REKLAMA

"Jesteśmy dopiero na początku ujawniania skandali w polskim Kościele, seksualnych, ale nie tylko". Terlikowski nie ma wątpliwości

Rzeczpospolita Kościelna
Data emisji:
13-07-2021 11:50 (Powtórka: 20-07-2021)
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 09:31 min.
Udostępnij:

Tak ścisły sojusz Kościoła z politykami dowodzi raczej jego słabości, niż siły - mówi w tej rozmowie publicysta, filozof Tomasz Terlikowski. Podkreśla, że Kościół chwyta się "politycznej brzytwy" między innymi w obliczu znanych już skandali i tych, które dopiero nadejdą, a także laicyzacji, postępującej coraz szybciej - zwłaszcza wśród młodych. I im mocniej tej brzytwy się trzyma, tym bardziej przynosi to efekt odwrotny od zamierzonego: wiernych i powołań kapłańskich jest coraz mniej. Rozwiń »

Terlikowski dodaje, że to nieuchronny efekt czasów, kiedy media nie są już w stanie utrzymać parasola ochronnego nad hierarchami, bo publikacje internetowe są absolutnie swobodne. Wiele tekstów czy nagrań, które dawniej pozostałyby nieopublikowane, dzisiaj dociera do opinii publicznej - podkreśla Terlikowski. I dodaje, że hierarchowie mają już świadomość, że czasy się zmieniły. Ale widać wyraźnie, że zupełnie nie mają pomysłu na to, jak powinni w tej sytuacji postąpić. Stosują archaiczne metody, które są przeciwskuteczne.

Problem pogłębia brak przywództwa w polskim Kościele: osobowości wielkiego formatu, która mogłaby poprowadzić tę instytucję i wiernych do przodu. "Nie można całego swojego przekazu opierać na wspominaniu przeszłości: kard. Wyszyńskiego czy Jana Pawła II" - mówi Terlikowski.

W tej rozmowie pojawia się o wiele więcej krytycznych, wręcz surowych ocen znanego publicysty. Tomasz Terlikowski dzieli się też refleksją, czy też może raczej pytaniem: czy nieuchronne zmiany - osłabienie Kościoła, zmniejszenie liczebności wiernych i kleru - spowodują, że Kościół zwróci się ku źródłom, wypełni oczekiwanie osób głęboko wierzących? Takich, jak sam red. Terlikowski. Czy Kościół skupi się po prostu na głoszeniu Ewangelii? Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Rzeczpospolita kościelna zaprasza Magdalena Rigamonti dzień dobry Rzeczpospolita kościelna Magdalena Rigamonti moim gościem jest dzisiaj redaktor Tomasz Terlikowski są panie redaktorze wiele rozmów z politykami w relacjach państwo kościół kościół państwo z tych rozmów wynika, że nasze państwo polskie państwo jest związana ściśle związane z państwem kościelnym to jest małżeństwo to jest konkordat to jest relacja w zasadzie nierozerwalna o wielu wielu lat jedni politycy Rozwiń » uważają, że to dobrze jak Marek Jurek chcieliby coś poprawić oczywiście inni politycy żądają wszystkie państwa ani kompromisu jak jak to widać pana perspektywy widzę, że tak mocno publicysty filozofa i zainwestuje jeszcze bardziej skomplikowana, dlatego że po pierwsze nie ma 1 modelu świeckiego państwa właśnie sobie uświadomić jest model francuski, który jest też są Francja obowiązujący pamiętajmy mamy choćby Alzacji Lotaryngii, gdzie model jest trochę inny mamy model niemiecki, który jeśli chodzi o prawą to dużo bardziej łączy państwa z kościołem nie tylko przez podatek kościelny przez to, że państwo można łatwo wypisy tego podatku można się wypisać się wraz z dnia, ale to znaczy, że państwo wypłaca z tego podatku pensje księżom pensję dużo głębszym wejściami przypomnijmy także choćby 2 kościoły główne, czyli EKD kościół ewangelicki kościół katolicki mają zagwarantowane miejsca w rozmaitych radach nadzorczych telewizji publicznych itd. itd. miejsce prawne jest dużo głębsze ich pozycja społeczna jest dużo słabsza w związku z tym one dużo mniej z tej pozycji prawnej korzystają, ale mają zapisaną dużo głębiej w prawie w trzewiach prawa niemieckiego niż Polska natomiast polską sytuację mieszane z 1 strony nie ma jednak dużo głębszą społeczną umocowania kościoła katolickiego co dawało mu przez lata pozycja słabnie, ale przez lata dawał mu bardzo silne narzędzie nacisku po drugim moim zdaniem dość jednak umiarkowany wzrost mówi się wydaje raz rozstrzygnięcia prawne, których i tak nikt specjalnie nie pilnuje, bo tak naprawdę istotniejsze w tym małżeństwie kościoła państwo tu się zgadzam, która od 20 lat zachodzi od 20 lat zachodzi niezależnie od tego kto rządzi 303030 tak po osiemdziesiątego dziewiątego roku jest 2 od 32 funkcjonującego, kto rządzi to małżeństwo zachodzi ono nie wynika sprawa Korda obowiązuje w wielu państwach europejskich to nie jest akt, który by cokolwiek głęboko zmienią to wynika z tego, że obie strony uważają, że Sojuszowi potrzebna i wzajemnie często towarzysko po znajomości przez rozmaite układy po prostu się wspierają finansowo winny sposób w związku z tym ZUS i politycznie są potrzebne oczywiście wraz w związku z tym zmiana prawa wbrew pozorom niewiele dawno, dlatego że ostatecznie co mielibyśmy wycofać z tego prawa konkordat reguluje np. małżeństwa konkordatowy nie widzę powodu, że ludzie musieli zawierać dodatkowe małżeństwo cywilne i świeckie może zawierać 1 sposób reguluje wiele innych szczegółowych kwestii, ale większość z nich jest dyskusyjna kwestia pensji dla katechetów no to jest pytanie albo wycofujemy katechezy ze szkół i wtedy nie trzeba płacić pracownikom szkół pensji albo one zostały szkolenia, jakie jest nauczycielem w szkole dostaje pan pretensje od państwa, szczególnie że pamiętajmy większość katechetów to w tej chwili wcale nie są osoby duchowne tylko co są świeccy pracownicy, którzy ostatecznie na liście płatniczym różnią się istotnym moc od innych nauczycieli są lepsi gorsi tak jak wszyscy to jest kwestia dokładania do remontu do funkcjonowania rozmaitych zabytków znowu to jest dyskusyjne w Europie, że Francja 6 przyjęło własność kościelna w związku z tym ona traktuje kościół jako swoją własność Jona remontuje u nas odwrotnie procesom odzysku moją i nie tylko tutaj, ale ze strony odzyskał majątki także, dlatego że wcześniej skonfiskowano, tak więc to jest bardzo skomplikowana historia pamiętajmy jest też historia proszę na to nakłada nowe problemy z innym problemem jest to, żeby obie strony mając świadomość oczywiście pewnych zakresach, więc moim zdaniem nie prawo jest problemem do tego zmierza ludzie są duże panie Tomku nie przyzwyczajenia i zwyczaje są problemem brak świadomości i brak świadomości tego, że perspektywy zarówno kościoła jak i państwa, chociaż pewien rodzaj współpracy jest konieczny jest opłacalny dla obu stron to zbyt bliska współpraca nie opłaca się ani państwo ani kościół coś zrobimy tego, dlaczego nie opłaca się państwo no jest wzrost w momencie tej bliskiej współpracy bardzo bliskich tak jesteśmy jesteśmy w momencie bardzo bliskiej współpracy, ale też powiem złośliwie pamiętajmy jeśli chodzi o ustępstwa wobec kościoła to równie skore do ustawy z kościoła na pewnym etapie swojej polityki jak teraz PiS było SLD jak już odpuścił kwestię konkordatu i okazało się, że może wprowadzić Polskę do Unii Europejskiej to ustępował ze wszystkim Kościołowi żywić pewne, że kościół w tej sprawie nie postawi żadnego weta przypominam, że SLD było przeciwko ratyfikacji kontakt ale o ile Aleksander Kwaśniewski powiedział aleja ratyfikuje dokładnie ta jest powiedziane przyjąć, więc był moment, kiedy oni próbowali być port w tej kwestii to kwestia symboliczna wielu innych od całkiem niedawno pan prezydent Ferenc prezydent Rzeszowa na przyszły polityk lewicy mało, który polityk w Rzeszowie tak dobrze dogadywał się nie z kościołem lokalnym jak prezydent SLD to też warto sobie uświadomić, więc dla, ale jeśli tego, dlaczego nie opłaca się państwo Otóż po pierwsze, dlatego, że państwo politycy muszą mieć świadomość, że niezależnie od tego, że Polska stała się po drugiej wojnie światowej przestrzeni dość młodzi monolityczną kulturowo i religijnie to znaczy większość Polaków jest katolikami, choć postać Rożka to starcie zostali wymordowani Żydzi zostali wymordowani prawosławni poza terenami Podlasia pozostali poza granicami Polski ewangelicy stanowią istotną, ale zawsze mniejszością osiemnastego czy nawet siedemnastego wieku istotną ważną dla pola do do Polski dla polskości no i muzułmanów mamy mieliśmy, bo w tej chwili mamy więcej, ale mieliśmy garstkę i to byli Tatarzy doskonale zasymilowani do bólu powiedziałbym łącznie z choinką i wódeczką przy rozmaitych okazjach natomiast w tej chwili pierwsza sytuacja się zmieniła mamy już grupę rosnącej grupy ludzi, którzy nie tylko nie uważają się za katolików, ale swoją tożsamość budują czasami w opozycji czasami obojętności wobec kościoła tak powiedział do czego mają pełne prawo to są różne wybory mamy rosnącą grupę emigrantów też rzadko o tym pamięta to są albo ludzie należący do innych tradycji chrześcijańskiej kościół prawosławny w ostatnich latach rozwinął się do Kaczyńskiego jako katolicki mamy także muzułmanów rosnącą grupę dużych miastach widać coraz coraz wyraźniej no wreszcie mamy tu grupą krwi powiedziałem, czyli to na początku realizujące się grupę coraz szybciej coraz dynamiczniej perspektywy państwa ważne jest, żeby wszystkie te grupy miały poczucie, że należą do tego samego państwa są traktowane niż ten sam sposób czemu zbyt bliskie relacje z kościołem nie służą po drugie co też jest jednak bardzo istotne państwo każdy musi wytworzyć swoją także świecką symboli jest dość oczywiste, że ona w krajach tradycji chrześcijańskiej, że to nie tylko Polski będzie jakoś powiązana z symboliką religijną, ale istotne jest, żeby umieć to symbolikę religijną nie przekazać w języku na zmianę zlaicyzowanym tak doskonałym przykładem nie tego są stany Zjednoczone, które jak myślenie nie patrzeć mają swoich podstaw anglosaski protestant z bardzo głęboko zakorzenione, ale próbują nie zawsze się wydaje udaje to jest bardziej skomplikowane bardzo długo wykluczano z tego Gosiewskiego protestanckiego modelu katolików Żydów muzułmanów i innych, ale próbują przynajmniej wyrazić ten te anglosaskie anglosaską protestanckie czy kalwińską purytańskie korzenie w języku w miarę laicki tak to znaczy te hasła nawet Inga tras do w dużej mierze możemy interpretować w przestrzeni świeckiej możemy spróbować to koncepcje tego państwowego Boga Stanów zjednoczonych ująć w kategoriach świeckich i każdy kraj jeśli ma być w miarę spójne z mocy potrzeb szczególnie w sytuacji rozpadających się więzi i zmieniającego się składu etnicznego przed czym nie uciekniemy także w Polsce potrzebuje takiej miary laickiej świeckiej co nie oznaczenie zakorzenionej tradycji tożsamości po trzecie tak się akurat składa, że Polska tradycja się dobrze przyjrzymy historycznie jest tradycję wieloetniczną i religii to tak naprawdę Hitler ze Stalinem nam zafundowali Mono etniczną ość tak i no, jeżeli chcemy nawiązywać do tradycji polskości to musimy pamiętać, że Polska jako jeden z nielicznych krajów ma świadomość swojej mi, że historycznie to było bardziej skomplikowana, ale jednak obrazowo ten nie był istotny dla Polski jakoś się sprawdza była krajem, który jednak pozostawiono Przemyśla akcie wolność wyznania konstytucji 3maja, która wprowadziła katolicyzm jako religię państwową, ale też pozostawił ogromnie dużo przestrzeni wolności wyznaniowej innym wcześniej to było jeszcze jeszcze bardziej dowolne, w którym obywatelskości nie wyznanie gwarantowało nam miejsce w strukturze społecznej nam to znaczy szlachcie oczywiście oczami tego świadomości co jakiś czas nuncjusz apostolski narzekali, że polscy władcy i Polska Szlachta zdradza nawet polscy biskupi niespecjalnie chcą prowadzić wojny religijne dużo lepiej się dogadują z wierszami notabene pytanie też narzekali, że w Polsce organizacji mało są mało wojowniczy, więc mamy taką tradycję warto do tej tradycji nawiązywać także, dlatego że szczerze mówiąc niespecjalnie mamy inną nazwę z perspektywy kościoła ten model także się nie opłaca teraz, dlaczego się z perspektywy kościoła nie opłaca Otóż po pierwsze, dlatego, jeżeli przyjrzymy innym krajom europejskim to niezależnie od tego, że mają inne fundamenty historyczne inne tożsamości to nigdzie model ścisłej współpracy państwa kościoła czy nie sprawdził to znaczy nie przyniósł sytuację, której kościół nie został, który nie zaczęła się głęboka laicyzacja mało tego im głębsza była ta wspólnota tym szybciej głębsza była laicyzacja 2 przykłady różne, bo też różne historie tych krajów pierwszym jest Hispania, który zawsze bardzo silny nurt lewicowy antyklerykalny masońskiej i zawsze były silne, chociaż nie tak silny jak się zdaje nurt katolicki w dziewiętnastym wieku to ta laicka Hiszpania była silniejsza i wiemy dochodzi do wojny domowej trwa po obu stronach obie strony mają swoje swoje grzechy, które zatrzymuje generał frank oraz nie wchodząc w ocenę całego jego działania z perspektywy kościoła oczywiście zatrzymanie wojny domowej było niewątpliwą zasługą gen. Franco skończyły się mordy na księżach na katolika natomiast wiemy, że ten model państwa, w którym kościół głęboko rolę nie zatrzyma procesów laicyzacji we France we frankistowskiej Hiszpanii nie więźniowie mieli obowiązek raz miesiącu się spowiadać nawet jakby niewierzący rola kościoła była ogromna i co no i to, że jak upadł reżim gen. Franco upadł także przy współpracy części katolików hiszpańskich warto o tym pamiętać to laicyzacja poszła bardzo głęboko w bardzo głęboko nie zatrzymała tych procesów jednak ogromną rolę jako państwu jako Kościołowi państwo zagwarantowało gen. Franco adres drugi przykład logicznie Irlandia dla Irlandii będzie doskonałym tego przykładem znowuż ja mam świadomość ogromnych różnicach, jakie są między katolicyzmem Irlandii w Polsce to są różne korzenie kulturowe i nasze były inne były jego miejsce, ale jak wiemy konstytucja i Irlandii, a nawet odwołanie do Trójcy świętej tego nie ma nawet w Polskiej konstytucji miejsce do księży było zagwarantowane także w przepisach prawnych, żeby się osiedlić na terenie jakich praw i trzeba było mieć zgodę proboszcza, żeby otworzyć sklep z alkoholem nie było zgody proboszcza coś w sprawie to nie był zwyczaj jak proboszcza ulicą to ludzie przychodzili na drugą stronę, że przypadkiem nie zaczepić jeszcze lat temu 3040 większość szkół w Irlandii to były szkoły katolickie także niemała część szpitali to były są nadal, bo szkoły szpitale są nadal katolickie to w tej chwili są głęboko realizowane jest inna historia i większość polityków irlandzkich zarówno z lewicy ekspres IC deklarowała swoją grę w swój głęboki katolicyzm wyrośli takich rodzin oraz oczywiście natomiast teraz, kiedy konsumpcja w oczy i będę się bardzo szybko wzbogaciła zaczęły wychodzić nie bardzo złe rzeczy, które działy się pod auspicjami kościoła katolickiego pedofilskie skandale pedofilskie także przemoc szkoła także nadużycia nie tylko nie tylko pedofilskie, ale również seksualne również ten system odbierania matkom dzieci i nie użył słowa mordowanie one rzeczywiście umierały często z winy konkretnych osób no ale doprowadzenie do wprowadzania do śmierci i teraz no tak skomplikowanych sorry nic w niektórych przypadkach pewnie mieliśmy także do czynienia z zabójstwa, ale zostaw doszukuje się wychodzić państwo uzgodniony ręce, chociaż pamiętamy ten system był państwowo kościelną nie był tylko się państwo jest kościół państwo go państwo finansowało państwo pilnowało to wszystko szło ręka rękę, ale politycy jak to politycy powiedzieli my jesteśmy winni i teraz to nie zdejmuje winy kościoła to tylko pokazuje, że bliski układ z politykami zawsze się źle kończy dla kościoła, a Polska tradycja wracają znowu do polskiej tradycji historycznej jest taka, że Kościołowi było tym lepiej im bardziej był na kontrze do państwa w naszym wbrew pozorom najlepiej trzymał się kościół wtedy, kiedy państwo go specjalnie nie wspiera mówi oczywiście ostatnich 2 wiekach, bo wcześniej to sytuacja bardzo skomplikowana, bo no i rzeczywistość na świecie była po prostu no, więc zrobić z tym bardzo ostrożny mówi pan teraz mówi Tomasz Terlikowski uważajcie, więc kościół państwo to jest niebezpieczeństwo nikomu nie słucha pan słucha, bo politycy ugrupowań rządzących zbliża się coraz bardziej do kościoła nawet ci, którzy no i swoich nie klękali do niedawna musza, ale nie deklarowali tak swojego głębokiego katolicyzmu teraz biorą udział publicznych funduszach transmitowany przez telewizję arcybiskup Jędraszewski mówi, że musimy dziękować Bogu za braci Kaczyńskich prawo do tak, jeżeli tak odpowiedział co i Teresa, czyli są to ściśnięcie jest tak znaczy katastrofa za chwilę z chwilowym, dlaczego mamy zajęte to 10 jest to silny, ale najpierw też warto sobie uświadomić rzeczywiście jest także pewna część biskupów można powiedzieć robi wszystko, żeby stać kapela nami układ władzy układu władzy normy pamiętajmy, że to dalece nie są wszyscy biskupi tak, że się dobrze przyjrzymy no to nawet metropolita warszawski takich gestów kardynał Kazimierz czy nie wykonują też siedzi cicho tak nasze mamy do czynienia w sytuacji, w której wychyla się ta większość moim zdaniem, która jest niechętna takiej bliskości, nawet jeżeli jest blisko politycznie poglądy bliskie zjednoczonej prawicy uważa, że to jest przesada milszy mamy też całą grupę biskupów, którzy jeszcze całkiem do niedawna byli bliżej z platformą przykładem jest moim zdaniem znakomity arcybiskup Wiktor Skworc, który raczej nie uchodził za wybitnego zwolennika Prawa i Sprawiedliwości do niedawna, kiedy ogłosił słynny się orędzie społeczne, które wspominał też wiedzieć, że usługa Orlenu dla wolności prasy, więc kuriozalne zupełnie wypowie się z perspektywy nauczania kościoła, ale to nie jest tak, że wszyscy biskupi tak myślą, ale rzeczywiście najlepiej widać słychać tych, którzy tak myślą, dlaczego PiS wyrażali zdecydowali się mówić bardzo złorzeczą ci sami nie mają racji trzymają w jest oczywiście prawo natomiast, dlaczego teraz moim zdaniem to jest pewien paradoks ten tak ścisły Sojusz dochodzi raczej słabości siły kościoła roczne, dlatego że kościół silny kościół samo świadomy kościół pewien swoich raz kościół, które ma poczucie, że stoi zanim, zanim nawet milcząca, ale jednak większość do niczego nie potrzebuje bliskich relacji z obozem władzy taki kościół może oceniać zarówno opozycję, jakiej koalicji może formułować własne programy w tym co trzeba np. w polityce plan realistyczny, wspierając obóz władzy w tym co uważa za niesłuszne np. w polityce migracyjnej ten obóz władzy ganiąc tylko, że kościół w Polsce taki nie jest kościół w Polsce wie już to wynika z wszystkich danych, że nie tylko młodzież błyskawicznie precyzuje te badania, których cer Center są porażające jesteśmy krajem młodzież realizuje się najszybciej obok Japonii każdy, kto był w Japonii wie, o co chodzi nie kto widzi, kto widzi w Polsce, ale przecież te procesy liczą nie tylko młodzieży, ale czuł tak samo ludzi 304050 letnich ta laicyzacja chodzi o pokoleniu to dokładnie dotyczy to również naszego pokolenia ono się dokonuje realizacja trochę inaczej to raczej stygnięcia to jest raczej takie powolne luzowanie więzi tylko, że w odróżnieniu od nasze oczy, że my w odróżnieniu od ludzi młodych mamy w ogromnej większości jakieś doświadczenie kościoła za sobą nawet jeśli nie bardzo głębokie co pamiętamy pielgrzymki papieskie pamiętamy rozmaite wyjazdy nakreśli jeździł też kosztuje jak w takim miejscu nam znane dla większości z tych młodych ludzi jest obcym politycznym tworem obcym tworem, który niewiele mają wspólnego ani nawet gdyby chcieli nie ma się kojarzy z dla bardzo często się kojarzy z polityką często się niczym nie czuję, żeby w ogóle nie obchodzi trasy i możliwe, że to nie jest tak, że biskupi tego nie widzą widzą również powolną utratę znaczenia no tak naprawdę nikt się wypowiedziami kościoła specjalnie nie przyjmuje nawet ta słynna zmiana prawa, która doprowadziła do gigantycznych protestów tak naprawdę przez samego inicjatora została tak Skomentowane przecież to i tak nic nie zmienia to pokazuje jak ktoś chce jak ktoś sprayem musiały sobie do i to pokazuje stosunek do nauczania kościoła bardzo głęboko i też biskupi widzą krzyk Polska realizuje nowicjat zgromadzeń żeńskich przede wszystkim, ale i męskich pustoszeją żeńskich są już pusta męskich pustoszeją w seminariach jeżyny mają dość życia służąca tak to zafiry kobiety czy w ogóle dojdziemy, ale także seminaria pustoszeją to nie jest tak żona nie odstraszają są diecezje w tym roku dzień wyświęcono żadnego nowego księdza i są takie diecezje, gdzie wstąpił jednak w 2 kleryków pierwszego roku nie tylko więcej takich miejsc za chwilę będziemy zamykać seminaria będziemy dołączać do seminariów większych diecezji metropolie prawdopodobnie, a i one będą kustosze spada liczba zawieranych małżeństw sakramentalnych i to wszystko się dzieje to nie jest także nie tego nie widać dodatkowo to jest proces też obiektywny i w dużej mierze pozytywne, ale on wpływa na inne wybory polskie kobiety są dużo lepiej wykształcone od polskich mężczyzn dotyczy również kandydatek do zakonów są dużo bardziej wyemancypowana i nie chcą odgrywać już tej roli którymi przepisywała XIX-wieczna wizja chrześcijaństwa, bo nie tylko katolicyzmu rodziny, a skoro nie są to szukają czegoś nowego czy kościół jest atrakcyjnym miejscem do realizacji tych innych planów ma w Polsce przynajmniej, bo to jest bardziej skomplikowany na świecie na tym etapie nie jest 19 wieku dziewczyna trafiła do zakonu szczególnie ci chłopcy uczą się realnie ma cytowała z 8 i była miała dużo więcej wolności często przy wszystkich ograniczeniach tego modelu życia niż, gdyby została na miejscu dokładnie tak samo chłopa, który do seminarium w tej chwili już żaden awans w związku z tym nawet kapłaństwo nie jest awansem społecznym przejmie większości większej części Polski wszystkie zjawiska zachodzą błyskawiczna laicyzacja konsumpcja wzrastająca zamożność emancypacja spadek liczby praktykujących z roku na rok spada i biskupi to widzą jeśli to widzą to mają jedną z 2 dróg albo głęboko zastanowić nad źródłami tych procesów albo złapać się za bitwę z nazwiskiem Jarosław Skoczeń albo złapać za brzytwę z nazwiskiem kończy nawet zjawiskiem określanym zjednoczona prawica i powiedzieć sobie oni nas uratują, bo wprowadza do szkół jeszcze więcej Jana Pawła II, bo wprowadza do szkół lepszą wersję historii, bo będą pilnowali, żeby ideologii LGBT plus kup los się nie pan szyła i załatwił to znana odpowiedź brzmi Otóż nie załatwił, ponieważ większość tych zmian to nie jest kwestia, o których mówimy to nie jest kwestia propagandy tylko to są zmiany bardzo głęboko sięgające struktury myślenia struktur komunikacji nie także powszechnej globalizacji, która nas dotyka także naprawdę wzrastającego dobrobytu, ale także tego żyć młodzi ludzie, którzy w tej chwili wchodzą mad również jesteśmy dziećmi zupełnie innych mediów wcale nie telewizji większość młodych ludzi w ogóle telewizję ogląda związku z tym przekaz telewizyjny z ich perspektywy w ogóle istnieje jest istotny, jeżeli skupi sądzę, że prezes TVP wpłynie realnie na postawy młodzieży religijnej co znaczy, że kompletnie nie rozumieją młodzież nie wie rzucono ogląda nas dla nich wiadomości w ognistej notabene faktycznie istnieją, żeby nie było nie jest także istnieje U2 albo jeszcze inne, kto jeszcze inny model komunikacji do polskich kresach oni próbują chwycić tej brzytwy nic im to nie da mało tego pewne procesy przyspieszy, bo jak to napisał, kiedy ten młody katolicki publicysta procesor jedno kremówkę za daleko nigdy się dobrze nie kończy, bo rzeczywiście jest tak, że niezależnie od tego, że bardzo wiele się z bardzo wielu księży w ogóle się nie interesuje polityką to ci, którzy interesują sprawdzają się zajmują to zajmują się nią taki sposób ta, że wrażenie jest takie, że mamy do czynienia z przybudówką partyjną, a tak się składa Rzeczpospolita kościelna ta tak się składa, że młodzi ludzie bardzo lubią bardzo często nie robią władze Chin co lubię to zazwyczaj są mało przywiązani do wartości w Ursusie za wiążą z władzą jak zmieni władza to mogło zmienić również zestaw swoich poglądów to jest problem kościół słabnie i żeby samemu przed sobą usprawiedliwić to, że słabnie czasem z własnej winy i żeby spowolnić ten proces chwyta się brzytwy i w efekcie przyspiesza procesy i zwiększa siłę i znaczenie już nie powolnej laicyzacji do tej pory Polska realizowała bolesnej dla przyznała się wcześniej nasi zaczęło 6 Zobacz do czasu wpisu alei zwała się na miękko na takiej zasadzie trochę, parafrazując innej laicyzacji niż taka, że reszta będzie chodził rzadziej do kościoła potem jeszcze rzadziej, a potem to będzie wszystko jedno nie było w tej chwili widzimy jeszcze nie bardzo mocno to myślę, że to jest przygrywka jeśli będzie mocniej, bo może nie będzie, ale widzimy jednak taką laicyzacji nie tylko szybszą, ale również wiążącą się z takim głęboko obecnym zawsze w Polskim katolicyzmie antyklerykalną nutą, ale wcześniej antyklerykalna nuta była często łagodzona przez religijność jeszcze nie swoich rodziców czy dziadków przez taki szacunek dla nich coś się łagodzi pewne rzeczy rozwinęła i internetem taki, że część zginęła w tej chwili tego szacunku już jest coraz mniej, a te wątki są coraz ostrzejsze 7 rzeczywiście mogą też ze zmianą modelu komunikacji to jest osobna kwestia, ale nie pomaga w tym procesie powiedziałbym tak silne zaangażowanie prymas Polak nie ma nic dogadania w tej kwestii odejścia z pracy żadnej sprawie prymas będzie tragedia pamiętajmy, że prymas jest funkcją czysto honorową tak samo Senat funkcja zobowiązuje patrząc na naszą sakralnej czy my patrzymy się na funkcję prymasa z perspektywy najpierw uprawnień państwowych, jakie miał czyli, żeby interesem najważniejsze uprawnienia kościele tylko państwowe to było dawno później zapominamy, że mieliśmy czas mieliśmy 2 prymasów i oni nie zawsze się ze sobą zgadzali to jest druga Rzeczpospolita prymas Polski prymas Królestwa polskiego pozostałość rozbiorów i potem patrzymy się na mnie z perspektywy jednak wybitnej osobowości, jaką był prymas Tysiąclecia kardynał wyszedł wszystkich i zapominamy, że nie tylko był osobowością, która czasami działa wbrew całemu episkopatowi, ale miał również szczególne uprawnienia od papieża to znaczy jego umocowanie prawne po pierwsze, było w Starym kodeksie prawa kanonicznego, gdzie prymas jeszcze znaczy trochę więcej, ale po drugie, oni uprawnienia poza tym, żeby prymasem był również nuncjuszem apostolskim w Polsce wizytatorem apostolskim do spraw zakonów i miał jeszcze inne rozmaite kompetencje powierzone jemu personalnie przez stolicę możliwościom, czyli de facto miał dużo większą władzę niż jakikolwiek inny biskup w Polsce to nie znaczy, że rządził pamiętajmy, kiedy zamknięto większość biskupów zostawiło pamiętajmy, że także za jego późniejszych, kiedy zdobył autorytet wielką wielką akcję, jakim było Milenium chrztu Polski to również byli biskupi, którzy traktowali go powiedziałbym no z przymrużeniem oka na terenie swojej diecezji biskup wziąć prymas możemy coś zasugerować, ale władzę nad nim nie ma takiej wprost nawet Wyszyński nie miał prymas Polak nie ma żadnej władzy nad żadnymi innymi skupem poza swoim pomocniczymi tak jest na terenie archidiecezji gnieźnieńskiej pamiętajmy wreszcie, że aż do czasów ówczesnego prymasa trwa kardynała Glempa to sama diecezja prymasowska była dużo większa, dlatego że prymas scen wiązały się 2 diecezje archidiecezja Gnieźnieńska, gdzie znajdują się relikwie Świętego Wojciecha i kustoszem tak naprawdę to jest główny powód, dla którego co robi prymas jest kustoszem relikwii i archidiecezja warszawska dużo większe byłoby archidiecezję niższe w tej chwili nie, bo to było przed podziałem administracyjnym z początku lat dziewięćdziesiątych, a nawet terytoria miał ogromną władzę w tej chwili prymas jest zwierzchnikiem diecezji bardzo zasłużonej bardzo historyczny, ale ze stolicą w pięknym, ale niedużym, czyli symbol mieście symboliczne, czyli ma tylko symbolicznie po drugie, podzielono to władze, bo prymas jeszcze wtedy też przewodniczącym konferencji Episkopatu Polski, ale w tej chwili nie jest przewodniczącym jest w tej chwili metropolita poznański, ale wiem, że wcześniej metropolita przemyski nie, więc no w ogóle układ władzy jest taki, że tak naprawdę nikt na polskim kościołem nie panuje, ale moim zdaniem większym problemem niż Lukasa moje zdanie to zdanie główne nikt nad polskim kościołem panuje, ale udzielne Księstwo to są ludzie, ale tak wygląda specyfika kości, ale problem jest inny problemem jest to, że nie ma też kogoś takiego, kto mógłby się stać autorytetem nawet jeśli nie dla wszystkich punktem odniesienia to przynajmniej dla znaczącej części nie tylko wiernych kardynał siedzi cicho w domku kardynał Dziwisz no zobaczymy co się wydarzyło koordynowała Dziwisza jest bez znaczenia, jakie kontrowersje jeszcze wyjdą wydano ją kardynał Dziwisz w tej chwili nie ma kompletnie żadnego znaczenia potem, że może zaszkodzić wizerunkowo to jedno ze stron może zrobić władza nie ma żadnej z emerytowanym mamy kilka wyrazistych postaci, ale one są nawet jeśli tego wprost mówią na wyraźnej kontrze do siebie mamy oczywiście arcybiskupa Jędraszewskiego metropolity krakowskiego, który jakimś dziwnym trafem, choć Skra jest stolicę kardynalską powinien mieć karty na lat nie ma karna lat i SLD 11 wizja 1 kierunek zresztą bardziej słowny niż niższa nie widać jakiś głębokich zmian w tym kierunku archidiecezji krakowskiej kardynał arcybiskup Jędraszewski gada czasami no rzeczy straszne, ale ostatnio tak jak ostatnio tak jak, odnosząc się, cytując kompletnie bez zrozumienia kontekstu słowa zupełnie innego momentu zupełnie inny temat o kobietach niepłodnych, widząc gigantycznego problemu społecznego, jakim jest niepłodności dramatu bardzo wielu małżeństw bardzo wielu starych bardzo wielu kobiet przede wszystkim, jakim jest niepłodność jest jakby jedno królestwo drugi Królestwa na drugim końcu to jest arcybiskup Dzięga ostatnio częściej niż, ale też, jakie wyda list to wyda mamy z drugiej strony też będzie mówić tylko 1 stronę arcybiskupa Grzegorza Rysia, który mówi innym tonem i trochę inne rzeczy, ale jeżeli chodzi o działanie od niej widać jak i zdecydowanie odmiennych średnimi postępowanie, ale mówimy trasa działaniu jako biskupa radykalnych zmian w archidiecezji łódzkiej czy nawet powierzonej mu jakiś czas diecezji Kaliskiej nie widzieliśmy, ale mówi inaczej to trzeba oddać też inne inny tembr głosu inne inny model przekazu być może bardziej na pewno trochę bardziej trwające jednak do ludzi niższe niż te połajanki i mamy grupę biskupów mamy kilku biskupów pomocniczych, którzy mówią osoby zaś biskup Alba to jest biskup na wasze niemal zawsze Damian Muskus z Krakowa pomocniczy czasem mówiący trochę mocniej Suszko biskupi pomocniczy no jeszcze kilku można by wymienić na tej liście tylko, że biskupi pomocniczy już w ogóle nic nie mogą co w naszej no nic nie znaczą mogą powiedzieć wypowiedzieć się dla mediów natomiast nawet w diecezji nie podejmują żadnych kluczowych decyzji mamy ogromną rzeszę biskupów liczących albo już skazanych na milczenie pamiętajmy i to się zmienia i to także jest powód dowód słabości powód, dla którego część biskupów się chwyta relacji z państwem no cóż mamy sytuację, w której biskupi, którzy jeszcze do niedawna część polską nie tylko kościołem, ale również częścią Polski np. arcybiskup Głódź mamy trochę zapominamy o tym, że to nie jest gwiazda ostatnich lat się znakomicie dogadywał także z postkomunistami z SLD także za armią swoje wspomnienia z nim, ale Aleksandr Aleksander Kwaśniewski całkiem nowego wybronił ustami jakiejś okazji jeszcze zaocznie w dziele w rozmowie z rozmowy ze mną wspomina to te podjęto tak tak ja pamiętam jeszcze go oskarżono arcybiskupa oskarżono o mobbing w diecezji to Aleksander Kwaśniewski, że taki dobry człowiek taki sympatyczny dla prezydenta nie są politycy, którzy uważają, że byłby świat byłby świetnym pierwszym sekretarzem partii, gdyby no, więc umową, ale stworzył ordynariat polowy dogadał się w Gdańsku, umarzając większość długów archidiecezji, które zaciągnęli sukcesu miejscowość prezentowane są kilkakrotnie dzwoniłem do kardynała Dziwisza proszę go, żeby arcybiskup łódzki obejmował archidiecezji gdańskiej nie ugiął się kardynał Dziwisz nic nie zrobił i arcybiskup Głódź wtedy, bo miał pan jedenastym dobrze jeśli będą miały w tym roku został arcybiskup oczywiście dlatego to jest mówi, że miał doskonałe relacje z politykami i zakład może z Lechem Wałęsą nie miał, ale z wieloma innym mieście dokonują się układ miał świetny układ w Watykanie jako były pracownik spotykać, ale zwrócił uwagę do budżetu naprawdę ogromnie dużo dopowiedzenia w kościele, ale również wpływa na politykę był jednym z ojców porozumienia z Samoobroną, o czym się często zapomina i Teresę wszelkie prawa wjazdu do własnej diecezji no to jest jednak upadek ogromny można powiedzieć jest tylko symboliczna kara zgoda, ale dla osób, które były tak wysoko także takie symboliczne kary mają znaczenie, a nie jest przecież 1 metropolita tak ukarany krótko przed śmiercią karano inną legendę to niewątpliwie legendę z ogromnymi zasługami także dla Polski, czyli kardynała Gulbinowicza mamy biskupów Janiaka biskupa nie teraz prawdopodobnie na tym się skończy ono w tym, że politycy strony rozmowę nie wszyscy, ale poza protokołem poza graniem mówią kardynał Gulbinowicz wszyscy wiedzieli uregulowane nowość, ale na to są wszyscy widzieli, ale nikt nie powiedział wszyscy wiedzieli, że on trzęsie tym układom homoseksualnym w Polskim kościele ale, toteż bowiem tak no to nie jest żadne zaskoczenie, bo pamiętajmy, że o tym, że arcybiskup PS, kiedy wracał do Polski wraca za karę za swoje nieodpowiednie zachowanie wobec innych duchownych czy kleryków zależnych od niego wszystko widzieli, że jest nie tylko, że jest homoseksualny, bo to ostatecznie nie jest główny problem tylko główną różnicą, że wykorzystuje swoją władzę i wykorzystuje swoich podwładnych wysłano do drugiej sesji trybu wiadomo, że będzie mógł robić, żeby go ukrócić to go przysłano do innej diecezji jak opowiedzieć jeden z polskich biskupów na po torze w Poznaniu też nie pozwolę za długo trzęśli rzeczywiście nie pozwolono, ale ostatecznie, ale ostatecznie nikt nigdy go nie ukarano tak naprawdę i co więcej nigdy nie ukarano tych, którzy go także wśród biskupów, którzy oferują w katedrze no ale rozbiera na Mariackiej na pogrzebie nie 18 i Nowodworów na pogrzebie to jesteś jednym z pierwszej zaległym zamieszkane co zbierał podpisy w obronie arcybiskupa speca, kto zbierze tutaj noc szanował obecnie metropolita krakowski arcybiskup Marek Jędraszewski wówczas biskup pomocniczy tejże diecezji, kto nie przekazał listów ojcu Świętemu 5 polskich biskupów zostało ich nie przekazali papieżowi musiał zrobić buta poprzez Wanda Półtawska przekazała dziękuję nie chcę w tej chwili wymieniać to są rzeczy są też znane, bo tę listę tych biskupów znana, ale większy czy znacząca część ich nie żyje, więc nie mogą się nawet tłumaczyć na prom koron arcybiskup Głódź ukarany przed śmiercią Gulbinowicz ukarany trawa ukarany Janik oraz co z tego to oznacza, tyle że to, że ktoś się czy miał ważną funkcję w Polskim kościele czy wciąż czasem politykami nic nie znaczy z dnia na dzień może się okazać, że jednak dawne winnego dopadną to nie jest tak, że tylko tych 5 ma coś co niekoniecznie chciałby, o czym nie koniec chciałbym mówić dosłownie kilka kilka dni temu ze szkół wynika z jakich, ale podał się do dymisji z rozmaitych urzędów w episkopacie arcybiskup Wiktor Skworc no i pytanie, dlaczego może z przyczyn zdrowotnych tego nie rozstrzygam może dlatego, że ma świadomość, że przynajmniej jego zaniedbania w diecezji tarnowskiej mogą sprawić, że zostanie poproszony za chwilę przejść na emerytury, bo to jest najczęstsza forma nie kary mamy jeszcze przed kilku innych niektórzy kilkunastu innych biskupów, których toczą się rozmaite dochodzenia mamy biskupa, którego toczy się dochodzenie sprawstwo takich czynów, czyli biskupa składania nie z Krakowa, więc to nie jest sytuacja dobra dla kościoła raczej dowodzącego słabości no i perspektywy mówi o kościele hierarchicznym i perspektywy części ruchu dobrze mieć dobry układ z politykami może to oni się nie przyczepił możemy sami Orzesze nie będą ich media się nie szczepią zawiedli się trochę, bo okazało się to jest nam bardzo miłe zaskoczenie ja bym, chociaż znam profesor lotniczego od dawna to nie poczucie, że jego działania będą w dużej mierze pozorowane, ale jednak na tym etapie domaga się bardzo twardą od biskupów od diecezji rozmaitych dokumentów łącznie zasłaniają rozmaitymi rozstrzygnięciami prawnymi zobaczymy w tym King Kongu prawnym wygra, ale przynajmniej domaga się myślę, że hierarchowie też myślę, że prof. Miedź będzie pozorował o, ale eventach nie tylko nie bardzo cieszy dlatego myślę, że to jest 3, który spotkał z ofiarami uczciwie czy klub przez lata pracował z niepełnosprawnymi i usłyszał głos i to bardzo zmienia perspektywę bardzo pozytywnie wpływa i to się zaczęło dziać, ale też wzmacnia sytuacji kościoła swoim tak te wzmacniające się symbolicznie relację mówi głównie symboliczne to jest raczej świadomość słabnięcia niż słabo niż świadomość Rosjan co oczywiście nie musi wcale przecież ludzi, którzy nas z różnych powodów prezentują inne opcje światopoglądowe niż moja i naszą wściekli na to że, że coraz więcej coraz mocniej się mówi o pewnych rzeczy natomiast ja tak jeśli ktoś sądzi, że więcej, że uznanie biblistyki z osobną gałąź nauki zależy od tego czy słuszne z perspektywy naukowej czy nie albo wprowadzenie studiów nad rodziną albo więcej Jana Pawła II na liście lektur może cokolwiek zmienić w procesach realizacyjnych albo nie widzi świata wokół siebie albo jest bardzo naiwnym moim zdaniem laicyzację można mierzyć Czarnka to znaczy to za chwilę będzie główne główne metrum laicyzacji w Polsce to znaczy czy dziś dzieje się 10 banków na rock czy może 30 czajników na rok te działania tylko przyspieszają proces okresu tak to i tak by zachodziły, ale naprawdę nie pokazują siłę kościoła i naprawdę nie służą panią od sześćdziesiątego dziewiątego roku 1032 lata minęły od osiemdziesiątego dziewiątego roku, kiedy kościół był realnie silna, kiedy to przed wyborami 4czerwca Lech Wałęsa Bronisław Geremek kilku innych polityków Zbigniew Bujak m.in. spotkało się na długiej rozmowie z prymasem Glempem mam tam ustalali jak wybór nowej analizy wyglądały z 1 strony z drugiej strony Glemp wskazywał na co zwrócić uwagę, że trzeba walczyć o życie poczęte jak uprawiać politykę to była normalna polityczna polityczna rozmowa wtedy kościół musi minąć 32 lata jesteśmy są zgodni co pan mówi jesteśmy kościół Polski jest nad przepaścią znajduje się będzie inaczej znajduje się jeszcze cały czas na wzgórzu, ale ta kula śnieżna spadania dusze rozpoczyna jesteśmy na początku tej tego procesu co się wydarzyło po pierwsze, szachowej sobie zupełnie jasno, że na siłę kościoła w tamtym momencie poza niewątpliwymi zasługami kardynała Wyszyńskiego i drugiego nieobecnego naszej rozmowy, czyli Jana Pawła II wpłynęło również to, że po pierwsze przez komuniści przesunęli granicę czy Stalin przesunął granicę i Polska stała się krajem Mono etnicznym w dużej mierze Mono wyznaniowym po drugie, że przecież Polska już przed wojną była krajem, w którym głos kościoła w istotny, ale wcale najważniejszy minister z sanacyjnym politycy bardzo często nie byli katolikami ani Polska lewica nie była katolicka żaden cudowny sposób i ani nawet jeszcze przed odzyskaniem niepodległości w latach osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku narodowcy nie byli specjalnie katolicy też potem zmieniło oczywiście parcia Stronnictwo narodowe czy państwa demokratyczne różne były nazwy historii stało się bardziej taką partię katolicką PESEL wtedy najbardziej katolickie w ogóle to bardzo antyklerykalne ruchu więc, więc tamtym czasie mieliśmy zarówno język lewicą już religijnych, którym mówiliśmy o Polsce i problemach jeśli język prawicowy, który czasem odwoływał się do religijności, ale też dalece nie zawsze to było potrzebne i potem przychodzi komuna i generalnie krew Hitlera potem Stalin jego następcy likwidują to prawicową część intelektualnej kadry polskiej często katolickiej, ale nie tylko ja ją biorą pod but w postaci stowarzyszenia państw albo ją mordują i pozbawiają kompletnie znaczenia natomiast tą stronę lewicową pacyfikuje też mordują albo, bo to też zdarzało pamiętajmy to nie jest także socjaliści nie byli mordowani przez komunistów byli albo ją kompromitują nasze zmuszają ją do wejścia w struktury polskiej zjednoczonej partii Robotniczej i generalnie cały język lewicę potem zachwyciła też realne w części opinii publicznej stalinowskim, ale powoli zastępuje kompromitację kolei ludzie tego odchodzą pojawią się lata siedemdziesiąte kilka takich postaci zarówno sprawy, jaki z lewej strony dzisiaj się powiedzie strony, jaki znałem wtedy to była to samo środowisko opozycyjne tylko jedni wywodzili się z rodzin nazwijmy je chińskich laickich często komunistycznych po prostu, a drudzy wywodzili się z rodzin często katolickich, które jakoś tam się lepiej lub gorzej ustawił jako znalazł swoje miejsce i nagle się okazuje, że nie mogą ze sobą rozumie, jakim symbolem są z 1 strony z tej strony laickiej też kościół lewica dialog Adama Michnika z listą rodowody niepokornych Bohdana Cywińskiego okazuje się, że możemy współpracować zależnie od wszystkich różnicy przeciwnik jest wspólnym przeciwnikiem jest państwo totalitarne komunizm i ta współpraca też nie wszędzie tak samo nie zawsze tak samo dobrze zrozum z tymi oporami po obu stronach to nie jest tak żony znikły, ale trwa do roku osiemdziesiątego dziewiątego wchodzimy w przestrzeń, której wszyscy łącznie z ludźmi lewicy głębokiej lewicy mówił językiem chrześcijańskim, że nawet jak mówią rzeczy mają inną rację w Polsce to wszyscy posługują się tym samym językiem Jacek Kuroń mówi o sobie jestem chrześcijaninem, choć nie wierzy w zmartwychwstanie Adam Michnik do tej pory czasem mówi 1 głosem z Jarosławem Kaczyńskim mówi nie ma innego światopoglądu innej moralności chrześcijańska, które mogą połączyć Polak w ostatnim wywiadzie temu mówi dokładnie to samo, dlaczego nie, dlatego że że jest katolickim fundamentalistą tylko dlatego, że to go ukształtowało i myślę, że na początku lat dziewięćdziesiątych to było dość trafne rozpoznanie nie było innego wówczas mocnego światopoglądu nawet niejako światopoglądu mocnej narracji, dzięki której można było uprawiać politykę niż chrześcijańska stąd zarówno Unia wolno nie demokratyczna na początku jak i PC bardzo silnie się odwołało wartości chrześcijańskich, chociaż na różne sposoby jedni się odwoływali do 1 księży drodze do drogi jedno 1 zakupu chodzi o kościele teraz rząd nadal jest tylko trochę bardziej przykrycia i stąd wtedy brała ta potęga no oczywiście, żeby nie tylko politycy brała się też z tej postawy tych 2 potężnych jednostek typu więcej było tych jednostek, ale nie, czyli po pierwsze, prymasa Wyszyńskiego po drugie, Jana Pawła II, który nawet jak Polski kościół co zepsuto przyjeżdżał wszystko swoim swoją charyzmą swoją osobowością swoją zdolnością mówienia i koniecznie tego co Polacy chcieli usłyszeć, ale taki sposób, że to no wyjątkiem była taka za 0110. pierwsze roku była mocno krytykowana, ale później generalnie udało się znaleźć taki ton który, jakby ratował wszystkie te wady, ale mieliśmy jeszcze 122 i powiedział, że przy tym dziewięćdziesiąty pierwszy mną ruchem tytanu nuncjusza Kowalczyka o to czy wyciąga politycy powinni wyciągnąć zajął się ustawą antyaborcyjną coś powiedział nie teraz już nim to jest politykę poczekamy już jako drugi wyjedzie dzień czy noc Szyszko walczy to moim zdaniem były postaci, które oczekują szansą na rozmowę osobną dużą biografię, bo jego wpływ na różne rzeczy był tak zmiany pogody na politykę, ale też na kształt personalny polskiego kościoła, kto nie był to nie był spór, który byłby specjalny klub tak to jest łagodnie to sytuacja pokazuje jak i okresowe jakoś tam polityki teraz i teraz mamy to 30 lat tam 62 lata od tamtego momentu po pierwsze, pojawiło się pokolenia, które już mówią tym samym językiem po drugie, pojawiło się mniej lub bardziej głębokie często bardziej, a czasami mniej głębokie próby stworzenia jednak laickiego języka do opisu rzeczywistości politycznej czy do wyjaśnienia swoich nie poglądów czy zakorzenienia swoich poglądów moralnych, więc sytuacja się zmieniła bardzo głęboko obsługi weszły głęboko pod kultura i w tamtym czasie w takiej formie tak głębokiej nie było zmieniły się modele modele komunikacyjnej i ile w tamtym czasie w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych było kilka takich jednostek, które miały wizji potrafiły realizować to był prymas Wyszyński to był ksiądz Franciszek Blachnicki nie to było do pewnego stopnia, ale również ksiądz Jerzy Popiełuszko no to oczywiście Jan Paweł II o tyle w tej chwili postaci na taką miarę to nie jest tak, że nikt nie ma żadnej wizji nikt nic nie chcę robić, ale postaci na taką miarę nie ma i nie ma się nie od roku czy 23 tylko dekadę może dłużej jeśli jest taki, że te nowatorskie w latach dziewięćdziesiątych osiemdziesiątych pomysł już przeżył już są nowatorskie natomiast nikt tak szeroko zakreślił pomysłów nowych, które próbowały nawet jeśli nie zatrzymać do pewnych procesów na tym etapie nie da zatrzymać, ale spowolnić ograniczyć poszukać wyjść z nich to takich pomysłów się nie rzuca ograniczamy się do kultywowania pielęgnowania tego co było tylko, że to nie jest metoda na odbudowę czegokolwiek, a w ostatnich latach rzeczywiście zaczęło się podcinanie pod politykę tylko te procesy, o których mówiliśmy przyspiesza jak mówił wcześniej też trwało to nie jest tak wcześnie go nie było, ale w tej chwili jest bardziej widoczne po pierwsze, dlatego, że media zdjęły parasol ochronny kościoła w latach 90 jeśli na początku lat dwutysięcznych nad kościołem naprawdę był parasol ochronny przez media doskonale wiedziały, który biskup ma jakie problemy, skąd wzięło się tylko na takich obyczajowych mówią, że czasem też książkę wszyscy wiedzieli, dlaczego pan Aleksander Kwaśniewski no był lekko niedysponowany niektórych państw w tym jest egzotyczny Gustaw redaktor Terlikowski niedysponowany był lekko w niektórych miejscach wiedzieli o tym kto jakby powiedzieć kogo nie było obok niego, chociaż był w samolocie na tych uroczy był w samolocie nie było tych uroczystości cementowni to mogło przechowywano przez w telewizji ta już wtedy telewizją rządził SLD, tak więc dlaczego chroniona bardziej w bardzo Aleksandra Kwaśniewskiego, ale z drugiej stanowi ona też biskupów były różne nagrania, które były nie puszczano tego takie były decyzje we wszystkich mediach podkreślmy nie tak, że tylko prawicowe wtedy lewica robiły dokładnie to samo w tej chwili nie ma tego parasola i dobrze, czego niemożna mawia się jednak chronią no i w tej chwili w tej chwili tak, ale to już od 2016, a tak ale, ale zanim, zanim jeszcze Kurski to były najmniej chroniło tak powiedzmy na rozbicie w tej chwili chronią natomiast nie ma powrotu tamtego modelu nawet nawet 26 sesji rozłożyć z powrotem ten parasol to się różnie rozłożyć, ponieważ ogromna większość Polaków swoją wiedzę na temat życia społecznego nie czerpie z chętnie czerpie z mediów publicznych tylko czerpie z internetu także mediów społecznościowych i tam się nie da zatrzymać przepływu żadnych informacji nie da się nic zablokować nawet jeśli informacje są nie zweryfikowano i niesłuszne to i tak znajdzie się ktoś, kto opublikuje prosty przykład słynna historia z biskupem czają i oskarżeniami wobec niego przez historię chodziło odnajdzie to medium od lewej prawej strony żaden dziennikarz nie zdecydował i opublikować, bo ona była mało wiarygodna naszym brakowało jej medialnego uzasadnienia takiego procesowego zwyczajnego uzasadnienia no to znacznie polityk, który ją zrobił konferencję prasową i wypuścił to pokazuje, że nawet jak coś wierzy jeszcze może złożyć z powrotem kończył oraz czy, dlaczego pani posłanka zdecydowała go publikować może to jest taki model jej przypadku mimo niewątpliwych zasług wobec ofiar w tej chwili napędzają bardzo taki silny czas czasami zachowuje się tak powiem ostrożnie nie chcemy podejrzanych jednostek, jakby napędzał głównie antyklerykalny taki taki syndrom polityczne znaczenie niekoniecznie poszukiwania prawdy także trudnej dla kościoła, ale czasem taki odruchu jak można można biskupowi przełożyć to przyłożę nawet jeśli tego nie sprawdza w efekcie raczej zaszkodziła sprawie niż pomogła, dlatego że w tej chwili można można zobaczyć takich historii dodaje składowisko przeniesie zachował w tej sprawie modelowo znaczącym konferencję prasową odpowiedź itd. trafiło na blisko okresy poradził zamiast udawać, że nie ma tematu, bo temat jest po prostu na niego odpowiedź, jakie to co pan przewiduję powrót do małego kościoła po do korzeni i budowanie na tych ruinach nowo czy ja, choć tak wszyscy mnie pytają jak przewiduje przewiduje na razie kula śnieżna będzie zjeść w dół o końcu powinno już tak, ale co no powiedzmy sobie jutro, o ile to może trwać 1520 lat nawet może mniej szczęścia w stanach Zjednoczonych mamy już będziemy żyć koniec będzie taki, że nasze dzieci mamy dzieci hodowcy szkło będą żyły winnej Polsce w innym kościele radykalnie innym kościele radykalnej innej Polsce w jakim no to się w kościele oraz złoty Donek odpisu w takim kościele to, żeby statutu i 6 spoczywały na kościół na świecie no tak się składa, że zmiany, które wprowadził papież Franciszek przyjął się komuś podobają czy nie są znaczącym stopniu nieodwracalne no nie ma takiego prostego powodu do powiedzenia no nas przepis może nic już nie obowiązuje on już jest i dużej części kościołów zachodnich, ale nie tylko wyciągnięte z niego wnioski nie zawsze takie jak papież Franciszek, ale wyciągnięto i w związku z tym mamy cały kościół, gdzie osoby rozwiedzione nowych związkach już przystępują do komunii świętej mamy też takie diecezje właśnie kościoła, który na tej samej podstawie napisy tego samego przepisu do komunii świętej przystępują także osoby związkach jednopłciowych tras czy to jest zmiana nieodwracalna trudno się obrazić papieża, który powie teraz odwracamy to wszystkim ważne nie obowiązuje już udzielonych no teraz przejść do drugiego elementu ponad połowa kardynałów elektorów jest mianowana przez papieża Franciszka pisał papież Franciszek nie chce być bardziej skomplikowana historia, ale papież Franciszek ma 1 zasadę, która różni od poprzedników Jan Paweł II czy ponad 16 czasem opóźnia przyznanie karty na lato biskupowi z tym się nie zgadzali, który był tzw. stolicy kardynalskiej, ale zazwyczaj ostatecznie Canaletto otrzymywał w związku z tym nawet jakby należał do nurtu progresywnego ten spór w kościele się toczy przynajmniej od czasu Soboru Watykańskiego drugiego to w końcu w tym kardynałem z ustawą o życie uwaga nowe często się do Watykanu tam otaczał papieża, czego przykładem skargę Walter Kasper, który przecież swoją karierę w dużej mierze prowadził z czasów Jana Pawła II w tej chwili głównym doradcą jeden z głównych doradców czy był bożków Invest mocno starszy pan, ale był jeden z głównych doradców papieża Franciszka takich nieformalnych myślę, że podział UE nie będzie żadnych stolic kardynalskich teraz decyduje papież, kto będzie kardynałem mianował bardzo dużo kardynałów takich krajów, które nigdy wcześniej karnego miało to z Japonii jakaś taka decyzja, która liczy mniej więcej tylu wiernych ile jakaś taka większa Polska parafia to jakiś innych krajów azjatyckich to z Afryki okresach z 1 strony jest proces absolutnie zrozumiałe kościół katolicki nie jest już kości Zachodu trzeba ich do Kolegium kardynalskiego, czyli do kart Kolegium wyborców wywierających papieża wprowadzać ludzi z innych regionów kościół, ale z drugiej strony to pozwala przyznać kartele w tym wszystkim, którzy no nie reprezentują tej linii nie jest przypadkiem, że kartelami w stanach Zjednoczonych zostali wyłącznie arcybiskupi dość progresywnych poglądach ci, którzy mieli konserwatywne nie są kardynałem czy papież ma to prawo zrobić ma prawo, ale oczywiście wpływa na to kto będzie następnym papieżem jeśli ktoś sądzi, że przyjdzie nowy Wojtyła albo wyraz Singer konserwatystą uważał myślę, że jest naiwny myślę, że może być tak to jest oczywiście bardzo ostrożny wniosek należy na tle następnego papieża papież Franciszek będzie raczej konserwatystą po drugie, za naszą zachodnią granicą toczy się proces synodalny nawet jeśli Watykan trochę go stopuje to w jego trakcie stawie została padają pytania fundamentalne zakres władzy biskupiej jej ograniczenia w rolę kobiet w kościele o model kapłaństwa, jakim będziemy mierzyć także zmiany związane z etyką seksualną i nawet jeśli uważamy, że propozycje odpowiedzi, jakie na te pytania proponują katolicy niemieccy część katolików niemieckich są złe to pytania są dobre i trzeba będzie na nie odpowiedzieć i kościół już na niej w stanach Zjednoczonych we Francji we włoszech no i w Niemczech na różne sposoby odpowiada kościół w Polsce na razie się wstrzymał dyskusji włączył się polityką po prostu albo zajmuje się udawaniem, że u nas nic nie zmienia zmieni się jak wszędzie zmieni się choćby, dlatego że nie da się utrzymać sytuacji, czyli po 1 stronie Odry mamy jedne reguły po drugiej stronie Odry mamy drugi reguły szczególnie w sytuacji, kiedy wszyscy jeżdżą wszędzie wystąpimy z Unii Europejskiej, ale nawet wystąpić ludzie myślę, że to nic takiego się nie straciłem po prostu te zmiany wejdą to jest groźniejsze zmiany wejdą do polskiego kościoła bez żadnej dyskusji wewnątrz polskiego kościoła okresu sensowne, które czas zmienić tak, żeby lepiej te dały naszej tożsamości pamiętajmy mamy zupełnie inny model kościoła niż kościół Niemiec po prostu jest, nawet jeżeli widzimy, że pewien model kapłaństwa się zmieniło to nie musimy przykleja się rozwiązania z kościoła niemieckiego, że w dużej mierze z przyczyn prawnych ksiądz z urzędnikiem państwa dostaje pensję od państwa stoi czy leży tam 4000EUR, proszę bardzo, zostaje jako proboszcz jako wikariusz trochę mniej a jakie zwykle samo dostaje wylewu proboszcz ewangelickiej tylko zostaje więcej, bo tam jest podatek tzw. bykowe w związku z tym kawaler bezdzietny płacić niższe podatki o właśnie trochę wyższe podatki, więc trochę więcej zostaje proboszcz ewangelickiej w wymarzonej dzieci zazwyczaj też nie musi, ale zazwyczaj ma więc, więc co się zmieni bardzo głęboko to nie jest także, że ten proces możemy zatrzymać po drugie, nowelizacja, choć i teraz się nie pójdzie nasze pokolenie jeszcze politycy zazwyczaj nie zawsze, ale zazwyczaj ma jakieś doświadczenie kościoła, ale pokolenie naszych dzieci to już jest pokolenie, które często tych relacji miało w związku z tym oni nie będą dla nich naturalnym punktem powrotu w kryzysie w jakiej sytuacji dramatycznych scen nie będzie kością będą szukać odpowiedzi zupełnie nie będzie, gdzie indziej do kogo tak, bo nie ma doświadczenia tego Boga no wreszcie jesteśmy na początku procesu ujawniania skandali seksualnych i innych związanych z polskim koszem nie na końcu nie w połowie tylko na początku dlatego powiedziałam o kardynale Dziwiszu w związku z tym, że rzeczy będą się działy, więc 20 będziemy żyć zupełnie innym świecie zarówno politycznie, jaki kościelny mogę powiedzieć jedno moim zdaniem jest niemal pewne Rzeczpospolitej kościelnej w tej rzeczywistości nie będzie ja bym chciał tylko tyle i to mogę powiedzieć jako wierzący bardzo chciał, żeby kościół w tej rzeczywistości nawet jeśli będzie mały to, żeby zachował w sobie odwagę głoszenie Ewangelii i żeby starał się wychodzić do wszystkich także do tych, którzy z różnych powodów go nie chcą nie potrzebują także próbował nie, narzucając nic nic nie niczego nie, wymuszając ale, proponując docierać do wszystkich czy tak będzie to wcale nie jest takie proste, bo ostatnio rozmawiałem doświadczeniu zupełnie innym zupełnie na obcych szkół rezydencja danych w Kanadzie to są szkoły, do których chodziły pierwsze ludy my byśmy powiedzieli intuicji i Indianie, ale te ludy pierwotne w Kanadzie, które były 60% wprowadzone przez kościół katolicki świetnie opisana przez piony tak unosi znakomita książka jest bowiem misjonarzem zakonnikiem był tam pracował przez czas oczywiście zbiera potem coś jest historykiem i choć oczywiście po po roku dziewięćdziesiątym zakony zgromadzenia diecezji zaczął przepraszać rewidować swoją politykę natomiast bardzo wielu przedstawicieli tych pierwszych lodów kanadyjskich wina konkretnych osób i konkretnych instytucji kością, czyli kościoła jest tak głęboka, że oni nawet kiedy kościół już rewiduje często zrewidował swoje podejście do kwestii nie chcę nic nic wspólnego oni często długo nie wiedzieć o tym albo nie chcą o tym wiedzieć albo nie wierzył w to, że ta zmiana dokonała się naprawdę inwestorzy o tym mówię tego, że moim zdaniem tym co szczęście będziemy mierzyć z 2030 lat będą się mierzyć niezależnie od miejsca, w którym będą nasze dzieci, bo nie wiem, w którym miejscu będą moje dzieci nic poważne nie może w tej chwili powiedzieć, że to wie, że ma taką pewność, ale będą się mierzyć z tym, że pewne win pewne grzechy pewne bóle pewne zaniedbania pewne zło systemowe, które było także w kościele odrzuci ludzi tak głęboko, że nie będą chcieli mieć nic wspólnego z tą instytucją nawet wówczas, kiedy nasze już głęboko zmieni, a już się zmienia w Polsce jeszcze widać mniej, ale twarzy zapewnią kierunkowych przeproszę widzą, że na razie jest tak pana będą użytego przez zarząd Zieliński mówi, że zajmujący się pedofilią, że czasami po prostu zajmuję zdejmują koloratki pociągnąć publicznym miejscu, bo boi się, że korzystają uderzona Pluty wezwane za właśnie ten wielki, że kościół i w sprawie takiej najsmutniejsze będzie to najsmutniejsze jest to, że bardzo często z winy tych, którzy są wysoko albo za winy systemu toczy się tylko nie dają będą płacić ci, którzy są na dole często siostry zakonne, które naprawdę wykonują ciężką pracę często wobec chorych niepełnosprawnych księża, którzy dziś są w systemie, bo w pewnym sensie jakoś są w systemie to próbują robić to co mogą robić najlepszego co potrafi zrobić najlepszego dla innych ludzi czy wreszcie zwykli katolicy, bo coraz częściej słyszymy takie pytanie jak ludzie wierzący, dlaczego jeśli jesteś w kościele, dlaczego jeszcze nie odszedł politycy bez kości sobie poradzą politycy zawsze okazują faktem jest czy ten model współpracy kościół państwo się skończyło się nieaktualnej już niema im szybciej sobie kościół państwo to uświadomiły 67 może też nie jest tak jak mówił Michnik, że jedynym modelem życia moralnego w Polsce jest katolicyzm mówi to samo akcje Jarosław Kaczyński tym lepiej dla kościoła dla państwa państwo zacznie budować własne systemy prawne i symbolicznej inny kościół zacznie się skupić na tym co najważniejsze na ogłoszeniu Ewangelia oczywiście nie oznacza w naszej sytuacji historycznej stworzyć można to wszystko rozdzielić ojciec Paweł Burzyński w takim za granicą uczestniczył razem z nim dla WP mówił tak po prostu przykład mamy np. masę zabytków czy należą do kościoła choćby katedry nie mamy do tak wiele zabytków z różnych powodów nam się wojny przytoczyły ze trudno sobie wyobrazić, żeby miejsca kresu publicznie dla wszystkich dostępne, które są dziedzictwem narodu nie były jakoś pomaga także z budżetu państwa mamy kwestia poboczna jednak zabytki zgoda ma, ale mamy też kwestię katechezy, która jest kwestią czy religii większości krajów europejskich mamy katechezy ona wygląda inaczej, ale mamy czy religie w szkołach na uregulowanie kwestii finansowych też jest dość oczywiste jak te współ no wreszcie mamy ileś takich dzieł okresu kościelna służył całemu społeczeństwu są ośrodki pomocy społecznej dla osób starszych czy dla osób niepełnosprawnych to jest ileż takich miejsc kosił wykonuje realnie potrzebną społeczeństwu ruch pracę i która powie tak państwo się opłaca tak na zimno wynająć kościół do tej roboty, bo często zrobił wciąż jeszcze lepiej, a przed równie dobrze, ale taniej, bo miłosierdzie nie, bo np. dlatego że nadal są to jednak osoby, które jak, których jedynym zadaniem jest robienie tego tam mają rodzinę AJA związków tam nie ma audytów tania i nie chodzi o to że, że osoby, które pracują w takich ośrodkach mają rodziny kredyty itd. nie robił tego Miłosierdzia miłości jest płyn chodzi o porównywanie chodzi o to mówili, że opłaca nam się także skorzystać z tego jako państwo nie opłaca się zrywać tych relacji w imię jakiejś jakiegoś wydumane go laicyzmu bój we Francji się dorobić dodajmy, że tam się czasami trochę powstałe robi, ale też to robi, więc nie wierzę w to, że nastąpi taki radykalny podział na modłę francuską, ale oczywiście realizacja będzie coraz głębszej coraz szybsza i coraz więcej będzie wrogości w tym wzajemnych relacjach no, chyba że się do środka nie zmieni się katolikiem, więc wierzę cuda, ale też pamiętam, że one się zdarzają nieszczególnie wiedzą powszechną kościół też tak oczywiście 11 Święty powszechny apostolski katolicki 1 się 1 Święty powszechny apostolski kościół Święty tak wierzy natomiast wiążą się przejawia w świecie ma wymiar boski i ludzki ruskie znaczy zawsze plemion grzechem dziękuję bardzo, redaktor Tomasz Terlikowski Rzeczpospolita kościelna Magdalena Rigamonti Rzeczpospolita kościelna Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: RZECZPOSPOLITA KOŚCIELNA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA