REKLAMA

Granice ludzkiej wytrzymałości

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2021-08-15 14:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:59 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w niedzielny magazyn Radia TOK FM Przemysław Iwańczyk kłaniam się państwo ponownie otwieramy kolejną godzinę naszego programu chciałbym przywitać naszego gościa z nim pan prof. Andrzej Zięba fizjolog z Instytutu medycyny Doświadczalnej licznej Polskiej Akademii Nauk kłaniam się panie profesorze witam serdecznie pana państwa mamy zamiar porozmawiać na taki temat też umawialiśmy granicach wytrzymałości możliwości człowieka i właściwie można potraktować wieloaspektowo, Rozwiń » ale pozwoli pan, nawiązując do zakończonych tydzień temu igrzysk olimpijskich w Tokio że, że wyjdę od rezultatów, jakie tam osiągnięto do wyników, jakie tam padały 20 rekordów świata ustanowiono podczas zmagań w Tokio to wiele więcej niż na poprzednich igrzyskach w Rio niektóre z nich były wprost spektakularne jak Karsten warkocz, który złamał granice 46 sekund bieg na 400m przez płotki w ocenie fachowców zajmujących się lekkoatletyką to jest wynik wręcz kosmicznej tak zastanawia mnie pewnie wielu kibiców jeszcze człowiek jest w stanie przesunąć granicę w zależności od sportu dyscypliny, jaką uprawia czym się w ogóle zajmuje tak pan to jest bardzo ciekawy pytanie, jeżeli zrobilibyśmy sobie wykres wyników sportowych różnego rodzaju dyscyplinach sportu to moglibyśmy zaobserwować liniowy wzrost wyników i oczywiście i jest jakaś granica tego my tej granicy nie znamy, ale chciałbym zwrócić uwagę jeszcze na 1 aspekt, że to nie tylko organizm ludzki jest coraz i lepszy w osiąganiu tych wyników na skutek opracowywania i coraz to nowszych też inny technik zarówno treningowych jak doboru genetycznego osób już z tego się mogę zaraz wytłumaczyć, jeżeli by to było niejasne czy też wspomagania żywieniowego, które uważamy za legalną formę swojego badania w przeciwieństwie do nielegalnego dopingu, ale również poza doskonaleniem tych człowieka jako człowieka mamy również doskonalenie sprzętu i biegaczy dysponują zupełnie innym obuwiem nawierzchnia mej boisk, na których bieżni, na których odbywają się zawody też jest inna i inny jest 1 słowem cała sfera techniczna, która leży poza człowiekiem, która ułatwia mu ogra o pokazywanie tych barier, o których i im barier możliwości, o których mówimy natomiast, jaka jest tego granica powiem panu szczerze, że nie wiem, a jedno jest pewne, że nie jest to wzrost nieograniczone i że ten wzrost tym nie ulega pewnemu spowolnieniu i proszę zwrócić uwagę też, że my już nie liczymy wyników niektórych zawodów w sekundach i tylko już mamy dziesiąte setne części sekund i to też tutaj i wpływa na ocenę ocenę zawodnika tak jak w kajakarstwie dodał nawet tysięczne sekundy panie profesorze, bo tak w nawiązaniu do do Pańskiej wypowiedzi rodzi się w widzach odbiorcach pewna obawa, bo jeśli rekordy świata to przesuwanie granic umowne dotyczą mnie bym takich dyscyplin jak strzelectwo to wówczas do sympatycznej nie mamy obaw o życie zdrowie tego sportowca był bowiem wynika to z jego precyzji nie forsuje jego organizmu ale kiedy mamy do czynienia nie wiem tak bezwzględną sytuacją jak podnoszenie ciężarów o tutaj akurat okoliczności, więc bieżnia obuwie strój nie ma żadnego znaczenia ten ktoś dźwiga kilka razy więcej niż dźwiga na igrzyskach np. w Tokio w sześćdziesiątym czwartym roku to tutaj już obawia się nas rodzi to poważne jak powiedział, że ma znaczenie tylko mniejsze jednak obuwie i strój też ma znaczenie kształt sztangi jej kształt uchwytów może mieć tutaj znaczenie, ale generalnie rzecz biorąc staram się zgadza tak to rodzi pewne obawy dotyczące tej tej granicy możliwości jony niewątpliwie, w którym momencie będą się zmieniać zresztą wie pan człowiek też podlega jakiejś rewolucji jest zbyt krótko, żeby ją dokładnie wyśledzić tutaj te zmiany natomiast natomiast jestem pewien, że te rekordy będą powoli wyhamowywać tak jak mówiliśmy o tysięcznych częściach sekundy być może podnoszeniu ciężarów to będą będą mniejsze jednostki niż kilogram praw to będzie rozdzielony na Boże nawet zagramy z którymś momencie tak, ale jest też mamy do czynienia z okresami pewnej koniunktury odwołam się już nie do igrzysk olimpijskich, ale np. do kwalifikacji olimpijskich lekkoatletycznych, gdzie reaktora zeru ustanowił nowy rekord świata w pchnięciu kulą pchnął 23m 37cm dokładnie pobił osiągnięcie poprzedniego rekordzista rekordzisty Randy Barca o szybciutko Police 25cm sporo musi pan przyznać panie profesorze, tyle że wynik ten przetrwał od 1990 roku jako jak to wytłumaczyć prawda to właśnie to właśnie to jest to jest jeden z dowodów na to, że i jednak jest istnieje pewne i wyhamowanie tutaj tych wyników sportowych i ja panu powiem jeszcze 1 rzecz my w gruncie rzeczy sobie nie zdajemy sprawy mnie interesuje, jeżeli mnie interesuje sport i przystosowanie to, że łącznie z fizjologicznego punktu widzenia mniej mniej interesują tutaj i kwestie samych wyników sportowych, ale mogę panu powiedzieć, że są całe instytuty są całe zespoły badawcze, które pracują nad najdrobniejszymi szczegółami tego co dany sportowiec robi i jaki jest jego ruch analizą celu i modyfikacją tej analizy to są techniki obrazowania techniki psychologiczne, więc i tu jest tu jesteś olbrzymie pole to do poprawy i do pracy i w tym tym większy jest szacunek dla naszych sportowców ja pamiętam, że jedna z naszych pań, która rzuca młotem po prostu widziałem ją trenującą pod mostem w Poznaniu, bo tam akurat nie było ludzi było też dojść bez piecz ne miejsce, a więc biorąc pod uwagę nasze, a i innych sportowców, którzy są tak powiem naukowo dokładnie obrabiarki to o i to należy się naszym sportowcom wielki szacunek skoro pan mówił jeszcze nawiązał pan do wiaty ta olimpiada miała jeszcze 1 szczególne noc cecha w odróżnieniu do kilku poprzednich, ale nie wszystkich i mianowicie ona była prowadzona ta bardzo niekorzystnych warunkach klimatycznych i spotkałem kolegę lekarze po powrocie wstąpią lekarza naszej ekipy siły na moje pytanie jak było odpowiedział u jak gorąco, więc wziąwszy pod uwagę kwestie odwody możliwości odwodnienia i to wysiłek, zwłaszcza długotrwały wysiłek w takich warunkach jest no nie lada wysłać znowu tutaj widzi pan przychodzi do pokonywania tych barier z pomocą przychodzi technika stosuje się w tej chwili toczą nasz chodziarz złoty medalista, która bada Dawid Tomala tak i on i miał po prostu na sobie chłodzącą kamizelkę, która była podejrzewa wymieniana co pewien czas w ten sposób i chroniło go to przed przegrzaniem co w takiej sytuacji jest jednym z 2 wrogów człowieka drugim wrogiem jest wyczerpanie rezerw energetycznych jak nie chciałbym zdradzać tutaj aha, jaka była metoda zapobieżenia tego to jest metoda opracowana akurat przez kolegów w moim zakładzie fizjologii stosowanej w Instytucie mniej jest to metoda, którą i no właściwie próbowaliśmy wcześniej stosować i ona prowadzi do tego, że po prostu i te rezerwy energetyczne są one nie są wyczerpane to, że oczywiście mówimy o bardzo ekstremalnym sporcie, jakim jest chód na 40 km czy nawet maraton w takich warunkach, ale ja chciałem zwrócić uwagę na to co jest absolutnie dla mnie pasjonujące to są klin wysiłki tzw ultra wytrzymałościowym udzielane są te wszystkie zawody typu Iron man, czyli rolni i płyną 10km wjadą na rowerze 300 km biegną na 200 km to tutaj jest tych zawodów jest bardzo duża IT konfigurację różnego rodzaju wykończenia człowieka są przeróżne i to jest dopiero wyzwanie ze względu właśnie na wyczerpywanie rezerw energetycznych pozwolenia profesorze wrócimy i do tego do tego tematu do tego wątku że, ale i też do rozmowy po informacjach Radia TOK FM, na które teraz z przyjemnością naszych słuchaczy wspólnie z panem zapraszam prof. Andrzej Zięba jest z nami proszę państwa też pozostali z nami wracamy już po informacjach Radia TOK FM pan prof. Andrzej Zięba fizjolog Instytut medycyny Doświadczalnej licznej Polskiej Akademii Nauk jest z nami panie profesorze dzień dobry dzień dobry witam serdecznie pokuszą się takie reżimy naszej rozmowy jeszcze przed informacjami no odnieśliśmy się oczywiście właściwie pan zrobił na moją prośbę do igrzysk olimpijskich rekordów, jakie tam padały krótko mówiąc pan jeszcze takie wyhamowanie rekordów świata co z kolei jest konsekwencją tego, że mózg ludzki organizm nie jest z gumy jak to babcia mawiała posłużyć kolokwia izbę i też ma granice swojej wytrzymałości rozmawialiśmy też ryzyka, jakie niesie za sobą przekraczanie granicy sytuacja, kiedy dotyczy to naszych zmysłów choćby takich jak wzrok, który przekłada się na celność to ryzyko zmniejsza niż w przypadku, kiedy mówimy o dyscyplinie sportu, która wiąże się z tematyką bo, bo przyzna pan, że tutaj to zagrożenie jest większe pan z kolei nawiązał do wszystkich ultra wysiłków, które sportowcy coraz częściej podejmują mało tego nie robią tego tylko sportowcy wyczynowcy bardzo często amatorzy też sięgają aż do ekstremów, które od, których jeży włos na głowie wiedzą, że jest szkodliwe dla organizmu z punktu widzenia fizjologii tak i oczywiście oni twierdzą, że to nie jest szkodliwe natomiast ja mam inne zdanie i mamę potrafią to logiczny sposób udowodnić proszę pana i i organizm człowieka dysponuje pewnego rodzaju zasobami energetycznymi, które są i ulegają wyczerpaniu im dłuższy wysiłek tym jest ich mniej takim pierwszym rzutem wykorzysta tania i materiału energetycznego są węglowodany glukoza, której bezpośrednim źródłem energii dla wszystkich komórek no i również w tym komórek niż od i chwilę, kiedy te węglowodany się wyczerpują się z niej organizm zaczyna czerpać energię z rozkładu tłuszczów no a potem jeżeli i i które zresztą znowu są będą przemienione w węglowodany i naszemu kończy się białka i tutaj zaczynają schody, ponieważ organizm zużywa białka swoje strukturalne w związku z tym to, że taki człowiek nie jest w stanie po takim wysiłku chodzić ruszać się wynika nie z z tego, z czym się nie naukową i powszechnie mówi kwasów tylko po prostu potwornych mikrouszkodzenia mięśni na czym polegają te mikrouszkodzenia to jest po prostu rozpadają się całe struktury i włókien mięśniowych i białkowe, które są wykorzystany m.in. i one się rozpadają również ze względu na wysiłek SA my fizycznie się rozpadają, ale biochemicznych, czyli te białka mogą być wykorzystane jako materiał energetyczny znowu po przerobieniu do glukozy i wie pan to jest dla mnie największy dowód i tego, że jednak te wysiłki są szalenie i średnich zresztą w badaniach na szczurach udowodniono na szczurach, które były zmuszane do pływania udowodniono, że rozpadały się całe jednostki możemy motorycznie np. mniejsza serca oczywiście w odniesieniu do człowieka tego nie wiemy, bo Boni nie możemy nie mamy możliwości zbadania tego natomiast i podejrzewamy, że takie zjawisko również, żeby wstępować człowieka i wiele my mówimy tam mi mówi o przystosowaniu ja używam innego troszkę słowa ja używam słowa adaptacja adaptacja do czegoś i to mówiliśmy adaptacja do wysiłku u adaptacja do gorąca, ale przecież jeszcze są adaptacje do zimy dla i można sobie wyobrazić do szeregu i różnych uwarunkowań środowiskowych, bo w gruncie rzeczy o to chodzi mianowicie pomiędzy naszym organizmem, który wyobraź sobie jako jakiś zamknięty system i dochodzi do ustawicznej interakcji pomiędzy nami, a środowiskiem zewnętrznym np. iż winną powoduje zwężenie naczyń krwionośnych i drżenie częściowe, który jest mechaniczną produkcją ciepła i jeśli to jest jeden z mechanizmów adaptacyjnych do do zimy do gorąca jest o wyższą inne mechanizmy i z chwilą, kiedy możliwości adaptacyjne do zmiennych warunków środowiska zewnętrznego zostają przekroczone mogą dochodzić do załamania tzw. równowagi wewnętrznej organizmu to znaczy wszystkie systemy pozostają w pewnej równowadze sieć dynamicznej oczywiście, że człowiek biegnący i ze stałą prędkością ma przyspieszoną częstość skurczów serca, ale jeżeli jest to wysiłek umiarkowany o nie wzrastającej intensywności to ta częstość skurczów serca i ustała się podwyższa się już sensu się na poziomie, który jest po prostu adekwatny do zawodu i zaopatrzenia tkanek krew i częstość skurczów serca poprzez np. maraton umożliwia bardzo długo utrzymywać na stałym poziomie dopiero przyspieszenie powoduje nowe wyzwanie nowy wysiłek jak gdyby przejście na inny poziom i przyspieszenie częstości skurczów serca panie profesorze, ponieważ mówimy głównie o sporcie ten kontekst jest ono najistotniejszy chyba dziś w określeniu tych granicy ludzkich mam do pana pytanie czy stanie się tak ta wytrzymałość na uprawianie sportu w warunkach ekstremalnych bądź też predyspozycja szybkościowe wytrzymałościowe jest materiałem, bo to niema także to dopiero nastąpi albo już jest albo nie ja zadaję pytanie będzie takim genetycznym spadkiem dla dla dla potomnych np. rekordzisty świata w biegu na 100m Usaina Bolta, gdyby on miał dzieci to toczone miałyby dużo większe szanse na to by nieco więcej niż sam niż samo życie z mienie sądzę wie pan coś nie nie utrwala tak łatwo z pokolenia powolnej to jest proces procesji i wielu pokoleniowy i proszę zwrócić uwagę na skoro jesteśmy przy przy sporcie proszę zwrócić uwagę na i specyfikę zawodników niektórych dyscyplin np. jeżeli biegaczy przez lata całe Dei to biegacze i i scanii prawda z Afryki i to wynikało z tego, że i bieganie jest podstawowym źródłem nie źródłem tylko jest formą przepraszam bardzo formą poruszania się niż jeżdżono odwiedzam narzeczoną sąsiedniej wiosce to do niej biegnie, a nie idzie i oni wszędzie Biegaj i to przez pokolenia przez wiele pokoleń przez całą ewolucję tej rasy wykształciło to, że oni antropolog etycznie, czyli rozmiarowi pod względem rozmiarów kosz za swojego i są są inni od i nie biegając ego prowadzącego siedzący tryb życia Europejczyka i prawda do do gimnastyki dobieramy z kolei to są te predyspozycje genetyczne, o których mówiłem różnego rodzaju sportu do gimnastyki dobieramy rzadkie i dziewczęta prawda tak samo jak do baletu, który co prawda dyscypliną sportową nie jest ale, ale jednak pewnego le rodzaju lekkość jest tutaj i pożądana i i konieczna, a na drugim biegunie mamy zawodnika sumo, który baletnica nigdy nie będzie i jest to po prostu olbrzymie duże cielsko, które i jest predysponowany do zupełnie innych i wysiłku, a więc i ta predyspozycja genetyczna, żeby podsumować tym trudno o nasze rodzi przez nich wiele wiele pokoleń Lili przez hodowanie pewnych tradycji pewnych nawyków i dziś to jest proces, którego nie wykształcimy podczas 1 pokolenia nie chciałbym tutaj wchodzić rzeczy, na które się zupełnie nie znam mianowicie na tym co się podejrzewał, o ile dobrze pamiętam i przed olimpiadą chińską i sportowców chińskiej, że oni podlegali i jakimś modyfikacjom genetycznym jest coś zresztą takiego w tej chwili jak doping nowy lektury oczywiście nie jest legalny natomiast wracając do tamtej chińskiej olimpiady niewątpliwie tam dochodziło do bardzo ostrego wyboru i przygotowania sportowców już bardzo wcześnie wybierano tych, którzy nie chcę użyć słowa selekcjonowane, bo w Polsce ma złe konotacje z obozów koncentracyjnych prawda natomiast wybierano właśnie i osoby, które mogły być predysponowane do jakiegoś rodzaju wysiłku i one były jak już tak obozie trenowany przez wiele wiele miesięcy czy czy nawet lat nie nic nie wiemy dokładnie tego to jest oczywiście owiane głęboką tajemnicą ja i część tych przypuszczeń pie częściej dywagacji opieram na przypuszczeniach panie profesorze, ponieważ był pan członkiem komisji do spraw zwalczania dopingu w sporcie to postawię taką śmiałą tezę mamy wprawdzie 5 minut i otwieram dość szeroki rozdziale, ale mam nadzieję, że uda się tak funkcjonalny odpowiedzieć na to pytanie właściwie na tę kwestię człowiek nie tylko zajmujący się sportem poszukuje dopingu wszystko to co sięgamy by nie być sprawniejszym i nie wiem w biegach amatorskich, ale też nie wiem w kategoriach seksualnych powoduje, że 1 taka naturalna pokusa by te granice przesuwać właśnie za pomocą środków bardzo często niedozwolone, choć przecież to jest umowna co jest dozwolone, a co nie tak, ale reszta niedozwolone w sporcie to są te substancje, które dają nieuczciwą przewagę tak sobie najkrócej możemy powiedzieć, dlaczego dają, bo jeżeli mamy 2 równorzędnych sportowców, którzy załóżmy teoretycznie rocznie osiągają absolutnie identyczne wyniki mają identyczne możliwości i 1 i jest pod wpływem środków dopingujących, a drugi nie to oznacza, że ten, który jest pod wpływem środków dopingujących osiągną nieuczciwą przewagę nad swoim kolegom to jest nieuczciwe i nieetyczne i nie mówiąc już o złamaniu prawa no bo prawo możemy sobie tutaj zmieniać, ale przepisy do ringowej są jednoznaczne i czy i natomiast co robimy w życiu prywatnym to wspomaganie się problem na czołowych to na ogół jednak są środki, które nie pozostają bez wpływu negatywnego na zdrowie one wywierają negatywny wpływ i przykładem jest długotrwałe używanie sterydów czy innych środków no wie pan jak przed dużymi inne wieżowcami, gdzie są korporacje widzę w tej chwili jest nowa moda tam pełno takich małych buteleczek nie wiem czy tam jest 100 ml 200 ml alkoholu ale, ale tamtą mną wstrząsnęło, że w kilku miejscach zauważyłem że, że tam w ciągu dnia są takie buteleczki to to też jest forma wspomagania się prawda alkohol był zresztą jednym z pierwszych środków wspomagających historii sportu, więc normy tyle mogę powiedzieć na ten temat proszę pan o krótko, więc powiedziałem krótko mogę dłużej zastanawia mnie tylko czy rzeczy, aby ta chęć przesuwania granic dotyczy tylko sportowców dlatego odwołałem się do do tego kontekstu dopingowego, bo też dla jeziora wraz naturalna pokusa tak jak pan powiedzieć to korporacja czy czy dochodzi jakiekolwiek inne wyzwanie polegające na rywalizacji Hanas do tego by sięgnąć po oczach wszy albo bardzo możliwe lat dlatego to powiedziałem dlatego powiedziałem te korporacje i powiedziałam o tym alkoholu oczywiście są inne środki jest amfetamina inne środki pobudzające i człowiek naturalnie do tego dąży, ale co się odbyła i wie pan różnych przepisów dopingowych korcie powstały nie tylko dlatego, żeby zachować uczciwą konkurencję, ale również dlatego, żeby chronić sportowców przed nimi samymi, bo te wiele z tych środków, które są stosowane jest po prostu chodnik dziękuję panu bardzo za rozmowę prof. Andrzej Ziemba fizjolog Instytut medycyny Doświadczalnej licznej Polskiej Akademii Nauk o naszym gościem kłania się panie profesorze ja bardzo dziękuję za miłe spotkanie i wszystkiego dobrego życia dziękuję bardzo, państwa zapraszamy na informację Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: NIEDZIELNY MAGAZYN RADIA TOK FM - PRZEMYSŁAW IWAŃCZYK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA