REKLAMA

Fascynująca opowieść o nierzadko tragicznej historii Bośni i Hercegowiny

Poczytalni
Data emisji:
2021-08-14 17:40
Audycja:
Czas trwania:
14:51 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wracamy to jest trzecia część poczytalny i już teraz nie Michał Okoński światło bramki opowieść o piłkarzach trenerach klubach i pięknej grze tylko nasza kolejna pozycja nasza tym razem w składzie Filipka kurz dzień dobry jeszcze raz Adam Ozga i Przemysław Pozowski pożegnaliśmy Paulina Nawrocka teraz książka Andrzeja Krawczyka, czyja jest właśnie krótka historia kraju 3 narodów wydawnictwo znak horyzont i właśnie może tylko 2 słowa powiem o autorze, bo to jest Rozwiń » historyk dyplomata, który spędził właśnie ponad 5 lat jako ambasador RP, a ja też dostał takiego maila, że jest taka książka do przeczytania od razu postanowiłem wam zaproponować tak myślałem sobie, że Adam Ozga to kto wejdzie no rzeczywiście słyszałem, że wszedł chętnie tak 7 chętnie, bo gdzieś siedzi we mnie fascynacja Bałkanami i Bośnią Hercegowiną trochę się zastanawiałem jak pogodzić to, że przed chwilą rozmawialiśmy o piłce nożnej, a za chwilę będziemy rozmawiać o bardzo trudnej bośniacki historii i przypomniałem sobie, że przecież niedawno Poczytalnych rozmawialiśmy o książce Anity Werner Michała Kołodziejczyka mecz to pretekst futbol wojna polityka i tam jak najbardziej wątek bośniacki jest to odsyłam państwa do podcasty audycji po myślę, że to jest jak najbardziej książka Warta przeczytania, bo podobnie jak książka Michała Okońskiego daje troszeczkę szerszy kontekst na piłkę nożną m.in. autorzy trafiają do Sarajewa, któremu z pewnością w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu minut poświęcimy nieco miejsca, a ja tylko jeszcze powiem, że właśnie w książce mecz to pretekst Andrzej Krawczyk jest jednym z cytowanych przez Michała Kołodziejczyka rozmówców, więc też spory wkład w ten właśnie książkę poświęconą bardziej piłce nożnej miał, ale tutaj o piłce nożnej rozmawiać nie będziemy, bo rzeczywiście jest to opowieść po prostu o kraju właściwy chyba krajach prawda Filip, bo ja przynajmniej jak czytałem te pierwsze fragmenty tej książki to miałem równie mocne wrażenie, że jest to książka o Jugosławii czy byłej Jugosławii o tym wszystkim co doprowadziło właśnie do tego, że teraz mamy Bośnię i być może ktoś by się obraził, ale nie ma możliwości opowiedzenia, zwłaszcza historii Bośni Hercegowiny bez całego kontekstu jugosłowiańskiego rzeczywiście Andrzej Krawczyk sięga do wieków 3 wieku 1312. kiedy zaczyna to opowieść dosyć szybko się po tych czasach prześlizguje przyczyny wydaje się dosyć oczywistych i większa część książki poświęcona jest jego dwudzieste mu zdecydowanie już bardzo większa część tej większej części poświęcona jest ostatnim ostatnich 33 dekad dom to jest system podziału które, które rozumiem szanuje i które wydaje się naturalne, ale natomiast niezależnie od tego jak bardzo jest książka kupiona Bośni Hercegowinie ona nie może powstać bez odniesień do tej skomplikowanej aż to jest aż wytarte stwierdzenie właśnie bałkańskiej historii tych wszystkich napięć narodowościowe religijne, które występują zarówno samej Bośni Hercegowinie, czyli kraju o najtrudniejszym podziale administracyjno politycznym chyba na świecie jaki, jaki całym, jakie całym regionie, tak więc to jest naturalne, że dowiadujemy się siłą rzeczy dużo Jugosławii, aczkolwiek tu pierwszy ukłon w stronę w stronę autora, że wie po, których wydarzeniach rzeczywiście tylko się prześlizgnąć, którym poświęcić więcej uwagi co co bardzo bardzo szanuje np. bardzo niewiele mimo wszystko jest poświęcone pierwszej wojnie światowej, która gdzieś tam miała wpływ na kształtowanie tożsamości całego regionu bardzo niewiele jest to jest raptem kilka zdań natomiast bardzo duży dowiadujemy o samym zamachu na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, który z 1 strony nic nie jest bezpośredni związek z Bośnią Hercegowiną, ale drugi jest ważne wg rynkowej w tej historii jest mówi się jeszcze w takim razie dodam 2 słowa o tym rozdziale poświęconym właśnie zamachowi to ja miałem przy okazji czytania właśnie o tym jak ten zamach przebiega właściwie co do niego doprowadziło taką myślę, że on bardzo blisko współczesności tego całego hejtu związanego z tym co się też u nas w kraju w tym momencie dzieje to znaczy też prasa, która dziś to wszystko nakręcała, a potem już samo organizacja zamachu 6 kolejnych osób, które próbowały w sumie potem przypadek że, że ten zamach doszedł do skutku rzesze powie, ale gdzieś praprzyczyna to oczywiście to podsycanie nienawiści doskonale nam znane niestety wciąż dwudziestą pierwszą w jego no to ja chciałem włączyć, żeby zaznaczyć, że to jest po prostu książka historyczna zresztą sam autor we wstępie zaznacza bodajże nie chce przekręci, że to jest rodzaj publicystyki historycznej dokładnie takie sformułowanie dzieli się wiedzą, którą zdobyło w tym kraju przez rozmowy ze swoim bośniackiej przyjaciółmi, gdy był tam ambasadorem natomiast ja bym bardzo chciał, żeby państwa to określenie książka historyczna nie odstraszyła, dlatego że chociażby przywołany przez was rozdział o zabójstwo arcyksięcia Ferdynanda jest z napisany w sposób ten racja jest w jaki sposób wciągająca, bo już wiemy co za chwilę się wydarzy, a mimo wszystko czytamy o tym że, że on dojechał do bodajże ratusza, że w ratuszu był oburzony tym, że jest przyjmowany bombami chciał wyjechać, że ta droga miała być zmieniona dowiadujemy się też dowiadujemy się bardzo wielu drobnych, ale pozwalających bardzo dobrze wyobrazić sobie tę historię szczegółów to jest ogromna zaleta tej książki, bo dotyczy nie tylko tego Sarajewa 1914 roku, ale również czasów końca dwudziestego wieku, że z, że ja miałem poczucie, że widzę na własne od to co Andrzej Krawczyk opisuje i tu nawet nie chodzi o to, że jest to jakiś rodzaj niezwykle wyrafinowanego operowania językiem to jest po prostu w sposób prosty, ale bardzo obrazowy opowiedziana historia jeszcze też widzę cały czas taką uniwersalność opowiadania pewnych procesach co np. można było dostrzec w rozdziale dotyczącym moim zdaniem oczywiście rozpadu Jugosławii, czyli mechanizmy dochodzenia do władzy, że to najpierw zawsze musi być kryzys być może nawet kryzys ekonomiczny, że musi pojawić postać tak jak Slobodan Miloszević, która będzie wiedziała na jakich strunach zagrać, żeby pociągnąć za sobą przecież tam była mowa w grupach studentów i właśnie też w Cannes pewnego rodzaju ślepota, a tych, którzy mogliby zastępować pewne procesy karząca mówić okej okej, ale to jest nie u nas w sumie to jego sława już nie jest teraz w orbicie naszych zainteresowań tak bardzo jak choćby Polska, więc niech tam sobie działania są tam sobie uderza w tę stronę zobaczymy co z tego wszystkiego wyniknie na co wynika to już potem jest opisywane w kolejnych rozdziałach oblężeniem Sarajewa ze Srebrenicy łącznie no tak na bezczynność wspólnoty międzynarodowej jest poprawa wobec sytuacji w Bośni jest po prostu porażająca najbardziej chyba uderzające jest to oczywiście rozdziale poświęconym masakrze ludobójstwu w Srebrenicy, gdzie serbscy żołnierze nie tylko żołnierze również członkowie jednostek paramilitarnych wymordowali ponad 8000 bośniackich mężczyzn i chłopców to jesteś zaleta tej książki od tej można sięgnąć do dalszych źródeł, że te nagrania np. które opisuje Andrzej Krawczyk z spotkań żołnierzy sił pokojowych stacjonujących w Srebrenicy gen. Ratko Mladiciem one, jeżeli kogoś zainteresują one są do obejrzenia to też są porażające nagrania były wezwania do tego, żeby Srebrenicy została np. żeby wojska serbskie zajmujący się granice zostały zbombardowane przez samoloty NATO samoloty już były w powietrzu, ale politycznej decyzji nie było były też ja byłem absolutnie porażony były też nagrania z satelitów, z których jasno wynikało, że w Srebrenicy dochodzi do masowych morderstw wizja jej miała przekazała na biurka najważniejszych, ale to zajmowało dni i też okazały się wystarczająco wiarygodna tak czy nie powiem nie powiem nic ponadto zapowiedział natomiast granice, które też ponownie wyświechtany frazes, ale jakże prawdziwe, że była największym ludobójstwem po latach dziewięćdziesiątych, jakby absolutnym blamażem rozumiem to milczenie, które przez chwilę zaraz po tym co powiedziałem tak, że to był absolutny blamaż ludzkości tak naprawdę przynajmniej przynajmniej świata Zachodniego szeroko rozumianego jasne natomiast troszeczkę abstrahując od tego wydarzenia które oczywiście jest jednym z bardziej kluczowych historii historii całej Jugosławii i też jest tu opisane bardzo bardzo szczegółowo i trochę rzeczywiście inaczej rozłożone akcenty niż niż chociażby tak jak nie o tej tych o tej o tej całej o tym wydarzeniu uczyli w szkole jak można przecież w innych książkach to wracam do tego co Przemek powiedział o uniwersalności historii, że gdzieś tam oczywiście, pomijając pewne sprawy związane z lokalną ością pewną strukturą społeczną, która wszędzie dzisiaj wszędzie jest jakaś jakaś inna to każda książka, która poważnie traktuje historię pewnego narodu czy historie danego kraju jest gdzieś chcieć się podobna historia jest niemal zawsze trudna i te procesy są rzeczywiście niemal niemal nie ma zawsze takie takie same całkiem zwyczajny kraj książka Bryana Petera rzuca w Polsce, którą będę polecał przy każdej możliwej okazji, kiedy tylko się zdarzy postanowią omawialiśmy traktuje z tej perspektywy Polska okazuje się, że doświadczenia Polski Bośni Hercegowiny w Hercegowinie mimo wszystko sprowadzających listem upraszczając to są takie same doświadczenia Bośnia Hercegowina spokojnie mogłaby władze tej tego tak tego państwa spokojnie mogłem mówić o sobie są Chrystusa narodów i nie byłoby w tym nie byłoby w tym żadnego żadnego pancernego przekłamania i to jest duża lekcja, którą wyniosłem z tej książki z podobnych tego typu książek, że gdzieś tam historia nieważne, który pisuje też jest jest jest brutalna i nieszczęśliwa mamy jeszcze jakieś 2,53 minuty ich mieście ostatnie pytanie zadać czy po przeczytaniu książki Andrzeja Krawczyka macie jakiś pomysł co by się musiało wydarzyć jak musieli działać by politycy, żeby ten piękny kraj Bośnia to piękne kraje wokół Chorwacja Serbia Czarnogóra nie przeżyły tego co przeżyły w latach dziewięćdziesiątych co trzeba byłoby zrobić co też na pytanie, na które nikt nie zna odpowiedzi może znajdziemy je tak to daje chociażby taki wątek w książce to chodziło o porozumienie wynegocjowane tuż przed wybuchem wojny przez portugalskiego ministra spraw zagranicznych porozumienie, które opierało się mniej więcej na podobnym podziale Bośni, jaki był efektem traktatu zdaje ten już po wojnie i tam jest taki wątek, że prezydent Bośni Hercegowiny jest Berkowicz wycofał się z tego porozumienia już po podpisaniu pod naciskiem prawdopodobnie polityków swojego ugrupowania no i jest taka sugestia, że niektórzy co odważniejsi historycy stawiają tezę że może może to był powód tego co się działo później i gdyby te podpisy zostały może być to potoczyło inaczej, ale wydaje mi się, że napięcie zbudowane przez nacjonalistów było już z jednej z2 strony były już tak ogromne i trzeciej strony były już tak ogromne, że patrząc na to z perspektywy czasu wybuch tej tragicznej wojny był nie do uniknięcia, ale co właściwie Sejmu, żeby z tej perspektywy mówić no tak ja się teraz na koniec zachował jak taki polityk europejski czy amerykański z lat dziewięćdziesiątych na własne pytanie po prostu moje ręce, bo rzeczywiście mamy Fili przekonałem się nie do odpowiedzenia, ale na pewno do przeczytania jest książka, czyja jest właśnie krótka historia kraju 3 narodów Andrzej Krawczyk, a więc były ambasador Rzeczypospolitej polskiej właśnie w tym kraju wydawnictwo znak horyzont o tej książce rozmawialiśmy w po czytelnych w składzie Filipka kurz dziękuję Adam Ozga też dziękuję i Przemysław Pozowski do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POCZYTALNI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA