REKLAMA

Jak zmieniało się RPA od czasów Nelsona Mandeli?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-08-05 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
56:03 min.
Udostępnij:

5 sierpnia 1962 roku Nelson Madiba Mandela został aresztowany. Po długim procesie 12 czerwca 1964 roku Mandela i siedmiu jego towarzyszy zostali skazani na dożywotnie więzienie. Od tego czasu więzień o numerze 466/64 czyli Nelson Mandela stanie się symbolem dla całego świata walki z apartheidem. Demokratyczny świat domaga się jego uwolnienia, zniesienia systemu segregacji rasowej, demokratyzacji kraju, przeprowadzenia wolnych wyborów. Mandela wyjdzie z więzienia 11 lutego 1990, stanie na czele delegacji czarnej większości w rozmowach z rządzącym krajem prezydentem Frederickiem de Klerkiem i jednocześnie liderem Partii Narodowej. O historii i współczesności RPA opowie Państwu za chwilę prof. Uniwersytetu Wrocławskiego Andrzej Polus z Zakładu Studiów Regionalnych i Rozwojowych.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w czwartek 5sierpnia mamy zatem dzisiaj audycję poświęconą ciekawe wydarzenie w historii świata ciekawe, ale też takiemu, który ma swój ciąg dalszy ba czasem sięga współczesności dzisiejsze spełnia kryteria w 100%, ale po kolei 5sierpnia 1962 roku Nelson ma liczba Mandela z afrykańskiego Kongresu Narodowego, a KN został aresztowany podczas blokady drogowej w prowincji głazu Natalia był znany władzą jako szef zbrojnego ramienia Rozwiń » Kongresu pod nazwą włócznia narodu, które przeprowadzał akcje sabotażowe, a nawet zamachy bombowe skazanego w listopadzie tego samego roku na 5 lat więzienia i trafił za kraty zakładu karnego w Pretorii rok później policja zrobiła nalot na farmę Lili szlif piwonii będącej Przedmieściem Johannesburga, która była taką kryjówkę afrykańskiego Kongresu Narodowego aresztowano wtedy wielu działaczy i przyjęto wiele dokumentów, które pozwoliły na postawienie liderom, a KN poważnych zarzutów na mocy tzw. ustawy o sabotażu w długim procesie 12czerwca 1964 roku Mandela i 7 jego towarzyszy zostało skazanych na dożywotnie więzienie zostali wywiezieni na wyspę więzienie w pobliżu kapitał słynne Robben, ale od tego czasu więzień o nr. 466 łamane przez 64, czyli Nelson Mandela stanie się symbolem dla całego świata walki z apartheidem demokratyczny świat domagał się jego uwolnienia zniesienia systemu segregacji rasowej demokratyzacji kraju przeprowadzenia wolnych wyborów Mandela wyszedł z więzienia 11lutego 1990 roku stanął na czele delegacji czarnej większości w rozmowach z rządzącym krajem prezydentem Fryderykiem Clarkiem jednocześnie liderem partii narodowej ten sam Mandela, który po aresztowaniu w sierpniu 1962 roku mówił, że białymi nie można rozmawiać białych należy zabijać przeprowadził pokojową transformację kraju bez 1 strzału w 1993 roku wraz z deklaruje otrzymali pokojową nagrodę Nobla rok później w pierwszych wyborach wolnych wyborach afrykański Kongres Narodowy wygrał, a lider jego, czyli Nelson Mandela został prezydentem kraju od tego czasu minęło prawie 27 lat handel już niema zmarł 5grudnia 2013 roku po nim prezydentami RP, aby elita, bo beki Jacob Zuma towarzysz Mandeli więzieniu, a teraz Cyril Ramaphosa także działacz Kongresu, który odegrał wielką rolę podczas owych negocjacji de klerk MO demokratyzacji kraju Republika Południowej Afryki przeszła długą pełną dramatycznych wydarzeń od owego 5sierpnia 60 tego drugiego roku, kiedy aresztowano Mandelę udało się utrzymać jedność kraju mimo 11 oficjalnych języków ciągłych napięć między czarną białą społecznością, ale i problemami w obozie samej tej czarnej większości tak licznym przykładem tego były niedawne wydarzenia oto jeden z bohaterów tamtych czasów były prezydent Jacob Zuma nie stawiał się przed sądem w toczącym się procesie, w którym zasłużone kiedyś polityk oskarżony jest o korupcję no i sąd to niestawianie uznał za obrazy i skazał go na 15 miesięcy więzienia na i wtedy w nocy z 0708. lipca wybuchły liczne protesty, które po walkach z policją przerodziły się falę przemocy i grabieży zginęło blisko 300 osób ponad 2 pół 1000 został aresztowany, jakie z tego można wyciągnąć wnioski na przyszłość dlatego pięknego kraju o historii współczesności RPA opowie państwu za chwilę prof. Andrzej Polus Uniwersytet wrocławski zakład studiów regionalnych i rozwojowych ale zanim pojawi się gość to już tradycyjnie zapraszamy na krótki subiektywny przegląd informacji dnia Maciej Zakrocki przedstawia w Polsce trwa boom na rynku nieruchomości kupujemy na potęgę mieszkania domy i działki budowlane można jednak pójść nieco dalej i pomyśleć o inwestycji, która poza zyskiem będzie też dawać to dobre wino to ile np. kosztują winnice we Francji na to pytanie odpowiedzi udzieliła dzisiaj Rzeczpospolita na swoim portalu, marząc nawet mangi winnic Burgundii trzeba przygotować się na wielomilionową inwestycję cena za hektar parceli klasy g Cree najbardziej ekskluzywnej burgundzki apelacji do wzrosły z wciągu roku między dziewiętnastym dwudziestym rokiem aż 4% najnowszy raport francuskiej agencji SAFER zajmującej się obrotem ziemią w regionach winiarskich wspomina, że za hektar teraz w tejże Bugu Burgundii trzeba zapłacić 7 000 000EUR pani jest w Szampanii zdaniem analityków sejfy raz na najdroższy hektar w kampanii na tej oczywiście słynącej z musującym winem na bazie Sharone apelacji kody plan trzeba zapłacić około 1 600 000EUR spektakularny wzrost cen zanotowały niektóre prestiżowe apelacji Bordeaux tak jak pół jak w 2 i 81 000 000EUR za hektar są Julię 1 i 61 000 000 w tych apelacjach ceny wzrosły nawet o 14 w ostatnim czasie ktoś przystępnie prezentują się ceny na południu kraju własna winnica w Langwedocji może być już w zasięgu nawet średnio zamożnego Europejczyka cena za hektar w Langwedocji apelacji klasy, a OP, czyli ta chroniona nazwa pochodzenia oscyluje wokół 17,51000EUR proszę muszą rozbić świnkę, do której wrócę już monety w czasie szkoły średniej, kto wie może na hektar w Langwedocji Maciej Zakrocki przedstawia ostatnie wydarzenia podczas igrzysk olimpijskich Tokio pokazały, że jeżeli chodzi o równe traktowanie zawodniczek zawodników sporo jeszcze zostało do zrobienia nie chodzi wcale o parytety wśród działaczy sportowych, ale o zachowania, które ze sportu powinny już dawno zniknąć spektakularne osiągnięcia Olimpii jak i olimpijczyków przyćmiewa ją Finami afery zupełnie niezwiązane ze zmaganiami sportowymi zaskakująco dużo miejsca poświęca się w mediach dyskusją, w jakich strojach powinny występować zawodniczki, a nawet, jakie fryzury przystoją kobietą a jakie zarezerwowane są dla mężczyzn wymogi dotyczące tego jak powinny wyglądać stroje sportowców sportsmenek różnią się w zależności od dyscypliny sportu przykładem mniej restrykcyjnego traktowania kobiecego ubioru sportowego jest gimnastyka artystyczna kobiety podczas występu mogą mieć na sobie kostium, który przykrywa całe ciało jakiegoś powodu praktyka jest jednak zupełnie innej zawodniczki występują zwykle w kostiumach wyciętych odważnie na wzór stroju bikini niemieckiej gimnastyczki obecne w Tokio postanowił zaprotestować przeciwko temu podczas swojego występu założyli kostiumy zasłaniające większość ciała niemiecka federacja gimnastyczna opublikowała na Twitterze informację, że był to protest zawodniczek przeciw seksualizacji gimnastyki artystycznej, kiedy seksizmu w sporcie będzie można mówić w czasie przeszłym być może wtedy, kiedy szefowie federacji sportowych uświadomią sobie, że sportsmenki podczas rozgrywek są w pracy, a ich strój ma zapewniać komfort fizyczny psychiczny po to, aby osiągać jak najlepsze wyniki co więcej wśród kibiców jest coraz więcej kobiet zależy na śledzeniu zmagań i dopingowaniu swoich faworytek z pewnością nie na ocenie jak dużo ciała odsłaniają sportowe stroje Maciej Zakrocki przedstawia w Meksyku odnotowano rekordową sierpniową temperaturę we wtorek wyniosła 504 °C w tym kraju jak wielu innych na świecie coraz bardziej są odczuwalne skutki zmian klimatycznych jednym z czynników, który napędza w Meksyku jest metan jako produkt uboczny przemysłu naftowego gazowego jest głównym składnikiem gazu ziemnego i jeśli zostanie wychwycony może być wykorzystywany jako paliwo do elektrowni do celów domowych dań zawala starszy naukowiec specjalizujący się emisji metanu z globalnego systemu naftowego gazowego we mają mentalne Frans van w stanach Zjednoczonych od dawna bada emisję metanu w Meksyku powiedział, że dane satelitarne pokazują, że około 4,7% gazu produkowanego w tym kraju jest uwalniany do atmosfery obcięcie emisji o połowę przyniosłoby takie same korzyści klimatyczne w ciągu 20 lat jak usunięcie 13 wszystkich samochodów osobowych kraju mówił zawala agencji Reutera z upałami mierzą się również stany Zjednoczone w niedzielę 11lipca tego roku kalifornijskiej Dolinie śmierci odnotowano temperaturę 56 °C zdaniem niektórych naukowców była to najwyższa temperatura w historii Meteorologii, choć narodowa służba pogodowa Stanów zjednoczonych nie podziela tej opinii, przytaczając datę 10lipca 1913 termometry miały wówczas wskazywać 56,7 °C, a akurat u nas na weekend zrobiło się chłodniej Maciej Zakrocki przedstawia dzisiejszy cytat dnia wymaga wprowadzenia oto pani Anna Kornecka wiceminister rozwoju partii Jarosława Gowina skrytykowała we wtorek propozycję polskiego ładu, które w jej ocenie szkodzą wielu obywatelom premierowi Morawieckiemu to nie spodobało, więc zdymisjonował dzisiaj pan Gowin postanowił zmarginalizować w resorcie rozwoju panią Igę Semeniuk sprawa i sprawiedliwości wróciły, więc spekulacje o trwałości koalicji i ewentualnym odejściu pana Gowina i jego partii rządu pytany o taką opcję marszałek Ryszard Terlecki powiedział, gdzie miałby odejść do PSL-u no i to właśnie był ten nasz cytat dnia poprosiliśmy o komentarz do niego do całej sytuacji pana prof. Rafała Chwedoruka politologa z uniwersytetu Warszawskiego zjednoczona prawica jest zjednoczoną tak naprawdę nawet nie od roku, ale z ostatnich wyborów sejmowych w obecnej polemice Jarosław Gowin inny zdawał się zwracać uwagę na deficyt poparcia dla rządu pod egidą PiS-u w sejmie marszałek Terlecki w rewanżu na deficyt poparcia dla Jarosława Gowina jego partii wśród wyborców uwaga na temat polskiego Stronnictwa Ludowego była oczywiście nawiązaniem do tego, że ludowcy balansują na granicy progu wyborczego partia, którą Jarosław Gowin rozpoczął współpracę programową kilkanaście miesięcy temu nie dałaby mu żadnej gwarancji ponownego znalezienia się Sejmie po kolejnych wyborach o polemika i wypowiedzi pełne ironii związane są także z kontekstem personalnym, albowiem obaj panowie politycy kandydują z tego samego okręgu wyborczego i na terenie Krakowa w wyborach 2015 roku Jarosław Gowin, startując w tej samej listy marszałek Terlecki dostał prawie 5× więcej głos, ale w ostatnich wyborach Jarosław Gowin otrzymał wynik 3× mniejszy niż poprzednio no i marszałkowi Terleckiemu już niewiele brakuje jako kandydatowi na posła jeśli chodzi o wynik z ostatnich lat można by pewnie przytoczyć wiele różnych złośliwości w obrębie owych polemik przypomnieć dotyczący Jarosława Gowina po jeszcze czasów, gdy Platformie Obywatelskiej jako 15 politycznych bilokacji być naraz w rządzie opozycji, gdyby nie to, że w ten sposób większość parlamentarna rząd w konsekwencji także państwo polskie na dłuższą metę funkcjonować nie może sytuacja, w której nie sposób państwo podjąć jakiekolwiek słusznej niesłusznej merytorycznie dyskusji i trzeba negocjować nazbyt czyni z politykami pokazuje, że rząd zdaje się się wyczerpał możliwość funkcjonowania w dotychczasowym kształcie wygląda na to, że po ostatnich polemika w tym o po wypowiedzi marszałka Terleckiego dotyczącej PESEL-u tym razem finałem sporu nie będzie ów, nawiązując do znanego powiedzenia krakowski tak bardzo dziękuję teraz przechodzimy do głównej części audycji Maciej Zakrocki przedstawia jest już z nami zapowiadany pan prof. Andrzej Polus Uniwersytet wrocławski zakład studiów regionalnych i rozwojowych dobry wieczór dobry wieczór panie redaktorze dobry wieczór państwu pretekstem do do naszej dzisiejszej rozmowy jest data 5sierpnia 60 tego drugiego roku jest moment, kiedy Mandela jest aresztowany od tego momentu zaczyna się to cała historia z procesami, które kończą się wyrokiem dożywotniego więzienia przewiezienia go na narobi, ale ale, żeby wszyscy nasi słuchacze mieli takie poczucie pełnej orientacji co to się wydarzyło, dlaczego on został aresztowany w ogóle, jaki to jest okolicznościach to pewnie trzeba by sięgnąć trochę do historii tego tego kraju no i przypomnieć jak on był pomyślany jeśli można tak powiedzieć z czego słynął jeśli nawet to była zła sława i skąd wzięła afrykański Kongres Narodowy no, a w nim Mandela wtedy jeszcze młody lokalny tak to znaczy system apartheidu tak naprawdę wywodził się, że nieformalnej segregacji rasowej Arpada dzisiaj słynie z kopalni złota w kopalni diamentów to było przyczyną do wojen burskich, kiedy Brytyjczycy chcieli chcieli chcieli te surowce, czyli te surowce przejąć i czarnoskóra klasa robotnicza w kopalniach była nieformalnie przesiedlano do, a do osiedli, gdzie była spreparowana od od ludności biały wywiad oczywiście też w kopalniach pracowali i 4 ósmy roku dopłaty do 2 partia narodowa dyr wód założyciel myśli o segregacji rasowej stworzył cały system ustaw panujących równość białą od od ludności czarnoskórej natomiast Nelson Mandela no początkowo działał w watykańskim kongresie Narodowym dało w ogóle ligę młodzieżową Lotnik młodzieżową, na które później cele to ma do tego wrócimy ile Mollema, który współpracował najpierw prezydentem złom teraz Fiat był jego głównym adwersarzem staje na czele głównej partii opozycyjnej w RPA po polityczne jak mam chwilę nagrywa właśnie tam młodzieżówka została założona przez prezesa mam im dalej po masakrze Sharp Phil Mandela się zradykalizował i wspólnie masaże Sharp Phil, czyli proszę przypomnieć co to było to wprowadzono prawo spotkało to znaczy czarnoskóra ludność RPA mogła się poruszać ten jest w związku z Afryki Południowej, a tylko posiadając posiadający przepustki na afrykański Kongres Narodowy również komunistyczną partią Afryki Południowej organizował, a dwudziesto tysięczny wiec ludzi, którzy mieli, a którzy mieli po prostu palić przepustki i poruszać się pokazać, że tego prawa podatkowego nie akceptują to są równe i nie ma 1 wyjaśnienia, dlaczego policja otworzyła ogień czy to była panika jednego z policjantów czy to było zaplanowane działania Parma ogień gospodarz protestujących otworzony co zaowocowało popierany przez nich były kobiety dzieci to była pokojowa demonstracja, a my potem tak się Nelson Mandela również zradykalizował i założył zbrojne ramię afrykańskiego Kongresu Narodowego butnie narodu, która miała przejść do walki zbrojnej systemu segregacji rasowej, ale to nie była w taki terroryzm jak i jak jaki mieli antypaństwowe, jaki jak my dzisiaj rozumiemy on był pod wpływem Babiego kandy mogą mieć też w RPA jego celem były tylko była infrastruktura fizyczna głównie elektrownie stacje przesyłowe transformatory nabyły też ogólnonarodowego strajku to aresztowanie, którym pan redaktor wspomniała na siodło przy współpracy południowoafrykańskiego wywiadu jaja agencja wyda po prostu Mandela Ammann zapowiedział też agencja jej po to, po południowo afrykański służbie bezpieczeństwa rozpoczął się proces okno, które jak pan redaktor wspomniał został osadzony na na Robben, ale później ze względów zdrowotnych do nasion różnych innych wiedziała 27 lat spędził we w odosobnieniu tylko się to jest ciekawe jest ten ten radykalizm Mandeli, bo nawet, jeżeli przyjmiemy że, że nie był może tak radykalny jak niektórzy chcieli no to rzeczywiście to ugrupowanie co zresztą spowodowało właśnie taką wysoką karę tak oni nie uciekali w swoich manifestach czy pomysłach od nawet zamachów terrorystycznych, które tak przynajmniej można by na pewno na pewno dzisiaj nazwać jeszcze tę ten moment, kiedy on jest właśnie aresztowany kiedy, kiedy sam mówi, że z białymi nie można rozmawiać białych należy zabić różnych jest o tyle właśnie ciekawe, że nie wiem czy można czy można przez przyjąć, że po prostu ten długi pobyt więzieniu i obserwacja świata chociażby również taki proces typowy dla młodego czeka, kiedy zaczyna się starzeć, a więc staje się nieco mniej radykalny czy czy czytam następuje taka przemiana czy on rzeczywiście dochodzi do wniosku, że terrorem taką walką to z tym białym oprawcą się nie wygra w jego biografii mogło to Freedom tak właśnie ujęte powiedział pan pan redaktor, że on będąc na Robben Silent miał najniższą kategorię więźnia kategorię de miał prawo do odwiedzin tylko raz na pół roku jego podstaw była ocenzurowana katolicy, którego przechodziły w ogóle nie mówił Michnik odczytać, bo cenzura zakreślał po prostu wszystko co było tam napisane i prowadził w tym więzieniu również walkę oprawa oprawa więźniów i Robert Pajdo ukształtowało tym sensie, że dialogiem rozmową z naczelnikiem więzienia ze strażnikami można uzyskać więcej niż radykalizację i później, kiedy był przenoszony do więzień w zasadzie na końcu na farmie winnej odosobnieniu utrzymywane no to skutkowało chęcią dialogu ministra sprawiedliwości, który organizował, który organizował negocjacje pomiędzy partią narodową Nelsonem Mandelą czy lepiej, bo to ministrem spraw minister spraw zagranicznych, które na, który też w tych negocjacjach uczestniczył i wydaje mi się, że mimo oddala uświadom nie chcę składać w usta, ale uświadomił sobie, że jedyną drogą do tego, żeby w RPA nie zakończyło nie skończyło się na wojną domową jest negocjacja białą białą mniejszością do tego do tego doszło też pana na krawędzi Nora, kiedy nasz rodak Janusz Waluś zastrzelił Haniego lidera komunistycznej partii Południowej Afryki 4 RPA stanął na progu wojny domowej i chyba w tym tkwi wielkość Mandeli mimo to często zapomina Marcel sierpa i miała doskonale wyszkolone siły specjalne posiadała wszystkie nasze biała mniejszość kontrolowała cały aparat przymusu łącznie z bombą atomową w RPA jest jedynym państwem świata, które poddało dobrowolnie swój potencjał nuklearny, a pod lider międzynarodowej agencji energii atomowej mieli wszystko po swojej stronie i ma, a parter lód umiera bardzo bardzo długo krwi białych i krwi czarnych, kiedy krwi Hani został zastrzelony przez Janusza Walusia to Nelson Mandela jeździł od, lecz tam szybciej tak od od czarnego osiedla do czarnego osiedla wystąpił w radiu wystąpił z przemową do społeczeństwa południowoafrykańskiego, żeby wstrzymać się z radykalizacją jego żona Winnie Mandela była też pozostawienie drugiej stronie barykady padło hasło Kacper dyplomacji, a pierwsze takie opancerzony pojazd, który tłumił zamieszki w tych ciałach z 3 dotychczas w tych czarnoskórych osiedla namawiamy mamy benzynę mamy kamienie na hasło łasce Roman Bullet później też używane niestety agitacji politycznej dzień prowadzone było hasłem w dziewięćdziesiątym trzecim roku, które było wypisywane na naukę na murach, a Mandela powstrzymał rozlew krwi w dziewięćdziesiątym trzecim roku była realna wojna realna szansa na wojnę domową i w tym jego wielkość tak miałem okazję być w dziewięćdziesiątym trzecim roku w RPA i dosyć dziwnie się czułem, kiedy odwiedziłem takiego znanego bardzo cenionego dziennikarza w tej chwili przypominam sobie tylko jego nazwisko kazał się klaster przez 2, a on był redaktorem naczelnym gazety są tam i pamiętam, że odwiedzają redakcję właśnie tej gazety są to to na ścianach tego tego newsroomu, jakbyśmy dzisiaj powiedzieli wisiało mnóstwo portretów Janusza Walusia z takimi znakami jak na tarczach strzelniczych i kwietnia, kiedy gospodarze właśnie pan klasę przedstawił mnie operatora zespołowi oto przyjechali z Polski no to się tak zrobiła wtedy trochę dziwnie, bo rzeczywiście Hani był był kochany co dużo mówić nagle mordowanie rzeczywiście tam podgrzało bardzo to atmosfera jak też będą wielokrotnie sierpa i dr a, pisząc niestety nie nie byłem tam kojarzone, kiedy mówiłem, że w tym z Polski papierem z Lechem Wałęsą tylko niestety Janusza jest bowiem jak janusze janusze janusze walą się tak kresem hali tę dramatyczną historię i tą dramatyczną i dramatyczną historię także tutaj mogę tylko potwierdza etapami cały czas jest cały czas i auta żywa bardzo duże ani w ogóle na marginesie ja i miał być kolejnym prezydentem, a RPA Mandela jest wtedy zapowiadał, że dojdzie zostanie wybrany przez zgromadzenie narodowe na prezydenta Republiki Południowej Afryki to będzie nie tylko przez 1 kadencję jego następcą będzie będzie właśnie pisanie także nie był podobno lider partii komunistycznej to miał być kolejny kolejny prezydent prezydent państwa miał pełnić funkcję wiceprezydenta RPA pod, a pod banderą warto do słowa powiedzieć przy okazji jeszcze odrobinę się cofnąć w naszej opowieści, żeby też trochę naświetlić ten czas od drugiej strony, bo to m.in. że dochodzi do tego morderstwa to też wiemy, że Waluś jest właściwie tylko wykonawcą pewnego pomysłu, za którym stoją określone właśnie grupy tych ludzi, którzy są przeciwni przemianom, które no co dużo mówić nie tylko są wymuszone przez sytuację wewnętrzną nie tylko przez naciski świata nie tylko przez coraz bardziej dokuczliwe sankcje gospodarcze duszące rozwój tego kraju no ale też również przez politykę spowodowaną tymi wszystkimi czynnikami szefa partii narodowej, czyli Frederika de Clarka on to jest taki ważny moment w tych dziejach 2lutego 1990 roku wygłasza takie słynne historyczne przemówienie, w którym mówił historia narzuciła przywódcą naszego kraju ogromną odpowiedzialność odejścia od drogi konfliktu konfrontacji, którą dotychczas kroczył tylko my przywódcy naszych lodów możemy tego dokonać no i w ten sposób odchodzą właśnie od polityki apartheidu podjęto decyzję legalizacji zdelegalizowanego afrykańskiego Kongresu Narodowego no oczywiście oczywiście uwolnienia Mandeli 9 dni potem przemówieniu z więzienia z więzienia wyszedł czy rzeczywiście to jest także, że de klerk nie miał wyjścia czy rzeczywiście też uznał, że tak ludzkiego punktu widzenia utrzymywanie nieludzkiego systemu po prostu nie ma sensu trudno jest to jak w oczy innym są realia polityczne czy retoryka, która jest używane Rey de klerk na pewno nie był politykiem liberalnym w ramach partii narodowej trenerek zwykle był członkiem bardzo konserwatywnej gminy wyznaniowej 1 de klerk były no wreszcie przed przewrót pałacowy, kiedy obalił, bo te, a wtedy to był taki czas, kiedy RPA była w stanie wojny przeciw komarom pierwszej wszystkie siły południowo afrykańskie dokonywały rajdów na Osakę na huk czy na czy Harry nie mówiąc o, usuwając czesne czy SO le le to Fryderyk Leclerc dochodził do władzy pod hasłem obrony apartheidu no ale chyba tak jak pan redaktor powiedział RPA w dziewięćdziesiątym roku praktycznie zbankrutowało i nie miało było wali się związek radziecki, a z drugiej strony wsparcie Stanów zjednoczonych i zbrojne i finansowe premie ta nie była wcale taka skłonna, żeby nakładać sankcje na Republikę Południowej Afryki mambo 3 000 000 osób z brytyjskimi paszportami mogła nakładać tak na swoich własnych na swoich własnych obywateli, ale ochrona szlaków komunikacyjnych wokół Przylądka dobrej nadziei na nie nie była już tak ważne ze strategicznego punktu widzenia rywalizacji pomiędzy blokiem kapitalistycznym, a blokiem sowieckim jak była 56 lat lat lat lat wcześniej i te partie starały się coraz bardziej, a coraz bardziej dotkliwe koncert presja międzynarodowa niedopuszczanie do udziału w imprezach sportowych to wszystko i chyba świadomość Leclerca system tak powiedziałem wcześniej no można utrzymywać, ale on będzie ogon przez dekadę być może 15 lat i w końcu i tak będzie musiał, a i tak będzie musiał upaść wyrażamy często zapominamy, kiedy mówimy o Mandeli pokojowej nagrodzie Nobla tylko, że pie pierwszym laureatem nagrody Sacharowa parlamentu europejskiego może również nerek zwykle to nagrodę, jaką nagrodę otrzymywał za to, że zgodził się, iż na ustępstwa tylko chyba po to jest ważne w tej naszej dyskusji to, że w czasie negocjacji kartą park partia narodowa zgodziła się oddać władzę natomiast równolegle toczyły się negocjacje biznesowe, a to znaczy przedstawiciele takiego mają energię kompleks przemysłu południowoafrykańskiego systemu bankowego negocjowali równolegle negocjacje toczyły się w nocy i zasadą, która została przy wpisano do porozumienia Roberta jest to, że prawo własności nie będzie kontestowane nie dojdzie do nacjonalizacji IPC afrykański Kongres Narodowy porzucił swoje rewolucyjne ideały i pozwoli białej mniejszości prowadzi działalność biznesową identycznych zasadach jak w okresie segregacji rasowej na państwa to ustępstwo, na które biała mniejszość posła dajemy wszystkim prawo głosu, ale utrzymujemy dotychczasowy stan posiadania Kontek, gdyby to dekret tej decyzji nie podjął no to przemoc na szeroką skalę uniemożliwiłaby właśnie prowadzenie tej działalności biznesowej to też nie przy okazji wyjaśnię tylko, że rozmowy Odessa to są właśnie te rozmowy, tyle że okrągłego tylko kwadratowego chyba stołach ale, ale można powiedzieć trochę na wzór właśnie naszych naszych rozmów jak prawo do przerwy panie redaktorze my nawet mieliśmy tam kilku doradców, którzy pomagali zorganizować w kodeksie Polaków i jeżeli chodzi o formalną stronę rozmów pomiędzy partią narodową, a one, a tymi siłami anty, a pan krajowymi na wzór tego okrągłego stołu one były inspirowane okrągłym stołem, a Paul Miller tymczasem zapominamy, że jest to nawet wziąć mały prezydent Kwaśniewski z ze swoimi radami tak to też taka była historia plaża depcze wam parę lat temu właśnie okresie o tych negocjacjach tak tak nie wspomniałem też tylko że, żeby wyjaśnić ten termin, którego pan panu żył, że tak się właśnie nazwały te te rozmowy no rzeczywiście to co pan zwrócił uwagę szalenie ważne, bo Lenik białej mniejszości związane z tymi nadchodzącymi zmianami był ogromny i myślę, że może trochę to jest oczywiście moja nie naukowa teoria może trochę wydarzenia, które miały miejsce na północ od tego kraju czyli zęba były trochę pomogły również czarnej większości zgodzić na to że, że biznes najkrócej rzecz ujmując oczywiście pozostanie w rękach tych, którzy się na tym znają no bo doświadczenia zabawy pokazywały, że Wypędzenie chociażby farmerów brytyjskich może się skończyć tym, że nieprawdopodobnie żyzny kraj zaczął mieć problemy z wyżywieniem swoich obywateli, więc tak sobie myślę, że może ten przykład Zimbabwe też pomóc w dogadaniu się zrozumieniu przez tą właśnie większość, że konfrontacja wyrzucenie stąd białych ludzi może doprowadzić do wielkiego chaosu i przemyskim, że ten bogaty bardzo kraj stoczy się prawda nie wiem czy można taką teorię wystarczy tylko, że jak ja myślę, że przykład tej obawia się reformy rolnej tzw. Patryk leży form, którą prowadził Robert Mugabe to są lata dwutysięczne i Robert Mugabe przegrał wybory i próbował odwrócić uwagę społeczną od faktu, że nie ma poparcia społecznego my w ogóle wydaje że, gdyby Robert Mugabe tak pan Mandela siedemdziesiątym dziewiątym roku podczas podczas negocjacji też wygląda Hamiltona przed nową administrację premier otacza organizowanych on zostaje premierem niebawem później prezes, gdyby po pierwszej kadencji oddał władzę tak jak Mandela to byłby w tym panteonie wielkich liderów afrykańskiej stawiany w 1 rzędzie willi NRA Nelsonem Mandelą, a czy czyta Koran, ale tego nie zrobił zradykalizował się próbował utrzymać uwagę za wszelką cenę i rozdanie farm na głównym produktem eksportowym Zimbabwe był był tytoń, a byłym bojownikom Zambia, którzy biegali to Robert Mugabe z AK 47 biegał po biegu pogłosu i później towarzyszom broni rozdał formę białych farmerów 1 rzeczą jest nawet wyprodukować tytoń jest dosyć ciężko nie mają wiedzy specjalistycznej na ten temat, ale później przyszły sankcje na Zimbabwe i nic nie mogło być sprzedawane na zewnątrz 1 punkt oparte były były Chiny ich też tutaj nie pomógł po reformie rolnej opadając Zimbabwe drakońskimi sankcjami zamrażając wszystkie linie kredytowe międzynarodowych instytucji finansowych, żeby to państwo podniosło, kiedy ekonomi opisał je najszybciej kurczącą się gospodarką historii gospodarczej świata żadne państwo statusu tak jak pan redaktor słusznie zauważono relatywnie na warunki Afryki subsaharyjskiej bogatego państwa NIK uczyło się tak szybko jak jak właśnie jak właśnie liczba dzisiaj parę lat temu miał okazję być nawet rzeczywiście sytuacja są kuriozalne, bo mamy w obiegu kilkanaście walk włącznie z chińskim Juanem pulą, bo cła jest brandem dolarem euro można płacić w 1 walucie dostać mogą płacić euro Zobacz napad resztę dostanie zastawiła na także one np. liczba wielkiej reformy rolnej jest takim straszakiem, który dzisiaj wisi nad RPA jeśli chodzi o przekształcenia własnościowe, że jeżeli rzeczywiście oddamy środki produkcji używanie takiej marksistowskiej leksyki osobom bez odpowiedniego przygotowania, a wówczas mamy skończyć tak jak chyba możemy oddać do załamania gospodarczego ja mam okazje bardzo długo rozmawiać będą tu rokiem będą rok ten autor ekonomicznej części idą czarter, czyli karty wolności afrykańskiego Kongresu narodowa też główny dokument afrykańskiego Kongresu Narodowego wyznaczających kierunki działań i tu rok no przez wiele godzin opowiadał nam jak wyglądały pierwsze dni po dziewięćdziesiątym czwartym roku on był w zarządzie okręgu 1 na 119 nowo utworzonych pro prawo prowincji i w jaki sposób zmuszony był afrykański Kongres Narodowy partia komunistyczna do tego, żeby absorbować technokratów urzędników średniego i wyższego szczebla biały poprzedni, aby praw do nowo powstałej administracji doprowadzenie do realizowanej gospodarki tak na koniec Republika Południowej Afryki po prostu potrzebuje odpowiednich umiejętności potrzebują po to, on natomiast no afrykański Kongres ja użyję cytatu natura kampania my mieliśmy ludzi, którzy ukończyli banku stan University w błąd zostanie wreszcie, kiedy słońce legalna czy nie ludzi, którzy pokończyli szkoły utworzone w banku Stanach, a posiadanie dyplomu takiej uczelni jest nic niewarte i administracja zastępca wspomniany wcześniej negocjacji Odessa docelowo lider partii partii komunistycznych wprowadził taką szansę Klaus klauzulę zachodzącego słońca przez pierwsze 5 lat nikt nie zostanie w nim prawie zwolniony, że ci, którzy osiągną określony procent w wyborach zostaną włączeni do rządu jedności narodowej jakiejś mierze będą argumentował za tym, że tak jak biała administracja uważała państwo za swoją własność i używała tego nikt go jako środka dla bogacenia się tak samo mentalność została przyjęta później przez czarnoskórych i Kolorado, którzy weszli do nowego do nowego rządu, że tutaj Mandela no on użył zwrotu dotarło eksperyment na żywym organizmie nigdy wcześniej obaliła Hajduk tak groźba wojny domowej była meta narrację, w której operowała partia narodowa pytali pan Kongres Narodowy i partia komunistyczna i no nikt tego wcześniej nikt tego wcześniej nie robił nie wiadomo dzisiaj to jest political fiction myślenie sieci faktyczne coby było gdyby, gdyby bardziej ostro 4 samochody obecne obecny prezydent negocjował w kontekście przekształceń własnościowych, żeby przekazywać środki produkcji czarną skórę po przekazaniu środków produkcji odbywało się na zasadzie dobrowolnego wyławiania i przekazywania części aktywów tych przecież rozpraw były pod kontrolą białym wybranym czarną skórę, a biznes na obecny prezydent w jednym z największych beneficjentów tego tego procesu bardzo trudno jest teraz kontestować to co zbudowało mit tej pokojowej transformacji znad lat lat lat dziewięćdziesiątych go sobie trzeba powiedzieć rzeczywiście na pewno była pokojowa na pewno zresztą rządzący Mandela dużo, że właśnie robił na rzecz budowy tego tęczowego narodu oczywiście to trochę było bardziej deklaratywny niż rzeczywiste no ale ale, ale się starał tata słynna historia zespołem z 5 boksów tu raptem wygrywa mistrzostwo świata w jakby w warunkach, kiedy Czarni nie nie znoszą tak oraz PiS, bo są symbolem Apart Hajduk, a Mandela wychodzili stroju na boisko i zachęca do kibicowania narodowej drużynie no gdzie się udaje stworzyć też chyba jest to jeden z elementów w skali świata państwo z 11 dobrze pamiętam językami oficjalnymi sen z hymnem, w którym chyba są 4 albo 6 języków jak się go tak w całości chciałby zaśpiewać to było na pewno trudne i na pewno nie wszystko się udało na pewno wspomniany przez pana, ale ma ciągle ma grupę zwolenników właśnie tych radykalnych, którzy będą mówić nie tak miało być ja staram się też być w tym kraju, bo się nie interesuje i rzeczywiście zmian nastąpiło bardzo dużo no ale jednakowoż jak zaczniemy jeździć dalej w wokół tych miejsc wokół Johannesburga czy Kępka jak w ogóle tu np. czy Mandela wylicza między pretorium, a Johannesburga no to takich wielkich różnic tam nie ma, mimo że upłynęło tyle lat od tych wszystkich procesów no to jest może dobry moment, żebyśmy do tego dziedzictwa Mandeli przeszli spojrzeli na to dzisiaj jak to wygląda dzisiaj, bo no trochę przeraziły te wydarzenia z 0708. lipca tych z z tego roku, że raptem ta historia no w końcu z niedawnym prezydentem w końcu można by powiedzieć jeden z bohaterów Kongresu Narodowego no bo on tam bombek i jako trzecia jako suma jeszcze w końcu lat osiemdziesiątych w Szwajcarii właśnie zaczynali negocjacje z ludźmi z wywiadu południowoafrykańskiego pierwsze spotkania tak się mówi tak właśnie miał miały miejsce i ita bombek i ZUS, aby byli prezydentami teraz ten Zuma, który raczej się no rzeczywiście trochę skompromitował w czasie swoich rządów dość wystawnym życiem i korupcją przez to, że obraził sąd nie, stawiając się posiedzenia został skazany wybuchają tak krwawy zamieszki czy czyta pana zdaniem oznacza, że w sumie ten cały ład południowoafrykański to to takie ułożenie się, które nastąpiło właśnie w tych latach dziewięćdziesiątych w pierwszej połowie, że ono jednak nie jest trwałe czy rzesze zaczynają sprawdzać przepowiednie, że jak umrze Mandela on nie żyje wiele lat ale, ale właśnie ci ludzie, którzy przeprowadzali ten kraj przez transformację to jednak znowu może zacząć sypać czy to jest bardzo odpowiedź na to ma na to zagadnienie wydaje się bardzo bardzo wielu aspektom Jan postawił taką tezę, że jako dyrektor słusznie zauważył w kontekście takiego performatywne pojednania tych grup etnicznych, które żyją w Republice Południowej Afryki zostało zrobione bardzo dużo, ale powiedzmy to skłonić do komisji prawdy i pojednania remont atutu, gdzie wystarczyło wyznać te winy, które się popełniło w okresie apartheidu i było danej osobie trzeba to, chyba że łamała ówcześnie obowiązujące prawo w Republice Południowej Afryki kilku urzędników służby bezpieczeństwa zostało zostało skazanych na na więzienie w ten sport jako taki bolid tożsamości narodowej jako hymn nowa flaga to wszystko jest bardzo bardzo ważne jeśli chodzi o NIK Mandeli i pokojowej transformacji, ale jednak w perspektywie przekształceń własności nie zostało zrobione jedyną efektywną polityką, która była realizowana od Mandeli przez takiego zoom i teraz kontynuowana w ramach owej, która ma zniwelować nierówności społeczne, a RPA jest najbardziej nierównym państw świata jak pan się staram być w 2006 roku co rok 2 lata jak i kilka projektów badawczych tam, a tam zrobiłem te nierówności są oblicza oszacowane przez bank światowy na współczynnik Giniego, który liczymy nierówność wynosi 068 jeśli chodzi o nierówności dochodowe natomiast, jeżeli chodzi o nierówności majątkowe to jest 0,10,9 i rejestrację w niego wynosi 1 to znaczy, że 1 członek danej społeczności posiada całe dobro, a natomiast reszta nie ma nic po prostu obraźliwe dla Afryki to jest 0,9 chodzi o majątek blisko 0,7 jeśli chodzi o dochody uzyskiwane przez obywateli tego państwa nie było państwa historii udokumentowanej nierówności, które by było tak nierówno jak Republika Południowej Afryki i to co robią wszystkie administracje to g społeczna i redystrybucja ponad 3% produktu krajowego brutto w postaci różnego rodzaju transferów transferów coś na wzór naszego 500 plus tylko wypłacanego w gotówce w urzędach pocztowych ponad 18 000 000 ludzi 30% południowoafrykańskiego społeczeństwa jest w pełni zależna od transferów pieniężnych przekazywanych przez przekazywanych przez państwo i teraz i no mamy te protesty, o których pan redaktor mówi ja też chciałbym bardzo mocno natężone wybuchy tylko skład tego i uchwalona w mateczniku politycznym Jacoba Zumy o, gdzie 80% ludności stanowią wznosi serii zamachów robi wszystko, żeby nie łączyć tego czynnika etnicznego do debaty politycznej, ale faktem jest chwalona pal zyskiwało bardzo dużo w czasie prezydentury Jacoba Zumy RPA doświadczyło jednego z najtwardszych lockdownu w czasie pandemii nie było możliwości samozatrudnienia RPA ma najwyższe udokumentowane bezrobocie wśród ludzi młodych do dwudziestego do 2006. roku życia z drugiej strony to społeczeństwo jest jakiejś mierze zakładnikiem powiedzmy po 42% bezrobocie prawo to społeczeństwo jest no zakładnikiem afrykańskiego Kongresu Narodowego, który straszy, że jeżeli do władzy wojewodzie demokraty walają to on pierwszą decyzją wskazuje właśnie granty społeczne czy ekonomiczny kompakt spod przywództwa, ale są w stanie dojść do władzy do tego nie ma chyba populistyczna partia trudno sobie wyobrazić Arpa pod pod rządami ile mamy same Ekonomik jedno parter i rozmawiając z przedstawicielami tej partii nie widziałem wiary przejęcie przez nich władzy w Republice Południowej Afryki, ale 30% społeczeństwa jest zakładnikiem grantów wypłacanych przez przez państwo i teraz no właśnie takim takim liderem tego efekty tych protestów społecznych jest uwięzienie prezydenta, ale z tą głęboką przyczyną jest strukturalna nie możliwość polepszenia swojego statusu życiowego przez zdecydowaną większość społeczeństwa liberta, o czym pan redaktor bardzo dobrze wie są 2 strumienie świadczeń moim moja Afryka mera przyjaciele opowiadają, że w zasadzie ich życie opiera się na tym, żeby unikać świadczeń, które mają dostarczać państwo jeśli chodzi o lekarza jeśli chodzi o edukację dla swoich dzieci wszystkie świadczenia publiczne są na tak niskim poziomie, że oni spędzają czas na tym, żeby szukać prywatnych szkół dla swoich dzieci czy prywatnej opieki medycznej i unikać unikać państwa świadczenia są oczywiście na relatywnie niskim poziomie, ale trzeba też jasno powiedzieć, że w administracji takiego Mandeli zrobił duże jeśli chodzi o elektryfikację czarnych przedmieść doprowadzenie tam ujęć wodnych chyba redystrybucję dochodu Narodowego, ale no i przekazały nowożytną marksistowski leksyki tychże tych środków produkcji przekazały wystarczająco dużo kapitału, żeby większość społeczeństwa mogła się bogaci te ten kapitał, który przekazał też bardzo dużo to jest druga najwyższa pozycja budżetowa w budżecie Arpa to jest ponad 3,5% produktu krajowego brutto nie budżetu tylko PKB jest przekazywane w postaci tych transferów społecznych one są używane na konsumpcję na konsumpcję bezpośrednio covid lockdown nie ma brak możliwości samozatrudnienia wzrost dam dalszy wzrost bezrobocia i uwięzienie prezydenta Zumy sprawiły, że 29 prowincji to bardzo jasno paliwo oglądając polskie media odnosiłem wrażenie, że cała RPA stanęło ogniu, ale tylko 2 prowincje zostały tymi protestami objęte i no dzisiaj prezydent mówi, że te protesty były motywowane politycznie ja jestem w stanie w to uwierzyć, że to jest też zachodnia o afrykańskiego państwa czy i bo poza mentalnością, która wspomniała wcześniej biały administracji, które miała przyzwolenie na zagadnienie zasobów państwowych ten nowy reżim polityczny o dzieci tu też lojalność wobec partii lojalny wobec agencji członków KRS, która była większa niż lojalność wobec państwa południowoafrykańskiego i dziewięćdziesiątym dziewiątym roku miałam miał miejsce pierwsza afera, którą rzeką Zuma oskarżony to znaczy przez bronienie południowoafrykańskiej armii wielomiliardowe kontrakty z niemieckimi francuskimi firmami, gdzie rzeka rozumiał dopuścić się korupcji i tam bębenki będą mogły zostać funkcję prezydenta nie przeprowadził śledztwo wyjaśni tej tej wielkiej afery co jest przez członków pensji dzisiaj interpretowane jako przyzwolenie na korupcję polityczną Adecco złamano budową po prostu system patronatu i zagarnia środków państwowych przez tych, którzy i re dystrybuowania ich nowe wg swojego widzimisię no statkach komisji ta komisja, która bada korupcję pod rządami dedykowaną oceniła, że ukradziono zostało 35 000 000 000USD 10% produktu krajowego brutto po prostu obraził ktoś kradnie ze środków państwowych 10% polskiego PKB, a środki te były redystrybuowane m.in. kwas nadal czy w tej prowincji będącej matecznikiem politycznym Koba dziękował i poza Zuma jest skazany wysłało sygnał do bardzo bardzo wielu ludzi, którzy w tym systemie uczestniczyli i no przynajmniej taka jest moja interpretacja jest po te zamieszki wymknęły się chyba spod kontroli nikt nie chciał blisko 300 ofiar tych zamierzeń takich strat materialnych, ale ta frakcja dzień Koba sumy, która funkcjonuje przecież afrykańskim kongresie narodową tyka Kongres Narodowy taką organizację prasową, gdzie bardzo wiele atrakcji współzawodniczyć z ze sobą chciała wysłać sygnał administracji Państwowej, że jeżeli będą dalej stawiać przed sądem członków administracji prezydencji oni są wstanie podpalić państwo, a i ten sygnał wydaje mi się został, a został, bo to wysłane niestety mamy już bardzo mało czasu, bo Góra może 2 minuty, ale jeszcze tak króciutko pan powiedział, ale czy to jest właśnie taki zwiastun, że tam się jednak coś może ruszyć, bo jeszcze w dziewięćdziesiątym drugim roku trzecim nawet na początku zdarzały się trochę podsycane przez wtedy jeszcze białe władze właśnie konflikty na tle plemiennym mówiąc w skrócie tak da Katla Hong tak takie słynne miejsce pod Hamburgiem miejscem krwawych zajść między Koza zulu gulę ami, ale dzięki tak, ale czy teraz właśnie, bo to już nie jest kwestia biali Czarni tylko czy to jest tak tak taki pomysł może się okazać, że jednak również między czarną społecznością no zaczną dochodzić do konfliktu właśnie na tych jeszcze wcześniejszych plemiennym plemiennych różnica czy prezent w ramach owej wydaje mi się, że większość polityków, z którymi dane mi było rozmawiać jak ognia unikają tego pytania, którego pan redaktor teraz teraz nowa konflikt pomiędzy Koza konflikt pomiędzy zulu współpraca woda butelek i partii taka afrykańską partią narodową to to to jest przeszłość Zuma jako Zulus i szef wywiadu afrykańskiego Kongresu Narodowego no był też bardzo ważny dla dla partii właśnie ze względu na swoją przynależność etniczną i właśnie ze względu na to, żeby żona pan głosował na głosował na najlepiej, ale ten konflikt między Koza Mandela glukoza Beck był kot tak było pewne, że kolejnym prezydentem, a musi być musi być musi być bonus on w administracji z on obawy i spraw funkcjonował ostatnią rzeczą jak pierwsza potrzebuje jest w tej chwili konflikt konflikt etniczny, ale ja mam tak patrząc historycznie bardzo silną wiarę w to państwo przetrwali po zabójstwie Chrisa Haniego przetrwali po tym, jak biali ekstremiści AbbVie zjechali wozami opancerzonymi podczas negocjacji Hampton park wydaje się, że będą w stanie przeprowadzić to państwo przez przepisy, które teraz dokonał też mam taką wielką nadzieję, bo to naprawdę piękny kraj bardzo dziękuję pan prof. Andrzej Polus zakład studiów regionalnych i rozwojowych Uniwersytetu wrocławskiego był naszym gościom dziękuję za rozmowę dziękuję bardzo, podziękowania dla Tomasza Krzemińskiego, który audycje wydawał Maciej Zakrocki życzę państwu dobranoc Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA