REKLAMA

Wodą z kranu gasimy przegrzewającą się planetę

Gościnnie w TOK FM: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2021-07-26 10:10
Czas trwania:
26:40 min.
Udostępnij:

Czy można pić wodę z kranu? Jak filtruje się wodę? Jakie są etapy oczyszczania wody? Woda jest zawsze w ruchu. Krąży w środowisku, pochodzi z opadów, spływa rzeką... Woda użytkowa dzieli się na wody głębinowe i powierzchniowe. Najwięcej wody pobieramy z wód powierzchniowych, czyli z zapór, jezior i rzek. Na cele wodociągowe w 70 proc. pobieramy wodę gruntową (czyli podziemną). Jakie wymogi ma woda, która płynie u nas w kranie? Czy te wymogi oraz te dotyczące wody w butelkach są takie same? W dzisiejszym odcinku Stanisław Skarżyński rozmawia z Pawłem Cieślarem, ekspertem ds. wody, z wykształcenia inżynierem specjalizującym się w technologii wody, który współprowadzi "Świat wody" - blog o najcenniejszym zasobie naszej planety. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
partnerem podcastu i projektu nie mamy planety AB jest producent banków i butelek filtrujących do wody kranowej marki Dafi to jest ósma 10 podcast gazety wyborczej wodę z kranu gasimy przegrzewają się planeta ósma 10 podcast gazety wyborczej Stanisław Skarżyński Gazeta wyborcza dzień dobry jedną z największych niespodzianek, jakie spotkały mnie po przeprowadzce do Wielkiej Brytanii było to, że pogoda jest niezwykle przyjemne ciepło słonecznie tak jak wyobrażamy sobie Francji Rozwiń » albo Hiszpanii pada, owszem, ale, żeby nie próbowano rozpuścić to nieprawda oczywiście odpowiadają za to zmiany klimatu przegrzewanie się planet skala jest taka, że Anglia stała się już w rozsądnym miejscem wyhodować winorośl i robić wino państwa moim gościem w dzisiejszym odcinku jest Paweł Cieślak ekspert od wody z wykształcenia inżynier specjalizujący się w technologii wody, który kilkanaście lat spędził w laboratorium badania wody współprowadzi świat wody blog najcenniejszym zasobie naszej planety jak nikt zna się na systemach uzdatniania wody i bezpieczeństwa zaopatrzenia woda dzień dobry dzień dobry witam serdecznie dodam, że witam serdecznie za słonecznej Wisły, czyli od źródeł królowej polskich rzek bardzo miło rozmawiamy, bo nie ma żadnych wątpliwości, że rozsądne gospodarowanie wodą weźmie udział w praktycznym rozwiązaniu kryzysu klimatycznego, a wiele osób wciąż ma wątpliwości czy tak naprawdę naprawdę można pić wodę prosto z kraju można to zależy, jakiego kranu oczywiście większości przypadków można bez najmniejszego problemu wiedza jest najlepszym lekarstwem na lęki, więc chciałbym z panem prześledzić tak krok po kroku drogę wody generalnie z konta nasze bierze do naszego kraju zaczynamy od ujęcia to jest albo studnia nasza prywatna albo orzeka albo jezioro albo wody gruntowe, skąd właściwie bierze ta woda, której drogę będziemy potem śledzić należałoby na początku powiedzieć w zasadzie z punktu widzenia pobierania wody na różne cele możemy o wodzie powierzchniowej bądź w wodzie podziemnej i to jest takie podstawowe rozróżnienie jeśli chodzi o wszelkie wody w naszym kraju pobierane do wszelkich gałęzi gospodarki to trzeba tutaj zaznaczyć, że pobieramy najwięcej procentowo wody powierzchniowej, czyli zapory jeziora rzeki natomiast jeśli chodzi o zaopatrzenie woda już stricte do celów wodociągowych, czyli do zbiorowego zaopatrzenia ludzi woda do spożycia to tutaj proporcje nam się troszkę odwracają i możemy powiedzieć, że do tych celów około 70% wody plus minus zależności od metodologii liczenia sięgamy do wód podziemnych płytszy głębszych, ale jednak mimo wszystko z płacami natomiast panie około 13 jest pobierana na cele wodociągowa jest odpowiedź no tak odpowiedział czy jak to jest jak jest skala wymiany między tymi wodami powierzchniowymi głębinowym, bo ludzie myślą o sobie o wody głębinowe to tam nie wiem od tysięcy lat siedzą pod ziemią i a i to jest taka Super czysta woda, która tam siedział, ale tak chyba nie jest to woda przecieka prawda tak oczywiście jeśli mówimy o wodach podziemnych to trzeba pamiętać, że to jest ogromna skala zróżnicowania, ponieważ wody podziemne to są zarówno pod szkołę całkiem filtracyjne, które de facto możemy pobierać się spod dna rzeki albo z pobliżu, a jej brzegów czy jakieś płytkich warstw wodonośnych kilka metrów głębokości poniżej gruntu, a to bardzo głębokiej studni, które sięgają kilkuset metrów tutaj mówimy ciągle zastosowaniach wody do celów wodociągowych nie mówimy o wodach termalnych czy jakieś tam innych uzdrowiskowych, ponieważ tam studnie sięgają głębiej, ale na polskich realiach wody podziemne są w tych bardzo płytkich do tej studni powiedzmy 200300m też więcej w tym zakresie za zawierają głębokości, który popieramy woda doc. Pocheć czy natomiast jeśli chodzi o pytanie, które pan zadał wcześniej czyli jaka jest wymiana między tymi wodami no to jest pytanie bardzo szerokie i nie ma się tego tak odpowiedzieć krótko jest ręczne wody są oczywiście ciągle w ruchu i pamiętamy o tym, że woda nigdy nie stoi nawet ta podziemna pobierana z gruntu na zawsze przemieszcza i to tutaj płacimy takie kwestie hydrogeologiczne bardzo skomplikowane jeśli chodzi o wymianę wody natomiast pamiętamy już prawdopodobnie z przedszkola albo, jakiej są klasy niższej podstawówki, że woda krąży w środowisku pamiętam jak jest ten podstawowy obieg wody, więc wiemy, że woda generalnie pochodzi w naszej strefie klimatycznej opadu wsiąka ziemią i potem się przemieszcza albo spływa rzeką albo warstwa gruntu przemieszcza się bardzo powoli inne miejsca na to w tym momencie mogę sobie wyobrazić, że słuchaczka albo słuchać myśli sobie ochroną dobra, czyli tak dużym skrócie to w moim kranie płynie woda mniej lub bardziej z mojej najbliższej rzeki nie wiem z Wisły i to nie jest zachęcający obraz, bo człowiek sobie wyobraża to często niezbyt czyste błoto, które płynie rzeką myśli sobie zaraz za ja mam topić, więc potem jest ten moment co się dzieje z tą wodą i myśli sobie zaraz zaraz ja mam pić, więc idzie do sklepu kupuje wodę w plastikowej butelce i myśli to jest dobra woda artysta sama woda w plastikowej butelce prawda to znaczy to jest inna woda natomiast ona musi też spełniać pewne wymagania zarówno powoda w butelce jak ta woda, która wypływa skanu dostał te same wymogi to Sieczka inna jeśli chodzi o wody butelkowane natomiast możemy się skupić na wodzie, która mamy czy ma leczyć u nas po odkręceniu tego przysłowiowego Kurka w kraju ona musi spełniać pewne bardzo restrykcyjne wymogi oczywiście, żeby spełnić wymogi musi zostać wcześniej uzdatniona, czyli musimy sprawić, że ta woda, której pan wspomniał wcześniej nawet lament pobierana z różnych źródeł niespełniająca generalnie tych bardzo wyśrubowanych wymogów musi zostać oczyszczona do takiego poziomu, żeby spełniała wymogi, które są dedykowane w wodzie przeznaczonej do spożycia jak to się robi może ma wstępnie powiemy, jakie są wymogi oczywiście w naszym kraju podstawowym aktem prawnym, który reguluje jakość wody jest rozporządzenie ministra zdrowia aktualnie to chodzi o rozporządzenie ministra zdrowia z 2017 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a mamy wymieniona kilkadziesiąt parametrów pod kątem, których woda ma być badana i która to parametry to ona musi spełniać musi po prostu mieścić w tych założonych parametrach, więc jeśli pobieramy tą przysłowiową mętna woda rzeki, którą chcemy dostarczyć konsumentom musimy ją zbadać pod kątem przynajmniej tych parametrów wymienionych w rozporządzeniu, żeby sprawdzić, które z tych jej cech wymagają uzasadnienia to są dosyć skomplikowane zagadnienia natomiast w skrócie można powiedzieć tak po prostu w takim stopniu jak ona wymaga ostatnią należy ją ostatni, aby ona mogła spełniać wymogi oczywiście technicznie technologicznie rzecz biorąc można uzasadniać woda, która pochodzi nawet oczyszczalni ścieków tutaj są tylko 2 kwestie pierwsza kwestia to koszt uzasadnienia takiej wody, ponieważ bardziej skomplikowane procesy tym całość jest droższa uzasadnienia ma druga sprawa kwestia właściwej świadomości, że być może nie każdy byłby wstanie napić wody wiedząc, że ona pochodzi bez uzasadnienia powiedzmy ścieku no tak i tego nie robimy do celów spożywczych w naszym kraju tego nie robimy natomiast już oczywiście zastanawiamy się jak wykorzystać powtórnie woda po oczyszczaniu ścieków np. do celów rolniczych w taką obawą, która się pojawia jest to, że do tej wody w takim razie zrobił uzdatnić rozumiem, że czają przefiltrować pewnie jest pierwsze, jakby zajęcie, żeby ta woda z przestała być błotem za stała się wodą, ale potem jest pytanie czy do tej wody się sypie mnóstwo chemikaliów i te chemikalia w niej zostają płyną z naszego kranu to jest bardzo złożona kwestia natomiast należałoby zacząć od tego jaki jest źródło wody jak wspomniana na początku, że mamy takie podstawowe rozróżnienie pomiędzy wodami podziemnymi powierzchniowymi i tutaj jest już pierwsza kwestia uzdatnianie wód podziemnych zasadzie diametralnie różni się od uzdatniania wód powierzchniowych wody powierzchniowe ze względu na swojej właściwości są wodami, które wymagają większego uzasadnienia większej ilości procesu wspomniał pan infiltracji, ale filtracja jest tylko i wyłącznie jednak bez etapów oświadczenia woli jeśli chodzi o wody powierzchniowe to takie standardowa uzasadnianie obejmuje przynajmniej tzw. koagulacja podań jest praca na samym końcu razem akcja, jakby mógł pan rozwinąć trochę koagulacji to jest mówiąc najprościej jak można o poddanie wody takim proces są, w których wytrącają się kładki tzw. składki państw takie techniczne określenie tak łatwiej opadają osadnikach i po drodze tego upadania zabierają to największą część zanieczyszczeń to ma spaść przysłowia łączy dużo takich najbardziej powiedzmy rzucających się w oczy i zanieczyszczeń w wodzie to wszystko osiada w osadnikach razem z tymi składkami w osadzie już tak wstępnie deklarowana woda dopiero wtedy idzie na Święty przypomniało mi się jak moja babcia nauczyła mnie kiedyś klarować rosół, że wrzuca się jak się zrobi rosołu ma się rosół taki mętny wrzuca się do niego białko jajka to się zagotowujemy i białko jajka wiąże wszystkie te śmieci, które pływają we w rosole zostaje taki przejrzysty rosół taki dokładnie można było wysnuć taką analogię chodzi o to, żeby w tym osadników tym urządzeniu, gdzie zachodzi cała akcja nastąpiło zatrzymanie jak największej ilości zanieczyszczeń na powierzchni tych płatków, które opadają bas wdawania się powiedzmy szczegóły jak tak gładkiej powstają czy jest czego one są złożone po prostu woda musi spełniać pewne wymagania nie może być mocno zanieczyszczona idąc na filtry, ponieważ takie, które zostały szybko zapchana, więc tutaj takiego technologicznego punktu widzenia ona tam woda musi będzie już wcześniej troszkę przygotowana Stępnia oczyszczono filtracja potem odpowiednio dobrana bardzo mocno polepsza jakość schody to oczywiście taki najprostszy przykład uzdatniania wody, ponieważ jeszcze państwo w związku z tym, że są różne substancje, które trzeba z tej wody usunąć trzeba jeszcze planować cały proces dodatkowo procesy powiedział pan filtracji i teraz jest także i jako nasz człowiek sobie wyobrazić taki filtr tak jak Sitko, ale rozumiem, że to jest tych Sitek tam jest więcej niż jedno tak tak filtry mają swoje złoża odpowiednio dobrana odpowiedniej grubości z odpowiednich materiałów i woda po prostu przechodzą przez filtry zatrzymuje na powierzchni ziaren filtracyjnych wszystkie te zanieczyszczenia, które nie zostały wychwycone wcześniejsze uzasadnia jeszcze takie było np. taka regulacja, jeżeli np. nie wiem mieszkamy w Warszawie przez ile filtrów przepływa woda, która w końcu trafi do kranu nie to jest 5 filtrów czy 25 filtrów takie rzeczy najlepiej jakby pan zapyta kogoś, ale ze stacji uzdatniania Warszawy wiem, że tam nie ma 1 stacji uzdatniania, ponieważ Warszawa jest to duże i obszarem jest dużą ilością osób, więc z tego co jest tam kilka różnych stacji uzdatniania i pewnie mają różne procesy jednostkowe, więc te tutaj nie wypowiem się taki sposób jednoznaczny, aby miasto z pewnością jest tyle ile trzeba jeśli mogę jeszcze tutaj powiedzieć troszkę o tych wodach podziemnych, żeby już można zakończyć ten etap rozmowy w większości przypadków tak jak powiedziałem w Polsce korzystamy do celów wodociągowych spod podziemnych i tutaj sytuacja wygląda następująco oczywiście te wody są częstsza z racji tego, że są z głębi ziemi i nie są bezpośrednio narażone na wiele czynników, które powiedzmy dotyczą rzeczy czy jezior, które pobiera się woda i w większości przypadków w Polsce uzdatnianie takiej wody poleganie na usuwaniu jakich zanieczyszczeń pochodzenia antropologicznego tylko po prostu usuwanie z tej wody za domieszek typu żelazo mangan, które w związku z budową geologiczną taką dziedziną, jaką mamy w Polsce no są konieczne to uprawnienie jest zdania związana z tym że, że to są jakieś groźne dla zdrowia substancje tylko po prostu ze względów organoleptyczne jest żelazo mangan wodzie powoda bez usunięcia dużej ilości substancji była po prostu medyczna rząd ta zostawia być może czarne plamy no praniu czy ma jakieś części armatury, więc po prostu to jest generalny problem jeśli chodzi o sięganie do wód podziemnych w Polsce no i jeszcze pewnie też zaczynało ta sprawa kwestia twardości wody, ale prawdopodobnie to wyjdzie w dalszej części rozmowy i potem jest jeszcze ten ten etap, kiedy woda rozumiem jest konserwowana, bo sławny niesławnych chlor rozumiem, że to jest konserwant, który dodaje się do wody, żeby ona potem nam w rurach nie zakwitła zielenią, a glony i algami, żeby to wszystko nie porosły o jakim myśli nie wiem czym nie chcę tego wyobrażać w każdym razie dodaje się do wody konserwantów tak z technicznego punktu widzenia mówimy od dawna efektowna, czyli o czynnikach, które dezynfekują wodę oczywiście w w pewnym sensie to także konserwa, czyli czynnik, który zabezpieczoną sieć przedszkolnym zanieczyszczenia mikrobiologiczne należy pamiętać, że ogólnie rzecz biorąc zanieczyszczenia mikrobiologiczne to jest ten priorytet, z którym stykamy się jeśli chodzi o zaopatrzenie ludności wodę, ponieważ dowiemy intuicyjnie czujemy się po prostu jeśli władze są bakterie czy jakieś inne grupy organizmów, które mogą być potencjalnie chorobotwórcze no to taka woda po prostu nie będzie zdrowa dla naszego funkcjonowania i to jest ta konieczność, którą trzeba zapewnić, aby woda była bezpieczna do spożycia mikrobiologiczne bezpieczną oczywiście wspomniał pan loże chlor jest w tym złemu, którego tak od dziesięcioleci postrzegamy natomiast też należy pamiętać o tym, że ich dawkowanie chloru na przestrzeni powiedzmy ostatnich 20 lat znacznie się obniżyło to oraz druga sprawa mamy różne formy do dezynfekcji chlorem to nie jest tak florą, które były stosowane 30 lat temu postaci pokazowego to są inne substancje, które też są na bazie chloru są mniej agresywna mniej niebezpieczna dozowane mniejszych ilościach na tyle na ile trzeba, aby ta woda była bezpieczna i aby nie było w niej mikrobiologicznego skażeń mikrobiologicznych zagrożeń, żeby woda, która wypływa z naszego kranu była pozbawiona tej bakterii i odkręcamy kran w mieście powiedzmy nie w miejsce gdzie, gdzie ta woda nie jest badana, ale jednym z tych miejsc gdzie, gdzie woda jest regularnie badana odkręcamy kran z kranu powinna polecieć woda przejrzysta, czyli pozbawiona tych zanieczyszczeń spełniające standardy dotyczące mikroelementów, czyli właśnie niezawierające za dużo żelaza manganu i innych składników mineralnych oraz woda, która nie jest wtórnie zanieczyszczona jest zabezpieczona przed skażeniem mikrobiologicznym jak jest gwarantowane, że to się dzieje jak się bada wodę w takim bieżącym użyciu, żeby zapewnić, że to wszystko się dzieje no na bieżąco i skutecznie, że tamta woda jest bezpieczna i rzeczywiście możemy odkręcić wodę nawet 1 szklanki wypić i zapomnieć pamiętajmy o tym, że to jest kilkadziesiąt parametrów około 50, która reguluje samo rozporządzenie ministra zdrowia i z 1 strony chodzi o to, żeby woda nie zawierało szkodliwych substancji czy mikroorganizmy, które nam szkodziły, ale z drugiej strony pamiętajmy o tym, że woda nie może być wyjałowiona, czyli ona musi z kolei mieć w swoim składzie en najlepiej oby jak najwięcej substancji, które są pożyteczne, które my jako ludzie czerpiemy ze spożywania wody dlatego pamiętajmy o tym jeśli chodzi o kwestię natomiast jak to wygląda w praktyce rozporządzenie ministra zdrowia, którym wspomniałem na początku jest tak skonstruowane, że jest tam pewna minimalne wymaganie odnośnie częstotliwości badania wody w sieci to znaczy i już po uzasadnieniu i w różnych punktach sieci zależności od tego jak rozległa sieć ile osób zaopatruje to częstotliwość badań zmniejsza lub większa natomiast przedsiębiorstwa wodociągowe czy inne podmioty, które dostarczają opodal udział są zobligowane przynajmniej minimalnym stopniu pana tam woda pod kątem wszystkich tych parametrów i rozporządzenie jest tak skonstruowana nasza oprócz przedsiębiorstw produkujących woda jeszcze nadzór nad tą wodą, a oni oczywiście tutaj wszyscy wiemy, że Państwowa Inspekcja sanitarna, która jest za to odpowiedzialna, więc z konstrukcji rozporządzenia tak to jest wszystko ułożone sza, że po prostu woda musi być w odpowiedniej częstotliwości odpowiedniej ilości miejsc sprawdzano przynajmniej przez 2 niezależne podmioty w sensie producenta wody i jest fakt samo oczywiście później konsument, który odkręci kran i ma jakieś wątpliwości no to powinien wątpliwości zgłosić odpowiedniej instytucji czy to spółdzielni mieszkaniowej czy producentowi dostawcy wody no im u siebie na miejscu, więc spróbować się przyjrzeć temu to jest nie tak jeśli chodzi o aktorach lat jest kanał, bo proszę pamiętać, że to jest bardzo skomplikowana sprawa 1 kwestia to jest uzasadnienie wody, czyli to, żeby ona spełniała określone wymagania już wychodzą ze stacji uzdatniania druga sprawa to jest bardzo rozległa często w różnym stanie sieć, którą ta woda musi płynąć i odległość, którą musi pokonać naszych domowych trzecia dosyć istotna sprawa szczególnie w budownictwie w Starym wielorodzinnym blokach i instalacja wewnętrzna i że mogę zapytać, bo to też jest często podejmowany temat, jeżeli i ile czasu spędza średnio nie wiem czy można tak powiedzieć, ale średnio woda w rurach pomiędzy wyjście ze stacji uzdatniania wody momentem, kiedy popłynie na skraju ten to także pytanie, na które nie ma odpowiedzi, ale można powiedzieć także od kilku minut jeśli chodzi o budynki, które są najbliżej stacji uzdatniania wody do kilku dni z pewnością jeśli chodzi o rozległej sieci czy kwestia tego się sieci kilkadziesiąt lat temu były projektowane pod inna parametry, a inna rzeczywistość jest taras i w związku z tym, że ta służyć też wody na przestrzeni kilkudziesięciu lat zmniejszyło się, więc wielu przypadkach sieci są przewymiarowane i bardziej przewymiarowane sieć tym dłużej woda w tej sieci w Tarnowie, ale to i tak oznacza, że ta woda spędza w tych rurach dużo mniej czasu niż spędza w butelce, zanim przyniesiemy ze sklepu oczywiście na dodatek rury większości są potrzebne Zakopane dosyć głęboko i aparatura jest niższa w stosunku do tego co jest powiedzmy na powierzchni po drugie, nowa woda nigdy nie stoi na słońcu mówiąc kolokwialnie jak woda stoi na słońcu to kwitnie MOS są warunki, które mogą sprzyjać takim takim zjawiskom to jeszcze ostatnie pytanie, bo niestety kończy nam się czas, bo powiedział pan coś bardzo ciekawego to znaczy, że woda, która płynie od nas z kranu jest nie tylko bezpieczna, ale wręcz zdrowa i teraz moje pytanie ostatnie brzmi czy w warunkach globalnego ocieplenia, kiedy sytuacja, jakby nasza hydrologiczne jest coraz trudniejsza, bo coraz trudniej nam zachować wodę czy my jesteśmy w stanie w perspektywie najbliższych dekad utrzymać tę jakość wody i być pewni, że ta woda, która będzie płynąć z kranu nadal będzie bezpieczna i zdrowa, a myślę, że to jest jak najbardziej odpowiedź na to pytanie powinna być pozytywna, ponieważ po pierwsze to jest priorytet po drugie to co powiedziałem na początku jednak mimo wszystko na co komunalne my tej wody pobieramy ze środowiska procentowo mało w stosunku do całej objętości wody, która jest zużywana na różne cele no myślę, że sza warto mieć tutaj pozytywne nastawienie do tego natomiast oczywiście osoby, które chcą dowiedzieć czegoś więcej bądź, które są zainteresowane co jest dobrego ich wodzie ich kraje powinny zainteresować się dowiedzieć się, skąd ta woda powodzi, która dostarcza tę uzgodniony i w większości przypadków przedsiębiorstwa czy firmy produkująca dostarczająca wodę do do mieszkańców albo wywieszają informację o składzie mineralnym swoje, choć na swoich stronach internetowych bądź po jakimś tam zapytaniu e-mailowym czy telefonicznych z pewnością udzieli takiej informacji na ile woda jest zdrowa bądź, jakie minerały zawiera, które są korzystne politycznie dla naszego strona bardzo dziękuję państwu moim gościem był dziś Paweł Cieślak ekspert od wody i współprowadzący blog świat wody, a ja zapraszam na kolejne odcinki dzisiejszy podcast wyprodukowały Julia Radziwiłł Martyna Turska ja zapraszam na kolejny odcinek i pijmy kranówkę na zdrowie kast gazety wyborczej partnerem podcastu i projektu nie mamy planety IBE jest producent banków i butelek filtrujących do wody kranowej marki Dafi Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA