REKLAMA

Czy unijne fundusze mogą wspierać niedemokratyczne działania?

Sprawy Różne
Data emisji:
2021-07-25 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
52:16 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka zapraszam państwa na audycję sprawy różne, a moi dziś państwa rzecz jasna dzisiejsi goście to Piotr Buras dyrektor Warszawskiego biura europejskiej rady spraw zagranicznych dobry wieczór panie dyrektorze czyn oraz prof. Piotr Bogdanowicz radca prawny katedra prawa europejskiego na wydziale prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego kłaniam się pani profesorze również dobry wieczór dobry wieczór obaj panowie są Rozwiń » autorami analizy wielka korupcja za unijne pieniądze jak ograniczyć ryzyko dla Polski i Unii Europejskiej, bo faktycznie na akceptację komisji europejskiej czeka krajowy plan odbudowy unijny budżet także na lata 20012027 jest już w grze Polska otrzyma gigantyczne pieniądze, które mogą dobrze przysłużyć się modernizacji naszego kraju naszej gospodarki naszego państwa pytanie tylko czy te pieniądze zostaną uczciwie transparentnie i sprawiedliwie wydane właściwie od samego początku dyskusji nad Funduszem odbudowy nad krajowym planem odbudowy to pytanie pojawia się w tle panowie stawiają tam taką tezę, że ogromne łatwo dostępne fundusze mogą posłużyć do umocnienia praktyk i systemów niedemokratycznych, dlaczego tak może się wydarzyć i dlaczego środki z funduszu odbudowy można łatwiejszy sposób nie transparentnie wcale niesprawiedliwie wydawać panie profesorze co tych powodów jest niestety jest niestety kilka pierwszy związany jest samo kontrolą wydatkowania tych środków, które jest luźniejszy, który wpisuje się niejako logikę odbudowy gospodarki w trakcie trwającej pandemii czy po pandemii celem komisji europejskiej jest, żeby te środki były wydatkowane w możliwie szybko, więc to jest, więc to jest pierwsza kwestia drugi druga kwestia czy czy drugi powód związany jest już bezpośrednio z systemem kontroli czy szerzej mówiąc audytu w relacjach między Unią europejską, a państwami członkowskimi i kompetencjami, które są, które są przyznane instytucją unijnym, a więc przede wszystkim europejskiemu urzędowi prokuratora publicznego czy też inne Olaf owi, a więc temu, a unijnemu anty korupcyjne mu organowi o byt to co problem polega na tym, że w przypadku larw koniec końców to państwa członkowskie muszą przeprowadzić konkretne postępowania sądowe, które zmierzają do odzyskania środków unijnych Olaf przedstawia tylko określone zalecenia, a w przypadku europejskiego urzędu prokuratora publicznego no to przede wszystkim trzeba związać się tą decyzją, która nie utworzyła ten organ, a w przypadku Polski niestety jest także, żeby tego jak dotąd nie nie uczyniliśmy przystąpiło tylko 16 kraju i ostatni, ale myślę, że Piotr za chwilę będzie będzie mógł go rozwinąć to jest niestety dalsze umacnianie Budapesztu w Warszawie czy nic nie przykład węgierski doskonale pokazuje, że środki z funduszy unijnych mogą zmierzać to umacniania władzy autorytarnej władzy, która taką chcę być i niestety widzimy widzimy to to ryzyko że, uwzględniając te przesłanki, o których mówiliśmy tak właśnie może być nie tylko w Warszawie no to fragment z państwa raportu już oddaje głos dyrektorowi Borysowi paradoksalny sposób funkcjonowania Unii Europejskiej może wspierać reżimy działające wbrew Demokratycznej i oparty na rządach prawa tożsamości zaś fundusze unijne odgrywają kluczową rolę w ten sposób powstaje Unii system autorytarny równowagi rządy, realizując program sprzeczny z zasadami rządów prawa demokracji nie tylko znajdują się pod parasolem ochronnym swoich politycznych sojuszników jak Orbán przez długi czas europejskiej partii ludowej, lecz wykorzystują Solidarność unijną do własnych partykularnych celów panie dyrektorze ja zapytam tak jak to możliwe jak do tego doszło to ta teza czy ten obraz takiej autorytarni równowagi, której doskonałym przykładem jest Orbán pochodzi z tekstu, które ma kilka lat autorstwa amerykańską węgierskiego politologa inż. Kelemena i on bardzo ciekawie analizuje ten ceną i był największym skrócie można powiedzieć, że on bierze stąd czy ten paradoks bierze się stąd, że Unia europejska jest instytucją, która opiera się na lojalnej współpracy między instytucjami i właśnie unijnymi, a instytucjami państw członkowskich Unii Europejskiej też zasadę lojalnej pracy wpisano w traktacie jest tu jest art. 4 traktatu i to jest fundament, na którym unieś Pierre w momencie, kiedy państwa członkowskie przestają trzymać się tego tej zasady traktatowej, a auto jest więcej będziemy Senat traktowane ludzie z wadą prawną Arena jest zasadą polityczną jest pewnym zobowiązaniem poprośmy, o którym bez, którego nie można nie można zupełnie funkcjonować tu zaczyna się zaczyna się problem i Unia europejska nie ma skutecznych nie jest przygotowana i widzieliśmy w przypadku Polski wybiliśmy w przypadku Węgier jest przygotowana na takie sytuacje jakiekolwiek próby ukarania państw do tej pory Unia czy to w przypadku Węgier w przypadku Polski za działania jawnie sprzeczne z zasadami traktatowymi i właśnie z tą zasadą lojalnej współpracy, które np. musi zakładać, że i opieramy się jakimś wspólnym fundamencie rządów prawa to znaczy, że mamy np. jakiś 1 standard ogólny, ale jednak 1 standard w zależności i sędziowskiej czy demokracji czy nasz poprzedni bez tego nie ma nie ma możliwości funkcjonowania 1 obszaru prawnego, jakim równo na tych najbardziej podstawowym poziomie jest Unia europejska i wszystkie kluby i reakcji na tego rodzaju naruszeń się w gruncie rzeczy rozbijały odciążone do tej pory wymagały zgody wszystkich państw wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej NATO, żeby np. gramatyki osławione już słynnej procedury art. 7 traktatu które, który to zresztą może prowadzić do stwierdzenia właśnie poważnego ryzyka naruszenia zasad rządów prawa w danym kraju ostatecznie również ukarania danego kraju przed odebraniem funduszy czy odebranie głosu czy inny sposób on tu wszystkie działania miały żadnego skutku, ponieważ np. w przypadku Polski było wiadomo że, że Węgry będą wspierać polskich, a polską jest pierwej, więc dzięki Unii Rózga nie jest tym celu ewolucja, które doprowadziły do tego kształtu, w którym jest dzisiaj przez wiele wiele lat zupełnie nie liczyła się z z zajęć sytuacji, gdzie te zasady lojalnej współpracy zostanie w sposób taki co, gdzie bezwzględnie oczywisty wypowiedziana przez, przez który z krajów członkowskich i dopiero teraz w właściwie, po czym wpływem sytuacji w Polsce nawet bardziej niż sytuacji nie będzie mnie sytuacja będzie Unia europejska całkowicie przespało i jakoś wydawało się, a może jak samo się rozwiąże Węgry też nie taki wielki kraj może jakoś uda się to zignorować po już trudniej zignorować ich pod wpływem sytuacji w Polsce Unia zaczęła różne nowe mechanizmy wypracowywać reakcji na takie na takie wydarzenia możemy o tym jeszcze się rozmawiać natomiast ciekawą błędu do tego co tu co mówię jest u to, że jeżeli kładą nacisk na ten art. 4 dotyczący zasady lojalnej współpracy z Żydami fundamentem po prostu istnienia Unii Europejskiej w tych dokładnie ten artykuł, który premier Morawiecki jak zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego mówiąc czy sugerując, że ten artykuł jest sprzeczny z polską konstytucją nad tym to jest ta sprawa, której w tej chwili w Polskim Trybunale Konstytucyjnym Niny, która będzie rozpatrywana po jej przesunięciu kolejnym 3sierpnia i dość dokładnie to co chce nasz rząd powiedzieć, że Polski nie powinno Muzy, a więc to jest to rzeczywiście sytuacja bez precedensu i dzisiaj pod wpływem właśnie tego rodzaju wydarzeń w moim poczuciu rodzi się pewien nowy trop system reagowania całej Unii Europejskiej na ataki problemy którymi też przemy w naszym raporcie i ale oczywiście sprawą otwartą jak szybko w jakim stopniu i jakim skutkiem ten ten system czy nowe mechanizmy zostaną użyte do pytania o kazus węgierskim panowie piszą w tym raporcie o takiej spirali, że ograniczenia praworządności prowadzą do klientelizmu i korupcji politycznej, które są zasilane tymi funduszami unijnymi rzecz jasna to zaś dodatkowo wzmacnia tendencje niedemokratyczne autorytarne będące w pierwotnym źródłem naruszeń umożliwiających ten proces, więc to jest taki samo napędzający się samo Budny mechanizm, aby chcę pytać kazus węgierski komisja europejska wstrzymała rozwój gierki fundusz odbudowy, który jest wart ponad 7 000 000 000EUR powodem są niewystarczające gwarancje walki z korupcją Unia europejska chce by krajowy plan odbudowy zawiera zawierały wprost zapisy w sprawie systemu zapobiegania i tu cytat konfliktom interesów korupcji nadużyć finansowych oraz podwójnego finansowania powiedział pan panie dyrektorze, że Unia europejska przespała problem węgierski teraz Unia europejska komisja europejska się lekko przebudziła i próbuje ratować co się da ja myślę, że to jest swego rodzaju przebudzenie, bo rzeczywiście wracając do tego, że nie w pełni odpowiedziałem pani pytanie na dno jeśli chodzi też węgierski i to jak dochodzi do do do tej spirali nakręcania się tej tej spirali z 1 strony jakiś autorytaryzmu, a z drugiej strony płynących z funduszy europejskich no i Orbán i jego umocnienie się władzy i cały system oligarchiczny, który budował dumnie do pomyślenia przynajmniej w takim tempie bez ogromnego napływu przez lata środków unijnych, które zostały za pomocą po prostu systemowej korupcji jakiegoś tam uczenie nie chcę banalnie, bo trochę klimat niż tutaj, czyli realizować problemów takich ku korupcji tradycyjnej tak powiem, że jakiś urzędnik przekupiony zgodzi się na przekazanie pieniędzy temu tej czy innej firmie, ale tam mieliśmy do czynienia z to też są równie ważne miasta mieliśmy do czynienia mamy do czynienia z systemową korupcję to znaczy po prostu z u sytuacją, gdzie pieniądze unijne płyną po prostu do firm z PiS wprost wspierających władzy system władzy i to sytuacja bez precedensu i dlatego nasze ostrzeżenie rzecz, że dzisiaj kim tak naprawdę takim prawdziwym zagrożeniem dla Unii Europejskiej dla demokracji w unii europejskiej nie jest taki problem właśnie to co nazywamy tego, że ku tradycyjnym korupcją tylko tak wielka korupcja w imieniu i systemowego zawłaszczania państwa i podporządkowywania go partykularnym interesom partii rządzącej z wykorzystaniem pieniędzy unijnych w sytuacji, kiedy Unia europejska ma ograniczone możliwości kontroli wydatkowania, o czym mówił próbowałyśmy przed chwilą i co sprawia, że to, że pieniądze zamiast wspierać rozwój gospodarczy czasami też robią, ale przy okazji wspierają przede wszystkim partiom, bo to jest tu jest jak bardzo poważna luka w systemie Unii i to oparci na współpracy z organami ścigania państw członkowskich jest fundamentem działania instytucji tylko w momencie, kiedy mamy do czynienia z takimi organami ścigania Polska prokuratura choć, która jest całkowicie upolityczniona całkowicie co do struktury podporządkowana politykowi partii rządzącej w sposób niespotykany w żadnym innym kraju Unii Europejskiej Noto mówienie o jakichś systemowych gwarancji, że pieniądze będą wydatkowane właściwie będą podlegały należytej kontroli byłoby całkowitym nieporozumieniu tutaj systemowej korupcji to będę chciała wrócić, ale teraz już przechodzę do prof. Piotra Bogdanowicza chciałabym jeszcze dopytać o kilka moim zdaniem interesujących wątków, bo zaczęliśmy panowie rozmowę od tego, dlaczego to jest także z funduszu odbudowy łatwiej pieniądze wydawać w sposób nietransparentny niesprawiedliwy no jakiś taki szemrane niż tradycyjnego budżetu unijnego panowie w tej analizie w tym raporcie doskonale to wyjaśniają, mówiąc że fundusz odbudowy no jest Funduszem interwencyjnym tak pieniądze mają służyć nam pilne potrzeby stąd też jest mniej biurokracji te pieniądze ma być mają być szybciej łatwiej dostępne niż te pieniądze, które pochodzą z wieloletnich ram finansowania Unii Europejskiej stąd też i ryzyko nadużyć staje się większe, ale czy dobrze się stało, że kwestie np. przez przejrzystości monitoringu konsultacji społecznych zostały zdefiniowane jako kryteria oceny krajowych planów odbudowy skoro Unia europejska ma kazus węgierski na stole od wielu lat wie co dzieje się w Polsce jednak uznała, że pieniądze z funduszu odbudowy muszą być dostępne łatwiejsze bezproblemowy sposób co oczywiście Viktor Orbán czy być może rząd prawa sprawiedliwości będzie miał ochotę wykorzystać panie profesorze myślę, że w lesie uzyskało odpowiedź na to pytanie jest jestem dość prosta chyba, że to jest coś co też było jednym z impulsów o naszej wspólnej prace z Piotrem komisja zdaje sobie sprawę już musi w tej chwili wykorzystać wszelkie możliwe instrumenty nawet jeśli niektóre z nich są stosunkowo ułomny do tego, aby jednak nie doszło do wszystkich ryzyk, o których piszemy które, które zidentyfikowaliśmy, bo one są związane te instrumenty trzeba pamiętać też odrębnymi czy też różnymi instytucjami prawnymi, o których zresztą w myśl będziemy dzisiaj rozmawiać jak mechanizm dotyczący nie warunkowości czy to rozporządzenie dotyczące wydatkowania środków m.in. właśnie unijnych czy też te postępowania przeciw naruszeniu owe i ta teza, którą my buduje nasze opieranie jak ona na 2 fundamentach 1 to jest taki fundament, który myślę jest niestety go dobrze zidentyfikowane, w którym bardzo dużo osób z ostatnich tygodniach czy miesiącach mówiło mam na myśli komisja europejska działa komisja europejska prowadzi działania przeciwko oś w Polsce czy przeciwko Węgrom działa niestety stosunkowo Wall czyli, a jednak kwestia to jest to jest wykorzystanie tych instrumentów, które są, ale właśnie w sposób nie sposób efekty po, a druga to na ile ten instrument wydatkowania środków finansowych będą też drugi fundament, którym przemysł sprzyjać takiemu ani innemu wydatkowaniu czy tym wszystkim ryzyko tutaj myślę, że komisja europejska stanęła przed bardzo trudnym jednak zadanie, bo musimy pamiętać, że w myśl o Unii Europejskiej myślimy jednak pewnej wspólnocie i te środki, które mają być przyznawane będą przyznawane na odbudowę gospodarki to nie jest przecież tylko środki dla dla Polski czy wygrałem singla z wszystkich państw Unii Europejskiej i przypadkowo dlatego niektóre państwa członkowskie Holandia czy dania tak bardzo tak mocno naciskały na na przyjęcie tego mechanizmu dotyczącego warunkowości to warto zresztą zwrócić uwagę, że te prace toczyły się przecież właśnie równolegle po to, żeby, nawet jeżeli instrument na rzecz odbudowy zwiększenia odporności, czyli ten bardzo podstawowy instrument związane z wydatkiem fundusze sam sobie nie zawiera dostatecznych barier przed przed niesprawiedliwymi uczciwym korupcji gen innym wydatkowaniem pieniędzy no to, żeby uruchomić inne instrumenty np. właśnie mechanizm dotyczący warunkowości jeszcze pytam panie profesorze od mechanizmy, które są dobrowolne wspomniał pan już o utworzeniu europejskiego urzędu prokuratora publicznego tak decyzja zapadła w 2017 roku na podstawie traktatowych przepisów tzw. tzw. wzmocnionej współpracy jest to instytucja, która samodzielnie może prowadzić postępowania przeciwko przestępcom także finansowym i organy ścigania w państwie które, którego ta sprawa dotyczy muszą się na ten czas wstrzymać z podejmowaniem jakichkolwiek działań, ale można przystępować do tego urzędu dobrowolnie przystąpiło 16 krajów Polska nie Węgry też nie albo ten system unijny, który gromadzi dane dotyczące wydatków funduszu spójności ma ułatwiać organom namierzanie jakieś nieprawidłowości w ich wydatkowaniu też można dobrowolnie przystępować Polska też nie przystąpiła dobrowolnie, dlaczego ta dobrowolność, dlaczego nie obligatoryjność przystępowania do takich właśnie mechanizmów, które mają sprawiać będziemy mieli nasze wspólne unijne finanse pod lepszą kontrolą to myślę, że to jest efekt kompromisów, które komisja europejska, które Unia europejska musi za 2 tacie i mówiąc w myśl bardzo boleśnie polskiej perspektywy takiej perspektywy społeczeństwa obywatelskiego to oni bardziej zależy na tym, żeby o np. właśnie urzędu prokuratora europejskiego prokuratora przystąpiło 16 państw, żeby te 16 państw dla właśnie podlegało tej tej instytucji wydaje sukces emisji 16 państwach działała niż ustanowienie tego instrumentu, który mielibyśmy mielibyśmy do czynienia gdyby, gdybyśmy zastosowali zapewne obligatoryjną obligatoryjną i instytucje to jest też tak bardzo ciekawy wątek, który od lat się pojawia w dyskusji publicznej dotyczącej funkcjonowania Unii Europejskiej, czyli Europy 2 prędkości, więc na ile część państw po prostu takich bardziej Demokratycznej nie będzie się skupiać na nie własnej współpracy wzmocnienia współpraca jest jest tego idealnym przykładem, bo ona pozwala właśnie na na ustawianie aktów tworzenia aktów ustawienie instytucji, gdy nie ma do tego potrzeby wszystkich państw członkowskich, a więc będą się one decydowały na współpracę, bo własnym zakresie albo współpraca w gronie państw euro no niestety, wysyłając pozostałe państwa na naukę na peryferie najstarszego oczywiście bardzo duże ryzyko państwa gdzieś tam na peryferiach takich tak taki wzmocnionej np. w pracy takiej współpracy w ramach strefy euro no niestety nie będą utrwalały antyeuropejskich rządy europejskich i działali nie będą, a tworzyły się jakieś niestety struktury, które koniec końców będą to państwo wyjechały z te czy państwo pytały juniorki pośrodku europejskiej prokuratora nie ma przypadku, że do niego nie przystąpiła nie tylko Polska, ale właśnie także Węgry to jest bardzo duże wyzwanie dlatego dla dla komisji europejskiej europejskiej czy kontynuować ten trend, czyli w skrócie lepiej mniej państw, ale mieć te instytucje to czy jednak czy jednak zmuszać ludzi w te pozostałe państwa po to przez podanie takich instytucji kolejny wątek pan panowie piszą tak Polska jest także jeden z kilku krajów, które w krajowym planie odbudowy nie zadeklarowały jakichkolwiek mechanizmów służących przejrzystości sposobu wydatkowania pieniędzy Polska nie zobowiązała się do publikowania raportów o wydatkach funduszu odbudowy udostępnienia danych w otwartym dostępie stworzenia portalu zbierającego takie informacje ujawnienia ostatecznych beneficjentów funduszy i wyjaśnień na co one poszły ani też publikowania raportów z audytu zwracam się do pana dyrektora czy te wszystkie działania właściwie brak obietnicy takich działań to już jest dowód na złą wolę to po prostu rząd prawa sprawiedliwości stwierdził, że nie będzie sobie tym zawracał głowy skoro nie trzeba no to nie deklaruje, że coś takiego robić będzie oczywiście nie chcę przesądzać czy to jest zła Wola za tym stoi jakaś chęć sprowokowania nadużyć służących państwu partii rządzącej, czyli jest po prostu chęć ograniczenia różnych działań postrzeganych jako biurokratyczny poświęć czas nakłady pracy dalej nie chcę tego przesądzać natomiast w kontekście różnych innych działań podejmowanych i właśnie przez prokuraturę w kontekście nie przyzna przystąpienia właśnie Polski do prokuratury europejskiej itd. dalej to powinno nam się zapalić określonych alarmował, ponieważ umowy jest także mamy do czynienia w tej chwili z największym skrócie do sytuacji, który płynie przez najbliższe kilka lat do Polski podniósł 4 000 000 000EUR ponad 100 000 000100 000 000 000zł i pieniędzy Unii Europejskiej z tego funduszu, który jest jak już mówiliśmy łatwiejszy niż zwykłe pieniądze z budżetu unijnego czyli, które nawet założenia Unia nie oczekuje jak bardzo wielką kontroli dostarczy dostarczania faktur dokumentujących wszystkie wydatki to to jest mniej mniej wymaganych funkcji nie jest wymagany, ale i do mamy sytuacje, których Polska nie jest w prokuraturze europejskiej, która w, które mogłyby prowadzić sama postępowania my w Polsce w przypadku ścigania jakiś nadużyć nie mamy zobowiązań żadnych twardych polskiego rządu do tego, że np. z zasady konkursów przyznawania grantów będą precyzyjnie ustalone nie będą już sugestie, iż decyzji administracyjnych podejmowanych przez system uczy od osób przez władze centralne nie mamy właśnie zobowiązań co do transparentności co dzięki przejęciu ma miejsce w przypadku wśród funduszy unijnych, ponieważ tam od funduszy z tego głównego budżetu budżetu Unii Europejskiej, które są już informacje na temat inwestowania jest dostępna w no imamy przede wszystkim to jest niezwykle ważne mamy prokuraturę, która jak pokazuje szereg przykładów niezliczone zasadził przykłady w ostatnim czasie jest zastraszona i podporządkowana ministrowi sprawiedliwości, który jednocześnie prokuratorem generalnym prokuratury, która w sytuacjach, kiedy w grę wchodzi interes pan partii rządzącej po prostu nie reaguje albo umarza sprawy i im po nie mają żadnej kontynuacji mamy sytuację również, której doszło do zmiany jest stosunkowo niedawno w kodeksie postępowania karnego, która bardzo istotny sposób zmiana 1 punktu, ale bardzo ważnego, jeżeli pan mówi panie dyrektorze o tej podporządkowanej prokuraturze podporządkowanej politykom rzecz jasna partii rządzącej to ja bym chciała przytoczyć ten przykład, który panowie przytaczają w swoim raporcie, czyli kazus Ryszarda Czarneckiego europosła Prawa i Sprawiedliwości w maju 2019 roku Olaf skierował do Prokuratury Krajowej sprawę europosła Czarneckiego trafiła do prokuratury Okręgowej w Zamościu przypomnę, że Olaf zbadał wydatki europosła Czarneckiego doszedł do wniosku, że w latach 20092018EURposeł pobierał nienależne mu zwrot kosztów podróży służbowych oraz diety wysokości wg doniesień medialnych około 100 000100 000EUR administracja parlamentu europejskiego po zbadaniu sprawy nakazała Czarneckiemu zwrócić pieniądze, a w prokuraturze zamojski sprawa Czarneckiego rozpatrywana jest od 2 lat dotąd nie zostało sformułowane oskarżenia szefem prokuratury Zamość jest Mariusz Rymarz, który został awansowany przez prokuratora generalnego NATO stanowisko w lutym 2019 roku, czyli 3 miesiące przed tym jak trafiła do niego sprawa wcześniej pełnił funkcję zastępcy prokuratora Rejonowego w Hrubieszowie no to mogą sobie po prostu państwo z Olaf u pisać listy na Berdyczów no tak to jest znaczy my opisujemy ten casus opisuje myśli 1, który może warto wspomnieć dlatego, że to pokazuje bardzo dobrze warto zawsze przyjrzeć jak jak dokładnie system funkcjonuje czy mamy mamy sytuację, w której ud pro kurator generalny, którym jest jednocześnie minister sprawiedliwości, czyli Zbigniew Ziobro ma całkowitą władzę nad prokuraturą może sprawy odbierać prokuratorom przenosić winne miejsce awansować prokuratorów i dymisjonować wyznaczyć nagrody odbierać nagrody ma jest panem i władców całego systemu co powoduje że, że sytuacja, kiedy no właśnie tak jak w tym ten czas Czarneckiego, które się nie jest może jakoś niesamowicie tutaj istotne mówimy tu 1000EUR Aniu, to o NIP 51 000 000 000 nowie pan 100 000EUR piechotą nie chodzi, żeby potem nie chodzi tylko i jest ważny tym ten ten ten ten casus jest istotny, bo pokazuje jak 1 system działa i niż w sytuacji, kiedy jest właśnie tego mnie jakaś ogromna sprawa, ale tutaj prokurator krajowy ma prawo wyznaczyć dowolnego prokuratora w Polsce, który będzie tą sprawą się zajmował dowolnego i natomiast jednocześnie ma również prawu dowolnego prokuratora przesunąć na dowolnym miejscu w Polsce więcej sytuacji, w której gani przesądza, że tak na pewno jest w Zamościu natomiast no to jest ciekawy, że jest jakiś punkt ktoś otrzymuje z chińskiego rynku stanowiska awans na wysokie stanowisko, więc jest czujesz się w naprawdę wdzięczny za taką nagłą pomocy, który przecież w prokuraturze jest w ostatnich latach było masy jest jest słuszny raport dokumentujący Super omnia wdzięku była choćby uzależnień prokurator i nikt o tym osoba która, która jest w pełni zależną od prokuratora polityka ministra w 1 osobie i dostaje sprawy, która jest politycznie wrażliwa i ta sprawa leży sobie czy i może czekać lata może taka już lata czeka taki nie ma nie ma możliwości również, gdyby została umorzona nie ma i ma możliwości nawet dowiedzenia się, dlaczego została umorzona i takim taki taka sytuacja ma miejsce z drugiej pary, które opisujemy w Solidarna Polska, czyli park wtedy właśnie minister sprawiedliwości zorganizowało pieniądze unijne swój Kongres partyjnymi myśli pieniądze powinny być wydane na konferencję dotyczącą klimatu i i sprawę, że trafił do prokuratury oczywiście, ale zostały przez prokuraturę umorzona i i tyle popytu, chociaż sprawa była ewidentna to czytam my to niższą niż opisywał to 2016 roku, gdzie firmy się wzbogaciły związane z politykami solidarnej Polski, gdzie bez pieniędzy parlamentu europejskiego przepłaca no nie wiem zakup długopisów zamawianych 8 firm związanych z parkiem solidarnej Polski w ocenie czterokrotnie więcej niż rynkowe i to było tak ewidentna sprawa, że podobna sprawa Danii skończyły się postawieniem zarzutów politykowi nie zamieszani Emu i odebranie mu immunitetu w Polsce umorzona przez prokuraturę więc, więc my warto warto widzieć takie szczegółowe sprawy i tak bardzo konkretne przypadki, żeby zdawać sprawę z tego jak system działa i jakie są już związane z tym ryzyko oczywiście one ryzyka nie przesądzają o tym, że coś nastąpi natomiast problem jest to znaczy, że rynek nadużycie wystąpi ryzyko jest ryzykiem tylko, że doświadczenie europejskie pokazuje, że jeżeli instytucje unijne nie reagują sytuacji, kiedy jest ryzyko to w momencie, kiedy ryzyko zmaterializuje jest zdecydowanie za późno nie dość już nic zrobić na tym na trojga problem i że autentyczne zagrożenie dla równo do Polski na polskich obywateli wystarczą Unii, że po prostu w momencie kiedy, kiedy złapiemy już tego złodzieja za rękę albo w momencie, kiedy raczej ukonstytuuje się już również dzięki funduszom unijnym reżim, który jest niedemokratyczny czy pół autorytarnym, jakkolwiek nazwiemy to już tego pół temu złodziejowi się po prostu nie odbierze i więc więc dziś jesteśmy właśnie w takiej sytuacji musimy nie musi działać w sytuacji, kiedy jest ryzyko jeszcze niema zbrodni dawnej danie oczywiście czy zadziała czy Unia jest zdolna do takiego działania wracam do tej korupcji systemowej wspomniałem, że chciałbym jeszcze ten wątek rozwinąć, a właściwie będzie on punktem wejścia do jeszcze nasze dyskusją mechanizmie praworządności, ale jeśli chodzi o korupcję systemową piszą panowie tak, gdy dojdzie już do załamania się niezależnych i opartych na przejrzystych regułach instytucji krajowych małe kroki podejmowane w przypadku klasycznej korupcji przez Brukselę mają nad wyraz ograniczoną skuteczność jest wiele powodów do obaw, że rozwój sytuacji w Polsce mógłby przybrać podobny obrót podobno oczywiście do kazusu węgierskiego teraz pytanie do prof. Bogdanowicza ten mechanizm warunkowości albo praworządności w zależności go sobie nazywamy czy to może być instrument, który będzie instrumentem skutecznym wiemy, że na razie jego żywotność jest zawieszona na kołku w Trybunale sprawiedliwości Unii Europejskiej skargę złożyły Polska i Węgry znów nie ma przypadków w tej sprawie ma być szybką ścieżkę rozpatrywania tej sprawy przez Trybunału, więc w ciągu kilku miesięcy powinniśmy poznać opinię Trybunału ten mechanizm jest zgodny czy opiera się traktaty unijne, ale on ma szansę na być efektywnym zajmie się bezpośrednio prawda pytanie jest dla kwestia TV w kontekście tych poprzedniej dyskusji wspominał o tym duńskim w przypadku pani redaktor wcześniej zapytała o to dlaczego Polska nie stworzyła tych mechanizmów ochrony czy zapewnienia przejrzystości przy polskim kpi to warto wskazać, że Polska nie jest jedynym państwem członkowskim dlatego nie uczyniła wśród państw, które tego też nie zrobił jest m.in. właśnie dania tylko jak pokazuje praktyka w przypadku tani tego problemu nie ma czym najprawdopodobniej nie będzie, a w przypadku Polski istotne znaczenie ma bardzo istotne znaczenie ma w kontekście Polska tych mechanizmów przejrzystości nie zapewnia, a koniec końców niestety wykorzystuje właśnie brak tych mechanizmów do tego, żeby w takiej sytuacji konwencja solidarnej Polski głos z głowy nikomu nie jest, odpowiadając wracając do obecnego pytania pani redaktor w myśl już ten mechanizm ma szansę przebyć tym mechanizmem skutecznym natomiast jak to właśnie w przypadku instrumentów unijny rynek bardzo duże znaczenie będzie miało na ile te instrumenty będą stosowane, dlatego że test to, o czym mówiłem wcześniej problemem są nie tylko czy główny problem nie są nie jest brak instytucji czy czy istnieje też natomiast, o co było podstawowym problemem podstawową kwestią jest jak instrumenty są stosowane w przypadku tego mechanizmu dotyczącego ochrony budżetu to tam mamy do czynienia z 2 przesłankami, które muszą być spełnione pierwsza przesłanka dotyczy naruszenia państwa prawnego państwa prawa praworządności i co do tego niestety nie ma wątpliwości, że ona obecnie jest już również spełniona w przypadku Polski ta jest też druga przesłanka, na której bardzo zależało właśnie m.in. w Polsce, a więc, żeby to naruszenie państwa prawnego wpływała w najmniej stwarzały poważne ryzyko wpływu w wystarczająco bezpośredni sposób na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu unijnego czy też ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej i wydaje nam się w bardzo dużo będzie zależało od tego jak komisja europejska Tęczy interpretowała, zwłaszcza ten drugi przesłanka, a więc też łącznik pomiędzy tymi przesłankami, a więc tego wystarczająca, a bezpośredniego wpływu naruszenia praworządności na wydatkowanie środków unijnych i naszym zdaniem ta ta interpretacja nie może prowadzić to do sytuacji, w której ten instrument będzie w istocie marce go nie taki był cel przyjęcia tego rozporządzenia, a zresztą jak popatrzymy sobie na na preambule tego instrumentu to z tej prostej prawo wprost wynika już bez prawa nie może się skutecznie obnaży prawodawca unijny wyraźnie widzi, że te kwestie mogą być ze sobą coś bezpośrednio powiązane no i wydaje się, że w sytuacji takiej jak za chwilę może wydarzyć się w w Polsce za sprawą Trybunał konstytucyjnego tego w obecnym kształcie i składzie przypomina, że metaanalizy pisaliśmy w TUW hut tym orzeczeniem, lecz rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego i przed rozprawą w sprawie wniosku premiera jest, jeżeli Trybunał Konstytucyjny orzeknie, że w sprawie wspominany wcześniej przez Piotra art. 4 ust. 3 traktatu Unii Europejskiej jest zasada lojalnej współpracy z art.2a, więc osoba praworządności czy zasada skutecznej ochrony sądowej naruszają polską konstytucją tym samym, że rzezie w przypadku domniemanej niezgodności z polską konstytucją one nie mogą być stosowane to nasze to naszym zdaniem komisja europejska nie powinny mieć żadnych wątpliwości, że to stanowi zagrożenie dla wydatkowania środków unijnych w Polsce i ten mechanizm powinna stosować zresztą w tej ostatniej części państwa raportu piszą państwo także komisja powinna rekomendować zatwierdzenie krajowego planu odbudowy tylko pod warunkiem wycofania wniosku premiera Morawieckiego do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie prymatu polskiej konstytucji nad traktatem Unii Europejskiej zresztą komisja europejska wysłała list do premiera w tej sprawie, prosząc by to komisarz do spraw sprawiedliwości, żeby wycofać ów wniosek Trybunału Konstytucyjnego na razie tak się nie stało ta na rozprawa została odroczona do 3sierpnia jeden z panów już w naszej audycji powiedział, ale właśnie temu co powinno zrobić komisja europejska chciałabym poświęcić ostatnią część naszej dyskusji co powinna zrobić komisja europejska w ramach tych narzędzi instrumentów którymi dysponuje ani nie tymi którymi być może dysponować będzie w przyszłości dyrektor Buras ja myślę że komisja ma do dyspozycję szereg instrumentów Lotnik i one może żaden z nich nie jest panaceum na te wszystkie problemy i żaden z nich oczywiście nie zmieni świata nie zwróci im w pełni tego procesu który, który się destrukcyjną porządku prawnego całej Unii Europejskiej który, który za sprawą działań polskiego rządu ma miejsce, ale każdy z osobna może odegrać istotną rolę na 1 instrument to jest w tej chwili toczy się dyskusja rzeczywiście tak jak pani wspomniała nad między komisją o polskim rządem na temat krajowego planu budowy w udo uczyli tego dokumentu czy tego projektu, który związany jest z płatnościami funduszu odbudowy minut 24 000 000 000EUR i ten dokument musi być, żeby został przyjęty musi być rekomendowany przez komisję europejską potem przyjęty właśnie przez państwo członkowskie Unii Europejskiej SUV-a w stopniu, więc komisja na razie tego tego dokumentu nie nie zarekomendowała jest oczywiste, że głównym powodem myślę i są problemy związane z praworządnością i te działania, które rząd Polski podejmuje busy co zresztą bardzo poważne podstawy prawne, ponieważ np. państwa członkowskie są zobowiązane do tego, żeby tych planach budowy muzeum reagować na nas dokładnie przedstawić jak i rządy te chcą realizować wcześniej wydane przez komisję europejską rekomendacji dotyczących różnych ważnych spraw, które wpływają na sposób wydatkowania pieniędzy unijnych jedną z tych spraw naszych rekomendacji dla Polski była konieczność poprawy niezawisłości sędziowskiej w Polsce natomiast to co mamy w tej chwili mamy ustawy kagańcowej która, która marzy sędziów zastosowanie prawa europejskiego mamy wyroki Trybunału kwestionują prawo europejskie i trudno więc powinniśmy dokładnie przeciwnym kierunku, więc to, że komisja wstrzymuje się z czystym Unii KT ono to jest moim zdaniem właśnie takim krokiem na czymś nie chodzi o to, żeby Polsce zabrać pieniądze tylko chodzi o to, żeby nie jest jednak jak minimalny, chociaż gwarancję, że żony będą wydatkowane w systemie, który gwarantuje właściwe zasady więcej 1 ty to w tej chwili w ewidentnie jest jeden z elementów ucisku i komisja ma nie komisja może i myślę, że to i zrobić to zrobiła już prawie w sprawie społeczność LGBTI z IT stref wolnych ludzi LGBTI w Polsce może złożyć kolejną skargę przeciw naruszeniu budżet Trybunału spójności Unii Europejskiej i nigdy się, że wyrok polskiego Trybunału i na pewno się kwalifikował na taką walkę ja nie jestem prawnikiem jest merytorycznie ocenić natomiast zdaniem wielu prawników to jest oczywiste, że to się kwalifikuje na skargę przeciw naruszeniu ową w natomiast ja jestem zdania my też bardzo wyraźnie piszemy w tym tekście, że ten mechanizm praworządny i ochrony budżetu, który mówił przed chwilą Budaković on już może zostać przez komisję uruchomiony komisja nie musi czekać na wyrok Trybunału sprawności Unii Europejskiej i ten ten rozporządzenie czy podstawa prawna do tego mechanizmu jest mocno z obowiązującym prawem od 1stycznia jeszcze do stycznia komisja jedynie politycznie zobowiązała się w zasadzie bezprawnym wielu na to wskazuje zobowiązała się, że nie będzie go stosować do czasu wyroku Trybunału możliwość Unii Europejskiej trudno ocenić zgodność z prawem europejskim na wniosek Polski Węgier, ale zasada jest taka, że dopóki Trybunał się nie wypowiedział to przyjęte prawo sprawy można stosować i komisja mogłaby już ściąć taką procedurę pierwsze kroki polegają na tym, że zadaje pytania zgłasza się rekomendacje, że jest dialog z rządem to nie jest także, że od razu następuje wycofanie czy wstrzymanie płatności z budżetu Unii Europejskiej z funduszu odbudowy to są konkretne etapy bardzo długotrwały zazwyczaj procedury, więc ten finał w postaci jego zatrzymanie środków to jest dopiero ostatni ostatni etap i ja i to jest jasne, że ten mechanizm on jego cel tego mechanizmu ochrony budżetu nie jest tak, żeby zabrać państwom członkowskim pieniądze tylko, żeby za pomocą takiej groźby spowodować, że państwo wycofają się działań, które szkodzą całej Unii nie gwarantuje właściwego wydatkowania pieniędzy to jest mechanizm prewencji to jest mechanizm, który ma ograniczyć ryzyko ograniczyć ryzyko wystąpienia nadużyć i wykorzystywania pieniędzy Unii Europejskiej ma cele sprzeczne z zasadami wartościami Unii i ja myślę, że to, że komisja zdecydowanie powinna ten mechanizm uruchomić i ponieważ no on dokładnie przewidział taką sytuację, którą mamy w tej chwili w Polsce im szybciej tym lepiej i dni do to jest interesie polskich obywateli obywateli Unii Europejskiej, bo musimy mieć jednak jasność co do tego, że działania, które przez Polski rząd w tej chwili podejmowane przez kontrolowane przez rząd Trybunał Konstytucyjny one służą jak twierdzi premier Morawiecki o ochronie ostatnich szańców polskiej suwerenności, bo one służą wyłącznie 1 celowi służą projektowi budowy systemu niedemokratycznego polscy zawłaszczenia państwa przez partię rządzącą tylko taki cel reformy sądowniczej reformy prokuratury, który miał miejsce w ostatnich latach i to wszystko co się dzieje tych trybuna, ale ignorowanie orzeczeń Trybunału sprawiło, że Trybunał Konstytucyjny miał w budowaniu orzeczeń Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej ma służyć wyłącznie temu, żeby zabezpieczyć ten system ten w Polsce się, który już w Polsce zrodził przed działaniami instytucji, które działają zgodnie z traktatami unijnymi zgodnie z polską konstytucją i chcą przywrócić w Polsce praworządność i myślę, że to jest, że to bardzo ważne żeby, żeby jak dywersyfikować ten ten język od obrony suwerenności przez GUS ingerencji Brukseli polskie sprawy w mieście nie ma nic wspólnego rzeczywistość mówi wyłącznie ochrona interesu zła płyta też program należy do prof. Piotra Bogdanowicza bardzo proszę panie profesorze dziękuję myślę, że bardzo ważnym testem co się może wydarzyć najbliższej przyszłości czy komisja rzeczywiście będzie skłonna wykorzystać istniejące instrumenty przeciwko przeciwko Polsce celem właśnie przeciwdziałała groźbie wielkiej korupcji będzie akcja komisji europejskiej na lato czy tylko mówił Piotr, a więc na orzeczenia czy orzeczeń orzeczenie czy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wprost nie uznawanie orzeczeń Trybunału sprawiedliwości czy podważanie absolutnych pryncypiów fundamentalnych zasad dla dla tego prawa jak się wydaje ono być ostatni dzwonek miejmy nadzieję to nie jest wcale nawoływanie do działań sprzecznych z polską racją stanu czy czy właśnie jak powiedział suwerennością Polski, ale miejmy miejmy nadzieję że, że komisja europejska te działania podejmie i ten taki nieco czarny scenariusz, który rysuje się z naszej analizy, ale nie iść prof. Piotr Bogdanowicz radca prawny katedra prawa europejskiego w wydziale prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego był z nami dziękuję panie profesorze dziękuję oraz Piotr Buras dyrektor Warszawskiego biura europejskiej rady spraw zagranicznych również dziękuję dziękuję bardzo, obaj panowie w temacie raportu, który wspólnie napisali wielka korupcja za unijne pieniądze jak ograniczyć ryzyko dla Polski i Unii europejskiej jeszcze raz dziękuję bardzo, za rozmowę państwu za wspólnie spędzony wieczór rzeczy dobrej nocy i do usłyszał Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SPRAWY RÓŻNE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA