REKLAMA

Czy Mazurzy mieszkają jeszcze na Mazurach?

Kultura Osobista
Data emisji:
2021-08-02 11:40
Audycja:
Czas trwania:
15:16 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kultura osobista dzień dobry przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska Kazimierz Orłoś pisarz dramaturg autor słuchowisk radiowych publicysta jest dzisiaj gościem kultury osobistej witam serdecznie dzień dobry dzień dobry my tutaj w Warszawie pewne swoich ukochanych Mazurach jak przypuszczam tak tak jesteśmy tutaj od początków maja niewłaściwy przez parę miesięcy do późnej jesieni jak stan wracam czasem nawet w grudniu do Warszawy spotykamy się dzisiaj z okazji ukazania się Rozwiń » nakładem wydawnictwa literackiego zbioru opowiadań powrót tytuł powrót bardzo symboliczne dla tej publikacji, bo wydaje się, że zawiera tak naprawdę kilka powrotów ta książka zarówno ten do czasu dzieciństwa powrót do miejsc, ale także powrót do opowiadań, które przeleżały gdzieś tam na dnie szuflady czekając na ten moment, który w końcu nadszedł tak tak to kto rzeczywiście jest taki powrót do dawnych nawet z określonego w biurowcu z końca lat pięćdziesiątych początku sześćdziesiątych trochę cierpkich opowiadań, które jak poprawiałem pisała zaś na nowo niektóre, ale poza tym jest duża część tych opowiadań mazurskich związanych z Mazurami w tym właśnie moim miejscem tutaj, które pamiętam także trochę z czasów powojennych jeszcze z chłopięcych lat takie pierwsze wakacje na Mazurach, kiedy Mazur jeszcze były inne zupełnie odpowiedzi autochtoni Mazurzy ja się zetknąłem z taką sytuacją dla mnie dziwną, ponieważ pamiętałem jako dziecko wojnę Warszawę w czasie okupacji trochę powstanie i tych strasznych Niemców żandarmów niemieckich no, a tutaj zetknąłem się ludnością pójdzie to były kobiety i dzieci, ponieważ mężczyźni nie wrócili z obozów albo zginęli na wojnie to byli Mazurzy, którzy mówili między sobą po niemiecku dla mnie to był trochę szok chłopcy w moim wieku, z którymi zaprzyjaźniłem się też mówić między sobą po niemiecku, a ze mną taką polszczyzną trochę archaiczną niektóre słowa wymawiane przez ich śmieszy mnie, ale byli przyjaźnie niesłychanie bardziej sympatyczne te wspomnienia moje z tego okresu sąd w tych opowiadaniach występują w postaci np. Kraus Szczepek w augustowskim co się z nimi stało no niestety to są wszyscy ludzie, którzy po tym, emigrować do Niemiec co były bardzo wyraźne korzenie polskie, bo wszystkie nazwiska we wsi Krutynia, gdzie goście pierwsze wakacje moje potem ten cały teren teraz bardzo bliski to byli nie Mazurzy imiona były niemieckie i te ślady polskości był bardzo wyraźne no właśnie ta ta archaiczna trochę polszczyzna natomiast wyznał fatalna polityka była PRL-u powojennych niejaka zmuszająca ich do deklaracji czy są Niemcami czy są Polakami ja myślę, że jeśli byłaby inna sytuacja normalna Polska po wojnie o tak, iż status dla nich jak dla powiedzmy Kaszubów Ślązaków pozwoliłby zachować tę ludność tu ja to były ogromne tragedie to przecież oni emigrowali do dotyk nie mieć zachodnich także do NRD tak się zastanawiałam też czytając pana opowiadania czy wśród ludzi mieszkających dzisiaj na Mazurach w tych pana okolicach czy spotyka pan takich, którzy czują się Mazurami, którzy na Mazurach w związku z nimi właśnie zbudowali swoją tożsamość tak tutaj to już jest ogromny upływ czasów z okresu tego powojennego zupełnie zmieniły się Mazury także ludność jest inna głównie tutaj z Kurpiów emigrowali osiedlali się nie ludzie nie, ale myślę, że oni są teraz bardzo silnie związani z tą ziemią poza tym jednak zostało trochę mazurków nieliczni, ale zostali także są takie małżeństwa zawierane między powiedzmy mazurkami, a właśnie przybyszami z z Polski centralnej, więc też ślady są no poza tym są te cmentarze głównie leśne takie centra rzeki mazurskie niebo co tylko raz niedaleko mnie jest taki cmentarzyk i też na nagrody na grobach nie ten napis jest już niektóre bardzo zniszczone, ale są nazwiska polskie napisy są niemieckie i imiona niemieckie tych Mazurów, którzy tutaj są pochowani no, więc takie ślady są i silny bardzo wejście związek już tej ludności, zwłaszcza młodych, którzy tu się wychowali chodzili do szkół przez ludzi PRL teraz ten okres od lat dziewięćdziesiątych już wolnej Polsce tak to jest zupełnie inny inna sytuacja poza tym jest świadomość silnego związku z Unią europejską euro to niema barier, jakie były przed tym właśnie na zakaz wyjazdów odbieranie paszportów itd. wracając do samych opowiadań wiele z tych opowiadań szczególnie właśnie opowiadań mazurskich to są po prostu ujęcia w chwili ujęcia jakiegoś momentu z pozoru nic nie znaczącego zdarzenia pan pan ubiera to opowieści formę opowiadań, nadając tym zdarzeniom takim się wydaje wyższą rangę niż mogłoby się wydawać, bo czymże jest ptak, który wydaje się być dźwięki albo Kuna buszując po dachu to jest temat na historię tak to jest wynik tego losowania aktywacji cały czas być przyrody na około my mamy taki domek na końcu wsi w takim przyczółków tutaj za rzeką za krótki nią tarek kroków dla PiS-u dalej są już tylko lasy w stronę jeziora mokrego, a także tutaj są takie leśne jeziorka bardzo piękne niestety tam gdzie są rezerwaty to przyroda jest zachowana, ale tutaj nigdzie nie ma rezerwatu to leśnicy bezlitośnie wycinają lasy, więc to jest dramat Mazur moim zdaniem teraz wielki nie udał się tutaj stworzyć parku Narodowego my jesteśmy na terenie mazurskiego parku Krajobrazowego, ale ten park nie ma żadnych tutaj właściwie możliwości ochrony przyrody wszystkim decydują leśnicy no i jeszcze te zwierzęta tutaj cały czas są na oko mimo też tak szalenie aktywny myśliwych, którzy no ale, ale są obserwacje cały czas są Lis przychodzi do nas odwiedza nocy, bo się Kuno dachu buszuje także są takie kontakty bardzo wyraźne, w które pan potem przekłada na papier karpia to ja próbowałem zawsze w tych opowiadaniach to jakieś tło jest tylko opowiadań przyroda i kontakt ze zwierzętami odbiegając od Mazur wracając do pana Warszawy pałac kultury ten ten tekst opowiadanie, które zawarł pan w powrocie odnalazł pan w zagłębiach swojej pisarskiej szuflady podobno, jaka jest historia tego opowiadania no to koniec opowiadania napisane na tej ludowcy już w latach pięćdziesiątych w okresie debiutu ja wtedy nie jakoś tego opowiadania nie próbowałem drukować mam wrażenie, że jednak zorientowałem się żona jest niecenzuralne jest tworzenie tych 2 światów takich dla mnie od początku widać efekt zaciętej fasady stworzonej Lu przez propagandę przez rządzących, że to jest kraj robotników chłopów, a ta reakcja to to już jakoś jest nieistotna tutaj ta część inteligencji mnie natomiast tutaj jest historia taki sprzątaczki z dziećmi, która mieszka pod Warszawą w ciężkich w takich warunkach prymitywnych domku takim pustaków no ale oni widzą pałac kultury to jest to okres, kiedy ten pałac kultury wybudowany i świecąca iglica dla tych małych dzieci to jest ciągle właśnie po to, jakiś fascynacji tym wielkim Pałacem widocznym z daleka i tak kobieta, jeżeli ich w końcu do Warszawy, żeby pokazać pałac no ale tu jest właśnie to zdarzenie okazuje się w środku nie zostają wpuszczeni, żeby pojechać tam na górę i spojrzeć na Warszawę z ostatniego piętra dlatego, że to jest godne życie czy dla ludzi, którzy kupują bilety po pierwsze, oczywiście nie ma pieniędzy no i jest taki moment, kiedy ten serwer jakiś strażnik tam wyprasza ich nie wpuszcza, jakie sobie wyobrażałem wtedy, że to może być to cenzura by tego nie puściła oczywiście, że to może być wydrukowane to no i przeleżało ja oczywiście tak wyczyścił trochę poprawiłem zwróciłem je jako taki ślad tamtych czasów dla miast plus, który dla mnie bardzo ważne opowiadanie z roku 2008, który pan zawarł w tym w tej części opowiadań mazurskich z Koroną i bez, bo bardzo dużą symboliki dla mnie to opowiadanie to jest bohaterze, który znajduje godło Polski jestem Orłem ma ogromny kłopot jest żona pokazuje bardzo jak bardzo symbolikę słowo PiS-u chwili można zawrzeć w tym przypadku niemal całą definicję polskości właśnie w ręce to jest autentyczna historia nieco tej niby była taka ogromna fabryka płyt pilśniowych Ninie, która padła po roku dziewięćdziesiątym tam by był m.in. rozszabrowany zwany budynek Dyrekcji tam wynoszono jakieś meble i ramy okienne drzwi m.in. ktoś zdjął ze ściany goście godło Orła bez Korony ten oraz Orzeł peerelowskiej postawił ku tylko partią Murek przy myślę przejeżdżając samochodem zauważyłem tego Orła no i zabrałem on dzięki temu ocalała nie było deszczu i ten ożył salę i oszczędności nie bardzo obiecująco z tym robić czasem w końcu przekazałem to naszych przyjaciół sprawiania niejeden raz dzwoniłem do Wojtka Kassa dyrektora muzeum imienia Gałczyńskiego w leśniczówce pranie ich tam zawiozłem i co jest ten Orzeł jako taki właśnie relikt czasów PRL-u, ale no myślę, że właśnie tu jest jakaś metafora jak jeszcze jakiś takie rozważania nad tym czy ważna jest Korona czy z Koroną czy bez, ale sam fakt, że to godło państwowe NATO jest istotny dużo pan pisze panie Kazimierzu czy pisze pan codziennie czy pisze pan tylko na Mazurach czy natchnienie znajduje pan także w Warszawie no nie jest niestety ostatnio mało dziś tak jak już to wolimy jeszcze milkną z powodu upływu lat jest mniej na pewno sił do pisania, ale jeśli coś pisze raczej właśnie co na Mazurach co jest taki azyl możliwość tego znalezienia spokoju jeśli jak jakiegoś takiego namysłu nad nad tym co chciałoby się pisać, a raczej czytam takie zaległości rośnie naturalnie jam czytaniu tak to wygląda, a ja państwu polecam, jeżeli państwo jeszcze nie mieli w ręku powrotu Kazimierza Orłosia to zachęcam, żeby zajrzeć do tej książki do opowiadań mazurskich dopowiada ostatnich opowiadań pierwszych opowiadań dawnych rewelacyjna lektura także na czas wakacji można przenieść się tak jak już mówiliśmy w rozmowie z panem Kazimierzem ruch 8 na Mazury bardzo dziękuję Kazimierz Orłoś pisarz dramaturg publicysta był gościem kultury osobistej rozmawialiśmy o książce powrót wydanej przez wydawnictwo literackie dziękuję panie Kazimierzu nad dziękuję bardzo, dziękuję program wydawał Paweł Kierzniewski Marta Perchuć-Burzyńska do usłyszenia czesne informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA