REKLAMA

Robić nic. O najlepszej decyzji, jaką podjęli Szwajcarzy

Gościnnie w TOK FM: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2021-07-28 10:10
Czas trwania:
20:59 min.
Udostępnij:

W Szwajcarskim Parku Narodowym nie ma rzucającej się w oczy infrastruktury turystycznej. Szlaki, których jest 21 w całym parku, obejmują łącznie około 100 km. Tablice informacyjne znajdują się tylko na jednym, a sam park działa wyłącznie latem i w określonych godzinach (na jego terenie jest jeden hotel i jedna chata alpejska, z której korzystają głównie wycieczki szkolne). Jego główne założenie to nie przeszkadzać. Zimą szlaki są zamykane, bo po pierwsze, zalegający śnieg uniemożliwiałby turystom trzymanie się wytyczonego szlaku, a po drugie - i ważniejsze - turyści mogliby stresować dzikie zwierzęta żyjące w parku. A dla nich przeżycie zimy i tak jest już dostatecznym wyzwaniem. W jednym z najlepiej rozwiniętych i najbogatszych europejskich krajów jedyny park narodowy pozostał starannie wytyczoną enklawą dzikości. Choć wcale nie musiało się tak stać. W dzisiejszym odcinku Stanisław Skarżyński rozmawia z Anitą Dmitruczuk i Aleksandrem Gurgulem, dziennikarzami z zespołu Klimat i Środowisko "Gazety Wyborczej", o ich wrażenia po podróży do najstarszego parku narodowego w Alpach. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
to jest ósma 10 podcast gazety wyborczej o standardach polskich i szwajcarskich w pytaniu parków narodowych ósma 10 podcast gazety wyborczej Stanisław Skarżyński Gazeta wyborcza pozdrawiam bezpiecznej odległości, a państwo moimi gośćmi w dzisiejszym odcinku są Anita Dmitruczuk i Aleksander Gurgul czy dziennikarze zespołu klimat środowisko w Gazecie wyborczej część też część nowych rozmawiamy banita Jolą wybrali się do Szwajcarii by zobaczyć jak się tam chroni Rozwiń » środowisko i powstał z tego absolutnie kapitalny tekstu szwajcarskim park Narodowy, który zaczyna się tak w najstarszym parku Narodowym w Alpach Szwajcer, że postanowili nie robić nic to była najlepsza decyzja, jaką podjęli ani tak czy moglibyśmy zdefiniować co to znaczy nic nic nie robić w parku Narodowym to znaczy dokładnie to co mamy na myśli, kiedy czytamy usłyszałem jest bardzo trudna decyzja, bo to znaczy, że nie kosić trawy nie sadzi się, że nawet nie ratuje się PKD, które mogłoby się uratować generalnie chodzi o to, żeby nie ingerować w ten sposób w środę, że bohater za samo, a historia tego parku jest o tyle ciekawa działo powstał w miejscu, z którego dochód deklarowany wcześniej były kopalnie wycinaniu drzew w związku, z czym ta historia parku Narodowego święta jest historią odtwarzania szkodę i tworzenie nie robimy nic nie było też udokumentować to w jaki sposób procesy zachodzą również dlatego to jest tak niesamowite, ale pomniejszych świetnego przewodnika w tym miejscu Marcin Szmuc emerytowany przewodnik szwajcarskiego parku Narodowego, którego opisujecie chodzi po nim sprawnie jak kozica Górska on powiedział wam, że tak naprawdę zrobiliśmy 2 wyjątki od zasady totalnej ochrony 1 dla Koziorożca alpejskiego drugą dla Orłów Cempa może o tym coś opowiedzieć tak Marcin opowiedział nam dosyć szczegółowo dosyć zabawną historię, jaką była reintrodukcja zarówno Koziorożców alpejskich Jagi Orłosia Lwów w szwajcarskim parku Narodowym może zaczniemy od wzrostów Otóż, że w drugiej połowie dziewiętnastego wieku on w zasadzie zostały wszystkie wybite w Schwarzach w związku z tym Szwajcarzy zorientowali się, że nie mają dzieli sprowadzić do tego parku Narodowym kiedyś powstał park Narodowy powstał nieco później, bo w 1914 roku bodaj no i zaczęli się zastanawiać, skąd w takim razie sprowadzić tego biurowce i na pomoc przyszli im to pana również w całej historii kłusownicy to znaczy przekupili włoskich kłusowników, którzy zapuszczali się na włoską stronę Alp i tam ściągali młode koziołki takiego rezerwatu, który ustanowił król Wiktor Emanuel to było królewskie nie łowisko, którą polował, ale kłusownicy tam odbierali koziołki i transportowali później do Szwajcarii w Szwajcarii zapoczątkowano wtedy mówię tu początku dwudziestego wieku taki proces rozmnażania także Kozioł mówić ta populacja już hodowli była na tyle stabilna, że można było się pokusić o pierwsze eksperymenty, bo to wypuszczono pierwsze na wolność i tak naprawdę dzisiejsze całkiem spora populacja Koziorożców alpejskiej Szwajcarii to zaczęła się właśnie od tej kradzieży złotego przekupstwa na początku dwudziestego wieku, jeżeli chodzi z kolei o postępy to ta historia bliższa naszym czasem znać reintrodukcja głosem zaczęła się w latach dziewięćdziesiątych i projektem obejmował nie tylko Schwarza, ale w ogóle kilka krajów alpejskich i wówczas po prostu w drewnianych klatkach wyniesiono kilka kilkanaście osobników na szczyty skał Schweitzer z kim parku Narodowym no i wypuszczone na wolność okazało się, że świetnie sobie radzą świetnie się same zadomowiły w szwajcarskim parku Narodowym i wkrótce miało potomstwa w związku z tym można uznać, że ten proces reintrodukcji rozstępów za sukces i one dzisiaj same tak powiem sobie radzą albo i rozmnażają się na wolności, czyli tymi 2 wyjątkami kradzieży koziołków górskich i umożliwienia Orłoś synkowi się zadomowienia w parku nie zrobiono tego czasu naprawdę nic tak to jest tak kluczowe założenie tego parku i to nic nierobienie MO po prostu fundamentalnych w ogóle późno projekt park wygląda po, o ile np. w Polsce takim dogmatyczne założenie jest można łączyć należy utrzymywać poprzez interwencję do przeskoczenia wprowadzenie państwo w latach spadków banki po prostu są istnieją trwają pomimo braku jakichkolwiek ingerencji tożsamość np. z kornikiem martwym ciałem tak u nas pamiętamy historię w Białowieży, kiedy pod warunkiem gradacja próbowano walczyć za pomocą dzięki tak po prostu konik ma się dobrze i nas też mają dobrze bardzo, kiedy wchodzi się poprzez ten akt to właściwie tak muszą martwego drewna i powalonych drzew oraz przede wszystkim odważny sposób, kiedy pojazd koni, ale również i lawiny przecież różnego rodzaju choroby tak dalej, a właściwie tylko poprawi kondycję przyrody tak jak ktoś tam martwego drewna 8 składa jak cały tylko takiej zupełnie naturalne powoduje, że biorą również Press utrzymywane w tym parkuje tak naprawdę bardzo imponujące, bo to jest rzeczywiście na tle Polski to jest jakiś taki uderzająca różnica, bo w Polsce nie mamy tego poczucia, że przyroda, gdzie można zaufać żona się odrodzi trzeba strzelać do zwierząt, żeby było tyle ile chcemy trzeba wycinać drzewa, żeby były takie, jakie chcemy trzeba kosić łąki, bo inaczej stanie się coś strasznego tam trwa ataki na wielką skalę zakrojone eksperymenty wy oglądacie polską przyrodę i tam przyrodę to jest taka uderzająca różnica chcielibyście po prostu wziąć tych ludzi przywieźć do Polski powiedzieć róbcie to samo tutaj musimy pamiętać o tym świeca mówimy o jakimś konkretnym dziękuję, że to nie jest tak, że cała Szwajcaria wygląda tak jak park Narodowy test ten park Narodowy Szwajcarii i właściwie poza jego granicami oświata samo odbywa się polowanie tak samo Szwajcarzy jakoś tam w dyskusji uzgodniono ten lobbing myśliwski wiele problemów wspólnych nie wiem natomiast coś chce by taka decyzja o nicnierobieniu nawet na bardzo mi w ramach mogłaby się o staż i coś sobą chętnie przywiozła chętnie importowała do Polski to jest taka ogromna wrażliwość na przyrodę taki szacunek po sztuka nie jest tylko w tym przypadku są zrobić inne założenia, ale też o to przecież on 100 lat konsekwentnie założę się trzymają właśnie prowadzą badania odpad jest także zawsze wszyscy uważali to dobry pomysł więc, że panu później takie zaufanie po górach czy pan nawet niewielkim fragmencie to jest taka, że prezydent Obama, ale nie wiem po prostu posłanka PiS szło, ale chciał zwrócić uwagę na 1 bardzo ważny element tej strategii, którą przyjęli włodarzem Trzebiatowskiego parku Narodowego, a mianowicie zamykanie go po prostu naturystów okresowe świński park Narodowy zamykany jest wtedy, kiedy spadnie pierwszy duży śnieg ciszę otrzymała potem jest zamknięty aż do momentu, kiedy tak naprawdę śnieg zacznie topnieć i ci ludzie, z którymi rozmawiałem zarówno przewodnicy Jagi ludzie pracujący w parku Narodowym mówi nam to przede wszystkim właśnie dla ochrony przyrody, ponieważ to jest taki moment krytyczny dla wdzięku gatunków zwierząt, które są chronione na tym terenie i obecność człowieka, pomijając fakt żona może być niebezpieczna samego człowieka było wchodzą przecież lawinę to olbrzymie lawiny, które zabierają kawał lasu po prostu i to też gdzieś na własne oczy to przede wszystkim ten okres wykorzystuje się, bo to, żeby dać przyrodzie odetchnąć to czasami kilka miesięcy, ale jak wiemy postępują zmiany klimatu w związku z tym ten okres prawdopodobnie będzie się uczył na razie nie wiadomo ile wiemy rząd będzie się kurczył kolejnych dekadach i kiedy zapytała o to w jaki sposób można to porównać nasze biura w Polsce to wydaje mi się, że to myślenie zaczyna się przebijać do świadomości polskich parków narodowych polskich włodarzy parków narodowych taka rzecz miała miejsce w tym roku tatrzańskim parku Narodowym, gdzie część szlaków po prostu zamknięto dla ruchu kulturowego w Polsce mamy olbrzymi półmaski tury i ludzi coraz częściej stać na kupno bardzo wysokiej klasy sprzętu do uprawiania ski Turów natomiast ci ludzie wchodzą po prostu w rejony Tatr, gdzie żyją niedźwiedzie i kozice górskie i świstaki itd. kilka innych gatunków zwierząt zgłoszą w tym roku pierwszy raz przynajmniej tak dużą skalę oczywiście siedział wcześniej, ale na tak dużą skalę i w mediach się debata też toczyła właśnie na ochronę tych gatunków tatrzański park Narodowy postanowił kilka z tych szlaków kulturowych po prostu zakresie natomiast to i tak dalszym ciągu nieporównywalnie mało, jeżeli patrzymy na ojcowski park Narodowy tylko całość zamykana na dłuższy okres teraz przytoczę cytat, który dosłownie wbił mnie fotel szwajcarski park Narodowy odwiedza rocznie mniej więcej 120 000 ludzi dla porównania w większym tylko niespełna 40 km kwadratowych tatrzańskim parku Narodowym rocznie chodzą już prawie 4 000 000, więc jeszcze jest liczba, która rozumiem, że po tatrzańskim parku Narodowym chodzić przez cały rok po szwajcarskim tylko przez część roku, bo jest zamknięty, ale nadal różnica jest gigantyczna na 2 liczba kroków wpływ na przyrodę jest nieporównywalny jak Szwajcarzy to robią się kupić bilet z półrocznym wyprzedzeniem, żeby odwiedzić park Narodowy czy i czy po prostu nie ma chętnych Schwarza po pierwsze, tak jak wspomnieliśmy regulują ten ruch, więc zamykają okresowo park Narodowy z patologią zdecydowanie mniej niż Polaków w związku z tym też ten ruch jest mniejszy, a to Szwajcaria jest nie ukrywajmy tego dosyć drogim kraju w związku z tym turystycznie wybiera się tam po prostu mniej ludzi niż Tatry chociażby to Polski po słowackiej stronie jest podejrzewam, że na różnice między tymi liczbami wpływ ma kilka czynników natomiast faktycznie różnica kolosalna i kiedy opowiadaliśmy Marcinowi naszemu przewodnikowi właśnie na Giewont czasami są kolejki i trzeba w nich stać po 2 godziny, a kolejki są też na Orlej Perci czy na akcję niebezpiecznym szlaku tatrzańskim czy na rysy albo na inne szczyty w Tatrach no to one po prostu nie mógł w to wierzyć, że takie rzeczy dzieją się w parku Narodowym Enej nie ukrywał też zadowolony jest tego z punktu widzenia Przyrodniczego, że do szwajcarskiego parku Narodowego nie przyjeżdża więcej niż te 123130 czasami mówił, że były takie lata, kiedy park Narodowy miał jakieś wydarzenia większe rocznice swojego założenia czy coś w stylu zaprzeczał więcej niż 120 000 ludzi Anita jeźdźca, bo warto sobie też powinien doświadczania cała jest piękna, jeżeli ktoś chce, choć akurat niekoniecznie musi pan po prostu 1000 tylko parku Narodowego może stać jedną z bardzo wielu miejsc, które są statystycznie bardzo rozwinięta i dają bardzo wiele możliwości różnych aktywności natomiast w Polsce, jeżeli ktoś chce jechać wysokiego wzrostu pojedzie Patryk jest właśnie wpływa na to jak jest tam ruch, ale chciałbym zwrócić uwagę jeszcze ma duży tam infrastruktura taka czy mając takiego wyobrażenia jest bardzo uboga, że ma wielu hoteli, w których można się bać, a 1 droga, która przecina park i mam również zasługa bardzo konsekwentny w Senacie, jeżeli miejscowe zapytać jakiegoś kawałka naszej przyrody przez Barcę też budujemy wokół niego wysokich niesamowitych hoteli wysokiej po prostu nie umożliwiamy tłumaczy jest przejechanie tego miejsca a jakim byśmy chcieli tylko 14 do szlaku jest pisarką matką praw ogólnej liczby ulic, które wchodzą, ale też w okolicach, którą stronę stawiane kroki, więc przecież bardzo dobrze analizują, które wychodzą ludzie jak dużo, kiedy w, jakim okresie tak dalej i panie dziękuję bardzo, pewne racje z 1 strony zbudować jakiś połączenia jak Isia właśnie one rozpowszechnia turystyczną, a PiS zabezpiecz interes szkoły jak ważna jako drugi ani pani teraz zaś pani wejść ktoś oprócz prokuratury, ale jeszcze coś chciał dodać tak to znaczy uwagę na bardzo ważny element ciąży bądź wypijał Schweitzer jest po prostu krajem alpejskim i takich miejsc, które można pojechać po wspinać pochodzić na szlakach górskich mniej bardziej bezpiecznych mniej bardziej skomplikowanych technicznie jest po prostu mnóstwo natomiast w Polsce mamy 1 skrawek alpejskiego krajobrazu ta część Tatrzańskiego parku Narodowego, które po polskiej stronie znacznie mniejsza niż słowacka w związku z tym powinniśmy zrobić wszystko absolutnie wszystko, żeby chronić ten skrawek alpejskiego krajobrazu w Polsce i różnego rodzaju absurdalne pomysły na rozbudowę sieci wyciągów narciarskich i innego rodzaju atrakcji pseudo atrakcji turystycznych jak parki linowe jak Buddy spaść, za który się sprzedaje oscypki albo innego rodzaju chińską tandetę powinny być absolutnie wybudowane z okolic Tatrzańskiego parku Narodowego, żebyśmy właśnie skoncentrowali się na tym małym obszarze, jaki mamy po polskiej stronie na ochronę przyrody bezcennej przyrody tak czy to też nie jest także popularność tego skrawka Tatrzańskiego, które mamy nie wynika z tego, że po prostu w innych regionach kraju żeśmy w zasadzie zaniedbali ochrony przyrody trochę nie ma takich uroczyska fajnych ścieżek po, których można wędrować dłużej niż pół godziny, żeby zobaczyć jakiś ślad działalności człowieka, więc Tatry stają się takim obok plaż stają się takim jedynym miejscem, w którym można się trochę oderwać od rzeczywistości prawda, bo Mazury są zaludnione w sposób zupełnie nieprzytomny, jeżeli pojedziemy nie wiem pomyślimy o tych wąwozach w okolicach Kazimierza tam też po prostu w zasadzie można by już ruchome chodniki uruchamiać, żeby obsłużyć ruchu, więc trochę nim nie ma gdzie więc może to jest część odpowiedzi, że Schwarza też jak z resztą kraju służyli to, żeby ten park Narodowy mógł być bezpieczne i właśnie, żeby nie działo się tam nic ani ta jakość to bym się tak nie jest na to, że problem na czym polega na tym, żeby nie znamy naszej przyrody mówimy o pojedziemy nad morze pojedziemy z góry, że właśnie poza Tatrami Mazurami i porządku nie ma nic, ale no harował pozuje do najcenniejszych lasów Europy ta Puszcza Białowieska mamy właściwie od 20 parków narodowych każdy jest pewnego tak naprawdę to się gdziekolwiek mieszkałem po prostu Polska jest tak różnorodna, że zawsze znajdzie się jakiś fragment natura 21000 jakiś bardzo urocze rezerwat po prostu jakaś taka część przyrody tracą zupełnie nieznana, bo po prostu przyzwyczailiśmy się, że to są 2 miejsca nic poza tym po szkole idziemy po prostu na wycieczkę kury czy idzie wypłaty, ale taki widok na konie nad morze czy za przykład Gdańska jak nie znamy własnego kraju Tallin to jedyny park Narodowy, więc ja rozumiem, że jest takie same wartości swoich i w ogóle jest pan ochronę do końca tego banku też takie są, ale niestety oni nie chronią płyt innych terenów po to jest inna forma ochrony praw narodowych i wzajemnie się, że trochę tam procesja przyspieszyło właśnie zmienia trochę musi myślenia przychodzi pani przekonanie państwa mogą zacząć chodzić do lasu to jest za wakacje to było te wakacje pojechać raczej Polska rośnie, więc mam nadzieję, że po prostu docenimy własną przyrodę, bo jak nie doceniła to mamy szansę lepiej wziąć piszecie jeszcze drugi tekst o znikających lodowców górskim, lecz i oczywiście kryzys klimatyczny odbija się na alpaki odbija się na Szwajcarię i czy to jest także, jeżeli chcielibyśmy zobaczyć alpejską przyrodę to jest ostatni moment czy szwajcarska ochrona jednak jakoś się zabezpieczyli możemy się spodziewać, że udaje się obronić to co listami do obrony Anita nie uda się obronić właściwie to wiadomo właściwie to nie jest problem Szwajcarów fakt jest nasz problem, bo mogą, więc jest czwarta arii oczywiście, ale ona topnieje to nie jest wynik jest to wyłącznie polityki Szwajcarów i braku ochrony albo innej ochrony, aby dokonać takiego właśnie dramatyczne jest to, że przez to ludzie, których pytaliśmy czy mieszkania w tych wnioskach w okolicy lodowca, a nie poszedł wychowywali dzieci z takim stałym elementem krajobrazu i choć tak się nie rozmawiają opowiadają, że no tak do końca stulecia nie będzie konwersji zmienić to jest także to tutaj przez pokolenia ani państwa historia tego miejsca historia sportowca i dzisiaj wiedzą, że proces nie do uratowania stoczni smutna, ale cokolwiek zrobili jednak rzeczywiście mogą tego lodowca jest mnóstwo miejscowości, które stają się nowa dziś nie są się prosto z prowadzoną politykę już po prostu oszczędzać emisję dwutlenku węgla tylko mogą to co koniec nie zrobili tak mówi pomysłodawca, ale to jest także razem z tymi znika lodowiec zachodzą również inne zmiany warto prawda lasy wspinają się wyżej niż były wcześniej, ale podnosi idą jeszcze wyżej, więc czy to jest także możemy się spodziewać, że ta alpejska przyroda, bo rozmawiamy o Alpach, ale te same procesy dotyczą w efekcie teatr i właściwie wszystkich innych rejonów górskich w Europie na świecie czy to jest także w zasadzie ta przyroda wysokogórska jest ostatnie stulecie, w którym będziemy oglądać czy jest takie prawdopodobieństwo miałem przyjemność, że odwiedziłem kilka lat temu park Narodowy w lesie, który jest na granicy Stanów zjednoczonych Kanady i tam rozmawiałem z naukowcami, którzy badają te lodowce zanikają lodowce w tym parku Narodowym kiedyś było kilkadziesiąt blisko 106 zostało kilkanaście i rozmawiam z nim właśnie o gatunkach zwierząt, które tam zamieszkującą tereny, które też zamieszkują, ale być podobne warunki i to ona także część tych zwierząt po prostu będzie się przemieszczać do góry razem z topniejącym lodem, bo one potrzebują np. pokrywie śniegowej czy lodowca do tego, żeby ukryć przed drapieżnikami potrzebują tego śniegu tego lodu, żeby się zakamuflować, a w pewnym momencie skończy się ten śnieg lód i po prostu on wybrał będą łatwym łupem dla drapieżników np. drapieżnych ptaków, które żyją w tym regionie albo musiał jakoś bardzo szybko adaptować co jest bardzo trudne mówi o ewolucji, która trwała dziesiątki tysięcy lat w przypadkach intryga tu natomiast wracając do tego co jeszcze mówiła Anita te opowieści ludzi, którzy na co dzień wychodzą z domu widzą lodowiec można powiedzieć były absolutnie dojmujące oni opowiadali nam ze wzruszeniem jak ich dziadkowie czy rodzice pokazywali fotografie jak ludowy wyglądał np. na początku dwudziestego wieku albo po drugiej wojnie światowej jak wygląda dziś i rozmawiając z nimi też przypomniałem sobie książkę, którą wydało wydawnictwo Karakter napisał ją ambitne Magna są o czasie i choć taki ma tytuł ta książka i nie więcej opowiada o takiej samej nostalgii za tym krajobrazem, które stracimy najpierw tracą ludzie, którzy nie mają na co dzień, aby dostać się go wszyscy i tak się nie da zatrzymać, chyba że zatrzymamy emisję dwutlenku węgla i spowolni my globalne ocieplenie to jedyna recepta na to, żeby te lodowce stopniały dziękuję bardzo, zatem rozmowę w jakim dziękuję bardzo, a państwa i moimi gośćmi w dzisiejszym odcinku byli Anita Dmitruczuk Aleksander Gurgul dziennikarze serwisu klimat środowisko w Gazecie wyborczej ten serwis bardzo polecam, bo tam dokumentujemy jak trwa walka o to czy ludzie zachowają zdolność życia na tej planecie czy jednak ona nas zrzuci podróżuje w przestrzeń kosmiczną dalej już bez nas producentką i realizator dzisiejszego podcastu jest Martyna Turska, a w imieniu swoim własnym nieco zużytym zapraszam na jutrzejsze wydanie, w którym pojedziemy do Krakowa w poszukiwaniu kultury do usłyszenia Stanisław Skarżyński Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA