciami będzie na przełaj przez las z pewnym momencie spotyka kobiecina w chuście i za pierścionek z Aqua Marino, który została dawno temu od rodziców odkupuje tą usta i torby zjedzeniem i dalej wędruje pieszo przez zbitą dobę aż dociera do jak torowa, gdzie przypadkowego człowieka po prostu proszę o pieniądze na bilet i w ten sposób kilka godzin później melduje się w Warszawie mówi, gdzie jest walizka z pieniędzmi konspiratorzy odzyskują pieniądze zadanie zostało wykonane tylko osiedla licie naszą dzisiejszą bohaterką jest gen. Elżbieta Zawadzka druga w historii polskiego wojska kobieta awansowana do stopnia generała brygady, ale też naukowczyni dysydentka nam przy okazji chluba Torunia i to bez zbędnej Drobin, bo władze znają akrobacji latali tak to prawda to znaczy w Toruniu w ogóle gen. Zawadzki znają wszyscy to jest druga po Mikołaju Koperniku najważniejsza ikona miasta dzieci się oni w szkołach jest obecna w przestrzeni litej imieniem nazwano most w Toruniu to taki most wyczekiwany od kilku dekad, więc bardzo bardzo ważna budowla o tym jak bardzo popularna to może świadczyć też to, że kiedy mówi Stasiek mój syn miał jakieś trzy-cztery lata miał taką plastikową jaszczurkę i nazwał ją Elżbietą daje część napowietrznej relacji gen. Zawadzką i moją prababcię Bolesławy Zalewską łączyła 1 przeszły one się w czasie wojny nie spotkały, ale obie były działacz kami moja prababcia działała AK, a ponieważ Zawadzka później łączyła kobiety działające walczący w czasie wojny, o czym powiem no to środowisko się bardzo zintegrowała to było niesamowite, bo on do siebie dzwoniły z okazji różnych rocznic imienin urodzin i one dekady po wojnie to jeszcze pamięta mówi do siebie wojennymi pseudonimami było Witaj zoo mówią moja prababcia gen. Zawacka odpowiadała Witaj drużyna, więc to bardzo pokazuje jak bardzo ta wojna odcisnęła piętno na ich tożsamości, a które rocznie łatwo promocja no moja prababcia zmarła w wieku 100 lat w 2010, więc było 1910 rocznikiem, a Noto Elżbieta Zawacka była starsza tylko rok rodziła się 19marca 1910 roku osiągnęła Marka dziecięcej i mama zajmuje się dziećmi ojciec absolwent łódzkiej szkoły podoficerskie jest urzędnikiem kancelarii nie jest łatwo pensji kancelista utrzyma dziesięcioro, więc Zawadzkich nie przetrwa do Elżbiety mówią Lis, bo w ogóle da mówi się tylko po niemiecku w zaborze pruskim urzędnicy państwowi są permanentnie inwigilowani wykrycie polszczyzny to utrata stanowiska utrata pensji to katastrofa, a więc po polsku rodzice rozmawiają głównie między sobą i zakresie, aby dieta polskiego tak na dobre zaczyna się uczyć jako dziesięciolatka Toruń wraca do Polski, ale tej perfekcyjny niemiecki wyniesiony z polskiej szkoły pozwoli jej jako Kurier chce sobotnie przekraczać granice i bezczelnie podróżować przedziałach DSR Deutsche tak tymczasem rośnie w dyscyplinie i niedostatku, ale w domu po cichu jednak się też powtarza historię dziadka Elżbiety, który dostawszy powołanie do udziału w wojnie francusko-pruskiej tak długo się wybierał na front wojny zdążyła się skończyć, kiedy Polska odzyskuje niepodległość Torunia konno wjeżdża gen. Haller na to Lis płacze uczy się języka jak mówiła Kasia do polskiej szkoły no ale tam jest taki problem, że dzieciaki, które napłynęły do miasta innych regionów Polski uważają małych torunian za Niemców no to jest zupełnie jak dzisiaj tak spory polityczne dorosłych przenoszą się na szkolne korytarze i na takim korytarzu Lis zwolenniczka Hallera spuszcza kiedyś łomot koleżance piłkę w południe, a do końca życia też rozgoryczenie będzie wspominać, że jedna z uczennicami napisała jej pamiętników pouczenie bądź godną Polki imienia też mi kiedyś koleżanka napisała w pamiętniku choćby ci serce zakuto w kajdany i ciemnym lochu przykuta do ściany coś tam coś tam nie da się rozpaczy, bo Polką jest też Polka nie płacze serio to było w latach dziewięćdziesiątych, więc może to był po prostu nieznośny Polski patos mniej pamiętniku w każdym razie nastoletnia Zawadzka być dobrą pożyteczną dla ojczyzny PO-KO rozumie głównie wtedy jako zdobywanie wykształcenia poszło na całość w przyszłości okaże się doskonała w 2 zupełnie skrajnych dziedzinach matematyce pedagogice no ale teraz jako nastolatka marzy o tym, żeby się uczyć łaciny, bo uczą się bracia dla niej absolutnie coś wspaniałego marzy też Politechnice gdańskiej, ale rodzina jest zbyt biedna, żeby ją wysłać tam, więc wybiera tańsze Uniwersytet poznański, żeby zarobić w ogóle na naukę przez rok pracuje na poczcie daje korepetycje i wreszcie zdaje matematykę to jest 1927 rok na wydziale jest 680 osób w tym sporo 269 kobiet no i Zawadzka uczy się Gabrych wyższego metr i analityczne i fizyki Doświadczalnej i matematyki też przy okazji koleżanka zabierają na zebranie organizacji przysposobienia wojskowego kobiet tzw. PWK PeWuKa powstała tuż po pierwszej wojnie, kiedy Piłsudski metodą faktów dokonanych ustalą granice nowego państwa polskiego PWN organizuje obozy jazdy konnej co się oczywiście w następnej wojnie bardzo przyda uczy podstaw łączności i czytania map, ale będą prawa koleżeńska twarz sportowy hard i poczucia odpowiedzialności za kraj ma przy tym świetnie wygląda w BCO po studiach broni pracy potwierdzającym tytułem równania różniczkowe periodyków Całek eliptycznych zostają tylko od szkoły w Wielkopolsce na Śląsku i wszędzie zakłada koła hufce powiat czek bardzo późniejsze hufca przydadzą też w tym czasie ujawnia się jej pełen sprzeczności charakter, które później przez całe długie stuletnie życie będzie jednocześnie przysparzały kłopotów i wyciągają z opresji no jest trudna wymagająca jest bezkompromisowa co pokazuje chociażby historia o tym, że kiedy los rzuca z powrotem do rodzinnego Torunia to długo miejsca tam nie zagrzewa, bo jako nauczyciel odmawia pomocy do następnej klasy córce wojewody pomorskiego, ale taka już była, że nikomu się nigdy nie kłaniał i wyjeżdża do tarnowskich gór i tam do e-booka wciągu uczennica tzw. liceum raciborzanek i te dziewczyny, które tak jak ogień szły za swoją charyzmatyczną nauczycielkę do PWiK w ogromnej większości później pójdą za nią też do konspiracji będą łącznikami skrzynkami kontaktowymi pomagier Kamil niezliczonych wojennych misjach Zawadzka nas to później kobiecą autonomiczną siecią konspiracyjną pięknie dziś były córkami Ślązaków, czyli uznawane były za Niemki, więc jak się potem rozbiegu w czasie wojny po całych ówczesnych Niemczech to będzie idealny na skrzynki kontaktowe w samej ZES wskaże, że wojna, gdy wybucha zostaje naszą bohaterkę na obozie szkoleniowym spałem przedziera się do Lwowa z dziewczynami organizacji i tam organizuje obronę przeciw czołgową czy wielkiej sportowej hali dziewczyny napełniają butelki benzyną wspomina potem, że tylko czekały aż jakaś bomba czas nie pozwoliłby się w ciągu paru minut, a potem na rogatkach razem z żołnierzami niż całe NATO potem się pochwalić, że kilka udało im rozwalić albo zwyczajnie za dużo a kiedy 17września ze Wschodu atakuje ZSRR właśnie los Polski też wobec przypieczętowany Lwów trafia pod radziecką okupację, a Elżbieta wraca do Warszawy, gdzie już w październiku czują się na samym początku istnienia państwa podziemnego przyjaciółka wciągają do konspiracji po zaprzysiężeniu rodzi się z Alma i bierze na siebie misję stworzenia siatki na Śląsku jest to teren ryzykowne, bo wielu mieszkańców uważa wejście Niemców właściwie to wyzwolenie niecałe 2 miesiące wciąga do Śląskiej siatki kilkaset osób dziewczę z PWK było uczennice ukrywające się oficerów najpierw ze ma potem z ulica następnie za Alice trybie Elizabeth Kubica Zofia Zajkowska Elizabeth władcą, kiedy na starość Elżbieta Zawacka wspominała swoje wojenne akcje to sama czasem dobrze nie pamiętała, w której pod, jakim pseudonimem uczestniczyła, chociaż pamięć do setki miała doskonałą szła przez Europę jak burza tak mówiono jej aktywności kurierskiej i przytacza opowieść o tym, że meldunki za nią nie nadążały bo kiedy była w misji kurierskiej i baza chciał się z nią skontaktować to zawsze okazywało, że już ruszyła w dalszą drogę no, więc nasza bohaterka kursuje między generalnym Gubernatorstwem, a że są przenosił meldunki ruchach wojsk pracy urzędów i kopalni, a że po niemiecku mówi, jakim Kierepka Barański wygląd naj przede wszystkim ma tupet no przed przodek czołg emanuje taką pewnością siebie, że nikt właściwie myśmy ich zatrzymać i tę wybuchową mieszankę szybko dostrzegają słowem Zawadzki zostaje Zwerbowana do nagrody, czyli do wydziału łączności zagranicznej odpowiedzialnego za kontakty ze sztabu naczelnego wodza i jej zadaniem jest usprawnienie najkrótszej trasy do Londynu tej przez Berlin Francję na często z tego Berlina wozi pieniądze i opowiadała potem muzeum powstania Warszawskiego jak wyglądało na kleju studolarówki wodą z cukrem, żeby się w Polsce nie ruszały umieszczała na dnie walizki papież kładł papier marmurkowy, które były komplety w tej walizce, ale zdarzały się pismaki i raz, kiedy dostała ostrzeżenie przed rewizją już w trakcie podróże uchylę od banknoty otworach wentylacyjnych pociągu zapamiętała numer wagonu i meczu, a później podwładnych, żeby było te pieniądze ich najwidoczniej współpracownicą Zawadzki udzielał się tupet i dziewczyna banknoty podniszczone przebiegnie od banku banki były wtedy tylko dla Niemców i zmieniła nowe, mówiąc że pieniądze ogrodzeń jest pewność siebie wszystkich no ale w tym czasie Zawadzki odzywa się też nauczycielka, którą była przed wojną i prowadzi tajne komplety uczy matematyki m.in. w warszawskim gimnazjum im narcyzy Żmichowskiej i za czasów maturę zrobi tu 37 uczennic no niestety większość ginie potem w powstaniu warszawskim, ale też sama zostaje studentką, bo prof. Helena Radlińska, czyli babcia, którą poznał w konspiracji pseudonim babcia zarażając bakcylem pedagogiki społecznej i Elżbieta prowadzi też zajęcia z dziećmi w ogrodach jordanowskich przeprowadza ankiety środowiskowe to wszystko jakby miało pomagać w psychice, bo zdejmował z niej trochę stresu pracy w podziemiu, ale jak zawsze Zawadzkiej też w tym była strategia ona myślała tak, gdyby aresztowano miałabym się złamać śledztwie lepiej mi się przyznać do tajnego nauczania niż działalność w konspiracji no potem też na wypadek wsypy będzie nosiła ze sobą zawsze arszenik, który był przyznawany tylko żołnierzom wtajemniczonym najważniejsze sprawy państwa podziemnego Zawadka przy tym zawsze powtarzała część chwali, bo w Kępie łatwe w kółko tylko, że nie wie jak zachowałaby się podczas słuchania raz np. odwiedziła w Krakowie same, czyli dziewczynę, która podczas śledztwa tortur prądem nie wytrzymała sypnęła to właśnie przez nią Zawadzka musiał wtedy skakać z pociągu na Saaba była przekonana, że za przyszłą wykonali wyrok tymczasem Zawadzka do końca życia broniła koleżanki i nigdy nie pozwoliła na ujawnienie tożsamości tak stąd też w świetnej biografii Zawadzkiej pióra Katarzyny Bieńkowskiej z UMK w Toruniu też nie ma danych sam by one są zanonimizowane i dla ochrony rodziny i nigdy nie były podane no ale teraz mamy przed sobą najważniejszą misję o swojej całej historii była to wyprawa do naczelnego wodza w Londynie ona miała podczas niej zdać Władysławowi Sikorskiemu raport ostanie państwa i wymóc na nim 2 sprawy po pierwsze, usprawnienie komunikacji Londynu z krajem, która była fatalna, a drugie uregulowanie kwestii wojskowej służby kobiet no i szykuje się oczy się jak zawsze perfekcjonistką prymuską, więc tygodniami czytał opracowania dotyczące spraw politycznych księdza angielski francuski hiszpański no wreszcie wsiada do pociągu jako Elizabeth Kubica przedstawicielka niemieckiej firmy naftowe i no jest nieprzyzwoicie elegancka na wojenne czasy jest podróżuje idealnie skrojonym kostiumie ma błyszczące włosy upięte pod kapeluszem i kieszeni żakietu ma mało mosiężną zapalniczkę, ale oczywiście to nie tylko zapalniczkę, bo znajduje się mikrofirm od 36 godzinach podróży jest w Paryżu tu doznaje pierwszego szoku jak bardzo wojna jest różna w różnych częściach Europy, kiedy słyszy, że Polka, która przyjmuje u siebie w domu utyskuje na okupację, bo na tydzień przysługuje tylko 1 butelka wina nie ma skandal po prostu dramat dramat tak dramat wisi jednak nic nie wyszło, bo gdzieś na trasie była wsypał Zawadka zawrócono naciska by posłać jeszcze raz jest do Paryża mikrofirm tym razem kultu i mieszka w hotelu dla gestapo, bo w końcu papierach ma rodowitą śnieg potem wrzucają do wisi siatkarka są przykłada publice udzieliliśmy Steczko notowane jest zamkiem zmian, dlaczego dalej kolejką do wioski stóp Pirenejów przez górę Hiszpanii idzie piechotą, ale właśnie w tym eleganckim kostiumie no raczej nie, chociaż podejrzewam, że dałaby radę, bo ona zawsze dawała radę, ale z tą elegancją bywało różnie Zawadzka generalnie nie przywiązywała wielkiej wagi do takich drobnych spraw codziennością na zawsze miała sprawę przez wielkie SN na tapecie jest taka anegdota, że pewien kolega żołnierz po wojnie, który najwyraźniej mają do niej cholewki kupił inny Lone Jonasz kompletnie wściekła, ponieważ nasze uważała przede wszystkim zaś żołnierka tutaj, proszę bardzo, zaloty za pomocą kończą chylą czym do ludu mała wieś została po wojnie, kiedy nie było niczego Jedwabne pończochy jeszcze osiągnie szczyt Kampa nam się przyznać, że jest to pryncypialnych jak ruch nie wiem czym zdobyła jest też taka anegdota o zdjęciu, bo to jest rzeczywiście przepiękne zdjęcie, gdzie Zawadzka siedzi na palec patrzy w ustroju zgarnia włosy za uszy, więc ona mniej odbić bardzo piękna i jej współpracownicy fundacji, którą później założyła chcieli dać to zdjęcie na układ jakieś publikacji, więc absolutnie za kobiece za intymne kompletnie nie licuje z powagą jej życiowej nic no nie była, kiedy nie było czacie dalej Polką jest też Polka nie opłatę inne wrażenie patrzy też powstał, ale wracając do misji Zawadzka przedostaje się przez Pireneje po licznych przygodach nie ma ani kompasu ledwo czeka pogranicznikom prawników irackiego towarzysza, ale dociera nagle Barcelony potem byli Kataru, gdzie wsiada na statek do Anglii, a oczyszczamy Angie musi najpierw udowodnić, że nie jest niemieckim szpiegiem dopiero wtedy może być do sztabu naczelnego wodza no i tutaj chodzi tak jak to ona, czyli jak burza i na wejściu druga kilkunastu pracujących tam mężczyzna mówi im, że świętująca łączność Londynu z krajem to jest marnotrawienie wysiłku kurierów AK narażanie życia numerację każe londyńczykom przywali biuro do góry nogami uporządkować korespondencję dokumenty oczywiście oni wszyscy zgrzytają zębami, ale robią co każe ona też wielkimi oczami patrzy na polskich londyńczyków, jakby w ogóle nie rozumie realiów wojny, ponieważ Sikorski chce sobie zdjął z tajną kurierką zrobić zdjęcie dla brytyjskiej prasy prawo tę informację dedykujemy wszystkim, którzy uważają, że kiedyś panie były czasy, bo głos serca teraz Sophie nie ma ciast i Sikorski przy okazji raportem ostanie państwa nie wydaje się szczególnie zainteresowane dokładne meldunek ma odebrać po powrocie Warta równo, tyle że tego brata jak wiadomo nie wraca, bo nie katastrofa o PIT, więc usprawnienie łączności i nadania kobietom w wojsku równych praw kobiet rozmawia z postępem też miesiąc Sosnkowski no i przekonuje i w październiku czterdziestego trzeciego roku kobiety w czynnej służbie stał się żołnierzami czy mają prawo awansowania do uzyskiwania oznaczeń dyskoteka Zawadzka z racji swego wykształcenia szkolenia mają być, jaką była tylko ochotniczka ona była pod oficer sobie rozkazywać, ale też pewność siebie Zawadzkiej drażni jest trudna ktoś potem powie sarkastycznie, że jej audiencję naczelnego wodza była właściwie monologiem pełnym zarzutów oskarża no jak było, o co oskarżać w sumie nic dziwnego nie, ale no nie 402 roku kobieta tak się zamiast uznania wzywa ich koledzy z Londynu nie lubią i w aktach zachowała się opinią Zawadki i warto zacytować całość mało inteligentna, lecz bardzo sprytna pan plastyczny przerost ambicji osobistej niczym nieskrępowana ciekawska ścisk kość nielojalna skłonna do nadużywania władzy do celów egoistycznych nieprzytomna feministka i pionierkę ruchu to co rysów wyzwolenia kobiet równouprawnienie historyka coś dla mnie niczym nieskrępowana czekało z liści skośnie przytomna feministka pionierkę ruchu wyzwolenia kobiet śmiał się na epitafium autor niczego ani nie przegoni no ją później, kiedy znajdzie to notatka, o czym jeszcze powiemy najbardziej ubodło ją określenie mało inteligentna rzeczywiście kulą płat no ale ponieważ tak jak inne są relacje z londyńskimi kolegami to z ulgą wita możliwość powrotu do kraju, a że trzeba wrócić samolotem trzeba skakać w nocy ze spadochronem równo zrobi się i w ten sposób Elżbieta Zawacka zostaje jedyną kobietą wśród cichociemnych po locie przez Europę skacze w ciemności jako pierwsza z 3 spodków, które są na pokładzie akowcy, którzy ją odbierają majątku Osowiec koło Grodziska są osób biali zorientowawszy się, że mają przed sobą kobietę w dodatku sukience zakład w sukience podbijała w trakcie lotu ja nie mam zielonego pojęcia, ale skakała w sukience podejrzewam, że to było no na potrzebę tego że, gdyby gdzieś po skoku jacyś Niemcy spotkali no raczej jednak piece wygląda bardziej typowo tak wierzyć wspomnieniom, bo to jednak coraz wyżej wysokościach ale, ale tu z tą sukienką jest jeszcze 1 sprawa dlatego żona później odkryje, że ta dziecka ma angielską metkę, więc w ogóle w razie schwytania przez Niemców to byłaby pogrążona na miejscu no to jest jeszcze 1 dowód, że w Londynie nie mają pojęcia prawdziwej wojnie, że Zawadzka miała rację pieklą się różne sprawy no ten skok ze spadochronem powinna dostać awans, ale pominięto, bo była w końcu kobietą do tego nieprzytomną miejską Kogeneracja to Warszawy lat unika złapania przez gestapo ukrywa się do Konina Niepokalanej w Szymanowie 1 000 000zł na kwarantannę i powstaniu myśli w powietrzu jedzie do Warszawy swój udział uzna potem za niewystarczające będzie denerwować się tam do czynnej walki przydzielony do Inspekcji kuchni i odbierania ludzi chodzących z kanałów spomiędzy Warszawy wyjedzie na Pace niemieckie ciężarówki wskoczy tam z koleżanką przejdzie kilka chętnych jeszcze trochę podziała odbudowanej zagrodzie i wojna się, skąd i teraz władzę nad tym co po 5 latach okupacji zostało z Polski przyjmują jak wiemy komuniści Zawadzki podoba się bardzo idea powszechnej edukacji chce wrócić to normalnego życia kontynuuje swoje studia pedagogiczne zaczyna myśleć o doktoracie nie przyznaje się do aktywności pod ziemią, ale też odmawia dalszej działalności konspiracji uważa, że to jest absurd wczasach pokoju no ale nie mniej szkole w Toruniu zaszeregowaniu ją poniżej kwalifikacji w ramach szykanowania nauczycieli przedwojennych ona zaczyna uczyć dorosłych to jest nowa misja to jest nowa w ogóle raczkująca dziedzina pedagogiki antagonista, czyli pedagogika dorosłych no i tutaj chcę zrobić w tym jak najwięcej później umiera matka ona jedzie pracować do Olsztyna no i tutaj się wszystko komplikuje jeszcze bardziej, ponieważ oblewa egzamin z propagandy bo kto tak prostolinijny szczery bezkompromisowy jak może zdać egzamin propagandę i do jej drzwi puka UB szczęśliwie nie wiedzą, że jest chodź ze mną nie mają pojęcia też kurierskiej wyczynach za to interesują ich jej kontakty z Andrzejem Czajkowskim dzieło ciemnym, uważając szefa siatki szpiegowskiej wrogi Polsce ludowej znajdują się niestety na spółce na 10USD Zawadzka mówi, że to sprzed wojny od mamy, ale rzeczywistość jest kasa z rządem i trafia na Koszykową 6 w Warszawie, gdzie przesłuchuje się zawsze nocami czy dzieje się to co nie stało się w czasie wojny, a dzieje się teraz godzinami siedzi na odwróconym do góry nogami taborecie ma oczywiście swoją metodę zeznawania, żeby nikogo nie sypać to bardzo szczegółowo opowiada o ludziach, którzy już żyją w ten sposób próbuje zaspokoić ciekawość przesłuchujących i proces o tym wszystkim trwa 1 dzień i pięćdziesiątym drugim roku w styczniu sąd skazuje na 5 lat więzienia na wniosek prokuratorów sprawa jest rewidowana i chociaż nie ma żadnych nowych ustaleń zeznaniami dowodów to po drugiej sprawie Zawadzka dostają 7 lat po trzecie 10 i to było wszystko obliczone na to by ją złamać coraz wyższymi wyrokami, żeby zaczęła mówić no ale Nowak nowy przeliczenia ulicą powodzenia na skórę jako Zawadzką, a ponieważ ma przed sobą perspektywę 10 na zamknięciu zamierza te lata jakoś na produkty nie wykorzystać co na to wcale pracuje nad doktoratem pierwsza wersja rękopisu szlag trafił, bo miała odebrać pocztę akurat wtedy została aresztowana i lepszą okazję zawsze trzyma się mało dobrych rzeczy np. kiedy przewieźli do Fordonu najcięższego wówczas więzienia dla kobiet w Bydgoszczy ono się cieszy wysokie 1 Wisła Can-Pack kuria dania tak co może być irytujące podejrzewam, że ma perspektywy odsiadki najcięższym więzieniu to naprawdę łapie się z Kraków dobrych rzeczy to jest ogromna sztuka akcja jest ogromna sztuka nie daj Boże znowu wchodzimy do mojego nie od rozpatrzenia może jednak magister okej po roku przenoszę wypadku do Grudziądza ma dostęp do książek gazet jak pierwszy od 2 lat czekoladę, którą zarabia m.in. pralni, ale prawdziwy uśmiech losu trafia się w kolejnym więzieniu dla nieletnich w Bojanowie na stołku szefa się człowiek, który w zamach ręką twórca Radzieckiego systemu wychowania powtarza, że nie ma złej młodzieży tylko, że wychowawcy no ten ekscentryk ściąga do swojej placówki Elite więźniów politycznych do pracy z osadzonymi dziewczynami i w ten sposób Zawadzka znowu zostaje nauczycielką tym razem wykolejony panienek młodziutki więźniarek politycznych namawia naczelnika, żeby więzieniu stworzyć punkt konsultacyjny dla liceum korespondencyjnego w Lesznie, a tym swoim dziewczynom uczennicom z więziennej fabryki tłumaczy, że jeśli nie opanują procentów to po prostu nie odliczą sobie premii za nadgodziny odzyskuje werwę, bo znowu ma misję znowu buduje siatkę grupę dziewczyńskie kobiecą i więzienie traktuje po prostu to są słowa jak przejściowe zrządzenie losu naprawdę szachowa wychodzi na mocy amnestii ostatecznie po 5 latach za kratami z 720zł zarobionymi podczas odsiadki długo nie może znaleźć pracy oferuje posadę nocnego stróża, ale na to jest będą na Maria Witek później pierwsza Polska generał oka jest takie skargi Zawadzka i bez racji jedzie do ministerstwa oświaty i mówi, że no nie wyjdzie stąd póki nie zostanie doświadczenia na piśmie, że w Polsce ludowej nie są potrzebne osoby z jej kwalifikacjami i wychodzi zaświadczenie o przywróceniu zawodu nauczyciel czy zatrudniającą korespondencyjne szept i latem wyjeżdża 90 km 1 stronę Zimowski w sekretariacie wreszcie wraca do Torunia znów dostają mniejszą pensję, ale przynajmniej tutaj codziennie pekaesem zaczyna badania wspomniany już drogą Andrea goździki czy kształcenia dorosłych otwiera przewód doktorski i uczy nie doktor jest na tyle oryginalny odkrywcze, że w prasie ogłoszonego publiczną obronę dostaną propozycję objęcia fotela dyrektorskiego jednego z toruńskich liceów, ale pod 1 warunkiem musi wstąpić do PZPR dziękuję, ale nie, ale mimo to doktorat zostaje wydany ona zaczyna zasiadać w licznych towarzystwach naukowych i szykuje habilitacje potem pracuje na Uniwersytecie w Gdańsku i nawet dostaje zgodę na stworzenie zakładu Andrey logiki na toruńskim Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, ale prace naukowe to jest dla nich za mało no jak się miało takie życie adrenalina we wcześniej to nie dziwota no i pod przykrywką badań antropologicznych jedzie do Londynu tam przesiaduje studium Polski podziemnej przegląda akta sztabu naczelnego wodza opiniuje dokumenty dotyczące różnych wypraw kurierskich z czasów wojny no i przy okazji znajduje tę notatkę, którą cytowały my wcześniej o tym, jaka jest straszna widzi tę uwagę o mało inteligentnej osobie, więc dorzuca tam notatkę, w której opisuje swoje wykształcenie doświadczenie zawodowe no musi mieć ostatnie słowo etyki, ale wtedy 1 raz w karierze zawodził instynkt 10września 10001006. roku 303 rocznicę tego skoku ze spadochronem za matką na Okęciu woja przed gaf podczas rewizji służby znajdują ponad 500 stron dokumentów polskiej konspiracji maj zaczynają się nadwyżka nie zakład Andrea logiki nie powstaje, a Zawadka jest pomijana przy obsadzaniu kierowniczych stanowisk i nie ma tłumów, które rzuciły się na pomoc bo, choć jest ceniona wielu znowu nie podoba się krytycyzm i perfekcjonizm Nawacki ustawa o emeryturę, a zaraz potem 2× ustawą zaczyna to wyglądać tak poniedziałek 4 stopnie wtorek 6 środa 9 cel to wejść po tych 2 zawałach na ósme piętro do swojego mieszkania wieżowców przy ulicy Gagarina w Toruniu, gdzie mieszkała całe życie do śmierci no ona musi odzyskać siły, bo ma już nowy plan pan jest taki, że trzeba powiedzieć Polakom w państwie podziemnym i uhonorować ludzi, którzy walczyli spisuje, więc nazwiska i dokonania swoich współpracowników konspiracji wysyła do głównej komisji weryfikacyjnej AK w Londynie przesłane oznaczenia rozwozi kombatantom Dorota Zawacka Wakarecy to jest córka jej kuzyna Zawadzka badanie szczątków czatują jak Dorota Zawacka Wakarecy mawiała odnawia też swoje wojenne kontakty opracowuje ankietę dla działaczy działaczy konspiracji rozsyła po całym kraju i wtedy na Gagarina przychodzą setki listów od członków dawnego podziemia i tak w 2000 roku Fundacja muzeum archiwum pomorskie AK, którą założyła ma już ponad 6,51000 teczek osobowych kilka tysięcy zdjęć konspiratorów ponad 5000 książek czasopism i podczas zrywu Solidarności władze UMK powołał komisję do spraw wyrównania krzywd zadanych przez komunistyczny reżim pracownikom uczelni Zawadzki w ramach rekompensaty Uniwersytet płaci za etat asystentki do pracy wciąga wolontariuszy i przez następne 2 dekady psy mieszkanie w kwocie 600 KO i znów mamy nową ideę temat chce pokazać ogrom wojennych pracy kobiet w tym 1006. roku organizuje w Toruniu jak Żołnierek są jak kubki i armii ludowej głosuje też Memoriał gen. Marii Wittek jeszcze raz robi to co umie najlepiej, czyli tworzy siatkę kobiet i to Zawadzka nakłania kombatancki do tego, że zbierał relacje, żeby pisały do lokalnych gazet, żeby upowszechniał wiedzę o bohaterstwie Polak nie tylko Polaków, ale też Polek chce ona też walczyły o godzinami ich na telefonie i 3 lata zdobywa 1,51000 relacji, a Fundacja ma właśnie teraz archiwum muzeum pomorskie AK oraz wojskowej służby Polek tutaj po raz kolejny ona nie tylko uczyła dorosłych, ale sama się całe życie uczyła opanowała internet umiejętność wysyłania e-maili Dorota Zawacka Wakarecy wspominała życie tu nie potrafiła w nocy zadzwonił do jej męża informatyka, gdy coś działo systemem się bardzo pieklił, że jak dawne towarzyszki broni mogą nie umie wysyłać mail jako zupełnie tego nie rozumiała uważa, że nowoczesność jest wspaniała w tym czasie też własnych pieniędzy funduje 2 pomniki w Warszawie Witek główne przy muzeum wojska polskiego i obelisk poświęcony Polkom walczących o wolność niepodległość on stoi w parku wolności przy muzeum powstania Warszawskiego i też aktywnie walczą nadawanie placom ulicom szkołom imiona żołnierzy państwa podziemnego przy czym sama nigdy nie miała parcia na szkło nie musiała wstawać z przodu nie musiał stawiać siebie w świetle reflektorów to np. toruńscy historycy namówili ją by złożyła wniosek o tytuł profesorski uważała strony się w mundur w czasie pokoju oświecenia orderami za za niepoważne po prostu nie ma tego w 2006 roku jako druga kobieta w historii Polski została awansowana stopień generała brygady miał wtedy 96 lat, więc panowie się z tym nie spieszyli i nigdy nie była za to generalskiej czapki, a szkoda szkoda, ale to oni świadczy tu jeszcze można by dodać, że ona jeszcze wspierała Solidarność podziemie solidarnościowe unika się decydenci bywali wpisywała mnóstwo listów co nie mogą jej sympatii władz zdobyć także zawsze na froncie na jeśli chodzi o jej życie osobiste, bo to zawsze też nas ciekawi to ona nie założyła rodziny zupełnie nie ma żadnych świadectw, żeby była jakimkolwiek związku miała romans mówiła tak filmie miałam szczęśliwe życie pewnie, że przychodziły chwile rzesze żałowało, że się nie ma własnej rodziny dzieci, ale tak się złożyło, że sam co było ważniejsze tak się ułożyło życie, a wspomniana już biografka Zawadzkiej dr Katarzyna Bieńkowska mówi, że ona w młodości w sprawach zawodowych nie była dyplomatą, choć co dobrze widać o wszystkich historiach opowiadamy nie stosowała żadnych kobiecych Gierek w relacjach z kolegami, a oni z kolei mamy byli przyzwyczajeni do tego kobiet i pewnie też dlatego była sama, bo jak mówi Osaka Suwała kolegów na wielu płaszczyznach tak, ale też co ja przeczytałam jej rozmowę z muzeum powstania Warszawskiego tam Fed od tej podróży o tej części przez Pireneje no i że tam było z nią francuski żołnierz jakieś Liber i tam pozostali towarzysze i w końcu zostawić, bo władze wolą auta w dniu 7 potem szukał no i osoba z muzeum zadaje pytania czy ta określa pani bliski ona odpowiada to był przyjaciel poznany w drodze do Francji Południowej bardzo polubiliśmy się był młodszy ode mnie i bardzo szybki bardzo dzielny chłopak 3 kropki, więc ona pewnie nie chciałabym, żeby tego letnie życie osobiste tym niemniej no, gdy osoba romantyczna mogą tu szukać śladów bardziej romantycznie relacji pewne jest to, że osoba o takim charakterze i takich dokonaniach które, jakby były pochodną tego charakteru z pewnością miał bogate życie wewnętrzne i pewnie ciekawą historię można by o nim napisać, ale ona się nigdy nie czyniła to musimy dokładnie uszanować po prostu gen. Zawacka umiera 10stycznia 2010 roku i cały majątek został fundacji pogrzeb wojskowy nad cmentarzem przekuł przylatują samoloty w kondukcie mimo trzaskającego mrozu i około 3000 ludzi, a tej odprowadzać tak tak ja byłam relacjonowała ten pogrzeb dla toruńskiej gazety wyborczej to było coś niesamowitego takich pogrzebów się już nie widuje, bo to był pogrzeb z wojskowymi honorami była trudna w ratuszu wielką księgą, do której każdy mógł się wpisać zresztą dotyczy to chyba kilka dni można było puścić tam złożyć hołd też wpisać do księgi oczywiście przyjechał najwyższe osoby w państwie najwyżsi rangą wojskowi ten pogrzeb niesamowitych światów ona po prostu jechała ulicami miasta ciągnięta na taki, jakby lawecie armatniej i rzeczywiście mróz był okrutny okrutny jak bardzo wtedy niesamowicie i były salwy armatnie rzeczywiście przelot samolotu było to coś bardzo doniosłego i wzruszającego i miało się takie poczucie, że mimo tego żona przez lata w czasie wojny nie była doceniana niedostatek awansu za skok ze spadochronem zabezpiecz ciemną to jednak została na koniec życia rzeczywiście doceniona miała fantastyczne życiorys, ale też taki chcemy drogowe, zwłaszcza tam od niej przejść, przez które najemca niem dlaczego, ale też, jakie chodzą w górę natomiast mam odpowiednie buty wydał kurtkę polar plecak Chinki i mapę GPS 5 batonów, z których 4 wracają na nasze imię masz lęku, że ktoś zastrzeli i myślę, że ktoś nie zastrzeli na pustą poszła na remont bez mapy w ciuchach normalny i wreszcie było w marcu bodaj w zamian, bo wtedy bardzo zimno bez żywności tam po drodze jeszcze znaleźć jakąś wioskę tam prosili o żywność to było takie normalne opowiada taki sposób, że wszyscy wiemy tyle, o co chodzi tak mną przeszłam miałam szczęście udało mi się to nie boi obywatelskiego nic niezwykłego to spokojnie, bo puch strasznie twardy, a bardzo bardzo twarde dla mnie ona jest absolutnie postacią na film, dlatego że no i wojna i to być kurierską, ale też to, że no niesamowity umysł tak matematyka Andra Górnika nowatorskie dziedzinę to jest coś niesamowitego ja dziwię się szczerze, mówiąc że moje nie powstał jestem przekonana że, gdyby Steven Spielberg wiedział o istnieniu Zawadzki to scenariusz naprawdę powstałby rok i zrobiłby film wszyscy mówiliby, że to na pewno jest wymyślone, bo nie mogą być prawdziwe, ponieważ jej życie przez całe 100 lat było tak wypełnione przygodami i męstwem, że to się bowiem mieści, że to 1 życiorys może obejmować wszystkich, kiedy ja chyba nigdy, mimo że takie określiły autor te niepochlebne notatki, ale chyba sama nigdy jako minister nie definiowała, ale też widać w jej wypowiedziach taką właśnie bardzo feministyczną straszną frustrację np. mówi o tym właśnie dlatego tak walczyła o to, żeby kobiety dostawały takie same stopnie oficerskie i nie taką samą rolę wojska mężczyźni mówi no ja magister matematyki absolwent katalog kursu, więc instruktorskich i nie mam żadnego stopnia mam prawa do stopnia szeregowego szeregowe to jest to jestem niczym bo jaki poruszy może postawić na baczność i powiedzieć zrobić tak nie tak jak ty uważasz no to jest takiego posła pierwszy krok do gleby zrozumienia, że coś jest wybitnie nie taktyką była za wcześnie, o co najmniej 30 lat, a w Polsce też w ogóle 50 zdecydowanie działania były na wskroś feministyczne to jest niesamowite, że ona taka była na pozór męska w tym sensie, że była twarda nie straszono to są procesy, które przyjmujemy uważa za męskie, chociaż oczywiście to jest wyłącznie stereotyp, ale tak naprawdę robiła coś co robi robiło robi wiele kobiet na świecie właśnie feministek ona zajmowała się budowaniem sieci kobiet łączyła te dziewczyny wpadł KT uczennica NT KUL wielki, a na koniec po połączyła pod wspólną egidą wszystkie kombatanckich i niesamowite było to, że ona zawsze odcinała od tego podziału na kubki dziewczyny z armii ludowej ona zawsze mówiła wszystko jesteśmy Polkami kobietami nam wszystkim chodziło ojczyzna i nasza służba trwa i to było niesamowite tak właśnie się poznały moją prababcią z wieloma innymi kobietami przez lata zjazdy kombatantów w Polsce się odbywały się zawiązały liczne przyjaźnie wspaniałe, więc można też powiedzieć budującą swoją fundację no ona tak naprawdę założyła pierwsze takie prywatne de facto społeczne historyczne muzeum w Polsce, ale też myślimy szpieg to zawdzięczamy to treningowi myślimy by bank, który wygra tego szpiega, bo od razu przedstawia chodzić smokingu refaktury na niego, a wódka była właśnie jej pracą chyba nie wiem czy bez czego nie zabiła w czasie wojny takiej pracy dotyka ruch w stronę mostu jeździła po kraju i kontaktowała się z osobami, które zna wcześniej i praca szpiegowska i przez to była bardzo skuteczna niż ona organizowała cały przelot gotówki na pracę konspiracyjną w Polsce tak ona tej agentki tej dziewczyny te byłe uczennice zbierał informacje od kambru to bardzo mało efektowna praca, ale przecież na tym co polskie państwo podziemne nie tylko na efektownych akcjach bez wątpienia ona była jedną z wyżej postawionych osób w tym państwie podziemnym najlepszy dowód w tym, że gestapo tak bardzo ją trafiło im rzucało tylu ludzi, żeby sprawdzić co ona robi do kogo może doprowadzić także bez 2 zdań ona nie była no nie była szeregowcem tej Polsce podziemny była rzeczywiście tam ważną osobą będzie bardzo boli to, że jej nie znamy powszechną jest znana w Toruniu, ale my nie znamy jak mówimy Kurier to myślimy Jan Nowak-Jeziorański tak natomiast Elżbieta Zawadzka nie no stąd też właśnie dzisiaj wybrałyśmy do naszego podcastu, bo rzeczywiście powinniśmy wiedzieć, że nie tylko mężczyźni okazywali się brawurą odwagą w czasie wojny no ja od dni czerpie tę umiejętność, jakby chronienia siebie swojej psychiki przetrwania w najtrudniejszych warunkach to jest coś niesamowitego i są bardzo imponuje taka umiejętność nie udania się zdeptać psychicznie fair wobec różnych szykan to jest dla mnie szalenie inspirująca dziękuję bardzo, Scholes dzisiejszego odcinka naszego podcastu mam nadzieję, że na rok Zawadzka pasterz zainspirowała do zobaczenia za tydzień i to mówiła ja też nawiązek ja również zapraszam za tydzień będzie kolejna porcja inspiracji fascynujących opowieści o kolejnej naszej bohaterce mówiłem ja Natalia Waloch pierw ręczne opowieści o wysokich obcasów podcast wysokich obcasów na kolejne zapraszamy w najbliższy piątek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: WYSOKIE OBCASY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA