REKLAMA

"Wspaniały program. Spóźniony o 20 lat" prof. Szymon Malinowski o "Fit for 55'

Połączenie
Data emisji:
2021-07-21 14:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
19:59 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie dziękuję czternasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami jest prof. Szymon Malinowski przewodniczący zespołu doradczego do spraw kryzysu klimatycznego przy prezesie Polskiej Akademii Nauk dzień dobry dzień dobry będziemy rozmawiali o powodziach, które zrujnowały Nadrenii Północnej-Westfalii oraz Nadrenię Palatynat przede wszystkim chyba słowo zrobi z rujnowany nie będzie przesadą musimy pamiętać o tych prawie czy ponad już 100 ofiarach śmiertelnych wciąż Rozwiń » chyba nie jest do końca ustalone ile osób jeszcze można do tej liczby dodać musimy pamiętać o tym, że wiele miejscowości, zwłaszcza tych mniejszych wiejskich właśnie została w ogóle zmiecione z powierzchni ziemi przez falę powodziową trzeba sobie zadać pytanie, jakiego rodzaju to była powódź, bo jeżeli się przejść teraz prasa to sporo klimatologów mówi o tym, że to jest powód niespotykana, że to jest powód niespotykana o tej porze roku, kiedy nie ma topnienia lodowców w górach czy rzeczywiście można takie tezy stawiać, że to jest właśnie ta, że ta nowa rzeczywistość, w której się znaleźliśmy, czyli zmiany klimatyczne, które powołują tak wywołują tak dramatyczne nagłe zjawiska pogodowe i mało tego są tacy, którzy twierdzą, że takie deszcze, które podały właśnie w Niemczech teraz zmaga zmagała się z nimi także Belgia mogą się zdarzać częściej mogą być dłuższe to znaczy tak czy powodzie były są będą i lipiec jest miesiącem przynajmniej w Polsce, ale także na dużym obszarze Europy, gdzie spada najwięcej wody opadach właśnie z powodu częstych opadów nawalnych natomiast oczywiście ta powódź jest bardzo duża wyjątkowa trafiło dużą ilością opadów złym miejscu i z powodu zmian klimatycznych tego typu sytuacje będą zdarzały się częściej, bo cieplejszej atmosferze mieści się więcej pary Wodnej chmury mogą wyprodukować w cudzysłowie większą ilość deszczu, a do tego najnowsze prace zresztą dosłownie sprzed sprzed paru dni które, które przeglądałem pokazują, że w tym cieplejszym klimacie te układy także latem, które produkują dużo dużo opadów naszych szerokościach geograficznych przesuwają się wolniej to znaczy mogą wylać dużo więcej wody w 1 miejscu prawda średnia ilość opadów na dużym obszarze czy długim okresie czasu wcale nie musi wzrosnąć po to, żeby wzrosło prawdopodobieństwo takiej powodzi, czyli na dobrą sprawę rzecz niezwykła czy zwykła co się wydarzyło nagrani to znaczy ja wiem jak żagiew jak i 800 naukowcy nie lubią takich pytań, ale jesteśmy w tzw. mediach masowych, więc musimy się trochę dostosować do odbiorcy zapotrzebowania ta pasja mogę mogę powiedzieć tak na pewno niezwykłe niemożliwe chłodniejszym klimacie były te zdarzenia, które wystąpiły na zachodnim Wybrzeżu Ameryki na Syberii to znaczy fale upałów ostatnie to się po prostu pokazu pokaz daje wprost pokazać, że w dawniejszym klimacie takim sprzed 30 lat tego typu zdarzenia były niemożliwe natomiast powódź, jaka nastąpiła nastąpiła w Niemczech teraz mamy kolejną powódź w Chinach w prowincji Hajnan, gdzie w ciągu doby spadło 200 mm słupa wody opadł na rzece na rzecz żółte pozrywane są ludzie ludzie w metrze w ogóle tam pewnie tych ofiar śmiertelnych będzie znacznie znacznie więcej sypią się jakieś tamy i zapory, więc no to są te sytuacje, które zawsze były w pewnym stopniu natomiast ich stopień, że tak powiem i częstość pojawiania się i jakby amplituda zjawiska rośnie do tego dochodzi jeszcze jeszcze trzeci aspekt, który powoduje, że te powodzie są dużo bardziej tragiczne i dużo bardziej brzemienne skutki to znaczy my coraz mniejszą część świata zostawiamy naturze jest coraz więcej betonu wiemy zdaje nam się, że tutaj, gdzie czytam możemy się pobudować bo, bo jakieś zjawisko meteorologiczne rzadko się zdarzały, bo wybudujemy nowy nowy wał w międzyczasie wycinamy wycinamy lasy osuszamy bagna prostujemy rzeki, czyli powodujemy, że ta woda, która spadnie bardzo szybko spływa właśnie niektóre niektóre miejsca może popsuć to nasze wytwory inżynieryjne, które nie były obliczane na tego typu sytuację czy to jest sytuacja, że tak zapytam jeszcze raz nowej normy, dlatego że tak np. o tym mówią niektórzy wypowiadający się właśnie dla tak jak pan teraz dla Mass mediów jednostkach profesor liter jak ten z poczdamskiego Instytutu badań nad klimatem cytowany przez Guardiana mówi tak w 1 miejscowości w Niemczech spadło 154 mm deszczu w ciągu 24 godzin poprzedni rekord dobowy wynosi 95mm wygląda na to, że nie jesteśmy po prostu poza normą, ale wręcz zakresach, których nie przewidywaliśmy biorąc pod uwagę szybkość i obszary ulewy, czyli rozumiem, że jesteśmy w jakiś takich normalnych wartościach no postępująca zmiana klimatu polega na tym, że przestało być normalnie i robi się coraz bardziej norma, więc nie można mówić o nowej normie, bo nowa norma zakłada jakieś stacjonarne prawda, że co się zmieniło i teraz już przestanie zmieniać, bo jest nowa norma no miast to jest oczywiście fałszywe postawienie postawienie sprawy z tego powodu, że dopóki my nie powstrzymamy tej narastającej zmiany klimatu nie zahamują jej to żadnych normach niema co mówić czy jesteśmy właśnie sytuacji nie przewidywał nieprzewidywalności, a nie jakiekolwiek nowe już takiego sytuacji zmiany to chyba tak to trzeba opisać tak tak tak tak mamy mamy sytuację, że tak bowiem coraz szybszej zmiany tutaj to właśnie bardzo dobrze i ilustruje tak, bo niektórzy nawołują no dobrze to jak się nie możemy powstrzymać zmiany klimatu to się przy stosujmy, ale znowu przystosować się można do czegoś co jest w miarę stały stabilny prawda natomiast przystosowanie się do ciągłej zmiany jest, że tak powiem no poza naszym zasięgiem my nie możemy wszystkiego wokół nas ciągle zmieniać, żeby dostosować się do postępujących przechodzi zmiany to trudno nie zapytać w takiej sytuacji o tym co z tego jest jeszcze odwracalna, a Sojusz nie pan ogólnie odwracalne to nie jest nic prawda wysoka czasu biegnie biegnie 1 stronę no więc, więc pojęcie odwracalności jest takie trochę trochę złudne natomiast oczywiście możemy złagodzić zatrzymać postępującą zmianę klimatu na takim poziomie, że jest właśnie będzie można się do niej dostosować to jest w tej chwili nasze nasze nasze zadanie, a nie jakieś opowiadanie co jest odwracalne co jest nieodwracalne co jest nową normą ocenie jest nową normą my lubimy zaklinać rzeczywistości używać tego typu stwierdzeń, które są nieadekwatne do do stanu rzeczy, a skąd wiemy, że jeszcze możemy spowolnić, bo znamy mechanizmy znane podstawowe związki przyczynowo skutkowe znamy od coraz lepiej, ale podstawy znamy od 150 lat w związku z tym w związku z tym tutaj ta wiedza jest dobrze ugruntowana prawda Arche wniósł obliczył, że tak powiem jak zmieni się średnia temperatura ziemi przy podwojeniu koncentracji dwutlenku węgla w atmosferze, zanim odkryliśmy w ogóle fizykę kwantową, zanim zaczęliśmy robić ogniwa fotowoltaiczne tranzystory cała nowoczesna elektronika cała nowoczesna rzeczywistość do to, o czym, o czym teraz mówimy znany jest nauce dłużej jak dawno no mówię Archanioł to tego procesu to jest 1800 dziewięćdziesiąty piąte rok tak pojęcie efektu cieplarnianego bilansu energetycznego planety to to w tym roku mija 200 lat, bo chyba pierwsze wydanie takiego takiej notki takiej pracy Kuriera to było właśnie 18002001. rok 1417 za chwilę wrócimy do rozmowy łączenie dziękuję łączenie dziękuję czternasta 24 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami prof. Szymon Malinowski przewodniczący zespołu doradczego do spraw kryzysu klimatycznego przy prezesie Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy o tym co wydarzyło się w Nadrenii Północnej-Westfalii, ale nie tylko tam, o czym rozmawiamy w przede wszystkim w tym momencie powodzie, ale mówiliśmy też innych ekstremalnych zjawiskach pogodowych, które zaskoczyły naukowców ja bym chciała się na moment wrócić do tego na ile udaje się tworzyć modele tych zmian klimatycznych na ile to co w tych modelach naukowcy uzyskują potwierdza się z rzeczywistością pokrywa się z rzeczywistością, bo znałem taką wypowiedź ciekawi mnie jak interpretować wypowiedź prof. Hayley Fowler z Newcastle University School w inżynierem, która mówi już dziś widzimy coraz więcej ulewnych deszczy powodzi ekstremalnych upałów zjawisk tych przybywa nasze modele przewidują takie zmiany dopiero za dekady dla mnie badaczki klimatu to jest przerażające, że widzimy je już teraz jak to rozumieć to ja myślę, że to jest tak nie do końca prawda to znaczy my nie mamy bardzo szczegółowych modeli, które potrafią te bardzo drobnych skala zjawiska na, że tak prognozować zresztą notabene w tej chwili jesteśmy w takim projekcie nowej generacji modelu klimat jesteśmy mówi o Instytucie Geofizyki Uniwersytetu Warszawskiego robionego przez Unię europejską, gdzie będzie znacznie lepiej efekty chmury i właśnie tego typu zjawisk będzie można prognozować natomiast jeśli patrzymy na na podstawie symulacji numerycznej klimatycznych to po pierwsze, widzimy, że prognozy z lat osiemdziesiątych prawda, kiedy powstawały globalne modele cyrkulacji atmosferycznej zmiany klimatu są trafne krótko mówiąc te prognozy te przewidywania, które 30 kilka lat temu czy prawie 40 lat temu były było już stawiane sprawdzają się, jeżeli weźmiemy pod uwagę ścieżkę emisji po drugie w ogóle troszeczkę źle rozumiany często pojęcie prognoz związanych ze zmianą klimatu Otóż od lat wiadomo, że człowiek jest największym w tej chwili najsilniejszym czynnikiem wpływającym na system klimatyczny nie mówię, że jest np. największym dostawcą energii do systemu klimatycznego, bo to oczywisty sposób jest słońce natomiast zmiany tej dostawy energii słońca czy wskutek zmian aktywności słonecznej trzecia zmiana szpitalnych są dużo dużo mniejsze jak niż zmiany zawartości energii w systemie klimatycznym powodowane przez człowieka przez to, że wpuszczamy Gazy cieplarniane do do atmosfery i największą niepewnością jeśli chodzi o prognozy zmian klimatu to jest co zrobimy nie podstawowe zależności fizyczne, które rozumiemy dobrze tylko nasza nieumiejętność przewidzenia naszego zachowania i teraz i teraz należy czytać należy czytać te różne uwagi właśnie w tym w tym kontekście z nie zawsze potrafimy przewidzieć jak bardzo źle wpłynie na powierzchni ziemi nie nie mnie nie to są te nie są kwestie braku wiedzy, choć ostatnio cały czas niespełna o o wielu zależności fizycznych, ale braku wiedzy o nas o naszym zachowaniu czy rozumiem, że w tych wszystkich składowych, które możemy wziąć pod uwagę to właśnie czynnik ludzki jestem najbardziej nieznanym tak najbardziej taki poziom zaskakujące różnego rodzaju scenariusza prawda jeżeli, jeżeli czytamy w prasie z uczelni donoszą w cudzysłowie za temperatura 2008 roku wzrośnie między wartość między tam 1,5 stopnia, a 8 stopni to to co w tym doniesieniu to też nie jest prawdziwe tylko tylko te prognozy to są prognozy bardzo różnych scenariuszy 1 scenariusz mówi wzrośnie o 1,5 stopnia drugi scenariusz za 3 stopnie są ci za 5 itd. itd. do pytań jest takie, których scenariusz zrealizuje, który scenariusz naszych emisji do atmosfery wyniknie z naszej polityki naszej gospodarki naszych działań skoro już przy tym jesteśmy przy tych działaniach jesteśmy pan o tym mówi to może parę słów fit for FIFA, czyli o tym programie Unii Europejskiej redukcja 55% 2030 roku jak jest pana zdanie na temat tego programu są moim zdaniem świetne świetny program spóźniony o 20 lat jak wszystkie programy klimatyczne, ale przynajmniej daje szansę do tego, żeby zacząć zacząć coś robić w tym kierunku natomiast natomiast to jest program daleko niedoskonały daleko niewystarczający, żeby je, żeby uniknąć najgorszych konsekwencji zmian klimatycznych bo, bo ten program zakłada, że w zasadzie zrobimy pewne drobne korekty zainwestujemy w coś nie będziemy inwestować w coś innego i to zupełnie wystarczy żeby, żeby sprawy zmiany klimatu tak powiem załatwić przynajmniej jeśli idzie emisja emisja na poziomie Unii Europejskiej natomiast okazuje się coraz więcej różnego rodzaju prac, które pokazują, że za nas model społeczno-gospodarczy nastawione na ciągły wzrost jest z tak powiem nie do utrzymania, bo kończą się kończą się możliwości to zresztą już znakomicie przewidziano w granicach wzrostu słynnej pracy think tanku amerykańskiego z lat siedemdziesiątych kilka dni temu ukazała się praca jedno jest zresztą bardzo poważne osoby jednej z dyrektorek takiego dużego takiej dużej firmy doradczych będzie, która po prostu analizuje trajektorię właśnie gospodarcze i społeczne od czasów od czasu granic wzrostu do do teraz wychodzi jej z po prostu jesteśmy ostatni moment żeby, żeby przedstawić pewne pewien sposób myślenia, że wzrost PKB, który w zasadzie jest bożkiem wszystkich ekonomistów polityków to jest ten parametr, który w, który doprowadzi nas do gwałtownego uderzenia ze ścianą jest taki raport do grupy ekonomisty Sky Bridge całe grupy ekonomistów napisany dla rządu brytyjskiego na zamówienie rządu brytyjskiego, który trochę innych słowach mówi o tym samym jest coraz więcej tego rodzaju dokumentu w związku z tym my rzeczywiście chcemy wykonać jakieś jakieś ruchy i próbujemy wykonać w ramach tego sic reformy w tym Five natomiast potrzebna jest pewna zmiana paradygmatu i od tego jesteśmy jeszcze bardzo bardzo odlegli, czyli de facto musiałaby zmienić, jakby cała nasza kultura polityczna musielibyśmy być gotowi na przyjęcie dużo bardziej pesymistycznej prognozy czy bardziej powiedziałbym restrykcyjnego programu, który wpływałby bardzo mocno na sposób życia jak rozumiem ja myślę, że bardziej powinno się zmienić kultura ekonomiczna niż kultura polityczna, bo na czym na czym polega problem prawda cała ekonomia nastawiona znaki na kapitał finansowy w każdym razie mówimy zawsze o finansach co sami zaczynamy mówić o kapitale ludzkim to takie modne hasło, które niekoniecznie przekłada się na zmiany na zmiany w ekonomi może na zmiany w zarządzaniu trochę tak natomiast nie koniec kina na zmiany na zmiany w ekonomii natomiast z grupy ta wprowadza pojęcie tzw. kapitału natury ile warte jest to, że mamy po prostu, skąd wziąć wodę do kraju my tego tego w ogóle nie liczymy naszych naszych naszych rachunkach prawda w całym w całym rachunku ekonomicznym w związku z tym my nie podejmujemy działań, które zapewnią nam stabilność tej wody w kranie czy stabilności produktywności rolnej systemów biologicznych czy w ogóle podstaw życia, bo my liczymy w naszym rachunku ekonomicznym tylko gdy bezwzględne krótkookresowe zyski straty finansowe dziękuję bardzo, jest prof. Szymon Malinowski przewodniczący zespołu doradczego do spraw kryzysu klimatycznego przy prezesie Polskiej Akademii Nauk był państwa moim gościem czternasta 34 za chwilę informacje program przygotowała Anna Piekutowska realizowałaby wczoraj Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA