REKLAMA

Pałac Kultury. Gwałt na mieście, czyli sowiecki but w centrum Warszawy

Gościnnie w TOK FM: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2021-07-22 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
22:28 min.
Udostępnij:

Pałac Kultury i Nauki ma już 66 lat, a wciąż budzi kontrowersje. Co symbolizuje dziś? W 1954 roku Leopold Tyrmand w swoim dzienniku pisał: "Jedni widzą w nim ruską pięść, inni jąkają się z zachwytu". Prawicowi i kontrowersyjni politycy chcą go zburzyć, inni widzą w nim główny symbol Warszawy. Jak zagospodarować przestrzeń wokół pałacu? "Odchodzimy od miasta sowieckiego, gdzie pieszy jest spychany do przejść podziemnych i gdzie autostrady przejeżdżają przez centrum (są tak szerokie, żeby pomieściły defilady i pochody pierwszomajowe). Miasto musi być bardziej przyjazne pieszym i bardziej zielone" - mówi Dariusz Bartoszewicz z Biura Architektury i Planowania Przestrzennego. Na podcast zaprasza Jakub Chełmiński z warszawskiego oddziału "Gazety Wyborczej". Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
partnerem podcastu jest właściciel serwisu Canal plus online z polskimi i zagranicznymi serialami oraz filmami w 2 Canal plus skąd to jest ósma 10 podcast gazety wyborczej świętujemy urodziny Pałacu kultury i zastanawiamy się jak jego okolice będą wyglądały już najbliższej przyszłości będą wyglądały lepiej ósma 10 podcast gazety wyborczej dzień dobry naszym gościem jest Dariusz Bartoszewicz główny specjalista biura architektury planowania przestrzennego miasta Rozwiń » stołecznego Warszawa dzień kobiet, a także dodajmy wieloletni dziennikarz stołecznej redakcji gazety wyborczej specjalizujący się w temacie architektury dlatego się dzisiaj spotykamy, bo 21lipca przypadła sześćdziesiąta szósta rocznica oddania do użytku Pałacu kultury przy pasku, który ma po prostu urodziny dzień później inwestor 2lipca zaczęły się normalne użytkowanie budynku dziś dość wiekowego 66 lat wydawał się wpisane w krajobraz miasta na stałe od września 2 tysiące siódmego roku jest już wpisany do rejestru zabytków, ale wciąż budzi kontrowersje Dariusz wielu polityków chciałby go po prostu zburzyć co masz do powiedzenia na taras, zwłaszcza politycy prawicowi konserwatywni także pewnie część architektów co mam do powiedzenia jedyną zabytków nie należy burzyć to jest zapis historii także trochę przerażającej, a także no czy nam się podobać uśnie symbol naszego miasta ludzie rozpoznają Warszawę poseł bardzo pasaż kultury mieszkańcy miasta orientują się, gdzie są, kiedy zbliżała się do centrum, bo widzą pałac kultury kiedyś ten pałac kultury straszliwie dominował nad miastem teraz tę dominację i tak się cieszę powoli traci, bo zaczyna ginąć wśród innych wysokich budynków nie tak dawno płynąłem sobie z Wisłą my właśnie z prasy, które grupa trans zajmuje się dialogiem z mieszkańcami płynęliśmy sobie wieczorem no i został najbardziej fascynujący widok, kiedy zawracamy od strony mostu Siekierkowskiego nie widać miasta jest tylko zieleń ale by na prawym brzegu nagle widzimy właśnie Korola tak wysokich budynków jednym z wielu tych elementów składających się na wielu dębową Korona spadku, który kiedyś dominował wraz z jednym z wielu wysokich budynków wspomnieć cieszy, ale najbardziej rozpoznawalnym jednak różnie się wśród tych nowoczesnych wieżowców mnie fascynuje jak architekci są jakoś projektująca dla miasta nieustająco odnosili się do Pałacu kultury i tak np. Jerzy Skrzypczak, który odpowiadał za koncepcję Zachodniego rejonu centrum Warszawy i stworzył jak nowy symbol miasta hotelu Marriott wcześniej biurowcem niebieskim tzw. Intraco 2 potem doszły kolejne wysokie budynki wzdłuż Emilii Plater zresztą Jerzy Skrzypczak zespołem też współpracował warszawskie centrum finansowe oni się odnosić do Pałacu kultury, ale nie chcieli go burzyć tylko mówili, że kiedyś jak nadejdą lepsze czasy idą pieniądze z Olafem cisza to się przetnie tylko tę rolę iglica tę górę tam wydmuszka, jaką określali się okaże, że właśnie główna bryła Pałacu będzie równa z wysokością Marriotta i wysokich budynków, którą zaprojektowali dla Zachodniego rejonu centrum Warszawy należy były też oczywiście takie opinie np. Czesława Bieleckiego, który uważał, że pałac kultury to był gwałt na mieście jego centrum na jego tożsamości sowieckiej but, który stanął pośrodku i dlatego należy dokonać gwałtu na tym budynku, popijając wyższy budynek miejsce muzeum techniki on teraz wał należy kroczyć za PET z nieświeża, czyli od strony Alej Jerozolimskich tuż obok Pałacu kultury tak jest i to byłby taki triumf woli mamy go pod sobą także w kształcie architekcie, zwłaszcza już trochę starszej daty mając basem kłopot, bo nieustająca albo marzą o jego burzeniu albo smażonego przycinaniu albo marzą jego zdominowania ZUS przez wbijanie jakiegoś wieżowca w części tego Pałacu natomiast byli się wydaje, że nie tędy droga, że wystarczy stawiać więcej wysokich budynków na zachód od Emilii Plater co się dzieje w stronę woli granie ronda Daszyńskiego no i ten pałac nie będzie już tak dominować w centrum jest już w Warszawie dzieci słowo taka perspektywa Warszawy Panorama Warszawy robiona od strony Bemowa, gdzie kompletnie nie widać Pałacu dzień takie ujęcie, że tak skutecznie wieżowce zasłaniają, więc możemy polecić tym, którym przeszkadza, że patrzy na miasto z tamtej strony de facto te wszystkie żarty że, skąd jest najpiękniejszy widok Pałacu kultury, bo wtedy widać Pałacu albo do mały, ale gustowny ta wypowiedź francuskiego aktora dla przeszła jakoś tak weszło do obiegu szalony sen cukiernika z kolei poeta Broniewski podsumował ten ład to, dlatego że pałac nieco inny kolor jak oryginalnie oddany do użytku prawda Total, jako że elewacja jest wykonana z takich pieców ceramicznych, jakbyśmy tak bardzo jest gruby płytek i Jan były bardzo jasno ten pałac krótko po oddaniu świecił na tle no taki jest brudne brzydkie zrujnowanej dookoła, a Warszawa zgłaszały Warszawa zbawić zachód, czyli w stronę woli no była raczej straszna wystąpi w centralnej części nadal zburzonym jeśli budynki przy Marszałkowskiej także on wyglądał na tym tle gości zjawiskowo pięknie, zwłaszcza z oddalenia, ale budzi oczywiście skrajne emocje nie wszyscy go kochali, bo ja teraz sobie przypominam i mam przed sobą dziennik 1954 Leopolda Tyrmanda to i pozwoli, że przystąpi Kazań z tej książki co właśnie mówią Pałacu bardzo lubię kontaktach Terma pisze jak był konkurs już na otoczenie i na plac Stalina, bo pałac kultury miał być pierwszy etap i potem były pomysły, żeby zbijać miasto w centrum, dodając nawet socjal realistyczne fasady np. na tablicach uratowanych z czasów wojny kamica wzdłuż Alej Jerozolimskich na hotelu Polonia, żeby dopasować miasto, bo pasy punktowy jakieś takie szalone pomysły no i Tyrmand pisze kolejny pokaz projektu uchwały o rozwiązaniu urbanistyczne jak te 5 placów stać na centrum przyszłej stolicy ośrodku wieżowiec pałac kultury nauki tak się wagi dar Rosji dla Warszawy jedni widzą w nim troską pięść inni pukają się z zachwytu lud ochrzcił go Pekinem poza anagramem jest po tekst tak nazywano uszczypliwie lekceważeniem wielką czynszów kach przedwojennej Warszawie na złotej żelaznej siedlisko pokątnych domów rozpusty jak można się domyślać od chwili, gdy ogłoszono jego budowę należałem do najczęstszym wrogów no i o to by Tyrmand pisze, że dopóki ten sowiecki drapać wyciągnięte w Stalowej konstrukcji tego jeszcze całkiem całkiem kawał bryły, gdyby tak zostawiono pokryto szkłem marzy drapacza chmur tak bardzo współczesnych mielibyśmy pociechę zgodziłbym się zapomnieć Suworowa później otrzymał okładziny prefabrykowane w kolorze różowego piasku system o tym rozmawialiśmy z tak jasno taką elewację nie byłem zachwycony, ale całość elewacji barwa ta, która wyglądały dobrze można było na nią przystać potem zaczęto doklejać pseudo renesansowy całą wieś oby naszpikowane iglicą ciastko wtyki zwieńczenia motywy Kazimierza nad Wisłą portale nasady gros zasad realizmu zmaterializowała się w samym środku miasta jest kwitnąca naruszy nanosi jaka, a teraz wokół ruskiego architektonicznego rozpasania projektuje się Polski jarmark socjalistycznej wyobraźni no, czyli plac Defilad okolica także to jest ten fragment Tyrmanda, ale wejdziecie słowo, bo jak wyczytałem z kolei, że już przed wojną arch. Nagórski jeśli dobrze pamiętam nazwisko proponował też dwustumetrowy wieżowiec bardzo podobny do Pałacu kultury w razie przy rondzie Waszyngtona wtedy jeszcze nie było jasne, gdzie miałby stanąć czy to może być też myśl przedwojenne jeszcze nie tylko socrealistyczne zapowiadały się oczywiście różne koncepcje wysokich budynków centralnej części miasta był ten cena bieżąca, bo to był symbol nowoczesnego miasta był właśnie wysokie budynki hotel Warszawa to mamy, ale miał powstać wysoki budynek na placu Unii lubelskiej i różnych innych częściach miasta także fakt o Warszawa biała piąć w górę to było takie marzenie władz tekstu, żeby zachwycić inna metropolia świat było też z tego rodzaju zapatrzenie na stany Zjednoczone poprzez drapacze chmur i na początku się zaczął w Chicago i niektórzy uważają że, gdy przeprowadzi oczy i nie dostrzegać tych treści socjalistycznych pałaców mamy prawie ciekawostki drapacz chmur, bo jego projektant chyba był na praktykach dobrze pamiętam Chicago tak tego nie jestem pewien na ten stan lew Rudniew jest niewątpliwie musiał się inspirować wysokimi budynkami amerykańskim i to była do służb rysowanie czegoś podobnego, ale i całkiem nowego tak, bo chodziło o zdanie tej narodowej formę no i socjalistyczna treść najważniejsza w tym przekazie symbolicznym ja jeszcze zapięte w 1 swój artykuł w Pałacu kultury, jakie wzbudza emocje tuż po oddaniu m.in. przyglądała się w korespondencji, która przychodziła do Pałacu kultury to była taka pani, której pasku, który wywołał orgazmy taktycznymi skarżyła te listy pokazała pani Hanna Szcze były radny płaskie kultową Kronika Arką pałac kultury przepracowała całe swoje życie od młodości aż do emerytury właściwy pałac tureccy no i ona właśnie źródłem była anegdota także pokazywała te listy PiS sobie właśnie czytaliśmy m.in. ten okres wspominasz, a także inne, bo mieszkańcom całej Polski właśnie ta na prowincji wydawało się, że w Pałacu kultury jest wszystko to jest centrala, jeżeli chciało się coś załatwić, bo na kogoś napisać do nas to wydawały się za akcję pałac kultury co trafi do pierwszego sekretarza do premiera do właściwego ministra i te listy są zupełnie niesamowite oczywiście może się domyślać, że wiele osób cierpiała też problemy psychiczne kierowało tam swoje listy, bo uważało, że pałac wpływa na dziś źle albo zbyt dobrze i coś z tym trzeba zrobić Hanna Szcze były też pokaz wojów i opowiada taką fajną historię, że np. trafił list napisany do Świętego Mikołaja te są to osoba na pałac kultury w dobrze zostawmy trochę historii, bo to już zresztą wspomniała, że cały czas różne pomysły na zagospodarowanie okolic Pałacu kultury czy placu Defilad, ale też innych stron mamy otwarte połacie terenu w samym centrum miasta no i tak właśnie od kilkunastu kilkudziesięciu lat myślimy projektujemy coś budować, a ciągle jestem po prostu tylko prowizoryczny dworzec dla głośników podmiejskich no co się z tym dzieje, kiedy będziemy mieli jakieś takie centrum miasta, w którym się nie można pochwalić jak widać długo trwało, bo to miejsce budziła też nieprawdopodobne emocje sporów dyskusji koncepcji konkursów przekonywania, że tak, ale inaczej było bez liku była kiedyś słowo nawet bitwa przecież słynna na placu Defilad była słynna bitwa o halę tę kupieckie domy towarowe centrum z tej bitwy et no trafił jako eksponat do muzeum sztuki nowoczesnej właśnie no ja bardzo liczę jestem przekonany, że jednak początkiem takich kolosalnych zmian w postrzeganiu tej przestrzeń to będzie muzeum sztuki nowoczesnej inną budowa idzie dzisiaj projekt Tomasza Fajfera architekta nowego Jorku to będzie notki centrum kultury będzie przyciągać ludzi, bo nie tylko wystawy tam chcieli sala kinowa będą różne sale edukacyjne będzie kawiarnia z księgarnią także muzeum sztuki nowoczesnej no jeszcze chwilę musimy poczekać, ale widzimy, że powstaje właśnie jak powiedział jak to będzie wyglądało też ten teren przed muzeum na wizualizacjach widzimy np. taki wielki drzewa, ale będą wielkie od razu czy trzeba będzie poczekać parę dekad dzień to mają przyjechać przyzwoite dość, że drzewa no tak duża cykli kosztują więcej tym zespole z tego zapamiętam ma być około setki, czyli no już sporo no była muzeum sztuki nowoczesnej ma być taki skwar jak przechodzi zielenią w stronę parku tzw. parku świętokrzyskiego i to był tzw. konkurs na plac centralny jeszcze w 2017 roku teraz tej nazwy unikamy, bo mamy centralny w nowej Hucie i czy w Krakowie nie chcemy już takich skojarzeń też zresztą socjalistycznych chodzi o stworzenie mniejszego placu, czyli tego gigantycznego placu Defilad na defiladę na różne wydarzenia na przejazd czołgów tak jak to było po śladach na tysiąclecie państwa polskiego to była taka mega i gigantyczna właśnie defilada z przejazdem przez morze informacji także historycznych bądź swoich wojów Piastowskich tam husarię i tak daje kolejny formacji co rekonstrukcje historyczne odbywało się już socjalizmu i ten plac ma być mniejszy ma być pacjentem ma być przyjazny dla ludzi ma być bez samochodów z drzewami z wodą ten konkurs wygrał taki zespół zawodowy Zygmunta oraz kiego z Indiana lokaty Marcin Alan senatora Duńczycy i oni zwyciężyli taką ideę pokazać symboliczny zupełnie co było kiedyś w tej części miasta kryło gęstym miastem pełnym kamienic biurek Pański kolega z gazety powtarza często, że na zdjęciach lotniczych na planach to część miasta przypomina plaster miodu tak gęsto zabudowana właśnie z budynkami kamienica no i potem oczywiście i zostało nic część tych kamienic nawet trawę jakimś gorszym lepszym stanie zwykle złem jest stały po wojnie Noto usuwano je, żeby zrobić właśnie miejsce pod pałac kultury i miejsca na plac Defilad także pamięć o tym układzie ulic pamięć o tym zostało budynku będzie przywrócona rysunkiem w posadzce, a także myślenia obrysu budynków będziemy trawniki jakieś światy kami pokazanie przebiega granica budynków 1 dziedziców kamienicy to będzie właśnie tam woda i takie oczko wodne jako muzeum sztuki nowoczesnej i nagle pojawi się wiele takich mniejszych placyków zielonych akcja będzie szukać właśnie głębiej i zaciekawi, dlaczego tak trochę nam domową ten układ placyku wygląda właśnie dlatego tak kiedyś stały kamienice miały swoje podwórka no i dużo wyraźniej i w sposób bardzo czytelne będzie zaznaczono też granica przebiegu getta Warszawskiego powstało 1940 roku jak pamiętamy no i talia przebiegu wypadku fundusz będzie mocniej wyraźniej zaznaczona, bo przecież też jest tragiczna historia naszego miasta tej części miasta tak szykuje się jeszcze 1 bardzo ważna zmiana widoczna i z tarasu Pałacu kultury i poziomu ulicy czy zwężanie najpierw Marszałkowskiej wytyczenie nowego przejścia dla pieszych, więc na wysokości właśnie pałac kultury potem zwężenie Alej Jerozolimskich w ten oto, bo pracuje też w wydziale dialogu w planowaniu tak też nazywa i w związku z tym dialogu jest z kierowcami, którym się te zmiany nie podobają jakich przekonuje też jestem kierowcą, ale długie jestem pierwszym, bo wjazd do centrum to wybieram środki komunikacji publicznej, a czy z różnych badań, które radni miasta nie tylko wynika, że absolutna większość jest za zmianami, które Włosi wspomnę o 2019 roku pod sam koniec prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski to wszystko pokazane jako koncepcja nowego centrum Warszawy i to była właśnie ta idea odchodzenia od idei miasta to co powtarza prezydent odchodzimy od miasta sowieckiego, w którym mamy autostrady kwas autostrady szerokie arterie w centrum miasta, w którym Pierz jest spychany do przejść podziemnych, bo ulice mają być dla samochodów potem na ulicach można jechać szybko no i ta logika się zmienia to Marszałkowska też była dlatego taka szeroka, że szły pochody pierwszomajowe całą szerokością ulicy dochodziły do placu konstytucji pod tym kątem planowano miasto i pytanie czy chcemy, żeby miasto nadal kojarzyło właśnie takim planowaniem sowieckim, gdzie mamy też pałac kultury właśnie jako ogniwo tego myślenia centrum miasta czy jednak trochę powinniśmy patrzeć bardziej na zachód i myśleć o mieście, które ruch, zwłaszcza w ścisłym centrum jest uspokajano, w którym my pieszy nie jest wrogiem albo kimś niepotrzebnym spychany do przejścia podziemnego tylko może się też pojawić na powierzchni miasto, które musi być bardziej zielone rozdysponowane, który musi być mniej asfaltu, bo widzimy co się dzieje ze zmianami klimatu pogoda szaleje deszcze nawalne, bo nie wsiąka będzie coraz gorzej i po prostu dla asfaltu musi być mierzonego musi być więcej, a pieszy musi się czuć bezpiecznie, a jeżeli jest osobą niepełnosprawną musi w sposób budowy przejść po pasach przejściem naziemnym i to jest cywilizowania miasta odchodzenie od tego sowieckiego planowania stronę do miasta naprawdę europejskiego tak uważam tak to zresztą możemy podać przykład Świętokrzyskiej, czyli ulicy biegnącej wzdłuż Pałacu kultury, która jeszcze kilka lat temu przecież też była szeroka i też to zwężenie wzbudzał ogromne kontrowersje dziś już chyba nikt nie tęskni za taką Świętokrzyską wiecznie zakorkowaną, a to zobaczmy jest ruch rowerowy na ścieżce wytyczonej wzdłuż jak będą wzrastać i prawi gigantyczna, ale co ciekawe to też już po różnych badań c, ale wszystkie lokale są święta wszystkim mają większe obroty panuje też pewien taki mit, który się chętnie powtarza, że jak będzie mniej miejsca dla samochodów przejdzie to sklepy knajpy, że tak szybko przestanie żyć okazuje się, że jak ten ruch jest zachowany, ale bardzo ograniczone są też list do parkowania przez sam, ale można dojechać metrem Mazovia ze sobą władztwo hektarowi za co nagle tak znajdowały sklepy mają dużo większa oprawców w samym centrum i to wyszło absolutnie jednoznacznie na Świętokrzyska przed remontem Świętokrzyska po remoncie wszyscy mają tam biznesy zacierają ręce oczywiście pandemia wywróciła Stanów, ale to no jest to zdarzyło się, ale przed pandemią wszyscy widzieli oni teraz takie zmiany czekają też Jerozolimskie myśmy Pałacowi kultury może, żeby na siedemdziesiąte urodziny już otoczony takim bardziej przyjaznym miastem do tego, żeby patrzyła życzy warszawiakom prawdę no tak nie można Pałacu kultury tylko spraw, żeby przestrzeń wokół niego była partii ludzka i bardziej dla wszystkich bardzo wieloma wtedy naprawdę każdy klub pałac Bożą znikną ci, którzy ciągle, powtarzając głośnego nie warto naprawdę nie wolno tam jest centrum też kultury pałac młodzieży i bardzo wielu mieszkańców korzysta z oferty, która jest was dziękuję bardzo, rozmowę państwa moim gościem był Dariusz Bartoszewicz główny specjalista z biura architektury planowania przestrzennego miasta stołecznego Warszawy dziękuję bardzo, ciężko ja nazywam się Jakub Chełmiński zapraszam do usłyszenia jutro rano kast gazety wyborczej partnerem podcastu jest właściciel serwisu Canal plus online z polskimi i zagranicznymi serialami oraz filmami w 2 Canal plus Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA