REKLAMA

O jemiole, drzewach i torfowiskach - jak zmienia się roślinność wraz z ociepleniem?

Weekend Radia TOK FM
Data emisji:
2021-07-24 21:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:25 min.
Udostępnij:

O wpływie zmian klimatycznych na roślinność mówi dr hab. Bogdan Chojnicki, Pracownia Bioklimatologii Katedry Ekologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu Ewa Podolska proszę państwa bezpośrednim powodem spotkania z moim gościem, którego zaraz przedstawię był taki krótki tekst na stronach lokalnych gazety wyborczej z takich alarmując, a mianowicie Jemioła atakuje jak nigdy dotąd pasożytnicza miała atakuje sosny klony topole przyczynia się do ich obumierania, dlaczego zrobiło się już od pracownicy zarządu zieleni w Warszawie mówiłam, że w zasadzie oddziaływanie miały takie samo jak dawniej, ale Rozwiń » zrobiły się trudniejsze warunki jakich żyją drzewa w mieście są po prostu osłabiony i na tak osłabionych drzewach i jemiołę jest po prostu łatwiej ale czego są osłabione, ponieważ ich kondycję osłabiają upały idąc za tym susze już nie mówiąc o parkowaniu samochodów na systemach korzeniowych i właśnie i o tym co się dzieje z naszymi drzewami w sytuacji Lz mówić zmiany klimatu, a w szczególności co się będzie działo z naszymi lasami, jakie to będzie miało konsekwencje, ale nie tylko z lasami chcę porozmawiać z moim gościem, a jest nim pan prof. Bogdan chojnicki dzień dobry dzień dobry pan profesor jest bio klimatolog GM reprezentuje pracownie bio klimat Logi w katedrze ekologii ochrony środowiska na Uniwersytecie przyrodniczym w Poznaniu, zanim porozmawiamy ze Timothy jemioły no to pytanie takie jak dziś jak obecne lato wpisuje się w ocieplenie klimatu widzi pan zmiany w stosunku do tego co było nie wie 1526 lat temu tak to widać bardzo wyraźnie, ale widać statystyka rzeczywiście nasza percepcja polega na tym, że my często obieramy jakiś odcinek czasu na świat zrobi się nagle chłodno, a później zapamiętamy cały okres np. miesiąc jako miesiąc słowne no to percepcja nas często wprowadza w duży, bo agencje, więc warto spojrzeć po prostu na liczbę na pomiary, które definicji są bardziej radzi na obiektywne na zasadzie ten po pierwsze, ten rok zaczął nam się z niskimi temperaturami dobrze o tym wiemy aby opadami śniegu także wydawałoby się, że będzie takim normalnym rokiem z naszej z naszych tutaj przestrzeni naszej znacznej części Europy wyszło na to urzędy były chłodne nie był nigdy rekordowo zimny, bo tak, obserwując temperatury na powierzchni Polski nigdzie nie zanotowano rekordowego chłodu mrozu nawet nie zanotowano jakiegoś rekordowego dnia chłodnego, po czym przyszła wiosna przyszła wiosna, która też zdawałoby się zdawało się chłodna ma, który wydawał się bardzo pozytywny i deszczowy, a statystycznie rzecz ujmując był cieplejszy niż my państwa tysiące dwudziestego roku także mieliśmy inne odczucia, a obserwacje meteorologiczne pokazał nam silnego do skończył się zaczął się czerwiec i ucieka ciekawostka w maju pan 1 rekord wyznaje wyższe temperatury od pięćdziesiątego pierwszego roku i 12maja zaobserwowaliśmy taką temperaturę później często nam się pojawiły 2 rekordowe w rekordowo gorące dni ostatnio w lipcu rekordowo gorący 15 lipca w Polsce my w zasadzie taki zły sygnał, bo chciałby się i chociaż 1 roku, które tym, że taką opinię mocno do pojawią się jakieś rekordowo chłodnia okazuje się, że SN w tym mamy całkiem ciepłym rockową, bo nie patrz widzimy go jako niekoniecznie ciepłem mamy przynajmniej 5 rekordową ciepłe, ale lider, obserwując pięćdziesiątego pierwszego roku robi się coraz cieplej i w zasadzie ten ta zmiana jest jednokierunkowa, a te myślenia szło w kierunku pot one są będą o czasami może się zdolną ekstremalne ma natomiast to to poziom chyba liczy, że ten czy ta temperatura bardziej odchyla się w kierunku tych wyższych temperatur, gdy pan mówi o tych naszych subiektywnych odczuciach to bez tego dobrym przykładem, bo czekała przez wiele lat, żeby pojechać nad Biebrzę, gdy będzie dużo śniegu i skoro gdy czekała przez wiele lat oczywiście pojawia się domyślnie może czasami nie mogła brać, ale tego roku, że przekaz będą opady jeszcze w Warszawie nie było śniegu koniec stycznia pojechałam było bardzo duża śnieg, więc odebrałam ten rok jako rok z dużymi opadami śniegu i potem sądziłam, że będę w kwietniu będę obserwował rozlewiska Biebrzy Narwi no to będą piękne tak jak były w 2010 roku, gdy pojechał tam po raz pierwszy wtedy była powódź w Polsce 2010 roku tymczasem byłam bardzo rozczarowana po prostu nitka rzeki sobie korytem, że prawda kładła można było do niej dojść np. w Goniądzu bardzo się ze skarpy suchą nogą, kiedy bywało, że woda podchodziła pod skarpę byłam rozczarowana, a potem, gdy pan mówi o tym gorących dniach wiem, że były takie punktowe kilka dni ogólne odczucie mam jak moi znajomi, że było pochmurno z dużo padało pamiętam majówka jak padało, a potem pamiętam w czerwcu ciepłej kurtce chodziłam był taki okres przyjechałem umówmy się na wieś podgrzewała piecykiem w czerwcu 2 do pytań uczucie chłodnej wiosny tak to niedawno ktoś, kto do mnie zadzwoni i próbowało stwierdzić, że już w sobotę w niedzielę mamy zawsze gorszą pogodę niż od poniedziałku do piątku cha, ale tak naprawdę się nad tym zastanowimy to my to my od poniedziałku do piątku czas zamknięci w swoich samochodach albo biurach windach w domach pracy nawet nie zwraca uwagę na po natomiast pogodę dopiero zauważamy w sobotę w niedzielę, jeżeli mamy wolną sobotę liczona w miejscach rzeczywiście często nam towarzyszy jakieś poczucie rozczarowania bo, bo może się okazać, że jest akurat chłodna sobota, bo ładna liczba, bo deszczowy, gdzie w ten sposób w ten sposób zbiera takie doświadczenia przefiltrowane przez nasze zasady codzienne takie obowiązki możemy szybko też do wniosku, że np. sobota niedziela to są te naj chłodniejsze dni w tygodniu, a co ciekawe jeszcze możemy też do wniosków jeśli dalej pójdziemy ze swoimi domysłami, że każda robi inny świat nas złości i programuje taką wodę, żeby była najgorsza w tym czasie, kiedy mamy czas na nią zwrócić uwagę na tak dlatego jesteśmy na urlopie prawda wychodzimy patrzymy pewnie, bo jak biegamy w mieście jesteśmy zamknięci za zadanie, bo nie patrzymy jak i nie zwracamy często na to za mamy zupełnie inną percepcję rzeczywistości to widać jesteśmy zorganizowani zadaniowo no to chyba musimy naszym słuchaczom tłumaczyć jak sami się człowiek za 5 swoich racji nie zauważy na wiosnę, o co jeżeli wiosną jesteśmy w stanie to co to czemu łóżka poniedziałek piątek zauważalne wróćmy do naszej jemioły, bo co istotne padło w tym tekście już one państwu przekazać to, że nie żyje miała się zrobiła jakoś bardzo bardziej agresywna tylko to, że ofiara czy drzewa stały się słabsze tutaj tutaj w zasadzie kilka czynników, bo chciałbym w zasadzie dobrze się dowiedzieli, że miała bardziej agresywna człony mieli nie mielibyśmy podejrzeń, że chodzi o zmianę klimatu to też w pewnym sensie byłaby dobra wiadomość przecież może nie brzmi tak energicznie sensowne natomiast trzeba powiedzieć, że te miały, które zawsze byłem one one atakowały topole bardzo często miękkie drewno natomiast to co się ostatnio bardzo mocno pojawił to to taki podgatunek miały miała zwyczaj rozpierzchła i ona dziękuję bardzo, mocna rany czy tak bardzo mocno sosny wyspecjalizowała się po prostu atakowanie sosny, dlaczego jeśli tak udaje, dlatego że Jemioła generalnie jest po pierwszym gatunkiem ciepłolubnym, a trzeba powiedzieć, że dopiero ten przełom 20202021 okręt wspominałem też ciął chłodny natomiast poprzednie lata w zasadzie mieliśmy zimy razi jak przypomnę, że ten rok 2020 się zakończył na sporym plusie, dlatego że była bardzo ciepła mamy zasadziliśmy mieliśmy miało to są bardzo komfortowe warunki ona może się bardzo panie intensywnie rozwijać równocześnie, gdy spojrzymy na to, jakie miała oddziałuje na na drzewo to trzeba wziąć pod polowanie 2 spraw czasami miał mówimy pół pasożyt, bo każdy, kto znają ją znamy znamy wszyscy miała pamiętamy, że Zielona, a nawet zimą to oczywiście budował różnego rodzaju przekonania takie nasze mityczne, bo pamiętamy, że wszystkie drzewka, które są zielone mógł bardziej lubimy, bo zimą ten okres zamierania no przełamują one te roślinki chociażby Niemiec jodła się czy świat, który przynosi do domu one przejmują to taką głębie ciemności zimy przypominają, że wciąż można żyć na podobnej ziemią wiemy, że wykorzystują różnych celów, że takowym takich nadających to takową estetykę naszym świętom Bożego Narodzenia natomiast ta zieleń oznacza to, że nie potrafi sama prowadzić fotosynteza, ale korzeniami, a w zasadzie takimi pustkami wrasta w drewno, korzystając przede wszystkim soli wody soli mineralnych Rosji, że na, którym ona rośnie teraz ważna informacja rośliny generalnie od milionów lat od setek milionów lat uczą się oszczędzali wodę nasze sosny, które mogą zostać naprawiona na czystym piasku one wymyśliły kilka bardzo mądrych metod na to, żeby bardzo mocno oszczędzać wodę pamiętam liście igła i była mniej odparowuje wodę ma po prostu mniejsze powierzchnie żona jest bardzo mocno nasączona wierzchem takimi substancjami, które nie przepuszczają wody furtką jest rano woda odparuje no oczywiście aparaty szparkowe są kryte jeszcze w cieniu, żeby stąd to parowania zredukować naj co robiłem miała ona, wbijając się w drewno np. np. sosnowe ona jako roślina ciepłolubna zapuszcza swoje macki do dowody tego swojego żywiciela i oczywiście to woda odparowuje to bardzo groźna sytuacja budżetowa dziś traci możliwość takiego właściwego zarządzania wodą na to nałożymy bardzo ciepłe zimy bardzo suche lata swojej miała ma dobre warunki do rozwoju natomiast drzewa, które zaatakowała coraz trudniejsze to jest naprawdę taki moment, w którym rzeczywiście możemy powiedzieć, że jest no i istnieje takie zagrożenie, że to będzie nas jedna z tych przyczyn, która naprawdę bardzo mocna trzeba chociażby chociażby takie drzewostany sosnowe co widzą co widać szczególnie w raportach leśnych ostatnio zaraportowano, że 166 000 tam zaatakowane sosny zakratowane ziemią ja tylko przypomnę, że w 10002017 roku wichura zeskanować wojsko zniszczyło 96 000 tam widzimy, jaką skalę, jaka skala ataku w perspektywie nie następuje powiedział pan Sośnie my przez ostatnie lata nasłuchaliśmy się o świerku bardzo, zwłaszcza z powodu tego co się działo w Puszczy co się dzieje w Puszczy Białowieskiej prawda, gdy leśnicy ministerstwo mówi trzeba wycinać, bo kornik drukarz atakuje się roznosi, a druga strona mówi nie to jest proces naturalny, a poza tym poza tym następuje przesuwanie się granicy występowania świerka świetnie tak u nas będzie coraz mniej z powodu tego, że będzie coraz cieplej 2 lata temu powstał taki raport stworzony przez Instytut dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku, który mówi o tym jak zmieni się za kilkadziesiąt lat lity bardzo krótki okres jak zmienią się nasze lasy i tam wśród drzew, który najbardziej zagraża po prostu wycofali się z naszych lasów jest też sosna świerk, ale nie tylko tak generalnie musimy się czy też z tym, że zaniknie nam np. taki gatunek, który bardzo znamy Brzoza, bo to jest rzeczywiście to, o czym często musimy szczególnie z perspektywy Klimatologii wiemy to dobrze że, gdy mówimy o klimat klimacie klimacie to mówimy o tych długodystansowych jednostka w cudzysłowie rozliczeniowych klimat, gdy mówimy o zmianach klimatu dynamikę procesu Malinowski czeka nas katastrofa klimatyczna to tak naprawdę sygnalizujemy, że takie tąpnięcie ogólne wielkoskalowe i to ogólne wielkoskalowe tąpnięciu ono często w takim codziennym życiu nie jest niezauważalne rzeczywiście można zauważyć tak jak wspomniałem przez jakieś rekordowe rekordowo wysokie temperatury chwilowe, a przy przy okazji brak rekordowo niskich temperatur natomiast tak naprawdę to jest klimat tym to tąpnięcie to zmiana absolutnie krajobrazu takiego termicznego, gdy spojrzymy na świat na uprawy rolnicze to rolnicy w zasadzie co roku rośliny na polu zmieniają natomiast gdy spojrzymy na las duszenia co roku zatem na powierzchni najmu oczywiście od razu wiemy od razu mamy świadomość, że zmiana klimatu dla leśników ma naprawdę wielkie znaczenie, że produkcja Rona przepraszam Leszna trwa drewna trwa 100150 lat no to w zasadzie my opisujemy klimat w jednostkach trzydziestoletnich com 5 jednostek trzydziestoletni to, chociaż wiatr może taką taką podjął taką informację teraz dla nas układem tym temperatura referencyjna dla Polski jest okres 1991 typ 202030 lat wcześniej oczywiście w 2020 temperatura referencyjną czy temperatury Defence szliśmy referencyjną byliśmy dla okresu 19812010 po dodaniu tej ostatniej dekady 20002000 dla 19+201120 okazało się, że średnia temperatura w Polsce referencyjna wzrosła o 880 stopniem Celcjusza 80 stopnia co ty się tak dużo wydaje prawda techno jednostkową za różnica 1 stopień, ale średnia temperatura radną wzrosła na to spróbujmy sobie ja zaś porównuje wspólnie sobie wyobrazić, że to, że nasza średnia temperatura człowieka ochrona od 80 stopnia Celcjusza i mamy 36,6 tylko moment no 37,5 i nie trwa tu miesiąc nie warto rok tylko w ciągu w tym momencie ja uważam, że w 2 DC z tej perspektywy spojrzymy na zmianę klimatu to patrzymy, że mamy do czynienia z bardzo poważną zmianą, która musi rzutować na naszą na nasze codzienne życie z 1 strony właśnie nie wiem, ale właśnie tutaj nie wiem na ile by to rzutowały na stan lekko pod gorączkowe byłby, ale trzeba porozmawiać z jakimś fizjologię coby zmieniło w naszym organizmie pan wie czy ja wiem, że mam 375 to praktycznie wyłączone jest wyłączone z rzeczywistą stan mi, ale może sobie wyobrazić sytuację, że w pewnym sensie zbijając temperaturę siadam do samochodu i moja percepcja jest ograniczona i wtedy się okazuje, że bezpośrednią przyczyną wypadku, który spowoduje będzie de facto de facto ograniczona zdolność do postrzegania i to chyba o tym właśnie zasady te państwa dobry przykład jak działa klimat tam się, bo to, jakby tak wysokie temperatury zabijają rzeczywiście w 2019 roku tam mieliśmy 1 taką potężną falę upałów w czerwcu w tym pan rekord 38,6 stopniem Celcjusza na Zachodzie Polski, ale mało, kto zauważył, że pan mało, kto zauważył, że wszystkie brzozy w zasadzie w Polsce i liście zwykle takie żywo zielone zrobiło się lekko żółtawe w zasadzie do końca sezonu wegetacyjnego takie one takie były i to dla dla brzozy wspomnianej przez pana tutaj wcześniej już krotne krytyczny okres, bo ona rzeczywiście czy sam rzuca się obroniła, bo przetrwała, ale mówiąc natkę gospodarce leśnej przy produkcji leśnej nie jest nie możemy mówić o roślinach, które obroniły się przed nadmiernym upałem albo przed wielkimi niedoborami wody, bo to oznacza, że będziemy do czynienia tylko łącznie z jakim rachityczny mi z tragicznymi drzewami, które postulatach będą wyglądały niewiele większe niż w czasie posadzenia to to właśnie kolejna rzecz, której nie zapominamy, że co innego jest się wybronić przed przed upałem, a co innego normalnie funkcjonować tu nam to za 2019 roku badał przykładem dobrej szkole nawiasem mówiąc ta historia, której zaczęliśmy, czyli miała ona naprawdę objawiła się od 2018 roku może takim bardzo mocnym przyrostem bardzo mocnym atakiem no bo w zasadzie 201819 były rekordowo ciepła bardzo słucha no to osłabia z 1 strony drzewa, a z drugiej strony tworzy lepsze warunki do rozwoju no tak jak podobne ciepłolubne gatunki, jakie miało warto też pamiętać, że w lasach zanotowano potężny posłów krótko mówiąc zaczął nam zaczyna umierać rośliny drzewa szczególnie sosny w tych miejscach, gdzie dla państwa słabej utrzymuje małe ilości wody ja chcę też chciałbym też zwrócić uwagę być może państwo na co dzień nie zwracają, ale jadąc samochodem przez Polskę to 2020 roku mówiliśmy całą masę tego leśnicy NATO mówią suche Czuby słucha klubów, czyli takich drzewek drzew które, które obumarły nie 2019 roku tylko zabrakło im sił, żeby w ogóle przetrwa w 2020 także ten skala zniszczeń przez upały braki braki wody jest zdecydowana i duża i w pewnym sensie też możemy myśleć w takich kategoriach, że być może już, że zostanę w Polsce zaczynają się same przebudowywać, a oby nie było to oznaczało, że będziemy rzecz, że leśnicy będą mieli bardzo trudny wybór albo zacząć już wycinać drzewa i zmieniać strukturę drzewostanów na Majdanku ona albo też, że zostanę ogólną będą mieli poważny problem bo, bo brak surowca ma oczywiście całą masę problemów po bo to trzeba pamiętać, że coś takiego obumierania takie gwałtowne dużą ma dużo takich problemów tworzy je przeczytałam, że i w piśmie związanym z lasami, że następują naturalne odnowienia, ale odnowienia w tym sensie, że nie to samo drzewo wyrasta tylko raz młode siewki drzew liściastych rosną pod tymi, które obumierają, ale potem pomyślałam to jest dobre, bo jak ta zmiana dokona się albo w sposób naturalny lub 2 lub nasadzenia miały potem pomyślałam gdy, gdyż wiem jak wygląda po prostu wycinka taka nie wycinka punktowa tylko taka planowana wycinka drzew wycina od razu więcej drzew zdający maszyny te maszyny w zasadzie dzień stąd co oraz nie pod drzewem, które jest wycinany w związku z tym to odnowienie naturalne, jeżeli się na to nie zwracał uwagi nie robić tego w sposób przemyślany tej wycinki, a widzę taki obrazek z polską poniszczone porozjeżdżali itd. w co to się zniszczy to co tam wyrosło i sobie rosło w górę i wiemy, iż Bóg czy dom czy klon Jawor pod tym, iż dla z tym, które usycha, a tu się do tego bardzo pani bardzo poważne kwestie, bo i w zasadzie chyba o tym powinniśmy bardziej dyskutować czasami, gdy mówimy o złoże jako jeden z takich elementów bądź brać pod uwagę, bo rzeczywiście drzewa w jaki sposób trzeba wyciąć lasu, żeby pozyskać ten też mu się surowiec no nie możemy zrezygnować z produkcji leśnej i nie mówimy o całym obszarze czasu mimo lasach gospodarczych tam także o to w jaki sposób zrobić no i teraz pytanie jak to zrobić bo, bo najlepiej byłoby ciąć tak jak za czasów epoki Edwarda Gierka 40ha powierzchni, że nas z tym, że tworzy się wtedy metaliczne plantacje tego w tym Edward Gierek swoim wielkim skoku hiper przestrzeń po prostu zwyczajny zbudowałby chciał wyciągnąć pieniądze wszystkiego co się da jednym z takich magazynów pieniędzy są oczywiście lasy bo, bo tutaj co roku mamy przyrost możemy, że taką takimi przez przez tak radykalne cięcia na pozyskać dużą ilość funduszy na nas jakiś celem swój plan na swój pomysł natomiast natomiast takie wycięcie 40ha lasu w 1 miejscu to cała masa kłopotów no chociażby warto wspomnieć ciasto, gdy mówimy o takiej powierzchni Sosnowej to de facto silne opady rozgrywaną w, a dla pana tam jest sosna rośnie najczęściej wygląda no jest rachityczna, że to są to są powierzchnie czy Club związek zbudowany głównie z piasku z materii organicznej, którą zdeponował wewnątrz rośliny w postaci korzeni czy też rozłożony rozłożone Szczuki dlatego trzeba wycinać mamy kawałka, ale idąc dalej tym tropem dojdziemy do momentu, w którym wycinamy pojedyncze drzewa natomiast dokładnie odwrotnie będziemy będzie to wyglądało z perspektywy ekonomii czy 40 tankowanie tanie pozyskano natomiast pojedynczy wyjęcie pojedynczego drzewa spółek z powierzchni będzie no dość kosztownym zajęciem nie ma czym wielu naszych słuchaczy w tym ma świadomość, że praca Pilarza leśnego jest równie groźna, a może groźniejsze niż praca Górnika liczba wypadków czy niebezpieczna ba bardziej niebezpieczne czy pan powiedzieć tak jest bardziej niebezpieczna, bo rzeczywiście ta liczba wypadków w pracy wśród pracowników leśnych, którzy pozyskują drewno na olbrzymią, bo to no o tym się, jakby nie wspomina, bo ten ta to praca nie jest jakoś tak strasznie ogłoszona nie cieszy się takim etosem jak na świat górnicy natomiast natomiast ewidentnie jest bardzo niebezpieczne zajęcie no i teraz pytanie możemy wycinać pojedyncze drzewa to będzie droższe i oczywiście też im się, że pod uwagę, gdyż te skutki społeczne typu typu środka ewentualne jakiś ewentualne zagrożenie dla zdrowia czy życia robotnika z drugiej ze strony mamy bardzo pozytywne oddziaływanie na środowisko de facto nas i mniej w niego ingerujemy to on zwyczajnie lepszy lepiej sobie funkcjonuje nawet w tych krytycznych warunkach klimatycznych z drugiej strony mamy sytuację taką wycinamy maszynowo równo okazuje się, że stają no w pewnym sensie redukujemy bardzo mocno ograniczamy niebezpieczeństwo związane z wykonywaniem prac ręcznie no ale czynimy zniszczenia w lasach i co ważne te lasy ulegają przemianie, która w czasie zmiany klimatu może i może być dla nich też groźniejsza czyta Nowy Staw może być dla nich ważniejszy na jej w zasadzie mamy taki taką przestrzeń do dyskusji, które pytaliśmy w jaki sposób się zastanowić, które lasy jak jak godzinę tu warto pamiętać, że np. z 1 strony lasy państwowe się mocno wycofały już te powierzchnie, które wycinają nie mają 40ha tylko są pojedyncze hektary i tu jakby z tej perspektywy troszkę ustąpiły z drugiej za stronę my wiemy dobrze, że może najlepiej było, gdyby działał były po prostu pozyskiwane pojedynczo, a obok albo jakieś rozwiązania typu tymczasowego za to będzie wtedy jest, że tak lepiej dla dla przyrody, bo rzeczywiście odnowienia naturalne i tu też program naprawczy w niektórych miejscach są realizowane to ostatnio miałem przyjemność przebywać na świat na wasze regulaminów czy 2 tysięcy pomniki to i to muszę dowiedzieć się na odnowienie naturalne jeśli dokładnie realizują łatwo swoimi sposobami troszkę, ale jak jak to właśnie to dla mnie pojęcie odnowienie naturalne to jest to ja w ogóle nie ingeruje tam u stóp drzewa, które wcześniej czy później zniknie rośnie sobie np. młody dom a jaka jest rola tutaj leśników przy odnowienia naturalne po to, trzeba pamiętać po równo o różne o różnicach między różnymi działami takie, gdy mówimy o notebookach to jest takie klasyczne, bo ktoś taki klasyczny drzewo, które odnawia się światem pod koronami drzew his życie buków mniej więcej trwa 500600 lat, a ona przez całe swoje życie mrożącą czy produkująca masę Masza czy w tym przypadku żaków naj oczywiście jak pojedyncze osobniki pod tymi starymi bukami rosną pamiętam w tym bardzo ciemno, ale co się okazuje młody Bóg jest odporny na brak światła potrafi sobie pewnie kilkadziesiąt lat żyć dość duże zacienienia swoim swojego rodzica i odrodzić się przewraca to w tym momencie pojawia się w tym miejscu światło i boki wtedy bardzo gwałtownie przyrastają ścigają się małe demo ma już tak buciki ścigają się, kto pierwszy dotrze do jak najwyżej zdominuje tą wolną przestrzeń po swoim rodzicu, a pieniędzy to działa natomiast spojrzymy na sosny to one od dzieciństwa w cudzysłowie sąsiad dużą i takiego sposobu jak odnowienia jak Bukiem nie możemy zastosować to musimy wyciąć większą, że tak powiem przez dziurkę, w czym w powierzchni leśnej ma w tym momencie dostarczamy światło dla tej powierzchni my pozostawiamy przestrzeń samo bowiem z tym, że wokół oczywiście domyślamy się sosna, więc ona bardzo ładnie produkuje mam na nasiona jest są warunki rozwoju do pojawienia się nowych akcji małych drzewek, ale rozsądne jest delikatnie zmienić delikatnie wykopać delikatne otworki w powierzchni glebowe tam, dostarczając tamta, nadając nasiona, bo ona sobie całkiem dobrze radzą jednak obawiają się samodzielnie, więc i takie zasady sposób na pasach sosny to trzeba pamiętać, że jak nie rzucimy wszystkich gatunków do 1 do 1 worka i sprawa, że w ten sposób możemy możemy, jakby korzystać podwójnie, bo ekonomia takiego zabiegu jest mniejsza po prostu nie sadzimy drzewek nie to nie produkujemy tego śladu węglowego związanego z produkcją drzewek, sadząc produkcję sadzonek w nos obie strony po prostu wykonujemy tylko delikatne zabiegi w takiej przestrzeni i zostaną przy całkiem ładnie odnawia także do no dobrze pan mówi sosna się odnawia, ale wracając do tego raportu, którym mówiłam, który mówi, że współcześnie czterdziestolatkowie mogą dożyć tego, że zmieni się zmienić nie zniknie też pojawiały nieraz w mediach ukazały napad zmieni się 75% powierzchni lasów gatunkiem, który będzie w odwrocie będzie sosna no czy ma sens teraz sadzenie sosen to znaczy pełna to znaczy ona się o 16 wróci, ale też pamiętać o tym, że znaczyć odwróci za czas wrócić na obcasie zacznie wycofywać, ale też pamiętać, że po 1 ważnej rzeczy, że problem jest bardziej poważne nawet to jakby koledzy z Instytutu opisali gatunki, które zaczął się wycofywać, ale np. dobry przykład dobrym przykładem jest Puszcza Notecka bo, bo proszę zwrócić uwagę żona jest praktycznie cała stosowane ktoś napisze tekst to znaczy historia Puszczy Noteckiej ona jest dość skomplikowana, ale w skrócie można powiedzieć tak mamy wydmy porośnięte sosną i w tych warunkach wysokiej temperatury i coraz częstsze susze naprawdę będą coraz bardziej redukować ten drzewostan sosnowy ja tak naprawdę nie wiem co na miejsce sosny w tym miejscu będzie, bo rzeczywiście sosna jest gatunkiem, który w stanie przetrwać tragicznie, a czy twarde takie warunki życiowe i jeżeli to jest czysty piasek, którym tak naprawdę tylko istnienie odpowiedniej warstwy glebowej daje szansę na przetrwanie to proszę zauważyć to warstwa glebowa o tym mówimy to jest to co, o czym często mówimy wszędzie media retencja de facto walka z retencji gdy, gdy zatrzymanie wody w glebie oczywiście o zatrzymanie wody w glebie i to w zasadzie jestem taka najważniejsza dyskusja dotycząca wody, bo dbałość o menu jest kluczem w zasadzie do do istnienia wielu ekosystemów, bo one są, jeżeli one są odpowiednią ilością wody, ale nas łączą się tylko wtedy, gdy mają odpowiednio rozwinie konklawe to są w stanie tak krytyczne warunki przetrwa także to ten ten opis powrotu sosnę to nie jest taki zanik totalny gatunków sosna z Polski, bo tak tak nie będzie tylko raczej to to jest wycofanie się z miejsc, których został po prostu sobie nie da radę z braku wody często być może wyższy z znacie i oczywiście z powodu wyższych temperatur, gdyż zastanowimy nad tym co się pojawia po raz kolejny poważny problem ekologiczny już fundusze ekologiczne, bo wśród DT wśród dyskusji na temat tego co za cenę sosny pojawia pojawia się np. dąb czerwony wiemy, że tam czerwone wobec zmian na tych Piaskach wyrośnie to liczymy na to, że wzrośnie, gdy będziemy dbać odpowiednio dla Gdyni będziemy mocno uszkadzać krótką metę minął teraz elektrowniom Noteckiej będzie to dbał o glebę do badań gleby to można dosyć tak cząstkowa no dbać o gleby co znaczy dbanie w Puszczy Noteckiej na wydmach piaskowych, a ten jak nawozić jego oczy słynne tylko to znacznie bardziej dla to znaczy maksymalnie nie odsłaniać, a o de facto, gdy mamy nad powieścią dla takiej właśnie piaszczystej odpowiednią ilość roślinności od tej rośliny produkują biomasy, która spada na ten piasek ulega rozkładowi, ale w tej masie z 1 strony ona jest rozkładana przez mikroorganizmy w formacie różnego rodzaju substancje, które bardzo ładny chłoną wodę z drugiej zaś strony też cienia tej biomasie ładnie rozwija się rozwija się, żeby my tego nie widzimy, ale też, ale to symbioza, że z grzybami wielu miejscach jest niezwykle wartościowa bo gdyby czas udają znaczy, że w symbiozie oczywiście z ziemi, ale z drugiej strony dających żywą często no chociażby to chociażby większy dostęp dowody są po prostu są w stanie tę wodę przetrzymywać drugi zaś strony wiemy dobrze czy też przez różnego rodzaju takie połączenia drzewa ze sobą się komunikują to to takie prace pewnie z początku końca listy pierwszy chociażby książka sekretne życie, że formę w każdym razie gdy nie ochraniamy tej gleby nie ingerujemy nie mieliście różnymi zabiegami no to ona sama siebie funkcjonuje i w takich warunkach krytyczny, kiedy pojawi się naprawdę brak wody ona jest jedynym tak naprawdę RM jedynym buforem jedyną taką linią obrony dla dla tych, że także to z 1 strony gatunki wycofują będą się wycofywać się do tego nie mam wątpliwości, ale z drugiej strony świat obok dbałość o retencję glebową i tu dochodzimy do pytania, jaką dla was traktować dochodzimy do pytania jak mocno wycinać, bo pamiętam takie duże wycięcia duże powierzchnie one wystawiają na działanie promieniowania jest jak ja się poza ramy to tym bardziej wywołamy, zanim go macie czy za spadek zawartości biomasy w glebie, a równocześnie proszę zwrócić uwagę na to, że wzrośnie temperatura, czyli ta ma, bo tu dotrze do powierzchni światło słoneczne to też wywoła efekt takiego wzrostu intensywności rozkładu i rzeczywiście takiej gleby są mniej odporne na braki wody widzimy to ma wtedy rzeczywiście chociażby odnawiania się nie udają szynkę to jest sadzonki pchają więc, jakby te działania proekologiczne one są często bardzo zgodne z działaniami gospodarczymi klasie no tylko o często problem niestety ekonomia, bo ona często stoi w przeszłości, że takowy porozmawiajmy teraz trochę innej sprawie, a mianowicie ostatnio widziałam taki apel byśmy nie kupowali dla naszych roślin czy to w ogrodzie czy domu torów będziemy kupowali kompost ten torów w Polsce gra ważną rolę w tym cena z nazywamy retencją wody co następuje jakaś eksploatacja rabunkowa tego chory skoro trzeba apelować do ludzi by nie kupowali ktoś produkuje na czy ktoś pozyskuje ten tor, bo nie produkuje go macie żadnej pozyskuje to bardzo fajne jako pod łoże dla roślin kupujemy jest biznes jest handel to źle szkoda, że biznes jest handel trochę przypomina handel kością słoniową wolną aż tak myślę, że tak to znaczy pewne porównanie jest trochę przerysowane natomiast natomiast proszę pamiętać o 1 rzeczy że, gdy spojrzymy na torowisko, które sobie przyrasta to, które zostawiliśmy takiego spokoju to średnio w Polsce przyrasta w ciągu roku 2 mm 2 no, a tym 2 mm jest wyższe torowisko, jeżeli są maki był bardzo średnio standardowe warunki ma, a jako 15 ma 2m to łatwo policzyć, jaki to jest czas przyrostu tego torowiska no zobaczymy prosta liczenia, że to taki dwumetrowy to wojsko potrafi mieć np. 2000 lat to proszę sobie to zostawić z tym, że wykopaliśmy na 2m ten tor i później użyliśmy w ogródku, a później czekamy następne dla 2000 lat, żeby to funkcjonariusz ma to nawet to pytanie pytanie laika jest takie, a po co nam ten tor w normalnych Lema 2000 lat właśnie się zaczyna zaczyna się w zasadzie historia, która jest smutna, bo my w ogóle marzy mało, kto z nas torfowiska w ogóle zauważa krótko mówiąc wszystkie te miejsca doki, w których zbiera się materia organiczna, a w zasadzie torfowiskach można powiedzieć wiele wiele rzeczy pierwsza taka globalna, jeżeli spojrzymy na ilość na biomasę Mate czy przepraszam węgiel organiczny Legia to się okaże, że we wszystkich torfowiska na świecie stanowi on 30% tego co jest w ogóle glebach dodam, że to łowiska pokrywają tylko 3% powierzchni całego globu także mamy taką sytuację, w której to są potężne magazyny węgla w Polsce też w Polsce też, o które de facto istotne gdy, gdy pozyskujemy tak byśmy kopali zwykły węgiel tylko mniejszym stężeniu oczywiście, przedstawiając stan ten tor na materiały do dość, że tak powiem do ogródków no to jak turystów jak po sugeruje czasami, gdy używamy tego też zwrócić uwagę na to, że głosujemy na zapowiedź jakąś masę organiczną Sejm krótko i przyjrzymy się za 2 lata co z tej masy zostało okazuje się często już nic nie została wolność ona po prostu zamieniła się w Cannes będą testem pierwszy sygnał czy taka pierwsza cecha eksploatując torfy my de facto emitujemy czy intensyfikujemy emisję dwutlenku węgla co ciekawe ten dwutlenek węgla kilka, a czasami nawet kilkanaście tysięcy lat temu został wychwycony atmosferę, bo torfowiska też odgrywają potężną rolę w kształtowaniu się atmosfera co oznacza tylko tyle z perspektywy klimatu tak naprawdę torfowiska powinniśmy odbudować, że one powinny raz nawet z powrotem przyjąć z tą funkcją pochłaniania dwutlenku węgla, a nie kopać emitować dwutlenek węgla, które wychwyciły na niektóre torfowiska sposób mają po 12 002, bo zaczęły się budować w czasie, gdy wycofał się lodowiec, więc zostawmy te zbiorniki węgla w spokoju to jest te porównania kompostu, który powstaje w materii organicznej produkowanej często w procesach to znaczy proces ograniczy to widzimy, że mamy zupełnie inną kategorię też tak powiem węgla, które możemy wyemitować do atmosfery to wojska byliśmy tak naprawdę zostawić w spokoju, bo na nich z nich zadłuża się, że tak pewnie da wycisnąć jak pracuje na kilku torfowiska 1 jest absolutnie mocno zdegradowane i trzeba powiedzieć, że po prostu są dziury, które zarastają obecnie ofert oczywiście ktoś spojrzy light powielane przez zarasta, ale my to plany co zdegradował ludzie go drogowej to taka no to słowo to to trakt teraz traktowane jako jako źródło materii takiego się do środków, ale pamiętamy, że nim jest olbrzymia masa węgla, więc ja go słyszymy to możemy wykorzystywać np. do celów grzewczych to się działo w zasadzie na potęgę już siedemnastym wieku np. w Holandii czy osiemnastym Rosji Holandii np. jest wykorzystanie źródła energii, jakim były torfowiska jednak spojrzymy na malarstwo flamandzkie ta być może tamtego demo nie widzimy bo, bo nikt nie chce oglądać dymu, ale de facto rzeczywiście polegało na tym, że tyle czasu za wymianę bo, bo pan właśnie warstwami tofu Holendrzy pozbyli całej masy to często, docierając do powierzchni mineralnych, bo zwyczajnie nie mieli, jakby wykorzystane jako źródła energii na później przyszło opamiętanie tak naprawdę nie tyle pamiętam co węgiel kamienny, który wydaje się bardziej atrakcyjne dlatego Stowarzyszenie kopie na Energie, ale jak jak mówił taktowanie to proszę pamiętać, że wciąż kopie się to na energię w Irlandii Finlandii i oczywiście naszego wschodniego sąsiada na Białorusi torowiska białoruskie są większe niż polskie Białoruś wiadomo jak jest z jakim ma dostęp do Energi, jeżeli chodzi o gaz nie ma własnych złóż, więc nawet kopie torfowiska po to, żeby uzyskać tą energię na dziś w Polsce torfowiska z tej perspektywy są chronione natomiast jak wspomniała pani tutaj o o tej ziemi torfowej lepiej kupujemy rzeczywiście kompost, bo to łowiska mają jeszcze kilka innych cech po pierwsze, członkom taką formą i to co wspomnieliśmy retencji one wychwytują wodę opadową zatrzymują i naprawdę zmieniają już nie tylko bilans wodny tego terenu, który otacza który, który otacza, ale także zmienia zmienia mikroklimat torfowiska przełożona co roku przyrastają zapisywana jest historia historia chociażby Polski to warto tutaj wspomnieć o kolegach złemu czy odmy opłucnej opanują profesorze norma to uczucie czy panu pan prof. Michałem Sowińskim z Instytutu Warszawskiego Polskiej Akademii Nauk no historia Polski po wycinania drzew uprawy jest zapisana w tych środowiskach to są takie książki, które się zapisuje historie z historii naszej rzeczywistości warto torfowiska chronić i nie warto jak i wykorzystywać takie krótkoterminowe sposób na później dla tysiącami lat tysiącami lat będą nam się odbudowywać, ale taki problem ze zmianą klimatu, która tak już opieka torfowisko, więc nie pogarszamy tej nie pogarszamy sytuacji jak wygląda torfowisko, bo jak przeciętny odbiorca tego co pan mówi o gruncie rzeczy też nie do końca wiem czy torfowisko to jest to samo co określa słowem bagna biebrzańskie, czyli miejsce podmokłe, które wchodzę, bo niekoniecznie, bo słyszałam, że są torfowiska suchy wygląda torfowisko, po czym poznać jest torfowisko, żeby powiedzieć, gdzie stanowisko to de facto powinniśmy zajrzeć w tle, a i tak to ma, żeby się tor, ale znaczy, więc dobrze żony powstają w dokach w cudzysłowie wodą tak można powiedzieć to jest taki teren, w którym się tak powiem ustęp długi czas przy długi czas w ciągu roku upomnienie nie musi być ciągle mamy do czynienia z wodą i wodą stawiającą czy to koniec płynąc, dlaczego tak, dlaczego to jest warunek ten podstawowy powstawania torowiska, bo rośliny, które tam rosło po pierwsze, one są wyspecjalizowane w życiu właśnie takim w takich warunkach mocnego zalania wodą pamiętamy, że wtedy powodem braku tlenu i roślinnym na świat, żeby nasycić swoje korzenie planem one wymyśliłem, żeby rewolucja różne systemy np. na tle niania ławkę taka tutaj coś jako jako pewna ciekawostka ma maleć jak mamy China to trzcina korzenie trzcinowe często są pod wodą, ale tak naprawdę nie widzimy tego żona pompuje cały czas tlenu do, bo tylko, że nie, żeby utrzymać utrzymać przy życiu oczywiście wietrząc też, że tak powiem wietrzą z tą glebę, dostarczając tam plan, zmieniając warunki powstawania różnych gazów, ale wracając do naszych to jest jak zajrzenie będziemy na to na to łowisko spróbujemy, chociaż troszeczkę w głąb gleby weźmiemy sobie kawały przy takiej masy to zobaczymy, że zakonserwowane zostały części gości krótko mówiąc ja widzę jak widzę roślinkę, która zmieniła kolor ręcznie żona tylko jest np. koloru brązowego, ale jest zakonserwowana taka taki kawałek szynki on przez dziesiątki tysięcy lat będzie tak samo wyglądał jak sobie przypomnimy to odciski czasami również naszych złożach węgla kamiennego czy żonatego różnego rodzaju odciski roślin to pamiętamy, że niektóre złoża węgla one pochodzą oraz na początku powstały na początku były na początku złoża mitów tylko, że po prostu kilkaset milionów lat temu, a ja czy mogę rozpocząć rozmowę na rozmowę zbliża ku końcowi bombową takie proste pytanie laika roślinka zakonserwowana brązowa oko woda to czy ja wsadzę roślinkę do do szklanki z wodą to nam też zginęła w Solinie za konserwuje, a także za konserwuje torsje, ale tak jest po zna znaczy żona z Gnie nianie, ale retoryce konserwuje w tej wodzie wg mnie, ale jak mamy np. kiszone ogórki, które wkładamy do naszego swoich, ale nie mamy tak stoją stoją te ogórki stoją teraz na małosolne Donny do czasu tak stoją one za pół roku małosolne, bo oczywiście mogę zrobić kiszone dodam dużo dużo soli potem następuje pasteryzacja tak jak w zimie otworzy na, ale z tymi roślinka Mich no właśnie teraz tak, gdy to stres z 1 strony też się też zasadne pytanie trochę takie naukowe, które jest trudne do NATO jest trudna odpowiedź, bo tak naturalne zauważ jak mamy niecałe 3 minut panie profesorze chodzi chodzi o to, że podczas takich warunków beztlenowych podwodnych jak mamy w przypadku torfowiska wytwarza się na koniec procesu takiego początkowego rozkładu wytwarzają się wytwarza się dużo substancji, które dla mikrobów są w pewnym sensie toksyczny atak naprawdę zatrzymują funkcjonowanie mikrobów one przychodzą stan takiego co sobie uśpienia, ale mówiąc tak w uproszczeniu im głębiej w torfowisku tym się mniej dzieje tylko, dlatego że wytworzyło się wytwarza się z tym, że wytwarzają się stężenia różnych substancji organicznych, które blokują dalszy rozwój troszkę jak z winem pamiętam, że wino dalszy rozkład blokują rozwój rozwój jak mikroorganizmów razem, choć rozwój dalszy rozkład dokładny troszkę jak wino, w którym stężenie alkoholu w pewnym momencie zatrzymuje proces fermentacji, a tutaj mamy do czynienia z różnymi związkami ograniczenie on nie to nie są proste związki organiczne, ale stężenie wystarczająco dużo, żeby po prostu zablokować aktywność mikrobiologiczne tak to mniej więcej działa stąd też od stąd też tak powiem efekt takiego zakonserwowana i też taka anegdota np. para naście lat temu wykopano jednym z torfowisk gdzieś na gdzieś na Wyspach brytyjskich, jeżeli się nie mylę to Szkoci głowę ludzką to była głowa kobiety dobrze można by ją rozpoznać, kto z naszych można bowiem rozpoznać, ale to, że taktem głowa, którą bardzo długo nie, że taką należało torfowisko przy przewidziano doniesienia okazało się, że niedaleko torowiska mieszkał Kowal, którego żona zniknęła on jednak został skazany za to, że to żona, że tak powiem zabił natomiast nigdy nie odnaleziono ciało odnaleziono bowiem w latach dzięki tym właściwościom koncertującym tworzyć wskazówkę ewentualnych odpukać morderców chciała nie chowajmy w torfie zdecydowana nie to my w torfowisku zdecydowanie, tym bardziej chłodne torfowiska w ten sposób od jemioły wysoko na drzewie do tego co jest pod naszymi nogami my się do torowiska doszliśmy do służby też do końca naszej audycji bardzo serdecznie panu dziękuję naszym gościem był pan prof. Bogdan chojnicki bio klimatolog z pracowni bio klimatu Logi na Uniwersytecie przyrodniczym w Poznaniu dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKEND RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA