REKLAMA

Psychologiczne źródła niechęci do szczepień przeciw COVID-19

Życie w COVIDzie
Data emisji:
2021-08-08 13:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:27 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
życie w covidzie w niedzielnym magazynie Radia TOK FM jak co tydzień po godzinie trzynastej kłaniamy się państwu i też zapraszamy gości, którzy w sposób bardzo kompetentną wyjaśniają sprawy związane z pandemią koronawirusa, która trwa od kilkunastu kilkudziesięciu właściwie miesięcy dziś jest z nami w pierwszej części naszego cyklu pani prof. dr hab. Małgorzata Kosowska dzień dobry kłaniam się ci dobry jest pani psycholożką kierowniczką zakładu psychologii Rozwiń » społecznej Center for socjalne kognicji wystawić w Instytucie psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego będziemy rozmawiać prosiłbym panią byśmy o tym porozmawiali co siedzi w głowach tych i nie na znaczącego pejoratywnie od razu co się w głowach czasami dobre pomysły także siedzą tych którzy, którzy nie chcą szczepić od tej psychologicznej ze strony spróbujmy podejść do dotychczas a szczepionką sceptyków tak to się mówi nie wiem nie wiem czy dobrego słowa użyłem no tak sceptyków tak no właśnie klubu próbowała pani zgłębić czy też metodą badawczą czy też w oparciu o własne doświadczenia, a to, dlaczego Polacy nie chcą przejść na szczepienia no to pierwsza trzeba zauważyć, że problem, a takiej niechęci do szczepień czy sceptycyzm wobec szczepień nie jest typowo polskim problemem, a i to nie jest wynalazek teatr teraz czasu problematyka szczepień zawsze budziła pewien opór społeczny i dyskusja na temat tego, dlaczego ludzie mają pewne wątpliwości związane ze szczepieniami to jest historia to jest po prostu długa historia i dobrze byłoby myśląc o tym, że stara się zrozumieć co się dzieje dzisiaj, a tym to co zresztą perspektywa także, a ujmować, bo wtedy lepiej będziemy w stanie zrozumieć mam różne lęki, które no właśnie w głowach, a nas wszystkich pełnia siedzą jak wszystkie problemy społeczne, których doświadczamy podstawy takich problemów w powody takich problemów są zawsze bardzo złożona dlatego dobrze jest znowu zrozumieć, że mamy do czynienia z pewnym bardzo złożonym dynamicznym właściwie konglomeratem różnych powodów motywów one są zmienne w czasie one także są wrażliwe na AAA pewną dynamikę społeczną, czyli np. reakcje, a czy społeczne reakcje władz czy wprowadzanie pewnych polityk, które mają doprowadzić do zwiększenia do zwiększenia liczby szczepień, a ja nie wiem ile szczegółowo pan pan chciałby, aby do problematyki podejść, bo można powiedzieć i to wynika właściwie wszystkich sondaży, które przecież od dawna, ale także w kontekście covidu są systematycznie właściwie na sensie prowadzona wynika, że po pierwsze, ogromna liczba osób po prostu boi się szczepieniu, a ze względu na brak wiedzy, bo niewystarczającą wiedzę albo nieprzekonywująco wiedza i to sięgniemy do sondaży także polskich to widać wyraźnie, że to jest największe grono sceptyków, a to co warto zauważyć to, że bardzo trudno jest z 1 strony można chodzić no dobrze, jeżeli ktoś nie wie to wystarczy wiedzę, kiedy udostępnić wiedzę przekazać i być może będzie wystarczająca zwykle tak nie jest, dlatego że na wiedzę szczególnie wiedzy naukowej skompletowano i wiedzy, która jest no obarczona różnymi przesądami, a i poglądami nie naukowe bardzo trudno jest zaufać taką taką sytuacją mamy do czynienia tutaj jest z 1 strony wiemy, że ludzie niewiedzą część obaw wynika no właśnie z braku wiedzy z drugiej strony nie jest łatwo wiarygodną przekonywującą wiedzę na temat szczepień dostarczyć, a czy ten lęk jak w pozwala sobie wejście na powody do jaśnie pewną sprawę, która mnie nurtuje ten lęk jest powodowany sumą naszych doświadczeń ten lęk troszeczkę postępuje społecznie poprzez pączkowanie, czyli okresie np. nie swoim ja mam przyjąłem obie dawki szczepionki, ale im częściej słyszy od sceptyków, że nie warto, że wiąże się z tym jakieś ryzyko to to mam wątpliwości czy dobrze zrobiłem chociaż, chociaż nie ma, ale podaje jako hipotetyczny przykład, bo inaczej jestem tuż przed szczepieniem jestem na niezdecydowane, ale ten chaos szum informacyjny, który dobiega do mnie także ze strony tych, którzy szczepić szczepić się nieco powoduje, że we mnie narastają wątpliwości aż wreszcie ta Szala przechyli się na tę stronę, żeby po prostu nie iść zaniechać tego tego czynu no tak, jeżeli mówimy o informacji to, a trzeba pamiętać, że no szczególnie, a żyjemy w czasach, kiedy ta pomoc jest wszędzie różnej jakości różnego pochodzenia z różnych źródeł, ale zawsze była kwestia informację przypomnimy sobie dyskusję na temat szczepień właściwie takie silne antyszczepionkowe na wystąpienia, a w kontekście tych fałszywych publikowanych wyników badań wiążących szczepionki z autyzmem np. bardzo silnego zaangażowania jednak dziennikarskiego, które tę całą historię nagłośniło i opowiedziało się jako po stronie zatroskanych zatroskanych rodziców no to musi mieć świadomość, że ta informacja, a jest no nasz mamy do czynienia po prostu z wielkim chaosem teraz niezwykle ważne jest to od kogo te informacje słyszymy i czy ufamy źródłu, a dlatego i bardzo systematycznej spójne, a niezmienny przekaz od chodząc od polityków i od ekspertów i od różnych liderów społecznych czy to mamy no zawsze w złożonym społeczeństwie mamy liderów, którzy wyznaczają niejako pewne trendy czy zachowania czy czy myślenia można sobie identyfikować takie takie osoby, które taką rolę wiodącą pełnią, a i dzięki autorytetowi, które mają danych społecznościach, a tę ranę właściwą rzetelną informację rzecz jest w końcu szkoła jest edukacja jest rozprzestrzenianie informacji poprzez no i sieci wzajemnych kontaktu no w końcu mamy cały internet są po prostu z mnóstwem fałszywych informacji, które musimy być światową, a więc cały kontekst, który nazywa się w trakcie pandemii Mono ścisła nazwa Info de MII jest tutaj bardzo ważne, a nie ma co dziwić, że niektórzy z nas w tym całym bałaganie informacyjnym są zagubieni, szczególnie że błędy komunikacyjna, a po stronie tych, którzy powinni kształtować opinię publiczną i mieć szczególny wpływ na przekonywanie, że szczepienia są te są na razie spotyka najlepszego sytuacji konnymi przy pojawiały pani profesor to tutaj 1 rzecz, bo wspomniała pani właściwie Bożenie wprost, ale mówi pani troszkę o winie także mediów, ale tych, którzy te wątpliwości szerzą, że jednak oni wpływają to w odpowiedzi na moje pytanie na opinię innych w sprawie tak istotnej dla zdrowia całego społeczeństwa z drugiej strony no dziś żyjemy w takim rozerwał New na ile dochować tej zasady dla pluralizmu wypowiedzi obojętnie na jaki temat ana ile nie dopuszczać do głosu tych, którzy mają inne inne zdania on nie jest sprzeczne z prawem np. tak oczywiście to do ja nawet nie powiedziałem, że mamy do czynienia z pewnym przetargiem, ale mamy do czynienia z odpowiedzialnością i odpowiedzialnością związaną z szerzeniem informacji, które pochodzą z wiarygodnych źródeł są najlepiej, a dostęp dostępny danych najlepiej sprawdzonymi i uznanymi rezultatami, a też z odpowiedzialnością związaną z pewnym przygotowaniem na realne dyskusje z tymi, którzy Ano tyle mają bardzo wyraźne stanowisko w sprawie ale, którzy mają wątpliwości i chcieliby te wątpliwości rozwiać wydaje się, że takiej dyskusji jednak nie przerzucania się argumentami 12 stronę, a trzeba też, że jeżeli sformułowane mamy już argumenty to bardzo rzadko jesteśmy gotowi łatwo z nich zrezygnować łatwo swoją opinię zmienić, a argumenty opinii powinny udzielać się w pewnym dialogu i tego dialogu wydaje się zabrakło to nie jest krytyka tylko tego jak ta dyskusja w Polsce przebiega to wydaje się, że obecnie na świecie po prostu badaczy decydenci mają refleksje taką, która no wskazuje, że tego dialogu i uczestnictwa wyciągania złóg obywatela w dialog zabrakło nie dyskredytowania część opinii nie wskazywania, że ktoś ma opinię, które są niewłaściwe albo wręcz głupie, a nie stygmatyzowanie taki klub, ale wciągania dialogi dyskusji w chwili gotowa, a ja chcę powiedzieć, że m.in. zwracać uwagę, że na całym świecie to co zawiodło, a w niektórych krajach szczególnie wynajęcie szczególnie dotyczy także Polski to przekonywanie do szczepień ze strony lekarzy lekarzy tych lekarzy, z którymi np. zatroskani rodzice mają największe kontakt mówi się w tej chwili są dopracowywane całe zestawy szkoleniowe treningowe, które mają pomóc owym lekarzu prowadzić dyskusję z rodzicami, którzy są sceptyczni mają wątpliwości czy mają wątpliwości uzasadnione chcieliby się dowiedzieć chcieliby uzyskać więcej na ile najbardziej doświadczonego czy osoby związane z większą ekspertyzą ani sieci, które często są skazań za chwilkę wracamy do naszej rozmowy pani prof. dr hab. Małgorzata Kosowska jest naszym gościem psycholożka pozwolicie państwo, że zaproszę teraz wspólnie zrobimy na informacje Radia TOK FM za kilka jesteśmy panie się państwo po informacjach Radia TOK FM prof. dr hab. Małgorzata Kossowska psycholożka kierowniczka zakładu psychologii społecznej i Center for sosie ogniki w Stali w Instytucie psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego pani profesor słyszymy się tak słyszy się wracamy do do dyskusji o tym, skąd bierze się ten sceptycyzm mam nadzieję, że dobrego właściwego słowa użyłem społeczne w związku ze szczepieniami przeciwko covid-19 zastanawialiśmy się z jakich powodów biorą się do odmowy doszliśmy do wniosku, że to o tyle jest to dezinformacja co co przekazywanie wątpliwości ZUS do ust jak jest rola mediów także, ale autorytetów społecznych czy pani zdaniem ta kampania, którą mieliśmy do czynienia wciąż mamy przeprowadzona została właściwy sposób kogo należałoby zaangażować by wiarygodnie Polaków do do tego szczepienia przekonać, bo przecież nie politycy, którzy nie cieszą się najwyższym zaufaniem nie wiem czy to jest to zjawisko charakterystyczne tylko dla Polski ale, ale my przyznam, że mamy tutaj wyjątkowe wątpliwości co do co co do tego co politycy mówią czy Niewiem zdanie ludzie celebryci aktorzy kogo mamy słuchać w tej kwestii ja myślę że, a przede wszystkim trzeba zobaczyć, że jeżeli społeczeństwo jest bardzo podzielone tak jak nasza i bardzo wyraźnie, a na stosunku do 8 różnych kwestiach społecznych ekonomicznych, a poglądu na rok świat na życie jest podzielona te podziały przez długie lata były przecież podsycana no to wyraźnie widać, że mam, a trzeba docierać pan do różnych grup w sposób o wyspecyfikowanych, czyli po prostu trzeba mieć wiedzę na temat tego, jakiego rodzaju argumenty, jakiego rodzaju być może, zanim argument, jakiego rodzaju motywację czy lęki są charakterystyczne dla poszczególnych grup, a taka mała, a k, która w, którą dość łatwo zrobić badacze społeczni mają sporą wiedzę na temat tego jak to nasze społeczeństwo jest podzielone, a po kawałku vana, a jeżeli mamy taką mamy dość łatwo rozpoznać, kto jest autorytetem, a dla danej grupy i w związku z tym, jakimi kanałami, a informacje na temat szczepień, ale nie tylko wszystkich innych ważnych informacji powinny być rozprzestrzenia na i tutaj nie można się limitować można uznać, że tylko argo autorytety medyczne autorytety naukowe mają najwięcej do powiedzenia czasami wręcz przeciwnie na czasami osoby, które wywodzą się z danej społeczności są bezpośrednio zaangażowanymi członkami mają tutaj największa, a największe wpływy jest szereg bardzo dobrych przykładów takich działań oddolnych, które właśnie są organizowane przez albo grupy studenckiej albo grupy uczniów, a w każdej takiej grupy rówieśnicze, które niezależnie obco no właśnie tego, kto a, kto tym kieruje, kto organizuje, kto ma na to taki formalny wpływ dość dobrze sobie z tą informacją radzą mają, a na spore spora spore osiągnięcia pani profesor zapytam jeszcze tę loterię szczepionkową, bo nowym mówią swoje perspektywie być może nasi słuchacze też taką mają, a nie albo nie jeśli mamy do czynienia z czymś naprawdę istotnym co w perspektywie najbliższych miesięcy może stanowić naszym zdrowiu Narodowym tak się tak tak się wyrażę bądź też w kryzysie zdrowia instytucji związanych ze zdrowiem właśnie, ale też kryzysem gospodarczym, bo taki za sobą pandemia pociąga no to rozumiemy powagę sprawy, ale jeśli próbuje się zachęcić poprzez poprzez loterie narodową loterię szczepień Polaków do tego by się zaszczepili to co ja nabieram wątpliwości i też jeśli mam w sobie odrobinę jakiś właśnie tych wątpliwości to to ta loteria budzi we mnie jeszcze większy, że cham musi być jakiś haczyk skoro coś dają za to, że jak poszedł zaszczepić jest to sprawa fundamentalna tak ważna to rzeczywiście w tym szczepień szczepionkami musi być coś nie tak no na całym świecie bardzo wyraźnie widać, że i to przed pandemią także takie praktyki były w różnych krajach stosowane pokazywał się, że Głódź takie drobne zachęty finansowe potrafiły bardzo skutecznie zwiększyć zainteresowanie szczyci się szczepieniami, a więc to niejako jest udowodniony empirycznie uwaga ten resort dodatkowo zupełnie wątek zachęca się do kogoś dając mu jakiś FANT przekładam to na inne dziedziny, kiedy towar nie idzie, kiedy towar nie schodzi, kiedy towar jest niepełnowartościowy tak, ale mamy teraz taką sytuację, kiedy widać wyraźnie, że zachęty te, które wydawały się winnej łatwiej docierać do to do ludzi no nie docierają w związku z tym podejmowanie różnych dodatkowych działań, a jeżeli mają być mają zwiększyć chęć do szczepień, a to są traktowane jako równie ważne, że po prostu wyraźnie widać i to i to chcę być znowu to nie jest kwestia Polska to nie jest kwestia tylko i wyłącznie tej pandemii kwestia szczepień zawsze była problematyczna zawsze rodziła wątpliwości związku z tym te strategie wykorzystywane w różnych sytuacjach Anna, a były bardzo różne od przekonywania edukacji po, a zachęty finansowe ja pamiętam oburzenie w trakcie pandemii Embolo w Afryce, kiedy wszyscy śmiali cały świat zachodni grzmiał, że jak to nie dość, że do Afryki, a tutaj myśl naukową i finanse cały świat Zachodu przekazuje, a Afrykańczycy nie chcą się szczepić na dodatek jeszcze wymagają zachęt finansowych co do tego, a wtedy wszyscy etycy, którzy tą sprawą zajmowali mówili nie szkodzi wasze oburzenie jest nieistotne, jeżeli mamy ten cel, którym jest zaszczepienie jak największej liczby ludzi o ocalenie mnóstwa żyć osiągnąć moim zdaniem w tej chwili mamy także taką, a taką sytuację i znowu niźli tylko, że spojrzymy na skutki to no w stanach tak by w różnorodności tych zachęt właśnie finansowych jest bardzo duża i wyraźnie widać widać wyraźnie, że no ona działa, więc ja tutaj tak nie unosiła się jakoś się moralnością wyższością po prostu wszystko co w tej chwili jest w stanie przekonać ludzi do szczepień, a należy moim zdaniem traktować jako jako dobra trzeba jakąś prognozę swoją jak jak potoczą się szczepienia czy kiedy nie chcemy tego oczywiście dziś wybije kolejna fala zakażeń Polacy pamiętają się uznają wówczas, że zagrożenie jest z reguły to uczy nas doświadczenie roku ubiegłego lato wakacje takie wolne okres dziś tępi naszą wrażliwość na koronawirusa, zwłaszcza ze statystyki, które dostajemy codziennie no odnotowują ślad liczbę nie wiem kilkunastu przypadków dziennie kilkudziesięciu to rzadka, ale w momencie, kiedy znów poczujemy zagrożenie to ruszymy do punktów no i pewnie część osób ruszy, dlatego że warto zobaczyć, że ci, którzy nie szczepią dzisiaj to są, a nie tylko ci, którzy mają bardzo wyraźne stanowisko, a na sceptyczne i prawdopodobnie niezależnie co się będzie działo, jeżeli zostaną do tego przymuszeni to tego nie będą robić to jest to grupa no takich osób, która nie wie waha się obrażeni ważne, że może pandemia się skończyła i ta grupa, a pewnie w obliczu ryzyka zwiększonych zakażeń ryzyka, a no i siebie własnych rodziców być może także zamkniętych szkół i być może będzie chciała zaszczepić, ale no znowu tu dlatego teraz ta kampania dlatego teraz o tym dyskutujemy jest tak ważna no bo wiemy, że szczepienia wymagają czasu i Anne tego czasu wtedy, kiedy już będziemy konsultowali z kolejną falą to po prostu nie będzie już będzie za późno dlatego dyskusja z kolei o tym, a kogo należy szczepić w jaki sposób zorganizować edukację powinna, a w tej chwili mieć swój finał, żeby wiadomo było jak to wszystko organizować, a w czasie, kiedy spodziewamy się zachorowań no, więc to ten czas jest ważną ważnym elementem wydają się też w dyskusjach o tym czasie nie nie rozmawia mówimy i tak samo, a władze z nami dyskutują podają liczby, bo Ano to teraz biorąc pod uwagę takiej dużej liczby nic strasznego nie dzieje, a wiadomo, że nasza zdolność myślenia przewidywania są generalnie dość dość ograniczone nie uznają tego kontekstu czasowego, a no po prostu nie jesteśmy nawet mentalnie przygotowani na to co nas może spotkać postawy pewnie panią w trudnej sytuacji, ale zakładam, że też hipotetycznie rzecz jednak nie pani przekonana do tego jeszcze zaszczepić jak autorytet panią zachęcił Person, gdy pani skazały kogoś kto, kto pchnął panią do tego, żeby do punktu szczepień i brzmienie trzeba było popychać zaszczepią się w pierwszym możliwym momencie jako pracownik Uniwersytetu piankę ten niezwykły przywilej, którego ja żadni pracownicy naukowi, a nie mieli na całym świecie, a wierni nam nie trzeba było przekonywać, a zresztą akurat kwestiami szczepień i analizę cały tych kwestii pandemicznych, a to było coś co od samego początku mnie niezwykle naukowo interesowało, więc to sporo na ten temat wiem także autorytety naukowe były i wiedzą naukową o tym co do punktu szczepień minie, a popchnęło, ale zakładam, że jednak tego pani zrobiła i wciąż pani Wacha to pytanie próbuje gdzieś się uchwycić, kto mógłby to być ktoś, kto to spełniłby te emisje te role jak najlepiej, ale NATO wydaje się, że powiedziałam czy nie nie ma 1 osoby, że trudno mówić, kto był gdyby, gdyby nie ten, kto nie do tego zachęcił czy nie ten tata ten rodzaj wiedzy, więc trudno ją przez własne doświadczenie na to pytanie odpowiedzieć ale, a no dla każdego jest ktoś, kto jest wiarygodnym albo osobą albo grudką, a i no czy to będzie ksiądz czy to będzie gospodyni wiejska czy to będzie strażak to będzie córka wnuczek nauczycielka doktor pierwszego kontaktu, a czy jakiś celebryta trudno w tej chwili mam tylko negatywne przykłady, że człowiek owych celebrytów Bibby każdy jest dobry naprawdę wyraźnie widać, że te autorytety, które obiektywnie mogą sprawiać wrażenie albo niewystarczające albo niewiarygodny albo nierzetelnych subiektywnie mogą taką funkcję ważną pełnić to co jest ważne to, że i to znowu badania na całym świecie pokazują, że jeżeli chcemy wykorzystać takie osoby mające wpływ na daną społeczność to one muszą być dobrze do tego przygotowane to rzadko dzieje się to po prostu spontanicznie rzadko, a 1 czy druga wpływowa osoba ma taki pomysł, żeby na swoją społeczność, a wpłynąć, a więc im więcej wsparcia i więcej dyskusji więcej, a także merytorycznego oraz merytorycznych informacji tym lepiej takie podręczniki są przygotowywane no nie tylko dla lekarzy, bo to no najwięcej oczywiście tego typu jest podręczników, ale jak rozmawiać z osobami, jakie przekonywać jak dyskutować z argumentami, a czy konsumentami, które mogą być tego typu materiałów jest w tej chwili spór dziękuję pani bardzo za rozmowę pani prof. dr hab. Małgorzata Kossowska była z nami kłaniam się życie dobrej niedzieli albo przepraszam jeszcze 1 sprawa pani mogła zaapelować do Polaków, którzy nie zaszczepili to tak w 2 zdaniach co pani powiedziała ja bym powiedziała, że jeżeli chcemy, choć trochę pożyć życiem, które znaliśmy sprzed pandemii to nie mamy wyjścia szczepienie jest w tej chwili tym co taką szansę nam daje dziękuję kłaniał się państwo zapraszamy na informację Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŻYCIE W COVIDZIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA