REKLAMA

Od kiedy UE zaczęło działać na rzecz ochrony środowiska?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-07-19 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:58 min.
Udostępnij:

Jak to było z Polską, kiedy negocjowaliśmy swoje warunki członkostwa w Unii? Czy jod razu musieliśmy się włączyć w proces poprawy stanu środowiska naturalnego, zatroszczyć się o jakość powietrza, poziom emisji CO2, czy mogliśmy liczyć na tzw. okresy przejściowe mając świadomość, że od razu nie damy rady sprostać wszystkim wymogom i standardom? Rozwiń »

Gośćmi audycji byli dr Piotr Otawski prawnik, specjalista ochrony środowiska i urzędnik państwowy, w latach 2014-2015 podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska i Główny Konserwator Przyrody, oraz Marcin Korolec, który od 1998 pełnił funkcję asystenta niezapomnianego Jana Kułakowskiego  ówczesnego Pełnomocnika Rządu ds. Negocjacji o Członkostwo RP w Unii Europejskiej. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w poniedziałek 19lipca przerażające były są dalej te doniesienia z Niemiec z terenów dotkniętych powodziami skala jest niesłychana no ita liczba ofiar wiele osób nie może zrozumieć jak do ostatnich dobrze zorganizowanych w Niemczech mogło zginąć z powodu powodzi 160 osób rannych jest 670 w niedzielę kanclerz Angela Merkel odwiedziła Nadrenię Palatynat patrząc na skutki katastrofy przyznała, że po 16 latach władze spotkały ją Rozwiń » coś takiego, kiedy wciąż brakuje jej słów do pisania uczyć i emocji język niemiecki nie ma chyba słów do opisu tej dewastacji mówiła poruszona i dodawała musimy się pospieszyć z walką ze zmianami klimatycznymi paradoksalną koincydencja tej powodzi nie tylko zresztą w Niemczech, ale i sąsiednich państwach Beneluksu była prezentacja w ubiegłą środę planu komisji europejskiej właśnie przyspieszającego działania na rzecz powstrzymania klimatycznej katastrofy plan pod nazwą fit for free Fire ma doprowadzić do obniżenia emisji gazów cieplarnianych netto co najmniej 55% do 2030 roku w porównaniu z poziomami 1990 drugi z planu neutralność klimatyczna Unii w roku 2050 to olbrzymie przedsięwzięcie dotykające niemal każdej dziedziny życia każdej gałęzi gospodarki, ale też z poważnymi zagrożeniami dla wielu zawodów dla stabilności życiowej wielu grup społecznych pomyślałem sobie, że warto będzie dzisiaj w dniu, w którym mamy czas na historię Unii Europejskiej rozumie się tym co wspólnota robiła w tej sprawie do tej pory od kiedy zaczęła troszczyć o środowisko, kiedy klimat czy nie przespaliśmy czegoś stąd dzisiaj trzeba tak gwałtownie przyspieszać co może skutkować dużymi kosztami finansowymi i właśnie społecznymi jak to było z polską, kiedy negocjowaliśmy swoje warunki członkostwa w unii czy od razu musieliśmy włączyć się proces poprawy stanu środowiska naturalnego zatroszczyć się o jakość powietrza poziom emisji c 2 czy mogliśmy liczyć na tzw. okresy przejściowe mając świadomość, że od razu nie damy rady sprostać wszystkim wymogom i standardom ten czas negocjacji przypomnę państwu pan Marcin Korolec, który od 1998 roku pełnił funkcję asystenta niezapomnianego Jana Kułakowskiego ówczesnego pełnomocnika rządu do spraw negocjacji członkostwo RP w unii europejskiej tak brzmi tytuł oficjalne potocznie mówiliśmy, że pan Jan był po prostu naszym negocjatorem członkostwa w unii Marcin Korolec później w latach 992001 pracował jako doradca negocjatora, a po kilku kolejnych latach pełnił funkcję ministra środowiska jeszcze później był pełnomocnikiem rządu do spraw polityki klimatycznej zna, więc te sprawy znakomicie tak jak świetnym ekspertem od prawa unijnego, które określa ramy polityki środowiskowej ekologicznej czy klimatycznej jest pan dr Piotr Otawski prawnik specjalista ochrony środowiska urzędnik państwowy w latach 201415 podsekretarz stanu Ministerstwo Środowiska główny konserwator przyrody właśnie w drugiej części audycji pan doktor przedstawi nam kluczowe dokumenty konstytuujące unijną politykę w sprawach, które nas dzisiaj interesują goście pojawią się już za chwilę ale zanim nastąpi zapraszam państwa jeszcze na krótki subiektywny przegląd informacji dnia Maciej Zakrocki przedstawia Ministerstwo Sprawiedliwości Korei Południowej zaproponowało zmianę kodeksu cywilnego kraju, która przyzna zwierzętom status prawny istot żywych, które zasługują na poszerzoną ochronę na mocy obowiązującego obecnie prawa zwierzęta są definiowane jako obiekty, które zajmują miejsce nie są oddzielone od przedmiotów nieożywionych w związku z tym osoby znęcające się nad zwierzętami w Korei Południowej odpowiadają analogicznie do osób uskarżających lub niszczących mienie no i często w ogóle unikają kary, kiedy zmiana wejdzie w życie kara za dręczenie zwierząt i poziom rekompensaty za takie zachowanie zbliży się do tego, czego oczekuje społeczeństwo, a ministerstwo spodziewa się, że inne kreatywne rozwiązania zostaną zasugerowano w celu poszerzenia ochrony zwierząt i szacunku wobec ich życia mówił tą jam min radca prawny resortu sprawiedliwości w Korei Południowej zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt zwierzęta są definiowane mają być teraz definiowane jako istoty rozwiniętym układem nerwowym, które mogą czuć ból zdanych którymi dysponuje południowokoreański rząd wynika, że liczba gospodarstw domowych w kraju, w którym mieszka zwierze wynosiła 2020 roku 6 380 008% więcej niż w roku dziewiętnastym oznacza to, że zwierzęta domowe znajdują się we 28% gospodarstw domowych chwała już nie komu, że w końcu otrzymały prawną ochronę Maciej Zakrocki przedstawia w czerwcu biuro ONZ do spraw narkotyków przestępczości poinformowało, że pandemia doprowadziła do wzrostu używania narkotyków na całym świecie częściowo z powodu trudności ekonomicznych problemów ze zdrowiem psychicznym ta prawidłowość dotyczy także Rosji 2019 roku narkotyki spowodowały tam śmierć 4569 osób w następnym roku w tym zaczęła się pandemia zmarło 7316 Rosjan co oznacza wzrost o 60% dane podała rosyjska agencja statystyczna Eurostat w 2020 zwiększyła się także liczba zgonów z powodu nadużywania alkoholu, ale nie tak radykalnie jak w przypadku narkotyków 2020 alkohol przyczynił się do śmierci 50 400 osób o 63% więcej niż w roku poprzednim jeśli rzeczywiście ma związek z covidem to chyba warto zacząć myśleć o ofiarach wirusa znacznie szerszym wymiarze niż sądziliśmy nadal są tacy, którzy nie chcą się szczepić w życiu tego nie pan Maciej Zakrocki przedstawia wykorzystywanie oprogramowania szpiegującego Pegasus przeciwko dziennikarzom byłoby całkowicie niedopuszczalne powiedziała w poniedziałek na konferencji prasowej w Pradze szefowa komisji europejskiej Ursula von der Leyen to co mogliśmy do tej pory przeczytać, a trzeba zweryfikować no ale jeśli tak jest to jest to całkowicie nie do przyjęcia wbrew wszelkim zasadom, jakie mamy w unii europejskiej mówiła von der Leyen była reakcja na doniesienia, że oprogramowanie szpiegujące Pegasus izraelskiej firmy ms ogród zostało wykorzystane do włamania się do smartfonów dziennikarzy urzędników państwowych i obrońców praw człowieka na całym świecie informacje te pochodzą z dziennikarskiego śledztwa, którego wyniki zostały opublikowane w weekend w kilku mediach oprogramowanie gazu może pobierać wiadomości zdjęcia i kontakty ze smartfonów, na których zostanie zainstalowany także podsłuchiwać rozmowy telefoniczne producenta oprogramowania regularnie oskarżano o to, że system jest wykorzystywany przez autorytarne reżimy firma broniła się podkreślając, że gazu jest używany wyłącznie do walki z przestępczością zorganizowaną i siatkami terrorystycznymi 17 redakcja przeprowadziła dziennikarskie śledztwo to z niego wynika, że doszło do inwigilacji przy pomocy Pegasusa co najmniej 180 dziennikarzy 600 polityków i 85 działaczy na rzecz praw człowieka pytanie co się stanie jak wyniki śledztwa zostaną potwierdzone Maciej Zakrocki przedstawia dzisiejszy cytat dnia pochodzi z konferencji prasowej w sejmie, podczas której Krzysztof Gawkowski przewodniczący klubu parlamentarnego lewicy mówił tak w parlamentarnym nikt nie zamierza prowadzić polityki restrykcyjnej wszyscy jesteśmy wielka rodzina chcemy taką tendencję drogą trzyma Karolina Kaczyńska wydawczyni audycji poprosiła o komentarz do tej wypowiedzi o ocenę także stanu tej wielkiej rodziny Ryszarda łączy nas polityki Insights to oczywiste, że Krzysztof Gawkowski jako szef klubu chce utrzymać swoją rodzinę w składzie jak największym zmniejszeniu jego skład odbyłoby się odbiłoby się przecież też negatywnie na sile politycznego wpływu lewicy natomiast perspektywy dla tej rodziny są niewesołe, a wypowiedź Gorzkowskiego nie unieważnia wszystkiego tego co się wydarzyło w ostatnich tygodniach, czyli zawieszenia Marka Balta sprzeciwu 17 parlamentarzystów wobec tego tej decyzji o wzywaniu Włodzimierza Czarzastego przez buntowników do rezygnacji wreszcie niezwykle burzliwej soboty, gdy przewodniczący nowej lewicy zawiesił aż ośmioro członków zarządu partii w tym 2 podczas obrad tego zarządu fakt, że dzięki temu oraz doprowadził do zatwierdzenia powstanie frakcji SLD wiosny w ramach nowej lewicy nie otworzył drogę do zakończenia procesu łączenia obu partii to właśnie pożądany z perspektywy przyszłości lewicy również jako potencjalnego koalicjanta Platformy Obywatelskiej czy Polski 2050 natomiast brutalny sposób w jaki Czarzasty duszę wyłącznie zakończy konfliktu wewnątrz partii wręcz przeciwnie za Robbiego zawiesili członkowie zarządu, którzy uważają, że nie są zawieszeni zwołali 31lipca radę krajową, której wg Czarzastego nie mieli prawa zwołać na tym spotkaniu mogą próbować odwołać z tego powołać nowy zarząd partii w tej sytuacji nie można wykluczyć scenariusza, w którym będą istniały 2 ciała wzajemnie zwalczające się uważający się zarząd nowej lewicy jednocześnie Czarzasty jako przewodniczący frakcji SLD może nie przyjąć do niej buntowników, czego konsekwencją byłoby ustanie członkostwa partii, podsumowując Kongres zjednoczeniowy dawnego SLD wiosny prawdopodobnie się odbędzie, a proces łączenia obu partii uda się sfinalizować może jednak być kwestionowany, bo będzie trwał, a koszty polityczne telewidz mogą być niemałe bardzo dziękujemy, a teraz już przechodzę do głównej części audycji Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz naszym gościem jest zapowiadany pan dr Piotr Otawski prawnik specjalista ochrony środowiska swego czasu również podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska główny konserwator przyrody dobry wieczór dobry wieczór witam państwa właśnie chciałem początek poprosić pana od takich rozgraniczeń, chyba że ono jest z punktu widzenia fachowca nie do końca konieczne, kiedy mówimy o polityce Unii Europejskiej dzisiaj najczęściej mówimy o polityce klimatycznej to czy odróżnić powinniśmy od kiedy może bardziej głośnej czy eksponowanej polityki środowiskowej albo wobec środowiska naturalnego tak naprawdę to jest tylko włącznie wynik wagi problemów klimatycznych i ten jak bardzo w tej chwili kwestie klimatyczne wpływają na całe środowiska tak naprawdę patrząc na punkt widzenia traktatowego patrząc na regulacje prawne Unii Europejskiej to to niema czegoś takiego jak osobne osobna polityka wspólnotowa w zakresie klimatu klimat mieści się w obszarze środowisko jako taki wszystkie wszystkie pod wszystkie sposoby działania czy podstawy prawne działania Unii Europejskiej w obszarze klimatu są zakotwiczone w tych regulacjach dotyczących środowiska roczne potrzeby nawet na taki historyczny rys to ta wewnętrzna agenda Unii nie Unii tylko samej komisji europejskiej zajmująca się właśnie klimatem, czyli dyrektor generalny klimat powstał dopiero 2010 roku został on biurem wyodrębnione dyrektora generalnego środowisko ze względu właśnie na ilość ilość działań ilość negocjacji dotyczących tego obszaru natomiast tak jak powiedziałem de facto to są to jest 1 wspólna całość natomiast waga tych tych klimatycznych działań zarówno dla środowiska jak dla gospodarki jest tym co de facto stało się podstawą mówienia o polityce klimatycznej Unii Europejskiej, a również wyodrębnienia osobnego osobnego dyrektoriatu w ramach komisji europejskiej natomiast właśnie, bo jakoś sobie tak wspomina jeszcze te no właśnie bo, bo kiedyś więcej uwagi zwracano na na środowisko w rozumieniu jego dobrostanu jego troski o właśnie czystą wodę powietrze przyrodę szeroko rozumianą, ale ani ja nie było tego tego łącznika prawda, że to jest jednocześnie walka ze zmianami klimatycznymi tylko raczej chodziło po prostu o to, że po tym okresie bardzo intensywnego uprzemysłowienia państwo po drugiej wojnie światowej ja pamiętam jeszcze takie czasy kiedyś mówiło, że w arenie można wywoływać filmy taśmy światłoczułej, że tak brudna to była, żeby ich liczba rośnie najpierw zaczęto się tym zajmować prawna tak to to wszystko prawda zresztą nomen omen oraz omówiono takie rzeczy, ale w Polsce też mieliśmy podobne podobne zjawiska mówiło się, że są rzeki tak jak np. utrata, która w latach siedemdziesiątych potrafiła się zapalać tylko ze względu na ilość substancji ropopochodnych płynących rzeką natomiast zdecydowanie tak u swoich podstaw początków Unia europejska w ogóle nie zajmowała się co do zasady środowiskiem natomiast rosnąca waga tych problemów z punktu widzenia najpierw oczywiście naukowego, a potem, przedzierając się coraz bardziej to w świadomości społecznej i polityków zaczęła odgrywać coraz to dalej idące w coraz dalej też rosnące w zasadzie każdą dekadą znaczenie zarówno politycy jak prawie Unii Europejskiej, a w tej chwili jak popatrzymy na na ten na ten przebieg historii, gdzie tak naprawdę swoich podstaw Unii Europejskiej w ogóle nie zajmowała się wspólnoty europejskiej wtedy nie zajmowały się kwestiami środowiska, a teraz mówimy o najnowszym dokumencie, czyli nowym zielonym ładzie, który de facto koncentruje się wokół kwestii środowiskowych i trochę doszło do tak naprawdę takiego gruntownego przewartościowania to znaczy, kiedy na początku to gospodarka była ten zwornikiem całości wspólnot, ponieważ pojawiały się problemy środowiskowe one zaczynały być coraz bardziej dotkliwe teraz szerszy zasięg przestrzenny zaczynały mieć przedostawały się stopniowo do również do działań politycznych prawnych Unii Europejskiej do sytuacji, w której w tej chwili zaczynamy konstruować dokumenty, w których ten sercem jest tak naprawdę dbałość o środowisko i tworzenie gospodarki przemodelowanie gospodarki taki sposób, aby dać szansę środowisku po, a poniekąd samym sobie jako jako gatunkowi, czyli ludzka czy czy możemy przyjąć no właśnie jako taki punkt startu czegoś co można by nazwać początkiem działań na poziomie wspólnotowym na rzecz środowiska mam tutaj na myśli program działań środowiskowych to są to pierwsza połowa lat siedemdziesiątych to myśmy właśnie budowali nową naczynie na wschód tylko hutę Katowice i i rozwijali my się pod Edwardem Gierkiem tymczasem tymczasem tam się pojawiają właśnie elementy unijnej polityki no chyba wtedy bardziej się mówiło ekologicznej, ale i to już chyba był ten moment, kiedy właśnie zaczęto zwracać uwagę, że to jednak jest problem niż samemu wszystkiego nie załatwi co wcześniej sugerowały traktaty rzymskie że, owszem, środowisko jest ważne, ale to państwa mają tym zajmować tak to znaczy tak zdecydowanie jako de facto pokłosie też działań globalnych ich pierwszego światowego z tytułu narodów Zjednoczonych poświęconą środowisku właśnie w latach siedemdziesiątych zostały przyjęte pierwsze pierwsze programy programy działań w obszarze środowiska Unii wspólnot europejskich wtedy jeszcze, które jeszcze wtedy były aktami politycznymi aktami polityki wewnętrznej także nie były nie były one regulacjami prawnymi natomiast były pierwszymi dokumentami o charakterze wskazującym na kierunki działań całej wspólnot wszystkich wspólnot w obszarze w obszarze środowiska i tak pan redaktor powiedział faktycznie one przez pierwsze dekady były skupione najpierw na na tzw. politycy końca rury, czyli ograniczeniu ograniczeniu zanieczyszczeń w momencie, kiedy one już trafiają do środowiska i faktycznie te początki środowiskowej polityki Unii Europejskiej były również motywowane gospodarcze to znaczy jak popatrzymy nawet na na podstawy prawne, jakimi posługiwano to tak naprawdę były kwestie ujednolicania prawodawstwa ze względu na zasady wspólnego rynku, a więc chodziło o to, żeby kwestie środowiskowe różnicowanie obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w różnych państwach członkach wspólnoty nie powodowały zaburzeń na wspólnym rynku w związku z tym wprowadzono regulacje, które miały je doliczać ulic ujednolicać w skali wspólnot podejście państw członkowskich do kwestii środowiska, a więc, żeby de facto te różnice pomiędzy restrykcjami środowiskowymi prowadzenie działalności gospodarczej nie preferowały jedną z obszaru wspólnot europejskich zasług innych czyli, żeby ten brudny nie miał przewagi tego, że jest brudno tak tylko, żeby de facto właśnie ta konkurencja rozwijała się w sposób harmonijny nie kosztem środowiska, ale to, kto faktycznie takie takie były podłoża rozpoczęcia działań w tym w tym zakresie, ale w jednolitym akcie europejskim to się wysoko 80 szósty pojawia się rozdział środowisko, więc można powiedzieć, że tak zostaje po raz pierwszy wyodrębnione wprowadzono też wtedy zasadę zanieczyszczający płaci to to to chyba było właśnie to chyba ten moment no ale mamy jeśli chodzi o kompetencje to dalej przyjęto właśnie może być taki model pośredni wspólnota podejmuje jakieś przedsięwzięcia w tej dziedzinie ustawodawczy, ale realizacja jest w gestii państw państw członkowskich tak to znaczy faktycznie w tym obszarze wszelkie wszelkie działania odbywały się poprzez poprzez dyrektywę, czyli tak naprawdę akty prawne unijne akty prawne, które określają cel po oczywiście potem to te cele są mniej lub bardziej szczegółowo szczegółowo określa w tych aktach, niemniej jednak dyrektywy w stosunku przeciwnicy rozporządzeń określają cele, które ma być osiągnięte państwo członkowskie ma już wewnętrznymi regulacjami doprowadzić do osiągnięcia tego celu faktycznie nie było jeszcze w polityce środowiskowej w tamtym czasie bezpośrednich aktów takich jak rozporządzenia, które wywołują skutki bezpośrednie w państwach członkowskich, ale faktycznie to od tego momentu polityka środowiskowa czy środowisko zaczyna być jednym z elementów działa w działania czy funkcjonowania wspólnot europejskich to tylko, że tutaj mamy też taką sytuację połączenia pewnych działań czy włączania wspólnoty do pewnego procesu, który się zaczyna dziać w skali świata mam tutaj na myśli działania oenzetowskiego nową lata dziewięćdziesiąte, kiedy właśnie czy wspólnota staje się Unią europejską NATO jest jednocześnie dziewięćdziesiąty siódmy rok tak to jest Kioto takich produktów jak na europejską staje się stroną tego porozumienia, czyli jak rozumiem no po prostu włącza się do pewnego procesu światowego swoimi zobowiązaniami tak tak to mniej więcej można powiedzieć tak tak to znaczy protokół z Kioto już jest elementem całego szerszego procesu, który się zaczął w dziewięćdziesiątym drugim roku, czyli ramowej konwencji narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, która w momencie przyjęcia jej była hala była takim aktem jednak mimo wszystko bardzo ogólnym nie wprowadzającym konkretnych celów konkretnych zobowiązań tylko de facto zobowiązujących państwa do podjęcia działań właśnie przeciwdziałających zmianom klimatu szybko okazało się, że jednak w zasadzie w momencie pod w momencie podpisania tej konwencji rozpoczęto proces proces negocjowania właśnie protokołu z Kioto, który już był dokumentem dużo dalej idącym, czyli on określał konkretne zobowiązania państw rozwiniętych państw rozwijających się tam nie było konkretnych zobowiązań dla państw rozwiniętych były konkretne zobowiązania określające procentowo ile mają zmniejszyć swojej misji w stosunku do roku do roku bazowego i faktycznie od od tych lat dziewięćdziesiątych Unia europejska już właśnie jako Unia europejska zaczyna być również stroną porozumień międzynarodowych nie tylko poprzez państwa członkowskie, ale jako jako o jako podmiot polityk prawa Międzynarodowego co oznacza de facto, że każdorazowo państwa członkowskie występują troszkę w podwójnej roli tak to znaczy, że z 1 strony są sygnatariuszami tych porozumień międzynarodowych jako państwa narodowe, a z drugiej strony poprzez swoje uczestnictwo w Unii Europejskiej zobowiązują się również poprzez prawo wewnętrzne Unii Europejskiej do respektowania celów, jakie Unia europejska przyjmuje na siebie jako jako podmiot prawa Międzynarodowego i de facto tak tak tak jest to znaczy że, ponieważ w momencie, kiedy Unia europejska staje się chociażby protokołu Kioto porozumienia paryskiego stroną to ona przenosi te zobowiązania do do prawa wewnętrznego Unii Europejskiej, a tym samym po raz drugi wiąże państwa członkowskie z postanowieniami tego tych aktów prawa Międzynarodowego myślę, że dobrze byłoby też wspomnieć o czymś co co nosi nazwę strategia Göteborga to jest 2001, dlatego że jak przeglądałem sobie te elementy tej strategii to wydaje się że, aczkolwiek tutaj pewności nie mam, że właśnie pojawiają się w niej punkty, które wprowadzają już nas w ten czas współczesny, kiedy to zmiany klimatyczne zaczynają absorbować no polityków Unii go w tejże strategii Göteborga czytamy o zapewnieniu stanu równowagi ekologicznej środowiska, ale też zmniejszeniu skali zmian klimatycznych czytamy również o wzroście konsumpcji czystej czystej energii bioróżnorodności, a więc właściwie są takie tutaj wątki mimo, że to było 20 lat temu, które dzisiaj są tak mocno eksponowany jest pan redaktor pozwoli to jak zwrócono uwagę na 1 istotną rzecz tak naprawdę strategia Göteborg to był taki trochę aneks do strategii lizbońskiej i de facto chyba trochę przyznanie się do tego że, że politycy Unii Europejskiej nie stanęli na wysokości zadania w 2000 roku, bo w tej strategii lizbońskiej nie było bezpośrednich zapisu nie było nie było bezpośrednich zagranicznych dotyczących środowiska jak popatrzymy to w tej chwili w unii europejskiej jest mamy tak tak tzw. dziesięcioletnie ramy wydawania tej polityki jak popatrzymy właśnie na pierwszą była strategia lizbońska potem mieliśmy Europa 2020 i one one de facto dotyczą dziesięcioletnich okresów, czyli strategia lizbońska miała cele miał być osiągnięty 2010EURpa 2020 celem miał być osiągnięty do 2020 roku była przyjmowana właśnie w 2010 roku i analogicznie najnowsza strategia, czyli nowy zielony ład zakłada ramy działania polityczne rany działania Unii Europejskiej do 2030 roku, a strategia DT morska była aneksem do strategii lizbońskiej, która de facto pominęła środowisko ona nie powiedziała w głównych celach założeniach nie nie odniosła się do środowiska co rok później ta strategia Goethe Polska miała niejako niejako naprawić uzupełnić także akurat to jest jeszcze taki taki niezbyt dobry moment w sensie takim, że pokazują to, że może jednak decydenci Unii Europejskiej w sensie państwa członkowskie nie stanęły na wysokości zadania, pomijając to co już w tamtych czasach było było tak naprawdę w świadomości nie tylko naukowców, ale znacznej części społeczeństwa problemem narastającej wadze czy narastające istotności, ale faktycznie jak popatrzymy już na nas kolejne strategie czy to Europa 2020 czy czy najnowszą nowy zielony ład to to te proporcje się zupełnie odmieniają właśnie teraz trochę, zmierzając do podsumowania chciałem pana zapytać w jakim stopniu to wszystko co się działo przez dekady było obligatoryjne w jakim stopniu to było prawo wspólnotowe a w jakim stopniu nowości były tylko jakieś zalecenia zawsze na końcu można było powiedzieć taki sobie założyliśmy cel, ale nam do końca nie wyszło pytam o to m.in. po to, żeby jednocześnie poprosić pana takie sklejenie teraz tego wszystkiego co było wcześniej z tym co się stało w tym roku, kiedy się mówiło, że oto przyjęto prawo klimatyczne, czyli swoistą właśnie ma być obligatoryjne dla państw członkowskich jak na 3 rzeczy zwrócił uwagę najpierw zaczynaliśmy, kiedy mówiliśmy o traktatach traktacie rzymskim jednolitym akcie europejskim traktacie z Maastricht to tam mówiliśmy o tym, że w ogóle wprowadzano prawne podstawy działania wspólnota potem Unii Europejskiej w obszarze środowiska, czyli de facto to był proces, w którym dawano Unii Europejskiej kompetencje do tego, aby stanowiła prawo w tym obszarze 0202. ścieżką czy Streamem nieładny Anglicy, używając to jest kwestia dokumentów politycznych najpierw zaczynaliśmy od tych od tych dokumentów, które były planami działaniu europejskim obszarze środowiska proszę zobaczyć one miały charakter osobnych dokumentów natomiast w momencie, kiedy mówimy już w latach dwutysięcznych tych dokumentach pokazujących całość polityki Unii Europejskiej nadano dekady nadano dziesięciolatka to zaczynają nam też kwestie środowiskowe najpierw powoli wchodzić strategia lizbońska uzupełniono pogody Polska w strategii strategii Europa 2020 już jeden z 3 filarów i nowy zielony ład, gdzie tak naprawdę to jest centrum działania środowisko klimat centrum działania w ogóle całości Unii Europejskiej, dlaczego mówi też o tych aktach politycznych, dlatego że te ramy polityczne strategie polityczne one dają m.in. legitymacji komisji europejskiej do występowania z propozycjami już konkretnych aktów legislacyjnych to, o czym w tej chwili mówiliśmy, czyli o tym prawie klimatycznym to de facto jest trochę właśnie pokłosie tego co zabije to jest zawarte w nowym zielonym ładzie, czyli nowy zielony ład zakreślił pewne ramy działania również dla komisji europejskiej co do proponowania rozwiązań prawnych kierunkowo, pokazując jakie, gdzie idziemy w związku z tym teraz komisja europejska chociażby właśnie w tym pakiecie fit worki Five, czyli przygotowane gotowe na 55% w złożyła już konkretne propozycje rozwiązań rozwiązań prawnych dotyczących właśnie celów i zobowiązań w zakresie ochrony klimatu oczywiście to co po przedłużył teraz komisja europejska to jest początek procesu, dlatego że komisja europejska ma tom kompetencje proponowania natomiast finalnie dokumenty prawne do rozporządzenia czy czy dyrektywy przyjmowane są przez radę radę europejską wraz z parlamentem europejskim, ale zawsze to ten pierwszy krok robi komisja, proponując konkretny kształt przepisów w ramach tego, czego została upoważniona w dokumencie o charakterze politycznym, jakim właśnie na najbliższą dekadę jest nowy zielony ład to jest bardzo krótko poproszę, ale część słuchaczy może tam kojarzy szczególnie w kontekście różnych sporów środowiskowych co to takiego było jest natura 2000 natura 2000 to jest powstające od bardzo dawno, bo tak naprawdę pierwsze pierwszy po pierwsze, pomysły dotyczą tzw. dyrektywy ptasiej z końca lat siedemdziesiątych dokładnie zostało przyjęte w siedemdziesiątym dziewiątym roku potem została uzupełniona po dziewięćdziesiątym drugim roku dyrektywę siedliskową jest to system obszarów chronionych w ramach całej Unii Europejskiej wyznaczonych na podstawie kryteriów naukowych, czyli tak naprawdę tego czy gatunki rzadkie i istotne z punktu widzenia utrzymywania całej przyrody na terenie Unii Europejskiej w danym miejscu występują, o ile ich tam występuje i czy rokują tak naprawdę przetrwanie czy stan zachowania jest taki, który pozwoli pozwoli przetrwać teraz ten system obszarów natura 2000 ma zagwarantować przetrwanie całości przyrody Unii Europejskiej, czyli tworzymy takie centra, dla których które z punktu widzenia przetrwania gatunków roślin zwierząt tych siedlisk, czyli zbioru roślin zwierząt są kluczowe dla utrzymania tych gatunków, czyli idea jest taka, że jeżeli zapewnimy w tych dla tych gatunków dla tych siedlisk miejsca chronione to one przetrwają w skali całej całej Unii Europejskiej ta sieć jest no budowana tak jak tak jak powiedziałem od końca lat siedemdziesiątych oczywiście państwa, które później do przystępują jest ona uzupełniana w Polsce powierzchnia obszarów objętych ochroną w ramach sieci natura 2000 to jest około 20% powierzchni kraju przy czym zazwyczaj równocześnie w ramach tych w tej granicy istnieją inne formy ochrony przyrody krajowe, czyli rezerwaty przyrody parki narodowe obszaru chronionego krajobrazu to zazwyczaj pokrywa się z granicami wyznaczonych obszarów natura 2000 bardzo dziękuję za wszystkie wyjaśnienia pan dr Piotr Otawski specjalista ochrony środowiska był gościem audycji bardzo dziękuję za rozmowę bardzo dziękuję dobranoc Maciej Zakrocki przedstawia teraz już z nami pan Marcin Korolec jak wspominałem państwu, czyli od dziewięćdziesiątego ósmego roku pracował z panem Janem Makowskim naszym negocjatorem pierwszym negocjatorem członkostwa Polski w unii europejskiej to dobry wieczór dobry wieczór panu dobry wieczór państwu jak wiadomo negocjacje czy członkostwo w unii europejskiej głównie sprowadzają się do tego, że państwo ma, które chce wstąpić do Unii wie, że ma przyjąć prawo wspólnotowe prawo wtedy już unijne, ale wierzę nie jest w stanie wszystkim wszystkiego zrobić od razu w związku, z czym tak na dobrą sprawę w dużym stopniu to te negocjacje chyba polegały właśnie na tym żeby, gdzie można to się to zgodzimy się jak najszybciej może od razu ale gdzie wiemy, że będzie trudno to to negocjowaliśmy tzw. okresy przejściowe właśnie wydaje, że właśnie jestem tego pewien, bo dobrze czasy pamiętam, że właśnie środowisko było tym obszarem, który stwarza tak dużo kłopotów myśmy chyba na początek złożyli aż wnioski o 16 okresów przejściowych ja myślę, że takich obszarów bardzo emocjonalnych to było kilka pamiętam negocjacje okresów przejściowych jeśli chodzi o swobodny przepływ przepływ kapy kapitału i pozwolenie na to, żeby cudzoziemcy nabywali ziemie w Polsce pierwsza Polska pierwsze polskie inne stanowisko było, że okres przejściowy powinien wynosić 100 lat takim też, ale pan Radek chyba decyzyjnie nie to była błędna decyzja całego Sejmu mi się wydaje też będzie taka była pierwsza propozycja potem zeszliśmy z tego wszystkiego razem to 10 lat, ale potem się okazało, że w zasadzie to nie jest jakoś strasznie ważne, bo się by, choć Polska została wykupiona, więc to jest negocjacje w dużej mierze polegały na oswajaniu pewnych lęku z jednej z2 strony z drugiej strony np. był ten wielki lęk nad tym, że Polacy w wsiądą samochody pociągi samoloty najazdu wspólną wspólnoty co zresztą trochę się dało zauważyć w Londynie, bo oni pierwsi otworzyli ale, ale potem okazało, że jednak nie wszyscy wyjechali nie wszyscy najechali Europę, więc te te te negocjacje polegały na właśnie oswajaniu zmiany i i wprowadzanie tych okresów przejściowych było takim no sposobem na na na swoja właśnie zmian zmiany zresztą sam ze stanowiska negocjacyjnego tak przypomnę też słuchaczom jeśli chodzi o środowisko rada ministrów nasza przyjęła ją w październiku 90 tego dziewiątego roku tam właśnie było tak ty te wnioski o 16 okresów przejściowych reakcję komisji była dość jak to później wspominał z kolei na kolejny negocjator pan Jan Truszczyński druzgocąca no i potem rozpoczęły się właśnie rozmowy Polska wycofała się z tych kilku wniosków no i ostatecznie stanęło na 10 okresach przejściowych jeśli chodzi właśnie tę politykę i właśnie właśnie klimatyczną środowiskową bo, bo co było dla nas najważniejsze na czym polegał problem wtedy jeszcze właśnie mniejsze mówiło o klimacie, ale więcej mówił o środowisku dla w zasadzie politykę klimatyczną się rodziła, która akcję tego procesu negocjacyjnego, a tak naprawdę ugruntowała się zaraz zaraz po bo te wielkie decyzje w polityce klimatycznej to jest de facto 2007 ten początek funkcjonowania de facto tego systemu handlu emisjami itd. to jest to to są zręby Boże cześć wcześniej zostały zakotwiczone w prawie tak naprawdę te decyzje zapadają w 2008 siódmym, a nasze członkostwo jest 2004, a koniec negocjacji w 2000 drugie i zapamięta, więc to trakt 13grudnia Kopenhaga tam byłem też przy pochwale, ogrywając także wiersze inicjacja tak ale, ale rzeczywiście polityka klimatyczna to jest to jest trochę to trochę trochę w późniejszym wątek polityka się środowiskowe ja miałem wrażenie że, że te negocjacje nie były zbyt emocjonujący to po obu stronach szyte czy to nie było najważniejszym nurcie dyskusji czy to politycznych czy czy takich największych z największych przepychanek te ptaki, a to bardzo za zakodowanym Mariani rzeczywiście myśmy mieli sporo tych problemów no bo najlepszy dowód jak spojrzymy na tę 10 okresów przejściowych no to np. chodziło nam o to, że jeśli chodzi o możliwość oczyszczania ścieków komunalnych to wiedzieliśmy, że po prostu nie mamy tych oczyszczalni ścieków taki, że trzeba będzie m.in. korzystając z unijnych pieniędzy jest budować myśmy tutaj rozciągnęli okres przejściowy aż na 12 lat co właśnie pokazywało jak tu jest kłopot no, więc dzisiaj nie zmienia, ale kwestia już, oddając panu głos tam jest tam sprawa okresy przejściowe na przód krótki tylko do trzydziesty 1grudnia 2007 roku w sprawie opakowań odpadów opakowaniowych tak, a albo redukcji zawartości Siarki w paliwach płynnych tam byliśmy bardzo krótki okres przejściowy poprosili wynegocjowali to było tylko do 31grudnia 2006 roku, a więc 2,5 roku członkostwa tam są nawet takie ciekawostki do słuchaczy mówi oczywiście okres ochronny poprosiliśmy do 31grudnia 2006 roku jeśli chodzi o ochronę przed promieniowaniem jonizującym ze źródeł medycznych to też pokazuje nos zawiłość tych negocjacji akcesyjnych jak niezwykle często takich, które by nam głowy nie przyszło obszarów one dotyczyły już przepraszam mogę ten wątek ten wątek sprawdzamy rzeczywiście pamiętam, bo to chodziło o emisji jest z, które się miny wydzielają pot się podczas tankowania, ale chodziło po prostu dostosowanie techniczne polskich rafinerii jak Jeślinie trzeba, bo pewnie zainwestować dodatkowe dziś o oczyszczanie wzbogacenie te pali, więc to to po prostu ten okres przejściowy wynika, że akurat w tych wypadkach to były to był po prostu dodatkowe inwestycje które, które należało poczynić, ale w tej kwestii jakości wody, którą pan podniósł to niestety muszę powiedzieć, że cała Polska polityka związana z wodami do dzisiaj i to też już, jakby oskarżenie domu do okresu, kiedy ja byłem ministrem by polityka jest proste nastawiona przede wszystkim na gospodarowanie ilością Czyżby zasady de facto wyłącznie polityką anty powodziową tak można było skrócić natomiast jeśli chodzi o jakość wody komend w dalszym ciągu mamy trudności z implementacją tych podstawowych rzeczy od prawa europejskiego jeśli chodzi o zarządzanie wodami i jakością wody to może nie jest prawodawstwo jeszcze sprzed naszego członkostwa tylko ruszy już w międzyczasie przyjęte, ale jeśli chodzi o sposób implementacji dyrektywy Wodnej to muszę powiedzieć mamy tutaj bardzo duże dużo dużo za uszami podobnież jeśli chodzi o jakość powietrza tutaj, że tak powiem nawet w obecnie mamy do czynienia dosyć jeździli dziwnymi ruchami ze strony rządu oraz służb rząd na wiosnę zapowiedział, że będzie wprowadza instytucję stref czystego transportu miasto, że 2 tygodnie temu był komunikat, że co prawda będą nowelizować ustawy odpowiednio ale, ale to to może nie jest tak istotne to wykreśli myślę, że jeszcze nowe szczęście nowelizacji, więc do mamy cały szereg tych tematów, który ciągnął się od od momentu członkostwa do dzisiaj które, którym nie udało nam się dobrze zagospodarować, tym bardziej że umów oczywiście pewnym stanie prawnym Unii Europejskiej w czasie, kiedy te negocjacje się toczyły natomiast od tego czasu no właśnie zaczęły się pojawiać nowe rozwiązania, których już dzisiaj też w audycji była była mowa no i Polskę jako państwo członkowskie po prostu się do tego powinna dostosowywać do trasy kluczowe pytanie no bo skoro żeśmy wtedy negocjowali i mówi jeden z najdłuższych okresów przejściowych, bo był bodaj dwunastoletnią w tym obszarze środowiska toczy toczy w jakim sensie Unia europejska nie popełniła błędu już w tym momencie również Unia europejska jako były no takiego właśnie rozciągania w czasie tych różnych spraw związanych ze środowiskiem również w przełożeniu na sprawy klimatyczne no teraz wszyscy są przerażeni, że tak gwałtownie trzeba podnosić kolejne cele głównie misyjne no, a pakiet zaprezentowany w ubiegłym tygodniu wydaje się, że w niektórych obszarach nie wiem jak chociażby właśnie samochody zeroemisyjne 2030 piątego roku jest jakimś przyspieszeniem nierealistycznymi zupełnie czy pana zdaniem trochę żeśmy nie wiem no właśnie za nie za bardzo odkładali, a teraz jest panika i może się okazać, że ponosząc ogromne koszty w tym społeczne będzie się próbowało naprawić coś co było po prostu zaniedbaniem do to po pierwsze, te przyspieszenie polityk związanych z ochroną klimatu jest przyspieszeniem nie wynikającym z tego, że mamy do czynienia z jakimiś zaszłościami czynienie niedociągnięcia mi z okresu wcześniejszego leży naszego dalszego dostosowywania do członkostwa centra to jest przyspieszenie, które wy wynika z przyspieszenia negocjacji i umów globalnych umowa paryska 2015 roku innym, bo podjęta następnie, a następnie 2 lata temu deklaracja pani Urszuli będę najem przewodniczący komisji, że no ona proponuje Europie neutralność klimatyczną, którą w 2019 roku szefowie rządów uzgodnili że, że tak, że tak się na to zgadzają, że rzeczywiście chcą iść tą stronę i pakiet przedstawiony w zeszłym tygodniu przez komisję europejską jest jakby odpowiedzią na NATO nad tą decyzję szefa rządu rzeszą parlamentu równolegle chcemy mieć neutralność klimatyczną w Europie no to to są po prostu konsekwencje jak trzeba rozpisać na różne różne wątki tej ty ty zmiany m.in. to jest kwestia, że za 14 lat od dzisiaj nowych samochodów spalinowych w Europie nie będzie można rejestrować tu to akurat wątek, który wydają się absolutnie realistycznej i na pewno ta zmiana, którą proponuje komisja wymaga innego podejścia do myślenia o negocjacjach między państwami europejskimi, bo do dzisiaj może to nie jest jakoś specjalnie eleganckie, ale też nie nie zdradzę wielkiej tajemnicy jak kto wie, że normalnie negocjacje klimatyczne w Europie były traktowane przez wszystkie administracje raczej jako grę w sumie zamkniętej więc, jakie będą też muszę zrobić mniej czy jak nie odrobi trochę więcej to będę musiał zrobić mniej tak takty TK była dynamika tych negocjacji pomiędzy państwem członkowskim natomiast wprowadzenie koncepcji neutralności klimatycznej i wprowadzenie tego kalendarza, którzy to ma się wydarzyć w ciągu najbliższych 330 lat to jest to jest myślę, że komplet nie zmiana optyki jak na to należy patrzeć, bo należy patrzeć nie tylko poprzez negocjacje jak, który państwo ma zareagować, ale i jak wewnątrz państwa powinniśmy się zorganizować po to, żeby grupy mniej zamożne mogły przejść przez transformację no z w taki sposób żeby, żeby nie nie za bardzo to ich do dotknęło ekonomicznie te transformacje, więc zmiana myślenia musi polegać na natężenie, że jednak jest też negocjacje jakiejś nowej do dużo dużymi słowami mówiąc umowy społecznej, bo im jak i w jaki sposób społeczeństwo europejskie chcą to zrobić w zgodzie społecznej no właśnie pytanie czy społeczeństwa chcą, bo na razie to oczywiście, że pakiet fit for wszyscy fajnie będzie dopiero teraz przedmiotem mówi się, że może nawet 2 letnich na dwuletnich negocjacji ale, ale już w tej chwili to raczej taka jest trochę specyfika mediów już straszy prawda że, że to wszystko jest powiązane z drastycznymi wzrostami cen energii cen paliw nowe ciągle mamy myślenie o samochodach elektrycznych z punktu widzenia obecnej sytuacji rynkowej, kiedy raptem 2% sprzedawanych samochodów w Polsce są samochody nie misyjne poziom po prostu drogie nawet z tymi programami wsparcia, więc na razie jest swego rodzaju przerażenie w tym sensie mówię mówi o tym, że może w odczuciu społecznym może to jest nieprawda jest teraz takie wrażenie, że jeszcze na dodatek to lato powodzie w Niemczech te setki w sumie ofiar no wszystko nakręciło taką psychozę, że musimy się spieszyć na właśnie, że może trzeba było rozłożyć jeszcze bardziej w czasie zacząć wcześniej nie teraz no właśnie działać pod presją, ale chociażby właśnie tytule czy huraganu ja bym powiedział 2 rzeczy rzeczy po pierwsze, wzrost cen może być modelowany naszymi własnymi decyzjami o reformie podatkowej, bo przecież te ten wzrost cen wynika ze wzrostu cen uprawnień do emisji, które są wprost dochodem polskiego budżetu w związku z tym można obniżać inne podatki trzeba siedzieć i się uśmiechać na gapę, że nic się nie stało tylko podwyższyć w ten sposób podatki tak można obniżyć CIT można obniżyć akcyzę na prąd można by obniżyć VAT można można wiele rzeczy zrobić, żeby ceny nie rosły w związku z tą polityką tylko trzeba chcieć, aby się przyznać do tego, że można coś zrobić to jest to jest pierwsza pierwsze zdanie drugie zdanie właśnie dyskutujemy krajowy plan odbudowy ogromne pieniądze, które są, który to plan odbudowy czy Niemczech można go nazwać planem, ale ten dokument, ale on abstrahuje od od tej poczty realizacji tych polityk prawda w związku z tym oczywiście można powiedzieć, że nagle ale, ale nie było ten typ pracy nad firmą w tej fazie nie były prowadzone w tajemnicy, bo były inne zamówienie rządów prawdę rządy zgodziły, że będziemy realizować neutralność klimatyczną w związku z tym Polska administracja i Polski premier polscy ministrowie doskonale wiedzieli, że dokument przygotowany w związku z tym krajowy plan odbudowy mógł był 3 ten projekt no przygotowywać nas do tego w jaki sposób pan Marcin Korolec był z nami kiedyś pracował z Janem Ołdakowskim, ale też był ministrem środowiska no i zobaczymy się czy usłyszymy właśnie w wkrótce, kiedy będzie jak to się po 15 bardzo dziękuję za spotkanie dziękuję bardzo, widzę podziękowania dla Karoliny Łacińskiej, które audycje wydawała Maciej Zakrocki życzy państwu dobry nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA