REKLAMA

Jarosław. Gdy młodzi jezuici śpiewają dla Turków i Arabów a kamienice przypominają karawanseraje

Babel. Rzeczpospolita Multi-Kulti
Data emisji:
2021-07-16 18:50
Prowadzący:
Czas trwania:
41:12 min.
Udostępnij:

To w tym mieście Włoch kupował kamienicę, do remontu której wynajmował Ormian, a wnętrza ozdabiał perskimi dywanami zaś to, czy ktoś stanie się polskim czy ukraińskim nacjonalistą czasami nie miało związku z jego narodowością. Po wizycie w Przemyślu czas na Jarosław, pełen budynków stylizowanych na islamskie karawanseraje.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Babel, czyli Rzeczpospolita multikulti kolejny odcinek cyklicznego cotygodniowego podcastów każdy piątek po południu witają się Adam Balcer Paweł Sulik jesteśmy w wersji wakacyjnej, czyli Travel Babel Babel Rzeczpospolita multikulti jeździmy po całej Polsce odwiedzam różne miejsca ten, kto słucha świetnie wie że, gdybyśmy pojechali to znajdujemy tam rzeczy świadczące o tym, że nasze społeczeństwo było bardzo multikulti różne wpływy różne religie różne nacje różny Rozwiń » kontekst jesteśmy w południowo-wschodniej Polsce od paru odcinków tak naprawdę naszego podcastu i myślę, że ci, którzy słuchają naprawdę wielu już tam od miesiąca co najmniej jak dobrze liczę są w okolicach Sanoka Przemyśla ja nie wiem czy dalej z tego Sanoka można pływać w przemyśle i nie wiem my pojedziemy do Jarosławia do Jarosławia ze jeszcze jesteśmy troszeczkę przemyślano ruszamy do Jarosławia Babel Travel wakacyjny Rzeczpospolita multikulti zapraszają Adam bardzo e-podpisu opowiadaliśmy wam poprzednim podcaście o roli Przemyśla w historii ukraińskiej i szczególnie mówiliśmy o pierwszy powiedzieć nas tego wieku po tak się kończy na spotka właśnie jak jest bardzo ważnym centrum rozwoju kultury ukraińskiej Przemyśl, ale architektonicznie możecie podziwiać zabytki z przełomu dziewiętnastego dwudziestego wieku tutaj widać bardzo fajnie też właśnie secesję w tej architekturze, bo możecie polecam zwiedzenie Pałacu biskupów greckokatolicki, który powstał właśnie spotkań jedenastego wieku znajduje się przy placu Czackiego 3, więc to jest na pewno 1 punkt niedaleko rynku macie na Rodney bim, czyli dom ludowy znowu zbudowane na początku dwudziestego wieku i oprócz tego jest budynek samego seminarium duchownego greckokatolickiego, który jest przy ulicy Basztowej czy zaznaczamy sobie pałac dom ludowy i seminarium i w tym seminarium tutaj bardzo ciekawa sytuacja, bo pro architektem, który zaprojektował sam budynek też jest przepiękna kaplica na planie krzyża greckiego z pięknymi zdobieniami dekoracją to był Iwan Lewiński, który jest ono wielkim ukraińskim architektem właśnie żyjącym na przełomie 1 i tworzący naszą dziewiętnastego dwudziestego wieku mają państwo macie we Lwowie naprawdę bardzo dużo jego zaprojektowanych przez niego budynków nazywać go takim ojcem huculskiej od Hucułów tego co prawda górali z okolic Kołomyi kluczowy modernistyczny architekt taki właśnie okresu secesji jeśli chodzi o Lwów i Galicję wschodnią m.in. też jego dzieło to jest budynek w Przemyślu tutaj to jest ciekawe mówi szczerze, że to ja strasznie lubię to miasto, ale widzę, że niestety mamy te napięcia jest no są też szczególnie to co najlepsze do nas pani Ania Grad Migała mamy problem z tymi napięciami z tym co wspominała zniszczenie tablicy teraz mam PO-KO pokaże jeszcze inną taką historię wynikający z tych prawda Ano o to, że miasto toczyła się walka tak jak Lwów po pierwszej wojnie światowej tutaj taką postacią bardzo ważną dla Ukraińców urodzoną w Przemyślu związaną z miastem bardzo był Stepan Fedak, który był w rządzie zachodnio ukraińskiej Republiki ludowej, czyli tej właśnie, która chciała mi stolice we Lwowie potem się przyłączyła do Ukrainy on był ministrem aprowizacji i miał bardzo ciekawą rodzinę, bo jego syn Stepan pseudonim smok, który był adiutantem właśnie atamana Petlury, który był naszym sojusznikiem to jest niesamowite 2001. roku we Lwowie dokonał nieudanego zamachu na Józefa Piłsudskiego to pierwsza, a właśnie tzw. mały kraj skuter akt, czyli akt terroru mówią zdrobniale ukraińskiej wojskowej organizacji, z której potem rozwój miła rozwinął się organizacją ukraińskich nacjonalistów OUN następnie ukraińska armia powstańcza UPA tak to jest bardzo ciekawe, że ona łosie wzorowało na polskiej organizacji wojskowej do istniejącej w trakcie pierwszej wojny światowej jego córka była przedstawicielką rządu do spraw czerwonego krzyża zachodnio ukraińskiej Republiki ludowej była współzałożycielką związku Ukrainek Ołena tak by była potem w zarządzie zastępcą była zastępczynią przewodniczącego przewodniczący w tym przypadku tak, bo to kobieta i była następnie członkiem też członkinią zarządu najważniejszej partii ukraińskiej Mundo w okresie międzywojennym, więc widzimy rodzina polityków tak i jej mąż UE w le tak, że parowiec był oficerem ukraińskiej armii tej właśnie Halickiej, która podlegała zachodnio ukraińskiej Republice ludowej i to on 1listopada jest bardzo ważna dzień w historii Ukrainy też i i Polski, bo zaczną się walki Lwów do rodzaju pocztę główną centralę telegram telefoniczną właśnie stąd wysłał wiadomość świat o tym, że powstała zachodnia ukraińska Republika ludowa i jego córki le wyszły Zamość za Jewhena Konowalca, który był właśnie dowódcą UW, a potem uno bardzo ważne wojskowej też ważna postać w historii ukraińskiego nacjonalizmu i to kolejna wyszła Andrij Melnyk AK, bo on się podzielił na frakcję Stepana Bandery i Melnyk jak, więc widzicie, że rodzina Fedak jest niesamowita bardzo związana z ukraińskim ruchem Narodowym i związana z Przemyśla między ona pokazuje właśnie to to, że mamy to miasto, które ewidentnie było przedmiotem rywalizacji konfrontacji zderzenia tych nacjonalizmu polskiego ukraińskiego dzisiaj to niestety moim zdaniem przekłada się negatywnie na to co wspaniała pani Ania na niszczenie tablic czy inna taka historia pani Ania wspomniała tutaj właśnie o łanie Kulczyckiego Kulczycki to Super rodzina opowiadaliśmy oni to są to są ci Kulczycki co jeszcze zrobimy oni kiedyś już mówiliśmy zrobimy jak z dniem specjalny podcast, bo to jest rodzina co mamy kojarzymy tego Kulczycki jego prawda Jerzego, od którego mamy w jedną z pierwszych kawiarni w Europie jedną z pierwszych w Wiedniu itd. to cała historia jak to po bitwie pod Wiedniem dostał te wszystkie ziarenka kawy tak to jednak ci Kulczycki Sacha widać też tej rodziny matka Iwana Franko wielkiego też rodziny Kulczyków Kulczycki mógł opowiadać opowiadać, więc Ołena Kulczycka to była oczywiście z przez prawie 330 lat uczyła w szkole średniej w Przemyślu i była bardzo ważnym pedagogiem grafikiem malarzem no stworzono niem ponad 4000 prac, ale problem jest taki, że potem została nią w ramach związku Radzieckiego ją nienawidzi się nie za to to jest problem z tymi naszymi w cudzysłowie patriotami nienawidzą za to, że była komunistką ani nacjonalistyczną ukraińską, ale to nie pierwszy raz taka sytuacja, bo to co się stało też niedawno to zmieniono nazwę ulicy dwunastym roku ustalono, że jedna z ulic będzie się nazywała krótka ulica błogosławionego Józefa ta Kozłowskiego to był wieloletni biskup greckokatolicki Przemyśla przez 30 lat 1917 do czterdziestego siódmego był biskupem umarła grze, bo został aresztowany był prześladowany tak dalej na teraz, żeby było jasno to, że błogosławiony wynika z tego, że we Lwowie Święty Jan Paweł II jak to się mówi u nas nasz papież to on zrobi uczynił dokonał jego beatyfikacji uczynił go błogosławionym, ale no niestety jest krótki moment w jego życiu, że odprawił msze dla ochotników z dywizji SS-Galizien czterdziestym trzecim roku ukraińskich ochotników i w efekcie po kilku latach zmieniły się też mamy wzrost niestety nacjonalizmu w Polsce z zapadła decyzja, że nie może nosić jego imienia ulica właśnie żadna ulica w Przemyślu i przedłużono z nim Kurskiego tego biskupa innego ulice w NATO część, która wcześniej była właśnie ulicą Jozafata Kocyłowskiego jak widzicie jedno nie mamy czym nie jest tylko ten problem dla mnie niesamowite, że to miasto powinno w sumie podkreślać chwalić się, bo nie być jakiś szlaki ukraińskim szlakiem historii nie ma czegoś takiego tak on tak naprawdę jak wielu mieszkańców niestety wypiera nie chce nie chce się, jakby pod pogodzić z faktem, że ten ukraiński element jest niezwykle ważny w historii tego miasta i że to miasto w historii kraju od grało odegrało olbrzymią rolę i obiecałem wam, że będzie dużo kobiet, tak więc była już oczywiście ona Kulczycka, ale oprócz tego wybrałem jeszcze 2 takie bardzo ciekawe panie 1 to jest Juliana Krawczenko, która sama była pochodzenia niemieckiego, bo się urodził jako Julia Schneider, żeby nie było wątpliwości i też znowu ukraińska działaczka można być feministka ruchu właśnie kobiecego emancypacji kobiet, ale także poetka i to tak naprawdę pierwsza znana poetka ukraińska zachodniej Ukrainy właśnie z Galicji, która dała się bardzo popularna bardzo długo żyła w Przemyślu i tam jest pochowana zmarła wkrótce po drugiej wojnie światowej inną postacią to jest na pewno pani Hermana Szuchewycz, która o, której wam opowiemy trochę więcej jak zaraz pojedziemy do Jarosławia to była też ukraińska działaczka kobieca i była inicjatorką i współzałożycielką pierwszy Ukraińcy ukraińskich właśnie towarzysz kobiety klubu Rusinek tak np. została jej pierwszą przez wiele lat nimi nie tym klubem kierowała to był pierwszy taki klub kobiecy i innych takich ważnych organizacji stowarzyszeń kobiecych, więc mamy postać znowu urodzoną w Przemyślu związaną wychowana w Przemyślu potem, która przeniosła się do Lwowa i jak widzą jak widzicie właśnie mamy kobiety 3 Ukrainę kult Ukrainki Kulczycka Krawczenko i Szuchewycz, które są bardzo ważny w historii miasta, ale nim ruszymy do Przemyśla to musimy pokazać, że no i bieli mamy też niezwykle ciekawą społeczność żydowską w Przemyślu ta społeczność żydowska no to są pamiętajmy, że był moment, że stanowili oni prawie 40 proc mieszkańców przeważnie około 30% mieli 4 bardzo ciekawe synagogi, ale miasto jest, dlaczego takie ważne Przemyśl jeśli chodzi o historii Żydów w Polsce po pierwsze, informacja o Żydach na ziemiach dzisiejszej Polski jest właśnie z jedenastego wieku i o tym właśnie uprowadzono pewnego chłopca żydowskiego miasta tri Miś premii, czyli właśnie z Przemyśla na Targ niewolników do Pragi i w efekcie mamy informację o gminie żydowskiej to pierwsze informacje o Żydach na ziemiach Polski przemysł pod względem mogły być dumny i mamy tak najstarsza synagoga tak tak się nazywała powstała w 1500 sześćdziesiątym roku zbudowali Żydzi sefardyjscy i to widzimy, czyli czy Żydzi związani z Hiszpanią Portugalią, którzy potem trafi na Bałkany do Włoch i trafiali opowiadaliśmy w Zamościu też na ziemie wschodnie Rzeczypospolitej właśnie często przychodzą z tego kierunku południowo-wschodniego ta społeczność żydowska pod tym względem jest taką uosobieniem tych związków Żydów ze basenem morza czarnego z Bałkanami ta synagoga krótko istniała, bo została podpalona, ale potem zbudowano kolejną, która już nie była nazwa dekoracji na zewnątrz to jest bardzo ciekawa synagoga ona jest przy obecnie przy ulicy Jagiellońskiej możecie sobie zobaczyć, bo jest w stylu mauretańskim tak wyglądała kiedyś tak niestety bez tych dekoracji można tego w pełni zobaczyć uważano, że to była w ogóle miała też przepięknych witraży była uznawana za jedną z najpiękniejszych synagog w Polsce, więc mamy przy MAK jak widzi ma jak dziś mamy synagogi z różnych okresów ale gdzie widzimy te związki z światem islamu i na końcu parę słów wybitnych osobach Żydach związanych osobach pochodzenia żydowskiego związanych z Przemyśla pani Ania przywoła panią Helenę Deutsch no to jest postać wielkiego formatu urodzona w Przemyślu Psycho analityczka bardzo ważna, bo można ją na można powiedzieć, że była prekursorką psychologii kobiet i w ogóle seksualności kobiecej i była też aktywna bardzo w ruchu socjalistycznym miała romans jako młoda kobieta z przywódcą Pepeesu polskiej partii socjalistycznej Hermana Liebermana, który sam był pochodzenia żydowskiego był bardzo ważnych działaczy PPS-u w trakcie drugiej wojny światowej w rządzie polskiej emigracji w Londynie był ministrem sprawiedliwości miała z nim romans, a no i generalnie myślę, że tak się tłumaczy zalej zainteresowanie kobiet 8 psychologią kobiet, że sama miała ciężkie życie jako młoda kobieta miast przeżyła sporo poronień tak miał bardzo trudno ciąża oprócz tego sugeruje, że właśnie kontakty z kobietami takimi naprawdę silnymi jak matka Róża Luksemburg z ruchu socjalistycznego, która sama przypomnijmy Zamość Zamość Przemyśl jak na naszej trasie to też wpłynęło na nią, ale oczywiście psychoanaliza by wynika przede wszystkim z tego, że studiowała też w Wiedniu ziemia, że była też uczennicą Floyda Zygmunta Freuda z tego powodu mówimy o postaci wielkiego formatu ona trafiła do Stanów tam pracowała w stanach zmarła na początku lat osiemdziesiątych w Cambridge w masażu set to jest postać ja tak jak obiecałem kobietach widzicie mamy kolejną kobietę inna bardzo ciekawa postać urodzona w Przemyślu związana bardzo miastem też pisząca o nim i związana z naszą stolicą wspaniałą naszą Warszawą, bo ze względu na to, że był przez wiele lat rabinem tej wielkiej syna kolegi na Tłomackiem to może Shore Mojżesz Shore orientalista znawca świetny Babilonu prawa irańskiego prawa właśnie starożytnego bliskiego Wschodu Mezopotamii, ale był też działaczem politycznym był senatorem z nadania prezydenta w latach trzydziestych i można go nazwać jednym z ojców historiografii polskich Żydów opisał też o historii Żydów w Przemyślu i zorganizował też budowę w Warszawie np. biblioteki judaistycznej człowiek instytucja bardzo waży niestety aresztował go NKWD trafił do Uzbekistanu jako oczywiście niebezpieczne elementami do łagru tam zmarł w czterdziestym pierwszym roku władze Polski próbował bezskutecznie mu pomóc, ale nie udało się oczywiście Niemcy znaczy Sowieci twierdzili można niestety no co zrobić no, że taka jeszcze działać nowa prezes mianował ją narodach uma zmarłą musi no, więc ostatnia postać ruszamy płynnie do Jarosławia Stanisław Ehrlich te teoretyk państwa prawa profesor wielu uniwersytetów urodzony w Przemyślu jego dziadek był zresztą właścicielem banku i uczestnikiem pierwszego zjazdu syjonistów Teodora Herzla w Bazylei jest wielka rodzina zdał maturę właśnie w gimnazjum bardzo ważny imienia Kazimierza Morawskiego w Przemyślu, więc przemyślanin pełną gębą, a dla nas taki ważny, bo Słuchajcie to promotor Jarka Kaczyńskiego, a ich sporo teorii, że on na Jarosława trochę wpłynął, że tak powiem jak na jego postrzeganie rzeczywistości to walkę z imposybilizmem prawnym i moc moc polityki tak tak tak czy były to jest także, gdy prof. Erlich generalnie myślę, że prawo prawem, a założyła rządem, ale sam też przeszedł ewolucję pozycji takiej mocy komunistycznych na taką wiesz tak byśmy byli akceptacji pluralizmu, ale odpowiedzieć płynnie Jarosław nasz Jarosław też czasami się, że są takie żarty z nas naczelnik państwa jest też jak Jarosław mądry, a jak ruszamy do Jarosława 30 km od Przemyśla to wiadomo, że pojawi się wątek Jarosława mądrego, bo tak jak mówiliśmy w poprzednim podcaście wg różnych podań tradycji to właśnie Jarosław mądry w 10003001. roku jako odzyskał z jego perspektywy grody Czerwieńskie to założył miasto właśnie już blisko Sanu i blisko granicy ze średniowieczną polską bez natomiast prawda jest taka, że po raz pierwszy w źródłach pisanych ruskich podkreślam ruskich, bo w kronice staro Ruskiej miasto pojawia się Jarosław w roku 1100 pięćdziesiątym drugim, ale znowu podobna sytuacja w przemyśle jak widzicie miasto po raz pierwszy jest nie w źródłach polskich, ale w źródłach ruskich miasto było bardzo zróżnicowane ze zbliżoną strukturą religijną do struktury wyznaniową też do struktury Przemyśla, ale było też zobaczycie sporo Polaków, którzy byli grekokatolikami generalnie na początku dwudziestego wieku nie sytuacja była taka, że trochę więcej niż 50% 50 prawie 5% byli rzymscy katolicy 14 to byli wyznawcy judaizmu i 20% wyznawcy właśnie greckiego grekokatolicy z tak jedno do tego trochę innych grup kiedyś było tych na pot jest jeśli mamy takie badania z końca osiemnastego wieku to wtedy było ich nieco więcej i pod koniec osiemnastego wieku grekokatolików ponad 25% Żydów 30% jak widzicie zawsze mamy taką tutaj sytuacja nie zawsze często, że w mieście najwięcej rzymskich katolików, a potem mamy Żydów i grekokatolików, ale to pamiętajcie to nie jest taka sytuacja na świat Wilno, gdzie te pozostałe, gdzie mamy przede wszystkim rzymskich katolików Żydów i są bardzo małe grupy te inne od pewnego momentu tak to tutaj jest to bardziej zróżnicowana struktura do czego słynną Jarosław z jarmarków, które odbywały w sierpniu w Rzeczpospolitej na tych jarmarkach było nawet po kilkadziesiąt tysięcy ludzi brało w nich udział i wg opinii ówczesnych Jarosław był największym po Frankfurcie nad Menem środkiem takim handlowym w całej Europie Środkowo-Wschodniej i właśnie na tym jarosławski rynku mogliście wtedy spotkać normalnie karawany z wielbłądami tak mamy informację o tym, że regularnie ruszała z Ankary taka karawana w czerwcu, żeby zdążyć na sierpień miasta handlowe miasta partnerskie mamy też oczywiście sporo Żydów, którzy przybywają Ormian często są takimi pośrednikami i tłumaczami m.in. dlatego obok Lublina Jarosław pamiętajcie to tutaj jesienią właśnie zaraz po tych jarmarkach we wrześniu mamy sesję 2 dół, czyli Sejmu 4 ziem najwyżej żydowskiego parlamentu nie przypadki, bo właśnie ludzie ludzie przybywali z całego to prawda świata żydowskiego do Jarosławia, więc jest niesamowicie ważne Jarosław też kocha oprócz handlu Chan handlu tymi najróżniejszymi towarami z całego świata luksusowymi tak dalej to też handlowano np. bydłem tym co wspominać, że pędzono woły to też Jarosław był jednym z ważnych PiS to co jest dla mnie niesamowite, że właśnie znalazłem taką informację, że uczniowie Kolegium jezuickiego bardzo ważnego Kolegium w Jarosławiu, w którym prawdopodobnie wg 1 historii uczył się Bohdan Chmielnicki przywódca powstania kozackiego, że właśnie przedstawienia teatralne na placu przed kościołem dzieje była duża przestrzeń wspaniała akustyka dawali dla do tych wszystkich kupców możecie się wyobraźnią niesamowita scena filmować prawda uczniowie Kolegium, którzy pięknie śpiewają barokowe jakiś WHO prawda chóry i stoi taki starszy np. jak Speer szturm czyn w takim turban i się i podziwia jezuicki teatr i handel organizował miasto zorganizował też architekturę miasta jesteście na rynku na rynku widzicie bardzo oryginalny rodzaj kamieni tzw. kamienice jarosławski na czym one polegają na tym, że mają wewnętrzny krytyk dziedziniec tzw. wiata tak i okna są wyprowadzone ponad dach budowli tak coś niesamowitej to oczywiście za zapewniało, że było dobre naświetlenie i można było do tego było drewniane schody ganki tak dalej z poszczególnymi kilka kondygnacji poziomów w efekcie mieli mniejsze coś takiego się robiły tak jakby mini bazary w tych kamienicach tak dawno była dodatkowa przestrzeń do handlu tutaj można było wyłożyć te wszystkie towary tak te tkaniny wspaniałe np. tak rozwiesić tedy dywany na balustradach schodów to jest niesamowite, bo wg tą znalazłem, żeby nie było Balcer multikulti promuje jakieś po prostu historia niestworzone politycznie poprawne, ale znalazłem to przewodnikach po mieście, które publikuje samo miasto w tym muzeum miasta, które w jednej z tych wspaniałych kamienic to mamy coś takiego, że stwierdzenie, że ten typ rozwiązań architektonicznych właśnie światowy nawiązuje do funduszu, czyli takiego właśnie rodzaju domu za 1 karawan SA raju, który właśnie ofiarował na bliskim Wschodzie na Bałkanach przybyłym do danego miasta miejsce właśnie na taki postój eksponowanie swoich towarów jak bliższe nam w Bośni w trawniku tak też jak wy będziecie w Sarajewie wynik też w Mostarze możecie coś takiego zobaczyć mamy też przenoszenie różnych motywów widać w sztuce jeśli chodzi o zdobienia ornamenty i ewidentnie to co np. jakiś te wszystkie winorośle roślinne motywy, które są na niektórych kamienicach albo w środku to proszę pamiętać, że czasami to mogła być robota Ormian, którzy docierali właśnie z Zamościa i proszono, żeby pomogli najważniejsza z tych kamienic jest też muzeum to jest Perła architektoniczna czy kamienica Orsted ich, skąd jest nazwa, bo kupił ją Wilhelm oraz setki William Orsted nicości luka witali, który przeniósł się do Krakowa i w Krakowie został bardzo bogatym kupcem bankierem stwierdził no musi mieć kamienica Jarosław, żeby tam robić biznes tak negocjuje obrobić sklep itd. więc właśnie tam kupić kamienicę i wielkiej izbie macie właśnie wchodzicie możecie zwiedzać macie piękny portal właśnie z dekoracją w tej formie winorośli takiej konwencji elementy ze wschodniej mamy wnęki zwane, ale Maria ami tak jak szafy murowe były często przeszklonej służy właśnie, żeby eksponować luksusowe produkty no i mamy wystrój wnętrza, które zachowane pełną dywanów perskich albo wyprodukowanych u nas na modłę Perską tureckich kilimów i to wszystko na ścianie podłodze, więc na pewno nie czujecie się jak w porządnej kamienicy jakimś wiecie hanzeatyckim mieście to na pewno mamy drugą kamienicę, a to one ich no znowu 1 pereł kar włoski Kubiec Juliusz Atalanty kupił on stwierdził oś osiądę w Jarosławiu tu będę robił biznesy została wyremontowana przez kolejnego właściciela, choć tego nie wymyślam przez Szkota, który był burmistrzem Jarosławia pan nazwał metan, a szkoda to wie, skąd pytanie czy czytał całą ekipę budowlaną Ormian zatrudnił już, ale nie ma co wał jeśli ktoś robi twarde negocjacje nie robią to samo za połowę celnych jest on te same wzory ornamenty za połowę ceny syn szkockiego wojskowego, który służył jako kapitan zamojskich urodził się w Zamościu met land John i potem został radnym i cała kariera aż do burmistrza i uzyskał też nawet tytuł sekretarza Królewskiego pod wpływem jezuitów zmienił wyznanie przystał by przestał być Kalwinem prezbiterianie innym tylko właśnie został katolikiem, więc tutaj mogli się cieszyć na pewno jezuici no to Kolegium Jezuickie pamiętajcie żonę co tyle też bardzo ciekawe, że to jest pierwsze powstań, które powstało na Rusi i generalnie było skierowane właśnie na początku Rusi i na bramach w stronę Rusi też świadomość tego, że tu są te wielkie imprezy właśnie jarmarki gromadzą się kupcy też całej Rusi bardzo bogatymi miał mieli oczywiście księgozbiór biblioteczny jest bardzo ważne jedną z najważniejszych centrów oświatowych i osobą, która bardzo się przyczyniła do rozwoju była Anna Ostrowska, żeby nie było mamy kobietę z, która wprowadziła też do Jarosławia benedyktynki mają ma możecie zobaczyć ich kościół klasztor ufundowała też właśnie burce przy Kolegium jezuitów bardzo wspierała no i to co jest bardzo ciekawe kobieta biznesmen ona bardzo potem sama zarządzała ogromnym majątkiem miastem o wnioskami wokół miasta, ale co jest wspiera bardzo właśnie rozwój handlu załatwia różne przywileje dla miasta od króla co jest bardzo ciekawe, że jej mąż był prawosławny i był wielkim postaw był wielką postacią bardzo ważna, bo był z rodziny ostrowskich tych z ostroga na Wołyniu patronów i obrońców prawosławia i dokąd on był związany z Jarosławia mieszka tutaj właśnie z tą żoną do końca życia pozostał prawosławny nie zmienił wyznania nawet wspierał rozwój współpracy między prawosławnymi, a protestantami gadać z żoną generał jak w dyskusji wieczorem ku np. ja odmawiam rzeczone niejedno ma zestaw działa tak zagra 2 regiony jak dalej nowa po polsku pewnie ona myślę, że też poruszyć skóra po ukraińsku zapewniającą zrozumie odnaleźli organizacji egzaminów, a może by zmienił wyznanie na nasz nie wojsk z etykę o już za zaproszenie, bo nazywał się, żeby nie było mąż Anny ostrogskiej to był Aleksander Ostrowski syn Konstantego ostrogskiego tego naprawdę mocarza kniazia właśnie żyjącego na przełomie szesnastego siedemnastego wieku i teraz płynnie przechodzimy właśnie do prawosławnych i grekokatolików w Jarosławiu macie do zwiedzenia cerkwi Przemienienia Pańskiego, która jest bardzo ciekawą cerkwią, ponieważ ta, która stoi to jest naprawdę zabytek sztuki inny OBI anty chińskiej została zbudowana na początku dwudziestego wieku sama oczywiście cerkiew powstała wcześniej została no tak naprawdę gruntownie przebudowana powstała na początku osiemnastego wieku to są czasy, kiedy ta ludność jest grecką katolicka i cerkwi możecie podziwiać cudowną ikonę matki Boskiej bramy miło się to jest brama Miłosierdzia tak się nazywa ta ikona i to w efekcie czyni z Jarosławia najważniejsze sanktuarium maryjne centrum pielgrzymkowe może być taką Częstochowę dla polskich Grekom katolików nie pamiętacie tam będziecie, że to dla nich bardzo ważne miejsce i została ona na rynku ta ikona koronowana przez w imieniu papieża Jana Pawła II w roku 1996 nie przypadkiem w rocznicę Unii brzeskiej 400 lat od Unii brzeskiej Maciej koronację i całkiem niedawno jak mieliśmy zorganizowane, a przez papieża Franciszka właśnie jubileusz Miłosierdzia tak nadzwyczajne na placu Świętego Piotra w Rzymie to może być Jarosław dumny z tego, jaką miasto i też grekokatolicy, że właśnie została wybrana przez papieża brama Miłosierdzia właśnie z cerkwi w Jarosławiu, żeby reprezentowała to społeczność i ten ten obrządek wschodni w ramach kościoła katolickiego obrządek grecki w Rzymie co ciekawe, że fundatorem cerkwi też innych wielu budynków był Eliasz Łapiński, który był burmistrzem osiemnastym wieku i był zobaczcie Grekom katolikiem był burmistrzem Jarosławia i to on właśnie tam pochowany też oprócz tego dzwonnica plebania to wszystko jest jego zasługa i razem z żoną Melanią, która też przy miała wkład w ten rozwój i fundowanie tych wszystkich budynków Łapiński nie był jedynym burmistrzem grekokatolicy Jarosławia, bo tak samo takim burmistrzem był Joachim staro Solskiego w dziewiętnastym wieku, który był też działaczem polskiej konspiracji niepodległościowej i co bardzo ciekawe jego żona to była Julia Anna z domu raz w i to była co jest właśnie co miałem wam pokazać związki polsko-ukraińską niemiecki ona była córką z lekarza burmistrza Sanok, który był pochodzenia niemieckiego to była rodzina z dolnej Austrii miasteczko, z którego się wywodzi ta rodzina jest blisko granicy z Czechami i tu tak jak Leopold Staff macie naprawdę wielu wybitnych Polaków Ukraińców, którzy mają jakieś korzenie niemieckie ona była stała się Polką, ale miał była świadoma swoich niemieckich korzeni i była wyznania rzymskokatolickiego syn ich Wołodymyr staro Solskiego Słuchajcie to jest ojciec Socjaldemokracji ukraińskiej główny ideolog strzelców siczowych w trakcie pierwszej wojny światowej odpowiednika Legionów Piłsudskiego i jako chłopakom się czuć Polakiem brał nawet udział w zjeździe PPS w Krakowie zaangażował się ruch socjalistyczny, ale stopniowo pot i Polski był jego on sam przyznawał językiem ojczystym pod wpływem swojego przyjaciela, ale też pewnie lektury tak dalej przyjął tożsamość ukraińską w tym przyjacielem był Stanisław Lutkiewicz, który też urodził się w Jarosławiu jeszcze o nim wam dzisiaj opowiem staropolski po pierwszej wojnie światowej próbował dostać się do Lwowa, który toczył się walki dostał się do naszej niewoli była wymiana jeńców to co bardzo ciekawe przeszedł na Ukrainę to nad dnieprzańskiej i dołączył do rządu ukraińskiej Republiki ludowej ten ten, który z nami na początku walczyła potem współpracował po porozumieniu Petlury z Piłsudskim i wielokrotnie jeździł do Warszawy dziś spotka spotykał negocjował, bo został przez kilka miesięcy pełnił do po był tzw. po ministra spraw zagranicznych może być, żeby faktycznie minister spraw zagranicznych od jesieni dziewiętnastego roku przy jeszcze kilka miesięcy w roku dwudziestym był też wszystkich i krótki okres adiutantem dowódcy właśnie tej ukraińskiej armii Halickiej, która walczyła z nami w Galicji wschodniej, a następnie co jest bardzo ciekawy będąc socjalistą będąc też zwolennikiem porozumienia współpracy z Polakami jednocześnie jako znakomity adwokat bronił w procesach politycznych w latach trzydziestych no działaczy ukraińskiej organizacji wojskowej albo Łódź oskarżonych o najróżniejszych zbrodnie terroryzm itd. oni powiedzieli, że prowadzi walkę narodowowyzwoleńczą przeciwko polskiej okupacji to była ich perspektywa jego żoną to jest niesamowita słuch historia Słuchajcie pamiętacie jak byśmy w Przemyślu i mówiliśmy Opani terminie Suchowicz związane z Przemyśla, więc pani terminarz uchylić urodziła córkę i córka pani terminy pani Daria Szuchewycz została właśnie żoną Wołodymyra staro Solskiego i ona sama była też znaną pianistką bardzo dobrą wykładów czynią w Instytucie muzycznym we Lwowie, który właśnie tym współzałożycieli był Rutkiewicz założyła też np. została głową takiego koła ukraińskich dziewcząt następnie koła Ukrainę, więc była też działaczką feministyczną nocy jako kobieta lewicowych poglądach co jest niesamowite tak jak oboje niestety trafili do łagru to jest dramat oboje umarli w łagrze i on i ona tak ona może nie w łagrze tylko na zesłaniu do Kazachstanu, ale Słuchajcie teraz, bo niestety takie są pokręcone losy polsko-ukraiński Wołodymir staropolski Ojcze syn burmistrza Jarosławia, który był Polakiem Grekom katolikiem i został ukraińskim socjaldemokratą był wujkiem Romana Szuchewycza, czyli dowódcy UPA o tego, który no też odpowiada za zbrodnie w tym niektóre z tych broni to ludobójstwo, a jednocześnie bohatera dla wielu Ukraińców jak na walkę z Sowietami i z Niemcami o niepodległość Ukrainy ukraiński nacjonalista Roman Szuchewycz to właśnie staropolski był jego wujkiem jak jesteśmy w tym Instytucie muzycznym to właśnie z tym Instytutem był bardzo związane we Lwowie nie tam właśnie pracowała Daria Szuchewycz, a potem staropolska był związany właśnie Stanisław Lutkiewicz i oprócz Stanisława Dutkiewicza taka druga bardzo ciekawa postać, czyli jak widzicie co jeszcze chciał, żebyście sobie kojarzyli Ukraińcy Galicja wschodnia muzyka to chyba nie jest przypadek, że stamtąd jest autor muzyki do hymnu ukraińskiego taką, którym mówiliśmy bliskiej Stanisław Lutkiewicz jest jednym z najwybitniejszych kompozytorów ukraińskich urodził się wychował w Jarosławiu przyjaciół staro Solskiego można powiedzieć miał też wpływ na niego jego takim jednym z najważniejszych utworów to jest taka kantata Symfonia Kaukaz, która jest powstała na bazie poematu Tarasa Szewczenki znakomitego wspaniałego, gdzie mają, gdzie możecie znaleźć te wersy, które wam teraz przeczytam, które są bardzo związane też z ukraińską tożsamością narodową, czyli chwała silnym górskim szczytom lodowcowej zbroi chwała wielkim bohaterom Bóg przy takiej stoi, więc do walki zwyciężają cie Bóg się o was troska trzyma sprawdza przy was trwała przy was Wola Boska co jest kluczowe w tych w tym poemacie podziw dla kaukaskich górali walczących z rosyjskim imperializmem wolność i w obronie swojego kraju i stąd macie to właśnie tu są te źródła, które są jeszcze tak naprawdę starczy tej chwały, czyli sława Ukrainy RO sława tak chwała Ukrainie to jest oczywiście też hasło wiadomo związane z UPA, ale on jest starsze nie da się tego prowadzi do UP związane Szewczenko wcześniejszą historię co ciekawe jak wyruszymy z Jarosławia pojedziemy tak jak obiecaliśmy je zapomniałem jak się ten pan nazywa bardzo pana przepraszam Biłgoraj itd. ruszamy jedziemy do Sieniawy, które jakaś 25 km 25 km od Jarosławia i tam słuchacze wejście do dawnej do kościoła, który nazywa je Świętego Jana Chrzciciela, który był przez znowu ponad 150 lat cerkwią greckokatolicką greckokatolicką powstał jako kościół katolicki rzymski, ale Austriacy przekazali ta podobna sytuacja w Przemyślu przekazali go właśnie grekokatolikom i tam się urodził inny związany kompozytor bardzo ciekawy, ale też działacz społeczny polityczny i pan Anatol waśniami Anatol właśnie Anin, który ukończył gimnazjum w Przemyślu ukończył też seminarium duchowe Przemyśl chcieli z niego zrobić księdza nie chciał, chociaż pamiętajmy, że mógłby mieć żonę dzieci tak dalej stwierdził, że nie i dlaczego nie taki ważny bardzo ciekawa rodzina Słuchajcie, bo matka znowu nazwisko Wealth z Niemka z Czech pamiętać mamy bardzo dużo z 3 Mora z Bohemii właśnie Niemców ona się urodziła w miasteczku, które dzisiaj na granicy polsko-czeskiej przy ziemi Kłodzkiej znaczy czasem ojciec jej tak i to jest jego matka i co bardzo ciekawe jak spojrzymy na tę rodzinę jako trzeci wójtowie powożenia Polaków Ukraińców to oni nas łączą i Słuchajcie Kazimierz Świtalski współpracownik Piłsudskiego, który później był jeden z pułkowników sanacyjnych ministrem wyznań religijnych był premierem krótko był senatorem był marszałkiem Sejmu w tym okresie, żeby było jasne autorytarnym mówiono był politykiem autorytarnym on był właśnie kuzynem właśnie Wach Janina czy jak widzicie strasznie dużo nas łączy waśniami, dlaczego ważne dla Ukraińców, bo był współzałożycielem pierwszym prezesem bardzo ważnego dla rozwoju ukraińskiej tożsamości narodowej Towarzystwa pro Vita act rozwijało edukacji wśród Ukraińców naukę czytania pisania tworzenie biblioteki tak dalej jako muzyk jest twórcą pierwszej w Galicji opery kupiło to też jego zasługa i oprócz tego był posłem przez i w sejmie w tym krajowym prowincji Galicja i w sejmie w Wiedniu był posłem w ramach austro Węgier w sejmie austriackim to był ten rajd z rad tak się nazywa wała, więc jak widzicie jeździmy sobie i spotykamy zwiedzamy miejsca spotykamy też niezwykle ciekawych ludzi pokazujących jak niesamowity syn węzeł gordyjski polsko-ukraiński Żydami Niemcami w tle kończymy już Paweł będziemy proszę państwa prosili jak zwykle liście, ale też inspiracja, bo okazuje się bardzo ciekawe wszystko co co wydaje się, że można odwiedzić zobaczyć poskrobać dziś pazurki, żeby odkryć drugą trzecią czwartą warstwę to jest coś co powinno się znaleźć, bo w podcaście Babel, czyli Rzeczpospolita multikulti słyszymy się za tydzień jak zwykle świeżutki odcinek podcastu w piątek późnym popołudniem do usłyszenia mówią Adam Balcer Paweł Sulik Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: BABEL. RZECZPOSPOLITA MULTI-KULTI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA