REKLAMA

Festiwal Szekspirowski: wykluczeni i zmarginalizowani w dramatach Szekspira

OFF Czarek
Data emisji:
2021-08-04 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
22:46 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
po wcale festiwal Szekspirowski Szanowni Państwo trwa w Gdańsku 2005. państwa moim gościem jest pani dr Monika Żur kosz zakład teorii literatury i krytyki artystycznej w Instytucie filologii polskiej Uniwersytetu gdańskiego jurorka w konkursie złotego Yoricka w ramach 2005. festiwalu Szekspirowskiego dzień dobry witam panią bardzo serdecznie dzień dobry witam dziękuję bardzo, zaproszenia w pani doktor myślę, że kiedy mówimy Shakespeare Theatre Festival to wiele osób myśli o Rozwiń » tych różnych przeżyciach emocjach, które rodzą się np. w trakcie oglądania czytania, ale ja może jestem trochę dziwne, bo przyznam się, kiedy słyszy Szekspir to myślę metro antropolog po presja, czyli ekran po presja pani doktor jest nie myślę, że to jest myślę, że to jest bardzo ciekawy rok, bo cóż mam wrażenie, że rzeczywiście jest takie wyzwanie dla dla Szekspira obecnie czy w ogóle polskiego ciągle polskiego teatru, kiedy pan mówi antropolog to ja słyszę tutaj problematyka antropocenu czy też katastrofy klimatycznej i może się wydawać, że to jest bardzo daleki od Szekspira została dobrze nie było jednak lokowanie dramat Szekspira w kręgu tych problemów premier obecnie coraz mocniej żyjemy, które wiążą się właśnie z telematyką antropocenu może się wydawać nadużycia dał jednak żył wczasach zupełnie innej rzeczywistości społecznej kulturowej politycznej, ale przede wszystkim środowiskowej i nie chodzi o to, żeby znaleźć w dramatach Stratford czeka fabularne wątki pokazujące nasz kryzys, ale że przy pomocy zapisanych w jego dramatach archetyp licznych sytuacji jakoś opowiedzieć o naszych emocjach w obliczu zachodzących właśnie z dnia i Polski teatr od pewnego czasu na poważnie przygląda się na temat antropocenu katastrofy klimatycznej przywołam 2 spektakle krotnie szekspirowskie oba z teatru powszechnego w Warszawie martwa natura, a wiesz, jaki jak oraz jako ten świat na małej scenie Pawła Łysaka, ale wszystko wydaje się też ciekawym autorem, ponieważ on w swoich dramatach wielu swoich tekstach mówił o świecie w stanie kryzysu świecie zawieszonym pomiędzy porządkami przy czym to co najcenniejsze to nawet nie zewnętrzny kształt niszczejące rzeczywistości, ale to jak ten kryzys rezonuje w wewnętrznym doświadczeniu bohaterów, jakie wywołuje niż stany emocjonalne jak oni o tym mówią i to się w ogóle tym ciekawsze wyzwanie dla Szekspira w teatrze współczesnym właśnie postawienie go wobec tej problematyki i wydaje mi się, że Polski teatr Szekspira też powoli zaczyna odpowiadać bo, a on festiwal rozpoczął się prezentacją inscenizacji burze w reżyserii Szymona burzy tak reżyserii Szymona Kaczmarka i świat oglądany w tym spektaklu wydaje się właśnie bardzo mocno dotknięty kryzysem, który możemy taki charakter, dlaczego bohaterowie rzeczywiście żyją w zgliszczach starej upadłej cywilizacji, w której książki w symbol mądrości wiedzy, ale też władzy Prospera sura zbędnym rekwizytem, który posługiwał się Wala powstania z nich już pani wynika jak bezczynność oglądając przedstawienie własnego w takim kontekście jako jako spektakl, który mówi o głębokim kryzysie, ale też konieczności odnalezienia się zupełnie nowej rzeczywistości społecznej politycznej, ale też środowiskowej, czyli Szekspir właściwie jest można powiedzieć takim narzędziem, które dlatego pewnie po panie tak chętnie sięgamy, że on, że on jest pewnym sposobem patrzenia na nasz świat, a niekoniecznie tylko martwym zestawem tekstów, które można interpretować go interpretować może prezentować czy reprezentować na scenie tak tak absolutnie myślę, że żywotność, ale też nośność dramat Szekspira dzisiaj bierze się właśnie z tego czym pan wspomniał panie redaktorze oznacza, że nie są tylko wyłącznie utwory sceniczne napisane kilkaset lat temu, ale efekty kulturę, które po Szekspirze obrosły różnymi znaczeniami kontaktami, które jakimś sensie wciąż ewoluują to znaczy kształty tak to rzeczywiście niezmienne, ale one w tym sensie ewoluują, że zmieniają się konteksty interpretacyjne w wiele dramatów Szekspira bardzo bogatą też taką tradycją inscenizacyjną, która jakoś się do nich przykleja ją potem funkcjonują w naszej świadomości nie tylko w tym literalnym kształcie, ale poprzez odczytania inscenizacje odkrycia przez taki proces nieustanny aktualizacji, które utwory Szekspira fenomen Szekspira cały czas się znajduje no set właśnie Ant ROPO czyli, czyli człowiek to co co się wokół człowieka dzieje to jak człowiek wpływa, ale Szekspira też mamy takie postaci powiedziałbym antropolog z 9 dobrze odczytuję pana intencje, ale jeżeli chciałby pan on, że na dramaty Szekspira jako opowieści o częściowo przynajmniej akt postaciach bohaterach, którzy reprezentują takie kondycję wykluczone tak zmarginalizowane represjonowane na pewno myślę pani doktor pozbawione głosu 1 środek bardzo trafna bez bardzo dawna, gdy się, że te w ogóle jeden z powodów, dla którego warszawski cała ta właśnie dzisiaj jest tak popularnym autorem, dlaczego jego dramaty wydają się tak bardzo żywotna no zarówno w lekturze taki, jaki może przede wszystkim nastania proszę zwrócić uwagę, że spośród pośród inscenizator z tych dramatów w ciągu ostatnich 2 dekad najbardziej popularne są chyba apetytu UE, który pojawia się właśnie postać innego jakoś kondycja opracowanego kogoś, kto jest naznaczone pewnym piętnem społecznym mamy jeszcze tutaj takie dramaty właśnie jak burza, gdy pojawia się Kalisz pan właściwie nie wiadomo czy jest postacią ludzką zwierzęcą starczy jeszcze jakąś inną o kamienie z Łaśnicy, gdzie pojawia się właśnie ta tytułowa złośnica Katarzyna, która nie wpisuje się taki Permit sztywny model kobiecości kupiec wenecki, gdzie pojawiał się, że dzisiaj LOK oraz Otello, gdzie mamy postać majora i w tej optyce, kiedy przyglądamy się tym tytułom rośnie tylko tym, ale te wydają się najbardziej znacząca to Szekspir okazuje się autorem, któremu udało się obnażyć mechanizm wytwarzania piętno społeczne, bo i tak jak ono funkcjonuje, a to jest przecież problematyka szalenie współczesna bardzo nas nurtują ca frapująca ta poruszająca taką lekcję trzeba to myślę głośno powiedzieć dała polskiemu teatrowi jako pierwszy Krzysztof Warlikowski tam też swoją inscenizacją poskromienia złośnicy potem burzą ani co później wydobył to chyba najmocniej w opowieściach afrykańskich i obecnie ten problem, a rozwija wielu reżyserów np. wspomniane przeze mnie wcześniej rząd Szymon Kaczmarek reżyser wyróżnionego kilka lat temu poskromienia złośnicy, a 2 lata temu reżyser kupca weneckiego, który zdobył złotego Yoricka na festiwalu szekspirowskim i to już chyba pozostałych finalistów tego co pamiętam, zwłaszcza w liście niespodziewana, ale myślę, że bardzo ważna decyzja bardzo ważna decyzja, bo ta problematyka związana z wątkiem żydowskim ta tym jak kilka co reprezentuje ta kondycja dla nas w kulturze polskiej i ciągłych ani do końca opowiedziana i to oczywiście zaskoczenia dla mnie bardzo pozytywna ja mocno temu dającą mu kibicowałam z tym dramatem oczywiście ogromny problem zresztą Kaczmarek z dużą wrażliwością wyreżyserował dramat wrażliwością na różne poziomy, ale też ambiwalencję tego tekstu proszę zwrócić uwagę, że opisywane strony mówimy, o który właśnie jednym z tych utworów, które można ustawić się raku dramatu inności tak się kijowskich dramat inności i wydaje się, że oklejone bez całej kolekcji antysemickich fantazji, a główny bohater Charlotte jest lichwiarze, że dziennikarzem, który pragnie chrześcijańskiej krwi knuje zemstę napędza go nienawiść od 12 przyzna pan ociera się wręcz jakiś fantazji programowe Atman Mané cały kalejdoskop antysemickich stereotypów i racja, kto rozegrać tak to jest pytanie, które nurtuje zarówno seks filologów literaturoznawców, ale też twórców teatralne znacie cieczy czy to jest jego perspektywa Szekspira to one raczej demaskuje ten rodzaj myślenia problem polega na tym ten dramat może stać i tak i tak ta oczywiście jest kilka bardzo ciekawych przesłanek, które pokazują, że nie można temu ufać znaczy, że to najkrócej mówiąc IAM teraz na skróty jednak dobitnie, że to nie jest dramat antysemicka to jest dramat raczej demaskuje obnaża ten sposób myślenia fantazjowania problematyce wania świata, który oparty jest właśnie na różnego rodzaju tych antysemickich stereotypach i to co mi się na suwak ja bym broniła tego dramatu co to się zwrócić uwagę, że podobnie zresztą jest inny niż Szekspirowski dramatami inności ów inne ten, który reprezentuje właśnie ową konwencję nad planowaną skuje w tym dramacie głos znaczy to dramat, który o podmiotach via innego i w tych dramatach można znaleźć kilka bardzo przejmujących monologów, które feng, który w, których ten, który został właśnie w ten sposób traktowane, który znajduje się na zewnątrz pewnej zbiorowości, które świadczą różnego rodzaju, a jego prześladowania też stereo typizacji zabiera głos właśnie po to, że zapowiedź swoje doświadczenie wewnętrzne to tutaj zabiliśmy pani doktor i powrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM pani dr Monika Żur kosz zakład teorii literatury krytyki artystycznej w Instytucie filologii polskiej Uniwersytetu gdańskiego jurorka w konkursie złotego Yoricka w ramach 2005. festiwalu Szekspirowskiego państwa moim gościem informację o jedenastej 20 w czasie w Gdańsku trwa 2005. festiwal Szekspirowski Radia TOK FM jest patronem medialnym tego wydarzenia żyli w konkursie o złotego Yoricka zasiada m.in. pani dr Monika Żur kosz zakładu teorii literatury krytyki artystycznej w Instytucie filologii polskiej Uniwersytetu gdańskiego rozmawiamy o innym rozmawiać m.in. o innym u Szekspira ale, ale tak myślę sobie człowieku warto wspomnieć, że nie tylko ludzie występują u Szekspira kiedyś przez te bardzo interesującą rozprawkę dotyczącą robaków w Hamlecie przykład tak rzeczywiście de u Szekspira w świat poza ludzki świat zwierzęce i jest bardzo istotne jako nośnik pewnych nie bardziej symbolicznych znaczeń, ale też jako lustro dla ludzkiej kondycji te robaki Hamlecie, który pan wspomina mogą myśleć oczywiście takim symbolem ani też pewnym została wartościowe, które niesie ze sobą jakąś prawdę o ludzkim świecie naszych zmaganiach, ale też o tym jak jest kres naszej egzystencji myślę, że warto się temu warto przyglądać także właśnie w perspektywie takiego nowego trendu w humanistyce post humanistycznej, a mianowicie no właśnie odczytywaniu różnych tekstów kultury nie tylko w perspektywie tego co ludzkie, ale też perspektyw jest od zwierzęce studiów roślinach różnego rodzaju zjawiskach klimatycznych jest też to jest bardzo ciekawe Niemcy nurt myślę, że nawet więcej tras teatr, a więc zwrot wręcz humanistyce i tutaj pierwsze Fear jest autorem które, które świetnie wpisuje się w ten właśnie tryby takich postaw pro cent ręcznej postacią koncentryczne, dla których chodziarz Arte jednak pamiętać, że to jest świat stricte ludzkich namiętności aż państwo może jednak takich ważniejszych cech czy trudności znaleźć autora, które tyle powiedział naszych ludzkich namiętnościach w tym przede wszystkim o namiętności do sprawowania władzy w tym wydaje się absolutnie absolutnie wyjątkowe, a jeżeli byśmy spojrzeli pani doktor nauk to jak Szekspir widzi kobiety w tym swoim kosmosie to jest oczywiście ogromne zagadnienie znowu nasuwa się skromniej jest Wisznice, chociaż musimy pamiętać o tym, że w takim kontekście kulturowym tak społecznym politycznym to on pisał we wsi witało w świecie głęboko patriarchalne relacje społeczne no były takimi relacjami absolutnie podrzędności przy czym jak myślę, że od tego kontekstu może jednak abstrahować od jak wspomniałem wcześniej wystartujemy już dramatów Szekspira tak z tej właśnie perspektywa tylko raczej staramy się je ulokować w naszej współczesności dostrzec to co dla nas istotne to w jaki sposób ona w nich rezonują nasze dylematy nasze sposoby przeżywania świata i dlatego dla problemu płciowości tożsamości płciowej w dramatach Szekspira w tym także może przede wszystkim kondycji kobiecej istotne są jak sądzę te słynne przebieranki da ona oczywiście mają przebieranki wynika wynikająca z PC w pewnej konwencji teatralnej wydostać się elżbietańskiej na scenie rolach kobiecych występowali mężczyzn to by pierwszy poziom tego maskowania płci, ale wiemy też w dramatach Szekspira ten wątek jest mocno eksploatowane przez skład porcja Kupcu weneckim tak kobiety przebierają się przebierają się za mężczyzn to jeszcze właśnie daje taki obraz wielopiętrowe przebieranki płciowej i oczywiście nie taka była intencja Szekspira nie ma teraz wg mnie większego znaczenia, ale jednak tych obrazach właśnie takiego per formowanie teatr realizowana uczci jakoś odbijają się współczesne teorie feministyczne dałem tej myśli taką koncepcję płci, którą zaproponowała drugi Battle, zwracając uwagę swoich swej słynnej książce Center trzeba było na to, że płeć ma charakter performatywny, czyli że nie ma charakteru cykle naturalnego tylko jest część jak odgrywane w pomocy różnych gestów rekwizytów przestrzeni społecznej w interakcjach z innymi i tutaj wszyscy są fantastycznym autora ten wątek właśnie płciowych przebieranek, ale ich nie zabrzmi banalnie, bo mówiącego o kwestiach głęboko tożsamościowe swoich inscenizacjach eksplozja przede wszystkim Krzysztof Warlikowski na ten spektakl zwróciłabym tutaj głównie uwagę, chociaż pamiętajmy właśnie poskromienie złośnicy jeszcze raz wracam do tego dramatu można go czytać no właśnie jako taki dramat po prostu seksistowski tak mówią właściwej kobiecie, która nie chce podporządkować, ale można go też odczytywać tak jak zrobił wspomniany przeze mnie przed chwilą Warlikowski jako dramat, który mówił po tragedii sobie aktu która, którą właściwie, która jest przełamana, a łamana przez reguły społecznej gry, które zawsze musi przegrać, której zawsze musi przegrać, który w błąd musi się skończyć tego absolutną normę emisji innością podporządkowanie przedstawienie przez gości ponad 20 lat główną głównej roli Katarzyna wystąpiła Danuta Stenka dzisiaj przejmująca po prostu porażające ukazanie skali takiej widziałbym NIK rok samą moc NIK przemocy, które nieustannie nieustannie doświadcza główna bohaterka prawości finale tego spektaklu dokonuje aktu by auto kolonizacji, a dotyczy, ale sama się podporządkowuje się do dzisiaj muszę chodzić oglądam to oglądając przedstawienie mam mam ciarki czy nie tylko Szekspir jako autora, ale też różnego czytania mają tak, żebym długi termin przydatności do spożycia, a absolutnie absolutnie szczerze jak być myślimy Osiek i że to właśnie myślimy poprzez to wszystko czym on obraz utrata przez lata w teatrze często co wydarzyło się inscenizacji szekspirowskich drugiej połowy dwudziestego i na początku 2001. wieku to cały czas go w horyzoncie i naszych oczekiwań, ale też chodzący naszych wyobrażeń widać jak wytwórcy młodszego pokolenia zalogują, lecz z Szekspirem co z Elektoralnej dialog z Warlikowskim no właśnie strony Varda Warlikowski ale, ale nie tylko brata, bo dotyczy trzeba przywołać jeszcze Konrada Swinarskiego, których jako pierwsza w Polskim teatrze pokazał tak dobitny sposób, że komedia Szekspira, a są w gruncie rzeczy zakamuflowane tragedię zagrożone są gorzkie złamane jest Fundacja medyczna została taka wesoła w gruncie rzeczy coś tutaj maskuje jak wybić jakąś tragiczną opowieść o ludzkiej kondycji, więc by tak gorzkie gorzkie złamane komedie szekspirowskie tak tak też działamy szczyt tej inscenizacji Mai Kleczewskiej sem, a snu nocy letniej ze starego teatru, gdzie do właściwych rękach tego teatru właśnie Kondracki Ars jako pierwszy tak pokazał, że komedie Szekspira należy grać jako tragedia przynajmniej, rezygnując z takiego czysto komicznego tonu i pokazując jak rozwarstwienie, ale też nie oczywistość pewną ambiwalencję bohaterów dramatów, czyli wszyscy ci, którzy słuchają naszej rozmowy nadzieję, że usłyszą no właściwie taki Szekspir po bożemu stary dobry Szekspir wystawiony po prostu tak też ma miejsce w dzisiejszym świecie teraz pomyśli sobie ojej to już nic dla nas nie będzie to zawsze będzie problematyce Hanny Szekspir sfeminizowany z odroczonym przekręca Johnny odczytany na nowo i po prostu znowu będę musiał kończyć nie wiem jakieś dodatkowe studia dzienne reszta jest, żeby w ogóle zrozumieć, o co chodzi w pierwszym akcie też z tej ach ten bar Adama co to znaczy seks trupy wszak z po bożemu tak macie jak inscenizowane, gdzie jest seks po bożemu jak, jakie Eco to miała być rywalizacja oczywiście zgadzam się, że to bardzo problemach z racji mogą mieć czasami bardzo daleko, ale w gruncie lata i to nie ma na bok wszystkie intelektualne czy fajna przestrzeń tak realizowane wątki tak naprawdę ważne jest tylko to co w sensie emocjonalnym pewnego doświadczenia wewnętrznego przedstawienie z nami robi i to i to wystarcza, a wydaje mi, że ono tak naprawdę rezonuje w nas właśnie wtedy, kiedy nie jest inscenizacją po bożemu ta tylko właśnie taką inscenizacją uwspółcześnioną życiem chcę podkreślić, że tę współczesność Szekspira niekoniecznie rozumiem tak dosłownie publicystycznie czy takie gazetowe traktat znacie ta współczesność Szekspira niekoniecznie musi zaistnieć poprzez nowoczesne akwizytorów papierosy nastanie została, o ile Sule flaga Polski, ale od Alej, a dziś wydaje, że pyta współczesność ma jednak nikt nieco głębsze zmiany nieco głębszy charakter mam na myśli takie inscenizacje, która poprzez tekst Szekspira i dzięki Szekspir owi dotykają jakichś bliskich nam dylematów napięć problemów mówią o naszym sposobie przeżywania świata i stają się dla widzów po prostu szansę rozmowy z sobą innymi ze społeczeństwem to jest ważna już wspiera w teatrze w kulturze w ogóle bardzo pani dziękuję za dzisiejszą rozmowę pani dr Monika Żur kosz z zakładu teorii literatury krytyki artystycznej w Instytucie filologii polskiej Uniwersytetu gdańskiego i jurorka w konkursie złotego Yoricka w ramach 2005. festiwalu Szekspirowskiego była państwa moim gościem informacje już za kilka minut o godzinie jedenastej 40 dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA