REKLAMA

Noc św. Bartłomieja - zamiast pojednania religijnego rzeź hugenotów

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-08-24 12:20
Prowadzący:
Czas trwania:
28:17 min.
Udostępnij:

O konsekwencjach rzezi hugenotów, która wydarzyła się w Paryżu w nocy z 23 na 24 sierpnia 1572, mówił prof. Jerzy Pysiak, historyk z Wydziału Nauki o Kulturze i Sztuce Uniwersytetu Warszawskiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a teraz na poważnie prof. Jerzy Pysiak historyk mediewista z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego jest państwa moim gościem dzień dobry dzień dobry z wydziału nauk o kulturze sztuce Ano właśnie w 443 lata temu w nocy z 2003. 24sierpnia doszło do rzezi hugenotów zwanej także nocą Świętego Bartłomieja sceny z tych wydarzeń no dosyć w wymownej wprost przedstawione przed takim filmie królowa Margo pokazują jak np. ulica sale są górą była czerwona krwi Rozwiń » opowiedzą o tych wydarzeniach jednych z PSG czy jednej z najbardziej brutalnych rzezi na tle religijnym jak do niej doszło i jakie skutki należy zacząć od tego, że tłem dla rzezi Bartłomiejowi czy nocy Bartłomiej owej jest są zaślubiny i wesele Małgorzaty zna zawaliła, czyli owej królowej Mago, której pan redaktor wspomniał królem Nawarry Henrykiem de Bourbon tak jest w późniejszym, chociaż troszkę tutaj uprzedzamy wypadki w późniejszym królem Francji i założycielem panującej aż do rewolucji dynastii Burbonów, ale jest jeszcze 1 jest to jedno wydarzenie, które poprzedziło masakra to znaczy zamach na dokonany na przywódcę stanica protestanckiego huk nocki jego, czyli kalwinistów francuskich adm. Gaspar da kolejni zamach, który został przygotowany przez z kolei przywódców partii katolickiej we Francji Książąt widzi już dokonany za zgodą ówczesnej francuskiej królowej matki Katarzyny Medycejskiej uznano temu zamachowi na admirała sprzeciwiał się długi czas słuch też nie panujący król francuska dziewiąty, dla którego klinik był mentorem przyjacielem i można powiedzieć, że w, jakim sensie tłem do zamachu i późniejszej masakry hugenotów jest po prostu wewnętrzna walka władzy we Francji pomiędzy Stronnictwem katolickim protestanckim rywalizacja pomiędzy Katarzyną medycejską Colin o wpływ na młodego króla to właśnie MUKS Monikę przypomnijmy, że Katarzyna Medycejska była wówczas agentką formalnie już agentką nie była, bo król był pełnoletni miał wtedy lat 24, ale miała ogromny wpływ na sprawowanie władzy de facto współrządziła Francję ze swoim synem i atakowany przez matkę i przez Stronnictwo katolickie KUL wyraził w końcu zgodę na zabójstwo coli z niego, że tak się mówiło ale, stawiając warunek to zabicie wobec tego wszystkich protestantów tak, żeby nie musiał później spojrzeć w oczy i rzeczywiście masakra przy wybrała ogromne rozmiary zaczęła się w Paryżu, ale właśnie jeszcze wrócić panie profesorze do ślubu Małgorzaty wywarła Amerykę burbona ten ślub już 6 dni wcześniej przed NATO Świętego Bartłomieja co działo się w tym czasie przede wszystkim uznano, że ów ślub i mające towarzyszyć uroczystości będą Mono dobrą okazją do wymordowania znacznej części francuskich hugenotów, ponieważ Henry uznawany był też jedną z głównych postaci Stronnictwa ku genewskiego we Francji z kolei marża była katoliczką tak jest w znacznym stopniu siedziby protestantów to znaczy powiedział, że większość ludności francuskiej po wyznania protestanckiego granatów PN mieszkała na południu ci Szlachta protestancka zjechała się tłumnie na ślub Henryka z Małgorzatą i uznano, że to właśnie stwarza dogodną okazję do tego w większości z nich się pozbyć, mordując ich tłumnie przybyłych do Paryża, ale masakra rozszerzyła się również poza Ależ na prowincji rozumiem, że pomysłodawczynią tego okrutnego strasznego planu była Katarzyna Medycejska jak przebiegała ta masa Katarzyna Medycejska Stronnictwo katolickie to znaczy Stronnictwo arystokracji francuskiej skupione wokół Książąt, gdy już o no zaczęło się właśnie od zamachu na adm. Kol jego, który został przeprowadzony najpierw 22sierpnia on się nie powiódł to znaczy admirał przeżył, a cała masakra krótkotrwale przeżył, bo później został jednak ostatecznie zabity w czasie całej tej masakry i rzeź rozpoczęła się w sobotę wieczorem 23sierpnia najpierw król Karol dziewiąty wezwał wszy rewolta Paryża, czyli coś w prawo od rodzaju funkcji burmistrza uprzedził, że hugenoci, czyli karniści chcą zająć Luwr siedzibę królewską w Paryżu to szkodzi nam było była była prawda ale, ponieważ w debacie rzeczywiście chcieli zająć Luwr, ale w zupełnie innym terminie no, więc król nakazał zamknąć wszystkie bramy zamku Królewskiego zabezpieczyć czuło urodzie na na rzece na Sekwanie tak, żeby można było ewentualnie ewakuować rodzinę królewską, ale zostali wysłani także ludzie, żeby zabić w domu rannego w poprzednim zamachu admirała kolejni i rozpoczęła się rzeź, w której uczestniczyli uczestniczyły zarówno prywatne wojska katolickich możnowładców część Gwardii królewskiej, a także przyłączyła się do do nich część ludności Paryża, która Kurek lotów nienawidziła zbiorowej wyobraźni jak sądzę czy powiedzmy w kulturze masowej przetrwał taki obraz nocy Świętego Bartłomieja, że oto właśnie kalwini hugenoci przybyli na ślub, który miał zakończyć waśnie religijne, który był symbolem pojednania katolicką protestanckiego jako goście no mówiąc powiedz przenosi goście weselni za zginęli właśnie właśnie taką szansę na co dzień taka jest około trzeciej w nocy z 2003. 24sierpnia to no orzekać o roli jednej z najbardziej osławionych bądź słynnych postaci w historii Francji to znaczy właśnie Katarzyny Medycejskiej, którą tradycja, w której tradycja widzi osobę, która była mózgiem tego wydarzenia, która miała do tego w tej rzezi hugenotów dążyć oskarżano ją m.in. o to, że wcześniej otruła matkę Henryka Nawarry królową poprzednio królową nawała kredyt Joanne dobre w tym samym roku kilka tygodnie wcześniej znaczna część późniejszych historyków francuskich chciała widzieć Katarzyny Medycejskiej osoby, która dążyła do zapewnienia pokoju wewnętrznego, bo trzeba pamiętać, że noc Świętego Bartłomieja nie jest pierwszym aktem konfrontacji w tym konfrontacji zbrojnej między katolikami protestantami we Francji jest takim może najbardziej znanym, a rok z pismem z trwającej od mniej więcej 10 lat wolnego potem strzelistym co oczywiście no, jakby rozbawiło ten konflikt trwający dalej około 30 lat zdecydowanie tak to znaczy wojny religijne o potędze 10 lat wcześniej rzeczywiście spaliły się w sposób szczególnie ostry o rzezi Świętego Bartłomieja, dlatego że, o ile wcześniej dochodziło do potyczek zbrojnych między oboma stronnictwami o tyle tutaj mieliśmy po prostu do czynienia z faktem no nie wiem czy współczesny po nas dałoby to ludobójstwem, ale był to po prostu masowym mord i dało pożywkę nie nadajemy nienawiści protestancką Głębockiej przez dla nas to następne ćwierć wieku skądinąd bardzo szybko mieszały się w ten konflikt siły obce to znaczy zdecydowanego poparcia Stronnictwu katolickiemu udzieliły potęgi katolickie przede wszystkim królestwo Hiszpanii, ale także tak mamy do wojska była Włoszką, więc katolicką papież Grzegorz trzynasty wydał na też noc Świętego Bartłomieja pamiątkowy medal upamiętniający to na zażalenie na wielką msze wotywne no w ogóle był niezwykle zadowolony z z tej rzezi jak się wydaje Katarzyna nie dążyła do rzezi rzeczywiście chyba jej planach małżeństwo Henryka Nawarry z 5 koło miało doprowadzić do wprowadzenia trwałego pokoju pomiędzy bibelotami i i katolikami ona przez poprzednie 10 lat raczej dążyła do uspokojenia tej bieżącej sytuacji politycznej między 2 stronnictwami, choć jednocześnie być może wbrew własnej woli jej polityka prowadziła do zaostrzenia tych konfliktów, dlatego że jednak tym co kierowało przede wszystkim Katarzyną to była chęć utrzymania władzy za wszelką cenę pani każe postawić kropkę wrócimy do tej niezwykle ciekawej rozmowy, a właściwie wykładu tuż po informacjach Radia TOK FM prof. Jerzy Pysiak historyk mediewista wydziału nauk o kulturze sztuce Uniwersytetu Warszawskiego z państwa moim gościem, a teraz na poważnie prof. Jerzy Pysiak historyk mediewista wydziału nauk o kulturze sztuce Uniwersytetu Warszawskiego z państwa moim gościem rozmawiamy o nocy Świętego Bartłomieja w 400 czterdziestą trzecią rocznicę tych tragicznych wydarzeń, które mogą być właściwie symbolem nienawiści w obrębie chrześcijańskiej Europy w nienawiści religijnej, więc może powiedzmy trochę o tym podglebie do tej nienawiści bardzo często kończącej się przemocą, skąd to wielkie powodzenie kalwinizmu na południu Francji nie tylko wśród kupców rzemieślników i tych klas niższych, ale także wśród 100 szlachty francuskiej w znacznym stopniu było to wywołane niechęcią do z 1 strony zeświecczenia ówczesnego duchowieństwa jego nadmiernego przywiązania do przywilejów materialnych władzy politycznej chciwości nie umiejętności bądź niechęci do rzeczywistego zajmowania się duszpasterstwem przede wszystkim jednak ogromnie uprzywilejowane i pozycji politycznej ekonomicznej kościół francuski od czasów średniowiecza był filarem Mot jeden z najważniejszych filarów monarchii brał najstarsza córka kościoła strażacy kościoła, choć fundamenty potęgi politycznej gospodarczej kościoła bo, ponieważ to określenie najstarsza córka kościoła jest związane z chrztem Chlodwiga na początku u na przełomie starożytności średniowiecza, ale zostało nadane królom Francji ten tytuł nie kulą w subwencji Kościołowi francuskiemu czy czy Francji taki okres nie zostało nadane przez papieży ze względu na Sojusz polityczny Francji z papiestwem jeszcze w okresie walki dia Korony tak jak we Francja stała po stronie papiestwa przeciwko cesarstwu trzeba powiedzieć, że tradycja anty kościelna na południu Francji była zadawnione to znaczy przecież również w południe Francji odciągnie dwunastego trzynastego było regionem, w którym niesłychanie bujnie rozwijał się w czasie katar zmów no stąd też NATO to nastawienie anty kościelne na południu i to trzeba powiedzieć, że również w tym wieku dwunastym trzynastym odciął dwunastego trzynastego wieku również ówczesny również ówczesna rycerstwo Szlachta południową Franciszka także sprzyjała fatalizmu także w ryzykach katarska tzw. herezja katarska został także krwawo zdławiony taki można powiedzieć, że nie było już jej śladów ta się rzeźba człowiek ideowej, ale pamięć o brutalności kościoła Monarch wobec południa często na południu przetrwała trzeba pamiętać, że protestantyzm na południu Francji wieku szesnastym jest do pewnego stopnia też odzwierciedleniem odradzających się partykularyzm w Francja pod koniec wieku piętnastego zostaje politycznie zjednoczona silną ręką Ludwika jedenastego jego następców, a wieku szesnastym przychodzą na powrót tendencji środkowe i poza czynnikami religijnymi są tutaj oczywiście ogromnie istotne czynniki polityczne to znaczy panowie południowo francuscy w swoje masowym akcesie do protestantyzmu widzą też szansę na emancypację polityczną spod ciążącej coraz bardziej władzy monarszej, ale także spod ciążące coraz bardziej coraz cięższej łapy kościoła katolickiego, choć należy też pamiętać, że tym co szlachtę zachodnioeuropejską do protestantyzmu skłaniało była też chęć możliwość przejęcia znacznej części majątku kościoła i władzy nad kościołami lokalnymi bardzo to jest rzeczywiście ciekawe pomocne trochę o konsekwencjach nocy Świętego Bartłomieja tak powiedzieliśmy to był taki Epic można powiedzieć wojen toczących Francję wojen religijnych no, który przedłużył ten krwawy konflikt o 30 lat, ale gdybyśmy mogli panie profesorze powiedzieć o szerszych konsekwencjach nocy Świętego Bartłomieja jak to wpłynęło na katolicyzm protestantyzm wreszcie na historii Europy w z 1 strony najpoważniejsze konsekwencje są dla samej Francji to znaczy tak jak zmiana wcześniej to jest no zmian do pewnego stopnia zapewne tak na pewno jest to wydłużenie i wzmocnienie konfliktu katolicka protestanckiego jeśli niektóre kręgi rządzące Francją z młodej dynastii Walezjuszy liczymy na to, że masakra Świętego Bartłomieja doprowadzi do wzmocnienia pozycji władzy królewskiej, proszę bardzo, przeliczył, dlatego że po pierwsze nie położyło kres rywalizacji katolickiej protestanckiej, a po drugie, a wręcz przeciwnie zaogniło po drugie w jakim sensie wydało poddało władzę królewską kurator kurateli ze strony partii katolickiej, która się ogromnie umocniła otrzecie dała dało to asumpt wymieszanie się ten wewnętrzny konflikt francuski potęgą obcym tu wspominałem już król Hiszpanii i kiedy i teraz jeśli królowie Francuz ostatni, ale już, bo Karol dziewiąty, który zresztą opamiętał się rankiem 24sierpnia i próbował wydawał rozkazy celem miałoby zastosowanie zastopowanie masakry to się nie udało, dlatego że rzecz się rozlała się tak powiem społecznie po pierwszych morderstwach wybitnych postaci Stronnictwa protestanckiego zaczęły bić w Paryżu dzwony mordowano inaczej starców kobiet, jakie rezultaty trupy do Sekwany liczba ofiar w Paryżu niemowlęta ochroną towarach jest szacowana na mniej więcej 5000 ludzi na prowincji kolejne 10 000 Otóż, że Otóż spowodowało to zaognienie się tego kryzysu politycznego tak jak powiedziałem wzmocnienie się ogromne partie katolickie i następca Karola dziewiątego Henryk Walezy ten, który był przez krótki czas kule Polski, mimo że był zwolennikiem masakry protestantów niedługo po wstąpieniu NATO za to zwalczać w oparciu o Stronnictwo protestanckie Stronnictwo katolickie Wilusz i on czynił swoim spadkobiercą zadeklarował publicznie, że jego następcą powinien zostać właśnie Henryk czwarty z tego powodu został w 1500 osiemdziesiątym dziewiątym roku zamordowany przez fanatycznego dominikańskiego mnicha, który uznał go za zdrajcę prawdziwej religii heretyka, który musi zniknąć z powierzchni ziemi schedy 0401. z Burbonów na tronie francuskim przez blisko 10 lat musiał toczyć wojnę domową, żeby faktycznie objąć rządy w całej Francji zmienił też religie i rok 1500 dziewięćdziesiątym czwartym koncertował na katolicyzm stąd jego słynne zdanie Paryż wart jest szyb, ponieważ Paryż stolica była miastem szczególnie nienawidzący hugenotów, ale jeszcze przez kilka lat musiał prowadzić działania wojenne, które w, których chylę albo katolicką tzw. ligi katolickiej wspierały wojska hiszpańskie panie profesorze nie sposób chyba nie zapytać jak na rzeź hugenotów jako noc Świętego Bartłomieja patrzyła ówczesna teologia katolicka wspomniał pan o papieżu, który odprawił specjalną muszę sztywno i swoją wielką wdzięczność dla pogromców NATO wyraził, wydając specjalny medal, ale jak nawet, a nawet jeszcze zamówił u George uważali jego, czyli wybitnego malarza renesansowego serię fraz w Serie polichromii, które zdobią tzw. salę królewską Pałacu apostolskiego na Kamionek można je oglądać dziś no właśnie jak teologowie katoliccy no interpretowali to przecież okropne straszne wydarzenie, że mord jeśli nie ludobójstwo chudego miłości i nowo przecież no to jest chyba jest jedną z takich najbardziej kupujących w oczy wydarzeń w historii kościoła, które jak się nie da pogodzić z jego doktryną bez wątpienia z punktu widzenia doktryny katolickiej teologii katolickiej jest to wydarzenie absolutnie niemożliwe do usprawiedliwienia jeśli chodzi o wybitnych teologów to ówczesnych to oni zwykle po prostu nie zajmowali stanowiska w tej kwestii zwolennicy lub entuzjaści rzeźb Bartłomiej owej wywodzący się z kręgu kościoła katolickiego zwykle, ale powoływali się na przykłady starotestamentowych znaczy po przywołali fragmenty starego testamentu, których Jahwe nakazywał Izraelowi narodowi byłoby wybranemu wykupienie jego nałóż ówczesna Europa reagowała rozmaicie wiadomo, że m.in. od wrażeniem, bo Świętego Bartłomieja po wybraniu Henryka Walezego na króla Polski zażądano od niego zaprzysiężenia tolerancji religijnej pokoju religijnego tzw. Konfederacji warszawskiej przed koronacją marszałek wielki koronny Mikołaj Firlej, ponieważ ten trzeci chciał się no u nas chętnych pierwszy chciał się od tego uchylić położył wówczas rękę na koronie powiedział Sinan już Radisson red nawis to znaczy jeśli nie zaprzeczają, że nie będziesz królem Europa protestancka była oczywiście oburzona królowa Elżbieta angielska cały 2 przebrali żałobę, ale np. katolicki cesarz kuzyn entuzjastycznie do rzezi Bartłomieja owej nastawionego Filipa drugiego Maksymilian drugi ze Świętego Bartłomieja potępił, deklarując liście do przywództwa Stronnictwa protestanckich Książąt rzeszy księcia Saskiego, że spory pomiędzy katolikami protestantami nie mogą być rozstrzygane za pomocą miecza bardzo dziękuję za tę rozmowa prof. Jerzy Pysiak historyk mediewista z wydziału nauk o kulturze sztuce Uniwersytetu Warszawskiego był państwa i moim gościem przypomnę rozmawialiśmy o 400 czterdziestej trzeciej rocznicy rzezi hugenotów noc Świętego Bartłomieja i to wszystko co przygotowaliśmy dziś dla państwa nomen omen Bartłomiejem pogranicznym program realizował Szymon waluta za chwilę informacje, a po nich połączenie, na które zapraszam w imieniu Jakuba Janiszewskiego Mikołaj Lizut do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA