REKLAMA

Policja wszczyna śledztwa w sprawie znalezionych grobów w Kanadzie

Połączenie
Data emisji:
2021-07-12 14:00
Audycja:
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
20:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie i clubbing czternasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami jest Tomasz Soroka z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry koniec się dzień dobry będziemy rozmawiali o tym co dzieje się w Kanadzie w związku z odkrywaniem kolejnych masowych grobów, w których znajdują się zwłoki dzieci dzieci indiańskich chyba można tak powiedzieć to był to były dzieci, które trafiały do szkół dla rdzennych mieszkańców Kanady Rozwiń » chyba za nim sobie porozmawiamy o tym co to oznacza dla współczesnej Kanady musimy jednak przywołać czasy, w których co się wydarzyło to znaczy, dlaczego przy tylu szkołach znajdują się masowe groby tylu dzieci groby nieoznakowane dzieci niezidentyfikowanych co to właściwie była za sytuacja znaczy czym były też szkoły te szkoły oficjalnie przynajmniej w oficjalnej retoryce rządowej miało być takimi placówkami Szkolno wychowawczym, które miały pomoc zintegrować się i odpowiednio edukować rdzennych mieszkańców tak naprawdę dzieci tych rdzennych mieszkańców natomiast no z perspektywy czasu wtedy, gdy już wiemy jak szkoły funkcjonowały no to wielu w Kanadzie już sprzeciwia się wobec samego terminu szkoła znacznik każą ujmować w cudzysłów albo w ogóle nie roślinny zamiennik zastosować, dlatego że no te szkoły w tym w tym aspekcie, w którym można by było dobrze, żeby spełniły swoją rolę to one zazwyczaj tej roli nie spełniały, czyli nie redukowały odpowiednia i a już, tym bardziej nie integrowały tych dzieci z resztą społeczeństwa kanadyjskiego natomiast w tych aspektach, których to też było zamiarem rządu to miała być edukacja integracja to były tak naprawdę eufemizm pod którymi kryła się kultura akcja i asymilacja i pod tym względem akurat te szkoły okazały się bardzo skuteczną dzisiaj to możemy naocznie zobaczyć możemy to wyczytać spisów ludności Kanady chociażby kategorii znajomości języków rdzennych, gdzie niespełna 16% rdzennych mieszkańców sposób potrafi posługiwać jakimkolwiek językiem rdzennym, więc zostali oni skutecznie z ambicji chowanie nie tylko poprzez szkołę, ale to byłoby to główne to główne narzędzie natomiast, dlaczego groby przy szkołach tak tragiczną informację to to już wynika z samego nie pomogą systemu tych szkół szkoły były formalnie ustanawiane przez rząd natomiast rząd z uwagi na nas na takie pragnienie oszczędności zasobów ludzkich i finansowych uznał, że najlepiej taką kultura rację przeprowadzą kościoły, zwłaszcza te, które miały jakąś tradycję misyjną i i pewną infrastrukturę misyjną, więc oddał też szkoły pod kuratelę kościołów, więc można powiedzieć, że abdykował z roli kontrolera i zarządcy tych szkół dawał relatywnie małe pieniądze na te szkoły szacuje się, że przynajmniej w tym okresie takiego najbardziej opresyjnego funkcjonowania tych szkół, czyli do lat pięćdziesiątych sześćdziesiątych taka przeciętna szkoła z internatem dla dzieci rdzennych kosztowała 5× mniej niż szkoła dla dzieci białych to była taka transakcja wiązana to znaczy kościoły pomimo tego, że te szkoły były chronicznie niedofinansowane i tak miały intratne źródło stałego dochodu, a to co ewentualnie było deficytu finansowym w tych szkołach to rekompensować sobie np. pracą fizyczną dzieci, więc jest to były takie proste czynności proste proste prace, które te dzieci wykonywały po, żeby szkoła mogła się utrzymać jakieś proste zajęcia rzemieślnicy czy uprawa roli by pomoc w remontowaniu tych szkół często bezskuteczna oczywiście w większości przypadków, kiedy ci, którzy byli osadzeni w tych szkołach opuszczali te też szkoły to to były zupełnie nieprzygotowani ani do tego, żeby odnaleźć się na kanadyjskim rynku pracy ani do tego żeby, żeby jakoś awansować na drabinie socjal ekonomicznej społeczeństwa kanadyjskiego więc, więc te szkoły w tym ekonomicznym sensie jest tworzyły tak naprawdę przez przez ubogą edukację nie do edukowania w porównaniu z innymi dziećmi kończącymi inne szkoły drugą trzecią klasę obywateli, ale oczywiście to co przebija się do do mediów w Polsce na to nie tylko na całym świecie także w Kanadzie to jest najczęściej dyskutowane to są te patologie, które wynikały z braku dofinansowywania z braku kontroli tak jak trzeba przymus przemoc tortury pedofilia różnego rodzaju wykorzystywanie tych tych dzieci fizyczne ekonomiczne psychiczne także seksualne to jest to, żeby takim bardzo graficznym skrócie obraz tych szkół troszkę generalizując, bo oczywiście jedne szkoły były lepsze drugie gorsze trzeba by pewnie rozbijać na poszczególne okresy no ale taka dzisiaj jest narracja i takież jawi obraz z tych szkół systemowo, w jakich latach to funkcjonowało wie, jaki to jest czas, kiedy ta praktyka właśnie nie wiem jak to nazwać czy to co pan, że kultura jest symulacji takie przed przemocą owej, kiedy to było nie narzędziem polityki społecznej Kanady Kanada jako jako jako państwo jakiś zalążek państwowości kanadyjskiej powstała w roku 1800 sześćdziesiątym siódmym i oficjalnie rząd powołuje system szkół rezydencja w latach osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku bodajże w roku 1800 osiemdziesiątym trzecim, ale tonie oznacza, że szkoły tego typu nie istniały wcześniej na obszarach, które zajmuje dziś Kanada niektórzy w tych analizach historii szkół czy, doszukując się, w jakich źródeł tej szkoły ich etymologii sięgają nawet do siedemnastego wieku do do misji sióstr Urszulanek przy jezuitów w w nowej Francji natomiast w tym okresie późniejszym mamy przykłady szkół, które powstawały wcześniej niż niższy niż niższe to oficjalne powołanie tych szkół w latach trzydziestych dziewiętnastego wieku, więc jeszcze przed powstaniem dominium Kanady oraz formalnie funkcjonowały do roku 19961997 aczkolwiek trzeba by pewnie jeśli chodzi o o właśnie opresyjność represyjność tych szkół podzielić na kilka okresów no takie 2 główne przynajmniej do czasu, kiedy te szkoły były rzeczywiście pod zarządem w większości przypadków kościoły głównie kościoła katolickiego, ale nie tylko kościół katolicki 60% takich szkół prowadził no, a później zostały przejęte przez rząd pierwsze, kiedy różnego rodzaju skandale i różnego rodzaju wiedza to patologia w tych szkołach zaczęła wychodzić, a rząd zaczął przejmować szkoły w późnych latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku oficjalnie, aczkolwiek sygnały o nadużyciach w tych szkołach, a przede wszystkim ich nieefektywności pojawiały się dużo wcześniej dotyczy np. w parlamencie kanadyjskim w roku 1940 ósmy wprowadzono taką debatę, w której konkluzji było zawarte, żeby zacząć te szkoły wygaszać nas jeszcze czas, kiedy można powiedzieć, że funkcjonowało społeczeństwo kanadyjskie czy pokutowało wsparcie w społeczeństwie kanadyjskim daleko posunięte zobojętnienie do losu rdzennych mieszkańców w ogóle jest ich narracja się nie przewijała wtedy, kiedy rząd przejął już te szkoły w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku tak jak mówiłem on został on zaczął być stopniowo wygaszane albo były zamykane albo były przekształcane szkoły dzienne, a więc już nie były też szkoły, gdzie pod przymusem zabierano dzieci rodzicom umieszczano w internatach zazwyczaj szkoły były ulokowane z dala od środowisk rodzinnych tych dzieci często też przekazywały te szkoły pod kuratelę samych społeczności rdzennych, więc to może brzmieć brzmieć tak tak bardzo drastycznie taki system szkół trzymał się aż do połowy lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku, ale trzeba pamiętać, żeby te ostatnie dekady funkcjonowania tych szkół to były już szkoły funkcjonujące innym wymiarze 1416 za chwilę wrócimy do rozmowy połączenie w łączenie dziękuję czternasta 24 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami jest Tomasz Soroka z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy rozmawiamy właściwie o rozliczeniach z Kanady z jej przeszłością z przeszłością względem etnicznych mieszkańców tego kraju rozmawiamy o tym co właściwie w tym momencie uzyskuje wychodzi na jaw może tak trzeba powiedzieć jest to proces, który wcale nie zaczął się teraz musimy pamiętać o dacie 2008 rok to jest moment, kiedy komitet pojednania i prawdy zebrał zdaje się tam około 7000 zeznań byłych uczniów takich właśnie szkół tych szkół w cudzysłów wziętych, które potwierdzały, że ta polityka wynaradawiania w Kanadzie ma miejsce potem mamy 2015 rok, kiedy czas Trudeau przeprasza za tą politykę swoich poprzedników jest 2020 pierwsze i właściwie tylko gorzej to znaczy wydaje się, że ten obraz jak bez zniszczeń tych lokalnych wspólnot, ale też okrucieństw, jakie spotykały przedstawicieli mniejszości etnicznych robi się coraz ciemniejsze pan myśli, że to jest w tym momencie mamy taki szczyt czy też czy też to jest także po prostu ta polityka była tak brutalna trwała tyle lat, że jeszcze jeszcze Kanada czeka parę takich nieprzyjemnych widowisk, bo to oczywiście, jeżeli rozpatrujemy to na poziomie estetycznym to mi się wydaje, że to co w tym momencie mamy do czynienia to jest dopiero wierzchołek góry lodowej ta komisja prawdy i pojednania, której pan wspomniał opublikowała raport, który jest taki najbardziej kompleksowym dokumentem opisującym to coś się w tych szkołach rezydencja danych działo, aczkolwiek poczynią pewne zastrzeżenia szkoły rezydencjalnej to był tylko jeden z elementów opresyjnej polityki wobec rdzennych mieszkańców oraz rządu kanadyjskiego, a wcześniej oczywiście władz kolonialnych brytyjskich możemy sobie oczywiście rozszerzyć na inne obszary Ameryki północnej mówić o Stanach Zjednoczonych albo o mokra w Ameryce Łacińskiej czy o imperium hiszpańskim na to na pewno nie mamy czasu jest 6 tomów 4000 stron 7000 zeznań jak pan jak pan mówił i więc na poziomie estetycznym to to rzeczywiście tutaj Kanadyjczycy nie tylko Kanadyjczycy cały świat obserwuje i omawia powinni się liczyć z tym, że dalsze tego rodzaju odkrycia będą następowały na razie odkryto 1100 grobów nieoznakowanych to niekoniecznie muszą być groby tylko dzieci to wymaga to wymaga szczegółowych badań być może ekshumacji badań dna itd. itd. więc to będzie to kto to będzie czynione, ale ta księga prawdy i pojednania mówi zaczyn komisja prawdy i pojednania ustaliła w czasie, kiedy raport opublikowany w 2015 roku takich dzieci zaginęło ponad 3000 dzisiaj ta liczba mówi o 4000 niektórzy podają dużo wyższa wyższe szacunki natomiast czy to jest jakiś regres czy progres to ja mógł oddzielił auto auto to sfery tak mocno oddziałujące na naszą świadomość, bo te liczby odkrytych grobów wtedy, kiedy wiemy gdzie, gdzie one są, kiedy one są już oznaczone jakimiś zniczami to oczywiście jest naoczny dowód tego co się stało, ale o tym o tym była mowa w tej księdze prawdy i pojednania ta jest bardzo duży fragment tego opasłe dokumenty poświęcone właśnie zaginionym dzieciom, więc no, kto ktoś odczytywał, kto obserwował jak pracę tej komisji ona pracowała przez 7 lat no to no no to oczywiście nie powinien być zaskoczony co nie oznacza, że to nie zaskakuje społeczeństwa kanadyjskiego z różnych powodów na 1 to jest taki, że wiedzieć, że coś takiego było widzieć efekty tego naocznie mieć materialne dowody to jest zupełnie co innego proszę też pamiętać, że ponad 14 Kanadyjczyków dzisiaj obywateli bądź rezydentów Kanady urodziła się poza Kanadą to są imigranci w pierwszym pokoleniu i oczywiście nie chce nie chce sugerować, że imigranci mają mniejszy potencjał intelektualny czy mniej wiedzą po prostu nie przechodzili procesu edukacji w Kanadzie redukowanie byli w krajach swojego pochodzenia i tam się o tym nie mówimy zresztą problemy dotyczące edukacji narracji historycznej to jest coś co co Kanada wciąż przepracowuje musi sobie z tym poradzić i to to też nie jest taki łatwy proces dlatego, że to trudno wchodzi w grę struktura państwa i jej federalny układ akurat za edukację odpowiedzialne są prowincje więc, więc to musi być jakiś skoordynowany konsultowany z mieszkańcami rdzennymi rezultat czy proces natomiast wiele dobrego się wydarzyło po czasie i samej samorządowych czas na rudo, ale też i wcześniej choćby w ostatnich latach Kanada dane w ostatnich tygodniach Kanada przyjęła deklarację praw ludności rdzennej ONZ przyjęła ustawę o językach rdzennych, która uznaje prawa rdzennych mieszkańców do używania zachowania promocji rewitalizacji edukacji w językach rdzennych oczywiście musi być jeszcze uszczegółowione w praktyce u ustanawiane są instytucje pamięci czasem w miejscu dawnych szkół takie narodowe centrum prawdę i pojednania zostało otwarte w 2019 roku 2 nitek czy, żeby nie przedłużać choćby wydarzenia ostatnich dni na stanowisko gubernatora generalnej została nominowana Mery samą pierwsza w historii Kanady i Witka oczywiście można dyskutować na ile czasu trudno miał tutaj wybór na ile został przymuszony i presją społeczną tymi wydarzeniami które, które mają miejsce wykonać, więc dobre procesy jak i trzeba je jak zauważa no i quad to co jest dobre w tym wszystkim to, że Kanada dzisiaj oczywiście jest na cenzurowanym ze względu na swoje przeszłe swoją przyszłą politykę oni też to, że nie przepracowała tego odpowiednio w żadnym razie wcześniej widoczne w Kanadzie, ale myślę, że można to co płakać, że palacz Kanadyjczycy z otwartą przyłbicą rozliczają za tak, ale ja bym tutaj właśnie za zadał pytanie oto ten rasizm, który jest obecny dzisiaj znaczy można powiedzieć, że ten proces ustalania prawdy i publicznego w pewnym sensie no przyznania się z Kanady do do ZUS jednak straszliwej polityki społecznej wobec mniejszości czy on zmienia, jakby funkcjonowanie potomków tych mniejszości dzisiaj to znaczy czy możemy powiedzieć, że faktycznie to jest inna Kanada niż ta z dekady temu, kiedy ten proces zaczął on może nie jest aż tak bardzo inna, ale widać widać by tak tak taki taki proces, który jest od wewnątrz społecznościach rdzennych emancypacyjne coraz więcej ludzi to widać w spisach ludności przyznaje się do pochodzenia rdzennego coraz częściej w mediach kanadyjskich można zobaczyć nazwisko imiona osób pisane nie w analizowanej formie, ale przełożone na znaki diakrytyczne w językach rdzennych co jest pewnego rodzaju emanacją tej emancypacji ni natomiast oczywiście dyskusja na temat rasizmu w Kanadzie się toczy ona często jest wywoływana i sprawami samej Kanadzie tak jak te, o których rozmawiamy jak i tym co się dzieje po sąsiedzku Stanach Zjednoczonych czy pamięta oczywiście, że ze względu na inną strukturę społeczeństwa kanadyjskiego inną strukturę rasową ten rasizm w Kanadzie problem rasizmu kankana kanie są troszeczkę inne niż w stanach Zjednoczonych no bo akurat czarnoskóry Kanadyjczyków proporcjonalnie dużo mniej niż czarnoskórych Amerykanów częściej widzimy przejawy rasizmu wobec Azjatów, których jest jest jest nie jest prawie 20% w Kanadzie przez Kanadyjczyków azjatyckiego pochodzenia czy też wobec mieszkańców rdzenny, których jest 5% w Kanadzie dyskusje toczą się na na temat przejawów praktycznych tego rasizmu, który jest dalej widoczny statystyka statystyki od 2 czekają po prostu życie dostęp do służby zdrowia sprawy klimatyczne warunki sanitarne, w jakich żyją społeczności rdzenne lub paradoks taki największy kanadyjski chyba w tym zakresie jest to, że ponad 50 społeczności żyje wciąż w takich warunkach, gdzie nie mają regularnego dostępu do wody pitnej pomimo tego, że Kanada jest największą na świecie rezerwuarem tej wody tej wody pitnej rasizm w wymiarze sprawiedliwości szeroko rozumiany i organach ścigania takich jak instytucje policyjne, gdzie często ignoruje się doniesienia rdzennych mieszkańców widać tę stereo typizację, ale jesteś taka dyskusja na temat pewnej terminologii jak określać nie wiem czy rasizmie systemowe instytucjonalne, więc czy nie dotyczy tylko osób prywatnych, ale jest pisane w sposób funkcjonowania pewnych instytucji czy właśnie nie no i to wciąż Kanadyjczycy przepracowują są liderzy polityczni to bardzo prominentni, którzy uznają, że tak trzeba ten raczej nazwać systemowym czasem trudno się do nich zaliczano, ale są nie wiem np. premier Quebecu przyznaje, że rasizm comebacku istnieje, ale nie jest wpisane systemowo instytucje więc, więc to wciąż jest wciąż dyskusja, która się toczy czy dziękuję bardzo, Tomasz Soroka z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego był z nami czternasta 34 za chwilę informacje program przygotowała Anna Piekutowska realizował Kamil Wróblewski połączenie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA