REKLAMA

Iran. "Władza nie mówiła całej prawdy" – co oznacza wyznanie odchodzącego prezydenta Hasana Rowhaniego?

Połączenie
Data emisji:
2021-08-03 13:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:34 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
informacyjne łączenie dziękuję trzynasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami jest dr Łukasz Fyderek Instytut bliskiego dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry dobry będziemy właśnie podsumowywali kadencję 2 kadencje odchodzącego prezydenta Iranu Rouhaniego i będziemy też oczywiście rozmawiali jego następca o tym, czego możemy się potem następcy spodziewać, czyli Ebrahim Raisi może zacznijmy od tego co Hasan Rouhani odchodząc właściwie już teraz Rozwiń » powiedział przedwczoraj mianowicie przyznał, że władze nie mówiły ludziom całej prawdy w duże, że czasami w trakcie tej tej tych podwójnych tej podwójnej kadencji nie wszystko komunikował nie znałem tych informacji za przydatne i bałem się, że zaszkodzą jedności narodowej to co przekazaliśmy ludziom nie było sprzeczne z rzeczywistością, ale nie powiedzieliśmy ludziom całej prawdy jak to rozumieć, kiedy prezydent Iranu zgłasza takie zdanie należy przede wszystkim rozumieć w specyficznym kontekście irańskiego systemu politycznego, w którym prezydent odchodzący jest jednocześnie najbardziej w pewnym sensie aktualnie można tu dysydentów i członkiem reżimu i taka krytyka bardzo za Wall zawołał Giovanna bardzo mieszcząca się w kanonach i irańskiej kultury politycznej nacechowanej pewną jednak uprzejmością i i taką nie bezpośredniością on może tak to nazwijmy, ale taka taka krytyka z szóstym Rouhaniego mnie nie dziwi, ponieważ on właściwie od początku drugiej kadencji sygnalizował w różnych momentach swoje niezadowolenie z tego jak działa jak działa cały system władzy w Iranie będą oczywiście było uzasadnione pozycją polityczną, jakim tym, jaką w tym systemie zajmował to znaczy w trakcie drugiej kadencji jego sprawczość politycy była była bardzo ograniczone, bo ograniczona z 1 strony przez Najwyższego przywódcę rzecz jasna i pion instytucji podległych bezpośrednio Najwyższemu przywódcy zarówno instytucji politycznych sądowniczych jak i co szczególnie istotne w kontekście tego, o czym mówił właśnie w swoim kończącym przemówieniu instytucji gospodarczych, w które jakby nie poddają się kontroli czy też są poza kontrolą państwa rozumianego jako instytucje rządowe podległe właśnie prezydent, a więc z 1 strony był ograniczony przez ten przez ten filar władzy nie demokratyczny można powiedzieć z drugiej strony również przez media zniszczeni przez parlament i Republiki islamskiej rano, w którym przeciwnicy Rouhaniego zwolennicy właśnie tzw. twardogłowych zdobyli zdobyli przewagę i i skutecznie tamowali jakiekolwiek sensowne próby wprowadzenia chociażby ograniczonych reform Chiny czy miała 3 czy czy działań zmierzających chociażby do szybszego pos poskromienia pandemii komis, ponieważ na też mój domysł Sejm dalej dotykając odpowiedź na pytanie pana redaktora wydaje się, że odnosił się przede wszystkim w tym w tej wypowiedzi o niepełnym mówieniu prawdy do do sytuacji pandemicznej i tego co wstrząsnęła Irańczykami, czyli nadzwyczaj nadzwyczaj bolesnego zderzenia z pierwszą falę covidu wiosną 2020 roku tak oczywiście pytanie była też symboliczny moment prawda jest przekazanie władzy, które dzisiaj odbyło w Iranie przekazanie władzy następcy, więc w pewnym sensie jak rozumiem Rouhani w ten sposób zdystansował się trochę chyba od tego wyboru być może nawet w pewnym sensie od kierunku, jaki teraz przejmie właśnie Iran nadal tak mamy stanęliśmy tak oczywiście to jest to jest oczywiste to jest specyfika specyfika tego, gdy władze przyjmuje kandydat, który jest w tym sensie kompletną antytezą tego co jak Rouhani próbował prowadzić politykę oczywiście nie twierdzenie, że ruch ani mniej jest być też był opozycjonistą jest trochę też nieco się z nim na wyrok na miasto wreszcie był trudno być reformatorem IT jego próby jak dziś okazały się inne były były skutecznie blokowane przez establishment natomiast tym momencie do władzy dochodzi kandydatki, które jest kandydatem właśnie rdzenia tego reżimu można powiedzieć, że ruch ani to była to był to był prezydent wywodzący się z takich peryferii takich jest taki frakcji reformatorskiej, która ostatnimi laty bardzo traciła na traciła wpływy z wielu względów, ale wydaje się, że przede wszystkim z powodu tego, że no i polityka, którą firmowali ludzie tacy Grucha ani ludzi widać jak działa Zarif okazała się skuteczna dla ich na Irańczyków przez ludzi, czyli nie przyniosła efektów korzystnych dla dla dla Iranu dla Irańczyków, a tą politykę oczywiście dotąd politykom było negocjowanie ze Stanami Zjednoczonymi z porozumienia sypią porozumieniu z karnego, a następnie wycofanie się z niego Stanów zjednoczonych to podcięło legitymację polityczną ruch na niego z największym stopniu teraz pełnię władzy przyjmuję Raisi, którego nikt nie będzie ograniczał przy prowadzeniu jego polityki, ponieważ on jest twarzą twarzą tej tej Gwardii godzenia twierdzenia reżimu by te ona będzie miał większość męczyli się na w pełni będzie będzie zgodny z linią która, która z bliska, ale mu rannemu Najwyższemu przywódcy wielkiemu Ruchowi Alemu Chamenei dodajmy jeszcze do tych, jeżeli mówimy tutaj tranzycji władzy przejmowaniu władzy, że to nie tylko Rouhani czuło się dystansować wobec tego co się będzie działo w Republice islamskiej inni jako przepraszał za niedociągnięcia bądź też też taki ton wybrzmiał jego wypowiedzi, ale także nowy prezydent prezydent elekt brakiem reemisji no nie omieszkał skrytykować złego stanu państwa, w którym w, którym to ten kraj znalazł no i 500, twierdząc że, choć dodajmy znowu, że bardzo taki zawoalowany się charakterystycznych dla Iranu w kategoriach, ale jednak na wskazując, że te nie ten zły stan Iranu Iran dodajmy jest bardzo złym stanie gospodarczą epidemiologiczne politycznie również mamy protesty mamy braki wody mamy braki prądu mamy szalejącą ciągle pandemii koronawirusa setkami osób codziennie umierających na właśnie koronawirusa więc, więc no niejako starał się Rajski wskazać jednoznacznie, że winę za ten stan rzeczy ponosi właśnie odchodzący Hasan Rouhani i jego administracji na, owszem, on powiedział coś takiego przesłania ludu wyborach 18czerwca było przesłaniem zmian sprawiedliwości przesłaniem domaganie się zmian sprawiedliwości walki z korupcją z dyskryminacją i sprawiedliwością oraz domaganiem się pod rozwiązania ekonomicznych społecznych kulturalnych problemów społeczeństwa przesłanie ludu była przesłaniem zmiany status quo, a ludzie wezwali rząd do osiągnięcia sprawiedliwości i walki z korupcją to jest takie trochę kulawe tłumaczenie było to na gorąco z biorę w tym momencie ze strony prezydenta Iranu z tej angielskiej wersji, ale wiemy, o co tutaj mniej więcej chodzi to znaczy to hasło korupcja co one oznacza w przypadku Iranu co ono oznacza w przypadku do klejenia tego hasła do poprzedniego prezydenta no to jest to jest rzeczywiście temat rzeka co oznacza korupcja w Iranie jest z całą pewnością dla może być powiedzmy ten to co ona oznacza dla Rajskiego, który wypowiadał te słowa takie jest niegłupia dla niego oznacza mniej więcej wkładanie nie w ludzi, którzy są złapani na gorącym uczynku do więzienia i karanie ich ciężka może nawet śmiercią o tutaj tutaj to jest to pojęcie pojęcie tutaj tak wyobraża sobie tak przedstawia w kampanii wyborczej swoje swój program walki z korupcją i bracia mniejsi człowiek, który zajmie zostaliśmy z tym wywodzić z establishmentu prawniczego czy też wręcz no sędziowskiego, jeżeli tak możemy powiedzieć i uważa, że surowe karanie tych, którzy sprzeciwiają, którzy proponują korupcję, a ta korupcja wynika w rozumieniu Rajskiego nie przestrzegania zasad moralnych, które które, które w Republice islamskiej powinny obowiązywać nowe tak należy ją wykorzenić, więc to jest porozumienie, które populistyczne rozumienia i rozumienie które, które ono zbliżone jest zbliżona jest do do takich polityków wywodzących się właśnie też bardzo mocno osadzonych zmysły w swojej karierze zawodowej w prokuraturze czy czy sądownictwa natomiast rzecz jasna odchodzący prezydent i że możemy dyskonty z kontrastem świat swoich wcześniejszych przemówieniach właśnie w ciągu kilku krotnie w ciągu w ciągu tej kadencji byłoby wskazywał na inne rozumienie problemów Iranu prowadzi związek z korupcją, a mianowicie wskazywał na to, że jego instytucje kontrolne nie są w stanie wpływać na cały cały sektor ogromne gospodarki i powiązany z administracją administracją rządową administrację sektora bezpieczeństwa przede wszystkim w szczególności korpusu zasad rynku strażników rewolucji islamskiej no, którzy wyprowadzają gigantyczne pieniądze znajdują się poza jakąkolwiek kontrolą, więc to sugerował to jest optyka odchodzącego prezesa pewne Rouhaniego, która wydaje mi się z perspektywy takiej gospodarczej znacznie większym stopniu celnie ujmuje zasadniczy problem strukturalny problem braku rozwoju Iranu czy też niewydolności państwa irańskiego bardzo wielu obszarach, a mianowicie to, że mechanizmy kontrolne dotyczą tylko pewnego wycinka społeczeństwie pewnego wycinka państwa mianowicie ludzi przedsiębiorstw i urzędników niezwiązanych z najwyższym przywódcą niezwiązanych z korpusem strażników rewolucji islamskiej tu wydaje się mojej ocenie odchodzący prezydent znacznie celniej w swoich wcześniejszych przemówieniach nie w tym końcowym sugerował mu powiedzieć tego wprost realny realny problem kraju, czyli taka strukturalna powiedzielibyśmy korupcja polegająca na na odbywające się za zamkniętymi drzwiami polegająca na wręczaniu łapówek, ale na tym, że no wręcz całe ogromne kwoty wyprowadza się z sektora gospodarki też realizuje inwestycję, które znajdują się poza jakąkolwiek kontrolą, żeby podać jakiś przykład tego rodzaju inwestycje tego rodzaju działań my mamy teraz w Iranie protesty związane z brakiem wody braki prądu jedno z drugim się też trochę łączy we wsi zostanie w mamy bardzo duże protesty tam zrobione z morza się zatrzymajmy tutaj wrócimy po informacjach opowiemy o tym dokładnie co protesty oznaczają trzynasta trzynasta 24 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami dr Łukasz Fyderek Instytut bliskiego dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego i rozmawiamy o tym co oznacza zmiana prezydenta zmiana kursu politycznego Iranu zaczęliśmy mówić o protestach tak i powiązaniu tego tych protestów działaniami reżimu prawda jesteśmy i do wypowiedzenia są wielowymiarowe oczywiście protestujący protestują przeciwko przeciwko brakowi wody brakowi prądu natomiast wspominaliśmy o o tym niekontrolowanym przez prezydenta sektorze udział w sektorze głębokiego państwa można by tak nazwać irańskiego związanego przede wszystkim z irańską Gwardią rewolucyjną Niemcy mamy takie podmioty jak chociażby taki konglomerat Atalanta odbija, który ma kontroli ponad 800 firm w sektorze energetycznym budowlanym no i realizuje rozmaite projekty, które są na nie konsultowane sens mecz z lisem z szansy odbywają się, jakby są postrzeganego projekt bezpieczeństwa ani jeden z nich, który ma, więc w pewnym sensie bezpośredni wpływ na te protesty protesty dodajmy toczą się przede wszystkim te braki wody i brakiem prądów ogromnych upałach aktualnie panujących w Iranie 40 z grą w stopniu dotyczą prowincji zestaw prowincji zresztą zam. w znacznym stopniu przez mniejszość arabską i mniejszość sunnicką również, ale tam od lat realizowane są bardzo właśnie przez przez te przez podmioty związane z Gwardią rewolucyjną projekty Hydro energetyczne, które zmniejszają przepływ wody w rzece Karun taj obniżające poziom wód gruntowych ma bezpośredni wpływ w tym meczu na rzeczywistość tych ludzi dotkniętych dotkniętych suszą te projekty energetyczne tworzą z drugiej strony prąd, ale ten rząd też nie dużym stopniu dopływa do mieszkańców, ponieważ jest wykorzystywany bądź to do eksportu do Iraku co pozwala reżimowi zabezpieczyć na przypływ stałej stałej waluty prawda twardej waluty to jest fenomen, że w Iranie brakuje prądu, ale Iran jednocześnie eksportuje duży do dużo swojej energii elektrycznej do Iraku z 1 strony zrobimy Afganistan, ale z drugiej strony też podmioty powiązane z Gwardią rewolucyjną na potrzebują bardzo potężnych mocy Energa Enea energetyczny do tego, żeby kopać kryptowaluty, które znowu są kluczem do dofinansowania programów zbrojeniowych i niżańskich no tego prądu oczywiście brakuje dla dla zwykłych ludzi, tak więc gdy, gdy popatrzymy na to, że na te strukturalne problemy gospodarki i irańskim widzimy, że nie mamy tej bardzo osobliwą sytuację znaczy ludzie teoretycznie wybierają swojego prezydenta i rząd, ale ten rząd ma bardzo związane ręce, bo okazuje się, że kluczowe decyzje i to nie mówi już nawet o policji zagranicznej policji bezpieczeństwa właśnie dużych inwestycjach czy czy z Invest, które mają wpływ środowiskowy odbywają się absolutnie poza wpływem wpływem prezydenta odbywają się na instytucje takie jak i jaką jest irańska islamska Gwardia rewolucyjna i powiązana bezpośrednio nie wybieralny najwyższym przywódcą ani maminej także także tak kształtuje się niejako w soczewce można powiedzieć splot czynników sprawiających, że oczekiwanie zmiany, jakiej takiej realnej zmiany w życiu ludzi zmiany w życiu Irańczyków bez w ramach i obecnie istniejącego systemu no jest nierealistyczne to znaczy to raczej co raczej Jeślinie zdarzy, a szczególnie mając na pozycji prezydenta znaliśmy prezydenta człowieka będącego twarzą tej właśnie twardej twardej frakcji reżimu należy też nie zdarzy tak jak pan mówi no to zdarzy się coś innego będą kolejny protest będzie coraz więcej i co wówczas coraz bardziej siłowy kurs znowu zamykamy ludzi do więzień znowu po pierwszych dniach, bo to i tak przed przypomina, że protesty w Iranie też właściwie natychmiastowy skokowy wzrost liczby osób zatrzymanych uwięzionych z wyrokami, więc czy to będzie ta nowa rzeczywistość nowa stara tak to no wszystko na to wskazuje, że reżim będzie z, przeprowadzając wybory w taki sposób, jaki zostały przeprowadzone, czyli bez realnego kandydata na nie mówimy to opozycyjnego, ale realnego kandydata prezydent jakąś alternatywną wizję polityczną przygotowuje się do rządów, które będą znacznie większym stopniu oparte na przymusie i na przemocy zabezpiecza zasoby, aby resorty siłowe były w stanie tłumić protesty i my do tego do takiej konfrontacji będzie będzie gotowy ważny czynnik wydaje mi się w tym w tym równaniu być może niedoceniane, ale niektóre chciałbym uwypuklić to jest czynniki środowiskowe czynnik związany właśnie ze zmianami klimatycznymi w tym, że upały w Iranie letnie susze są coraz potężniejsze ludzie, którzy wcześniej protestowali właśnie przeciwko korupcji czy przeciwko niemu nieudolności rządu aktu to to nie jest jedyna grupa niezadowolonych w tym momencie w Iranie aktualnie ludzie właśnie w prowincji WHO ze stanu w prowincji i Wahan również są doprowadzeni do rozpaczy tym, że nie mają możliwości funkcjonować nie mają wody żyją w upale gigantycznym i na to są to są już to są to są takie bardzo egzystencjalne problemy tak znaczy mobilizacja polityczna opiera się tutaj na na bardzo bardzo taki twardych przesłankach które, z którymi trudno będzie Iranowi sobie poradzić, jeżeli no też nie zmieni kursu w polityce zagranicznej powiedzmy sobie wprost, że znaczna część nie wszystkie znaczna część problemów gospodarczo infrastrukturalnych Iranu mogłaby być rozwiązywane dzięki otwarciu możliwości handlu i inwestycji przez w wyniku porozumienia ponownego porozumienia, ale wydaje się szczególnie po ostatnim ataku na tankowiec już, że akcja na imię i po ostatnich wyborach no właśnie to może również my wyjaśnimy słuchacza, o co chodzi z tym atakiem na tankowiec rozumiem, że chodzi panu ocen dron, który zaatakował japoński tankowiec u wybrzeży Omanu i to zostało jasno odczytane jako działanie Iranu właśnie tak tak tak zostało to to czytane przez właściwie cały cały całą społeczność międzynarodową Ministerstwo Spraw Zagranicznych Iranu odcięło się od od od tego ataku w tym dodajmy jeszcze w tym ataku zginęło zginęło 2 ludzi obywatel Wielkiej Brytanii obywatel Rumunii, a więc 2 państw natowskich co wywołało też reakcję Stanów zjednoczonych która, które ustami sekretarza Blinkena jak wskazały, że odpowiedź na ten atak będzie odpowiedzią koordynowaną przez sojuszników no to wszystko nie poprawia w żadnym stopniu atmosfery do rozmów o przywróceniu porozumienia nuklearnego na, gdy weźmiemy pod uwagę to że, o ile sami nowy prezydent kraju jest zupełnie agnostyk kwestiach międzynarodowych, choć nigdy nie interesował nigdy nie wypowiadał w tej kwestii nie zna się nad ZAK na tym zagadnieniu strajkiem zanurzonym w uszy w polityce wewnętrznej Iranu natomiast no jego prawą ręką od polityki zagranicznej Said dzielili, czyli czy człowiek który, który sterował polityką zagraniczną Iranu w dobie rządów prezydenta Ahmadineżada była to polityka nadzwyczaj nieprzewidywalne nadzwyczaj konfrontacji wobec Zachodu, więc można sobie wyobrazić że, że Iran teraz będzie znacznie trudniejszym partnerem do rozmowy i że establishmencie irańskim wygra opcja konfrontacji, której wymiary właśnie możemy możemy, której przejawem właśnie może być ten atak, którym o, którym mówimy co ta konfrontacja może dać znaczy, zważywszy na to, że to na właściwe tak by po popatrzeć na to pewnego dystansu to można potraktować Rohaniego jako ofiara Donalda Trumpa teraz pytanie co rusz się tak ważne co może Reiss przy badania no, więc wydaje się, że teraz istnieje bardzo coraz mniej aktualnej co mi realizmu odczytaniu polityki zachodni w aktualnej ekipie irańskiej to znaczy wraz z tą czystką reform reformatorów i zepchnięciem na drugi plan może pojawić coś co w policji zagranicznej nadzwyczaj niebezpieczny stosunkami zarobić na znaczeniu niebezpieczne, czyli czyni bardzo dużo bardzo dużo nieporozumień i mylnych byli przekonani do adwersarza można powiedzieć w pewnym sensie, że Donald Trump był zupełnie biały miał bardzo nikłą wiedzę o Iranie i próbował siłowo wymusi, jakie zmiany polityczne tym państwie co nie przyniosło efektu podobnie upraszczając bardzo mocno można powiedzieć, że aktualna ta w Iranie, która doszła do władzy na bardzo nikłe pojęcie o działaniu państw zachodnich działaniu o mechanizmach działania polityki Stanów zjednoczonych i Zachodu jako takiego będzie również starała się metodą eskalacji no wymusić ustępstwa tyle tylko rzecz jasna w tym równaniu nie ma symetrii tak znaczy Iran jest znacznie znacznie słabszym partnerem znacznie bardziej wrażliwym na na rozmaite czasem Reasumując, nie jestem optymistą, jeżeli chodzi o o rozwój czy też łagodzenie konfliktu z Stanów zjednoczonych sojuszników z Iranem i bardzo się obawiam, że aktualna ekipa, która doszła do władzy w Teheranie będzie żyła w przekonaniu będzie podejmowała działania w przekonaniu, że eskalacja i podnoszenie podnoszenie zwiększanie presji na sojuszników Zachodu i na same stany Zjednoczone przyniesie Iranowi dobre efekty to znaczy wymusi powrót powrót do rokowań i uzyskanie dobrego dobrej dobrej umowy dobrej dobrej dobrego stanowiska w ewentualnych przyszłych negocjacjach dziękuję bardzo, dr Łukasz Fyderek Instytut bliskiego dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego był z nami trzynasta 30 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA