REKLAMA

Kim były góralki walczące w czasie II wojny światowej?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-08-24 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
54:35 min.
Udostępnij:

Rozmowa z Agatą Puścikowską, autorką książki "Waleczne z gór. Nieznane historie bohaterskich kobiet"

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór we wtorek 24sierpnia za tydzień kolejna rocznica września i pewnie sporo będzie różnego rodzaju wspomnień uroczystości mów bardzo ważnych osobistości, a ja pomyślałem sobie, że nieco z wyprzedzeniem zainteresują państwa książką pani Agaty puszcz Sikorski waleczne gór nieznane historie bohaterskich kobiet przeczytanie tej książki może być dobrym i mądrym pomysłem na osobiste uczczenie osiemdziesiątej drugiej rocznicy wybuchu Rozwiń » drugiej wojnie światowej to zbiór historii nie tylko o fantastycznych dzielnych kobietach, ale też praca znakomicie uzupełniająca wiedzę o przebiegu wojny na Podhalu o bohaterach i zdrajcach organizacjach konspiracyjnych, których raczej większość z nas nie zna o pokład zwanych powojennych losach tych, którzy w czasie okupacji pomagali w ostatecznym zwycięstwie autorka przypomina los najbardziej chyba znanej bohaterskiej dziewczyny, czyli Heleny Marusarzówny legendarnej sportsmenki kurierki w czasie wojny, ale też dzień kobiet i młodych dziewczyn, o których pamięć dbają co najwyżej jakieś lokalne społeczności, z których bohaterskiej dziewczyny z gór pochodziły Helena Błażusiak Jadwiga Apostoł Katarzyna Filipek Józefa macha i Mikołowa Genowefa kroczek i wiele innych postaci opisanych w książce to nazwiska kilku tylko osób, które teraz przywołuje, a które wszystkie zasługują na pamięć i wspaniale, że autorka książki Agata puści Polska ocaliła od zapomnienia przywołała też miejsca obok, których być może wielu z nas przechodziło parokrotnie w swoim życiu i nie miał pojęcia co się tam w przeszłości działo bez wątpienia takim miejscem jest często pojawiający się w książce hotel budynek Pallas przy ulicy Chałubińskiego 7 w Zakopanem wybudowany w 1930 roku w modernistycznym stylu hotel w czasie wojny stał się siedzibą gestapo, a w jego piwnicach oprawcy zorganizowali katowni, w której torturowali więzili w sumie podobno nawet 2000 osób w tym bohaterskie waleczne zgód tu zamordowano wg różnych szacunków około 400 osób z pewnością w audycji wrócę do historii tego strasznego miejsca cieszę się też autorka pani Agata Szczepkowska felietonistka reportażystka pisarka będzie też z nami za chwilę, ale jak zwykle, zanim spotkamy się z gościem audycji przekaże państwu kilka informacji, które zwróciły moją uwagę dzisiaj Maciej Zakrocki przedstawia stany Zjednoczone wielka Brytania Australia i inne państwa muszą być pociągnięte do odpowiedzialności za łamanie praw człowieka, jakiego dopuściły się ich wojska w Afganistanie, a sprawa powinna zostać omówiona podczas trwającej sesji oświadczył dzisiaj w Genewie przedstawiciel Chin przy organizacji narodów Zjednoczonych Schenk słów podczas nadzwyczajnej sesji rady praw człowieka stany Zjednoczone ich sojusznicy pod sztandarem demokracji praw człowieka prowadzą interwencje wojskowe innych suwerennych państwach i narzucają swój własny model krajom o daleko odmiennych historii kulturze powiedział przedstawiciel chińskiej Republiki ludowej jego zdaniem działania te powodują olbrzymie cierpienie rada praw człowieka ONZ obradowała w Genewie na sesji nadzwyczajnej zwołanej na wniosek Pakistanu oraz organizacji współpracy islamskiej relacje amerykańsko chińskie znacznie pogorszyły się w ostatnich latach uznawane są obecnie za najgorszy od dekad władze obu państw spierają się m.in. w sprawach handlowych technologicznych, a także w kwestii praw człowieka sytuacji muzułmańskich mniejszości etnicznych w Chinach status Tajwanu autonomii Hongkongu morza południowochińskiego i źródeł pandemii covid 19 cóż można dodać być może uda się znaleźć przykłady naruszania praw człowieka podczas dwudziestoletniej operacji NATO w Afganistanie w tym wojsk amerykańskich, ale myślę, że akurat przedstawiciel Chin powinien skorzystać z okazji na forum rady praw człowieka ONZ siedzieć cicho Maciej Zakrocki przedstawia z tego typu przypadkami należy się liczyć od 5 ewakuowanych z Kabulu Afgańczyków francuskie służby specjalne objęli obserwacją w związku z możliwymi powiązaniami z ruchem islamistycznych jeden z tych 5 został aresztowany, a Afgańczycy byli inwigilowani przez władze francuskie z powodu ich powiązań fundamentalistyczny ruchem talibów wobec mężczyzn zastosowano indywidualne środki kontroli administracyjnej i nadzoru poinformował minister spraw wewnętrznych Gerald Darmanin rzecznik rządu Gabriel Attal sprecyzował, że aresztowany jest Afgańczyk, który pomagał przy ewakuacji Francuzów na Ángela IS urodzony w dziewięćdziesiątym piątym przyznał się do przynależności do talibów, a nawet przyznam się do posiadania broni natomiast Ahmad AM był widziany w otoczeniu talibów, gdy chodził z bronią ulicami Kabulu Afgańczycy znajdujący się pod obserwacją służb stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa porządku publicznego osoby te należy uznać za nawiązujące regularne kontakty z osobami lub organizacjami podlegającymi ułatwiającymi lub uczestniczącymi w aktach terrorystycznych dodał szef francuskiego MSW Ahmad emitowane przez 10 dni w hotelu na przedmieściach Paryża zgodnie z przepisami jest zobowiązany codziennie zgłaszać się na policję jego wejścia będą ograniczone do gminy zamieszkania, choć może poprosić o pisemną zgodę na wyjazd gdzieś dalej nieprzestrzeganie tych środków obowiązujących przez 3 miesiące grozi karą do 3 lat pozbawienia wolności grzywną w wysokości 45 000EUR wg stanu na 23sierpnia prawie 2000 osób zostało ewakuowanych z Kabulu do Paryża i dobrze, że obok pomocy prowadzone są działania służb, bo to oczywiste, że talibowie chcą skorzystać z okazji wysłać do Europy z tymi ewakuowanym mi swoich także ludzi Maciej Zakrocki przedstawia wybory w Niemczech stają się coraz bardziej ciekawe oto na miesiąc przed nimi pojawił się sondaż Instytutu badania opinii publicznej forsa dla RTL NPW, który co najmniej zaskakuje w sondażu tym SPD, a więc niemiecka Socjaldemokracja uzyskała 23%, a i to jest 2 punkty procentowe więcej niż przed tygodniem i też pierwsza taka sytuacja od 15 lat z kolei CDU CSU uzyskało 22% poparcia o punkt procentowy mniej niż przed tygodniem to z kolei najniższy wynik uzyskany przez niemiecką chadecję w sondażu tego Instytutu od momentu jego utworzenia w 1984 roku trzecie miejsce w sondażu zajmują zieloni, którzy uzyskali 18% wskazań o punkt procentowy mniej niż przed tygodniem wybory do Bundestagu będą 26września kandydatem CDU CSU na kanclerza jest Armin Laschet kandydatem SPD na kanclerza jest Olaf Scholz, którego jak wynika z innych sondaży 2× tyle Niemców chce widzieć w roli kanclerza niż pana Scheta, żeby było ciekawiej odtworzenie po wyborach wielkiej koalicji CDU CSU SPD nie wystarczy by taka koalicja miała parlamentarną większość potrzebny będzie ktoś trzeci, ale to z kolei oznacza, że w ogóle może powstać jakaś inna koalicja, w której nie będzie ani jednej z tych wielkich partii i będzie siedział Maciej Zakrocki przedstawia trwa emocjonalna dyskusja w Polsce w związku z sytuacją grupki uchodźców na polsko-białoruskiej granicy w tych emocjach padają czasem słowa zbyt pochopne, żeby wspomnieć jedną z legend Solidarności lat osiemdziesiątych, który mówił na ten temat niedawno dzisiaj w audycji wywiad polityczny Karolina Lewicka rozmawiała na ten temat z Michałem Kamińskim wicemarszałkiem Senatu z Unii Europejskiej Demokratów pan marszałek mówił tak wtedy, kiedy te tysiące setki tysięcy imigrantów szturmowały granicy południowych krajów Unii Europejskiej Polska odmówiła tym kraju europejskiej Solidarności po mówiła wtedy pan Mateusz Morawiecki mówił, że to nie jest Polski problem pani premier Beata Szydło to jest problem tamtych krajów i dzisiaj warto byśmy jako opozycjoniści zamiast bezsensowny sposób dać się wpuszczać Kaczyńskiemu i opluwać jedną z legend wolnej Polski, jaką jest Władysław Frasyniuk to powinniśmy zamiast kłócić między sobą i opluwać swoje własne legendy powinniśmy pytać Mateusza Morawieckiego czy to nie jest bankructwo jego polityki budzi widać wyraźnie, że kryzys imigracyjny może dotknąć Polskę Polska będzie potrzebowała Solidarności, której ten sam Morawiecki Unii Europejskiej w tej kwestii odmówił i to jest narracja dla polskiej opozycji ani idiotyczne kłótnie, które nas wpuszczać Kaczyński poprosiliśmy o komentarz do tej wypowiedzi pana dr Sebastiana Gajewskiego prawnika analityka politycznego centrum imienia Ignacego Daszyńskiego rolą opozycji jest wymyślenie lepszego świata niż ten, który tworzą na rządzących w czasie kryzysu migracyjnego na granicy polsko-białoruskiej odpowiedział opozycji musi być, więc krytyka działań Straży Granicznej i rządu oraz próba pogodzenia jak pomagać uchodźcom jak radzić sobie z kryzysem migracyjnym, ale lepszy świat to także lepsza mądrzejsza debata publiczna, w której mimo uzasadnionych emocji mógł używać takiego języka jak ten, którym posłużył się Władysław trafień krytyka jego słów nie osłabią pozycji przeciwnie wzmacniają, bo dowodzi uczciwości słowa krytyki pod adresem legę barwności mówią bowiem jedno nie ma miejsca na moralność Kalego taki język zawsze psuje debatę publiczną, a o tym, że nie warto go używać najlepiej świadczą minuty, które poświęcamy na dyskusję o języku Władysława Frasyniuka i których nie poświęcamy na drogi wyjścia z kryzysu migracyjnego bardzo dziękuję, a teraz już pora na główny temat audycji Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz jest już z nami zapowiadana pani Agata puści Polska autorka książki waleczny Górnik znane historie bohaterskich kobiet dobry wieczór dobry wieczór zacznę od wątku, który porusza pan we wstępie takim, że dobra początek w sensie temat na wstęp do naszej rozmowy, że jakoś nie słychać o bohaterskich poczynaniach członków Konfederacji Tatrzańskiej rdzennej podhalańskiej organizacji i zbyt mało wspomina się żołnierzy armii krajowej operujących na Podhalu czy znalazła przy okazji książki pani odpowiedź na to pytanie, dlaczego cały czas znajdujemy się panu powiedzieć nie da jak dzisiaj rozmawiałam z paniami iskrzy koła gospodyń wiejskich świetnymi matkami z małej miejscowości w Gorcach i one powiedziały mi oczywiście tak to był temat 2 w ogóle takiego kobiecości o o tym o książce Walecznych Junak powiedziałem po prostu, że w domach w domach ich mówiły o dziadkach swoich ocen dzioba obciachu o przodkach w ogóle się nie mówiło o walce w ogóle nie mówiła w domach po walce nie mówiło się ani o Pańskiej walce Anioł damskiej władzy doszli też, że żartuję tak tak rzeczywiście było ono jest po prostu to był temat tabu, dlaczego to był temat tabu no bo np. Bano się mówić tak Bano się represji ze strony władz komunistycznych, bo po prostu wojna była traumą i już nie chciano do tego wracać tak wam się też obciążenia wiara, że to zdobędzie jakiś sposób obciążeniem dla przyszłych pokoleń dla dla dzieci wnuków, ale tych powodów jest myślę jeszcze za dużo więcej i na coś tak po prostu rzeczywiście jest przez państwo myślę, że Konfederacja Tatrzańska nigdy rozmawiałam np. historykami tutaj z innymi historykami w ogóle na ten temat to niektórzy wzruszali ramionami i mówili no tak nawet ich było mało na taki taki był z VAT 1 ze znanych historyków, a nie na AK było więcej, bo albo na gorąco było większe potężniejsze znaczy dla mnie zupełnie dziwne jeśli są zupełnie nie zgadzam, bo po prostu dla mnie osobiście, mimo że historię miary miary wydaje mi się, że znam i poznają to jest historyczna pasja nie jestem historykiem to jest moja pasja dzieją poznaje trochę razem z moimi czytelnikami to odkrycie Konfederacji Tatrzańskiej na nowo, jakby to było doświadczenie ogromnie ciekawe la Dei i opłat też mówi się o tym, że na czele Konfederacji Tatrzańskiej stał Suski i i nie 22 mężczyzn tak zapełnia się o tej zapomina się cały czas o kobiecie, która tak naprawdę stworzyła Konfederację Tatrzańską, aby i jest osób niesamowitą postacią była jak mówiła ja widzę pustą dotknięcie tej kobiety do wyboru rozmowa z bratankiem tej kobiety jak przejście praw, jeżeli śladami w nowym Targu Targu i poznanie w ogóle całego sposobu w jakim ona działała to było coś coś kapitalnego jasność może ten czas właśnie, żeby przypomnieć, bo to i bo to nie jest to, że odkrywam coś na nowo w tym sensie, że wygrzebuje z archiwów tworzysz kontredans Konfederacja Tatrzańska jest opisana w literaturze historycznej takiej stricte historyczne, bo ma książka jest taki bardziej reportaż historyczny, ale dziś w świadomości tak się to może dla naszej społecznej tej Konfederacji jakoś nie ma i to jest też dziwna rzecz naprawdę, ale to może to właśnie ten czas, żeby to jako zmieniło taką mam nadzieję ryby ja tak też w ogóle czytając tę książkę miałem dużo powiedziałbym frajdy z powodu obowiązywania się o rzeczach, o których nigdy nie słyszałem też jestem historykiem, ale też historią zawodowo zajmuje w sensie dziennikarskim od 30 ponad lat i i to jest między nimi gardzi też zaleta taka odkrywania historii tych osób im i pewnych właśnie zdarzeń organizacji które, które przy okazji się pojawiają co więcej myślę że, toteż pojawi się w naszej rozmowie akurat z powodów rodzinnych no i dziesiątki razy bywałem w Zakopanem pewnie Chałubińskiego szedłem też dziesiątki razy taki Pavla niekoniecznie no właśnie kompletnie nie miałem pojęcia co tam siedziało prawda więc, więc myślę, że do tego za chwilę też jeszcze wrócimy ja jak nie szukam tutaj jakiejś specjalnej sensacji, bo ale, ale chcę jeszcze od robotyzacji nie ma tak potykali rzeczywiście nie ma, ale jeszcze zapytać o taki wątek mówienie nie o to, żeby specjalnie jakoś nie zna go akcentować, ale może jednak trochę też jest tak, bo przeszły w całej Polsce była eliminacja w całej Polsce dla AK jednak rzeczywiście no z różnych w różnych okresach, ale generalnie obecnie po okresie stalinowskim powoli przywracano jednak w takiej czy inny sposób pamięć o armii krajowej już sam fakt bycia kogoś czy rodziny AK nie musiał się wiązać z represjami o wiązał się bardzo często, ale ja mówię, że już nie może aż taki sposób, ale szczególnie w końcówce lat sześćdziesiątych to naprawdę filmach fabularnych właśnie pojawiają w filmach nie wiem Passent sfera pojawiają się postaciami z powstania Warszawskiego np. Danii tam jeszcze są takie głosy co ja byłem w powstaniu warszawskim to źle no no, więc jak coś zmienia natomiast rzeczywiście to takie trochę milczenie zastanawiające i tu jest właśnie ta tam tam moje pytanie teza to nie jest trochę związane jednak właśnie z tym górale folk takim pewnego rodzaju kaca w tak myślę, że na pewno jakiś sposób tak jak nie zastanawiam się, że próbował się stanu w działaniu odpowiedziałem sobie na to pytanie chyba nie odpowiem jak jak jak jest stopień jakby, jaka jest czy czekasz to tak bardzo piętno na całym społeczeństwie czy też społeczności góralskiej wybiło piętno, żeby aż milczeć, bo byłby to paradoks taki był ogromna ogromna skala bohaterstwa ogromna kara bohaterstwa to jest takie bohaterstwo, które było związane właśnie tylko walką z wrogiem, ale tak naprawdę symbolem, który był związany z tym, że no czasem sąsiedzi albo bliska rodzina zawiodła zdradziła no ale z drugiej strony cóż w pewnych rozmowach rzeczywiście prywatnych wychodziło na to doświadczam, jakby tego, że ten taki pewien wstyd zdrady on istniał przez długi czas rzeczywiście no ale czy wstyd za zdradę był na tyle silny, żeby mówić o bohaterstwie to jest to jest coś kupić coś bardzo dziwne bardzo ciekawego w ogóle tak sobie myślę od strony taki Psycho społeczne, dlaczego tak było w wierze, bo rzeczywiście to była zdrada była zdobył gola fok natomiast, jakby DT opisy, której znajdowała w różnych tekstach i takich, które były ogólnodostępne i w takich, które są mniej, bo mnie docent albo w ogóle, a w ogóle pierwszy raz od dziś sami do nich dociera no to ten ster, które już w tej wtedy towarzyszył w czasie wojny góralom za swoich powiedzmy braci czy urzędów czy sąsiadów bogiń komplet gigantyczny to był to, więc to nie jest także jedno ligi to potem już nowy wiadomo, że w 1 rodzinie byli zdrajcy bohaterowie prawda drugiej strony no może znieść centralnej Polsce niemożna tak jest na taką skalę, ale też takie sytuacje miały miejsce nie tylko czekają, aby one są jakimś sensie sformalizowane praw do poprawki będzie znajdowanie osoby, które zdradzały jedno to pan rację, ale rzecz, ale tutaj jednak od specjalnie było wyodrębniona grupa Wacław Zatorski ten hołd dla franka właśnie składane drugiej, ale z drugiej strony to był 1 Sieczkowski, który zdradził, ale byli Krzeptowski również kobiety w obu x to niektórzy, którzy działali w konspiracji bardzo kury znany Krzeptowski tak by także to by to nie zraża się równoważy tego bohaterstwo było dużo więcej, więc naprawdę to jest taka ciekawa sprawa, że rząd musi być przychodzi co czasem CFR to koleżanki mojej przyjaciółki Góra śmieją się właśnie z troszkę tak śmiała czasem się przy siatce, żeby docenić nie to może coś w tym rzeczywiście coś w tym jest takiego, że w Polsce ja mam czelność powiedzieć, ale słuchacze tego bohaterstwo było dużo dużo więcej to bohaterstwo było wielkie i takie rzeczywiście no niespotykane w ogóle na skalę uważam świata bo, bo w tym miejscu w takich okolicznościach historycznych jeszcze jakby ta ta konkretna właśnie ta kraina geograficzna faktura była też też też inaczej się walczyło w górach po prostu inaczej, gdzie indziej w tygodniku jest jeszcze 1 taki element, który cały czas właśnie czytając zastanawiałem trochę nad nad taką tajemnicą i jest świetna historia, którą opisuje pani w rozdziale poświęconym Genowefie kroczek mówi o tej historii związanej z oddziałem Wojciecha Adamskiego pseudonim Beats tam jest tam się też pojawia taka taka taka rzecz, którą dopiero właśnie, analizując człowiek rozumie i w sposób jednoznaczny ocenia mówię tutaj o tym okresie tuż po wojnie, kiedy jak pani pisze jeszcze koniec wojny w zasadzie dnia 32 należy, że w ogóle ci ludzie, którzy najpierw właśnie są związani z AK, którzy są związani z działalnością na tym terytorium no jak rozumiem niemal z rozkazu zapisują się do urzędu bezpieczeństwa publicznego m.in. po to, żeby do przenikają do struktur nowej władzy też czarne oceany informacje także Alone osłabić się natomiast tutaj to postać to w ogóle ciekawa postać, bo ja powiem szczerze zupełnie łowienie słyszałam przeczy przed przystankiem przy wstąpieniu do zbierania materiału do tej książki młoda kobieta, która była energiczna, która była niesamowitą miał umiejętności takie przywódcami też organizacyjnej, która stworzyła sieć w czasie wojny tak głęboko w lesie sieć szpitali wojennych i która potem ginie z rąk właśnie ten zdrajca człowieka, które sama ratowała to jest po prostu od śmierci, tak więc no tak tak tak, że tutaj jest właśnie ta historia no tak bohaterowie walczący po właściwej stronie raptem się zapisują do UB no to ktoś, kto nie właśnie nie wiedział dokładnie, o co chodzi no kto też uważać za jakiś rodzaj hańby wjechać, a ludzie no świetnie zresztą opisana przez panią ta akcja ataku na więzienie po to, żeby właśnie uwolnić dla zatrzymywanych tam, ale na relaks w naszych w naszej historii takich Konrad wolę narodu to trochę było już prawda, a więc jak tak co odczytuje w ogóle te to te historia rzeczywiście moim zdaniem ja w ogóle jeśli chodzi o genezę kroczek, bo to jest w ogóle historia cała jej postać, jakby towarzyszy to jest rzecz dopiero właściwie teraz odkrywana przez społeczność ja mówię o Limanowej i okolicach, więc wielce, że ta historia jest dopiero co w zasadzie tak mu tak tak dopiero teraz pasjonaci zaczęli tak głośno o tym gdzie szukać gdzieś w różnych w różnych źródłach tam krakowskiej pan i będą dużo dość dużo znalazł natomiast też to jest taka rzecz cała całość nie tylko właśnie nową falę to co pan mówią o tych jej towarzyszach i zdrajcach i przyjaciołach no to sprawa dopiero moim zdaniem zupełnie do zrozumienia do przekrwienia, tym bardziej że tutaj pojawiają się też organizacje, o których mało wiemy pani także o zielonym krzyżu na razie na latarniach metalowców Barta, który się opiekują Batalionów Chłopskich wino ma zupełnie pierwszy atak zupełnie bardzo ciekawe no dobrze to po tym, wstępie może byśmy sobie jednak wybrali jakąś postać to był albo ta sfera albo strasznie fajna jest też historia jest fajna z punktu widzenia tych w tej pomysłowości, która towarzyszy jak osobom, o których pani pani pisze, a mam tutaj na myśli siostry ze szpitala w Zakopanem o świecie one rzecz części lakierze Hey Muchy, a jednocześnie no właśnie tam opisywane są tutaj mówimy o tych serc Anka też opisywane historie no no też szalenie ciekawe jak np. sprawa pomocy dla jednego z żołnierzy właśnie AK który, żeby uratować mu życie jest przywieziony do tegoż szpitala i tam symuluje atak ślepej kiszki i chirurg pan dr Mieczysław owca Orlicz wycina mu ten zdrowy wyrok nie miał wyboru wyboru tak wycięła na rok wyrostek nawet trochę tam rozszerza trochę te skutki operacji po to, żeby ten dłużej przebywał w szpitalu no wreszcie w facet z, bo to jest chyba cały czas ten sam facet ten Jasiu w przebraniu kobiety i ucieka z tego szpitala no i właśnie w ten sposób uratowane życie Kilara filmowego to są historie filmowe w ogóle zresztą ja wcześniej wpisami wojenne czasy się z powstania, jakby mnie nie dziwą zakonnica, które są po prostu głębokiej konspiracji i i są zupełnie absolutnie absolutnymi Kosmatka jeśli chodzi o pomysłowość i odwagę natomiast chodzi od serca to władzy to było duże zaskoczenie, bo ja znalazłam jakieś nieduże wzmianki w tekstach takich zespołowych na temat właśnie konspiracji w Zakopanem i 8 zginęło właśnie, że ktoś tutaj pisze, że prawda była pani pani Anna Kosiorek pseudonim siostra ustach ja coś tutaj jakby ten pseudonim decyzji z zaskoczenia zaciąży pożyczkę nie dziwi, więc zaczęłam mocniej gdzieś tam sięgać szukać ciszy okazało się archiwum właśnie w archiwum serc fanek siostry, które no było tak miło mi po prostu terytorium dostępne są kapitalną opisy jak właśnie jedna z tych siostry siostra Francja pozostawiła akapit niesamowite zupełnie inne wspomnienia, gdzie wcześniej niepublikowane no rzeczywiście, jakby to co wyprawiały się strony były wszystkie mocno związane z zakazu po prostu były one zaprzysiężonym żołnierka mi siostra Anna Kosiorek księża z cenzusem siostra Lucyna żywe plutonowy z cenzusem się prowincjonalna plutonowy w ten sam również, ale też kilkanaście innych, które wspiera jest nie wspierały będąc jeszcze się bardzo mocno wspierały właśnie AK w Zakopanem od samego początku do końca wolne to jest jakby ich jak i jaka była ich rola one właśnie było się pielęgniarkami w szpitalu i do nich trafiali więźniowie Palace, czyli spala was 4 Polacy Palace jak mówią górale trochę jak góralka Słowiak pałacach górale mówią i po prostu tam trafiali więźniowie katowani najczęściej żołnierza AK żołnierki AK i kwestia była taka, żeby nią po oczywiście Niemcy nie mnie nie nie chcieli być jacyś humanitarnie broń Boże chodziło po prostu o to, żeby przedłużyć życie, żeby potem jeszcze raz zająć się te osoby na przesłuchania z nich jeszcze coś wycisnąć dziś się to mało, bo najczęściej to było osoby niezłomnej po prostu nie wiem mimo tortur nic nie mówiły nikogo nie wydawały ale kiedy było szczególnie osoba zagrożona, a szczególnie ważna dla kanu to wtedy po prostu podejmowano się nie prób wydostania ze szpitala tych osób ja nie muszę mówić chyba, że to dla dla personelu do szpitala to każda taka ucieczka gotowości groziła śmiercią natychmiast i represja bardzo szybko niemieckimi, a mimo to jakimś cudem albo sprytem, bo nie wiem po prostu, żeby mieć bielmo na taki Niemcy regularnie na właśnie w momencie, gdy siostra Diana była na aż na miała dyżur to kilku, bo to opisane było kilku więźniów tak naprawdę to było dużo więcej tutaj skala ucieczek była większa udawało się właśnie uciec no taką ciekawostką tam oto udało się trafić na ataki takie wspomnienie o niejakim emisariusz Narolewska im jak tylko, że ten człowiek to była 2 pseudonim i że jakieś dokumenty są w Instytucie Piłsudskiego w nowym Jorku na ten temat, że znaczek dzięki siostrze właśnie agencja nie uciekł, ale bardzo wiedziałam jak coś z nim stało rząd może trafić do Londynu, a potem potem do nowego roku już sobie wyobrazić, że udało się dotrzeć do tego jest na bardzo bardzo z tego miejsca dziękuję osobom z nowego Jorku z Instytutu Piłsudskiego był przeżywały wszelkie możliwe dokumenty trafiły na wspomnienia ów na Rulewskiego, jeżeli będą mówić jak naprawdę nazwał to był po prostu emisariusz polskiego rządu cieszył się potem na emigracji wiele lat wspominał ów siostry agencjami odstęp od z drugiej strony właśnie wspominał reakcję z tak bardzo ciekawy wątek tak to jest tylko może ode od ode mnie, a dla słuchaczy, których i tak odsyłam całej książki, ale w tym szpitalu również, o czym pani pisze pod koniec wojny wykonano wyrok na Bolesławie Krzeptowski obecnie nie ten Wacław niewolę najrówniejszy tylko Bolesław i toteż jest no taka akcja powiedziałbym filmowa, bo to rzeczywiście znów do szpitala przedostaje żołnierzom on ma wyrok ten wyrok odczytał wykonał i przy poprosił tylko, żeby wezwano gestapo za 1,5 godziny, zanim on nasza tragedia powiedział poczekajcie poczekajcie poczekamy kilka, więc w dół dużo więcej godzin nota i w rezultacie wezwała tam chyba po 6 czy pośrednio no, ryzykując oczywiście samo bardzo wiele myślę, że może, wybierając kilka postaci do naszej rozmowy ciekawa jest też historia tej kobiety ryż, jakie pani Love Józefa mama i Mikołowa po jest też ciekawa między nimi dlatego, ponieważ przy okazji wojennej historii tej pani pokazuje pani jako autorka również złożoność tej sytuacji grań pogranicznej, czyli miejsca, z którego pochodzi bohaterka, a więc Orawa cały ta historia z plebiscytem z decyzją o tym czy Rawa w jakim stopniu będzie po stronie polskiej i czy czechosłowackiej wreszcie, o czym też czasami zapominamy, że kiedy wybucha wojna to przecież Polska poza tym co oczywiście ma małe znaczenie z punktu widzenia zaliczce w naszym i że napadli nas Niemcy, a potem Rosjanie, ale chodzi no i słowa o VAT no ale kolejny, aczkolwiek muszę powiedzieć tutaj właśnie że, gdyby nie, żeby usprawiedliwia broń Boże natomiast, jakby noty to jest tak rzeczywiście, jakby ta napaść słowacka w porównaniu z napaścią radziecką niemiecką noty, ale bardzo ludzkie oblicze, ale jednakowoż była to agresja nie ma o czym mówi, ale pan się pojawiają postaci, które zresztą mają potem to ich pojawienie się ma potem bardzo już taki smutny ciąg dalszy mówię tutaj tych osobach które, które pani wymienia, że właśnie w tym okresie jeszcze przedwojennym ona poznaje Ernesta Kuchara Romana Kwiecińskiego curry, którzy właśnie byli Straży Granicznej, a potem okazali się być członkami piątej kolumny i kiedy kiedy pani Józefa trafia do tego właśnie dopalacze tak tak, ale nie m.in. są jej oprawcami prawda to prawda i co co więcej ona w ogóle to była postać przepiękna postać z Finami Kowal pseudonim Ryś to to jest oficer łącznikowy tajnej organizacji wojskowej to była kobieta, która była jeszcze przygotowywana do pracy dziecko w wywiadzie kontrwywiadzie przed wojną 3009. roku razem zresztą z mężem no to jest sam to poza zupełnie jeszcze nieznana, ale mam nadzieję, że będzie coraz bardziej znana rzeczywiście dla niej by tutaj też jest ta postać dla mnie taka właśnie przepiękna tragiczna, bo to to była osoba jeszcze przed przed wojną to też warto powiedzieć tak bardzo się bardzo sprawna i świadoma tego co robi, bo dzisiaj byśmy powiedzieli aktywistka tak która, która tą swoją wieś próbowała no ożywić silnie intelektualnie i etycznie i też gospodarczo bardzo działająca prężnie razem z mężem, która była tą ogromnie szanowała szanowała surowa ona była po prostu uważana za taką trochę księżniczkę Rawy w takim sensie bardzo pozytywnym, ale to była też osoba, która służyła tej oraz je ona przyjmowała porody jeździła po prostu po wsiach leczyła ludzi uczyli też kulturę to w tym sensie, że nie był ten folklor razem z mężem napisze pani, że udało się małżeństwo założyć orkiestra chór kółko teatralne straż pożarną i koło Towarzystwa szkół do tak i proszę sobie wyobrazić żona otrzymała mnóstwo ludzi, którzy w jakiś sposób z nią współpracowali i część uchodzi zdradziła też i ona im wszystkim rybie trafiła trafiła do więzienia potem napis na Montelupich siedziała przez długi czas w Krakowie, a potem właśnie przewieziona została do UE do Zakopanego tam, bo byłaby polską traktowana wszystko przez Niemców, którzy na początku próbowali z niej to był bardzo ważny ważne dla nich tak on świadomość, że byli świadomi tego nie ta kobieta i że kilkaset osób to w zasadzie na wyciągnięcie ręki razem z nią współpracuje działa ona nikogo nie wydała, ale oczywiście poniosła za to straszliwą cenę, ale też była konfrontowana z osobami, z którymi ona współpracowała wcześniej, a którzy zdradzili oni nie wydała taki wszystkim to ciekawe to jest w ogóle CAL wyższy wyższa człowieczeństwo o wszystkim przebaczyła zginęła potem z powrotem została przewieziona na Montelupich co ciekawe odmówiła tego, żeby ją, jakby tego szpitala, bo będzie szpitalu wylądowała ciężko chora wreszcie umierająca odmówiła, żeby ją z tego szpitalu szpitala odbić, dlaczego dlatego, że wiedziała doskonale żona po prostu wtedy to się skończy tym, że no mnóstwo rodzinnych zginie, że represje niemieckie będą wielkie człowieka postać konie też taka, która nas dreszcz czasem bierze raczej jak czytam jakieś opracowania wszy u, przygotowując się w ogóle do rozdziału oni to miałem wrażenie, że po prostu to jest jakiś taki u, że to niemożliwe stąd taka jest sporo tych postaci kobiecych przerobiłam i bohaterstwo kobiece już nie dziwi a, a skala jej i wielkości jest zadziwiająca państwo może zrobić tam rzeczy rzucę rzuca może tylko taki akapit pani książki, żeby taką SN taka esencja właśnie wielkości tej postaci no bo jak powstał w Krakowie ten Okręgowy sztab tajnej organizacji wojskowej on został szefem łączności sztabu i teraz jest właśnie ten fragment Józka ryż przy swoich 2 funkcjach pełniła trzecią mianowicie w jej ręku skupiały się wszystkie nici działalności tajnej organizacji wojskowej łącznie z kontaktami z Warszawą jak i Budapesztem znała osobiście wszystkich członków sztabu okręgu przez nią przechodziły wszystkie rozkazy Warszawy znane były dane osobowe z terenu komend powiatowych tajnej organizacji wojskowej ten szeroki zakres czynności faktycznie pokrywał się z funkcją szefa sztabu okręgu to jest szalenie ważne to jest ciekawa też postać, bo mimo, że Niemcy się pastwili nad nią tu nie ma o czym mówić to w sposób skoro radny, ale mimo, że się osobno pastwili to mieli jakiś taki dziwny rodzaj szacunku do niej i to czasem jest tak wierzę, że są osoby, które po prostu było z taką o taki szacunek wbrew temu co się dzieje wbrew, jakby okolicznościom i ona w nich wzbudzała taki szacunek i to wychodziło kilkukrotnie pierwsze Polacy już, gdy była przez na początku próbowano ją po dobroci w cudzysłowie oczywiście przesłuchać, żeby wydała wszystkich nikogo nie wydarzy wtedy przystąpiono do tortów i tortury płace były straszliwe również w stosunku do kobiet jedno minister to m.in. wieszano podwieszaną za te ręce do tak do tyłu do do góry i jakby opuszczano więźniów, więc nie wisieli na rynkach przywiezionych do góry i wszyscy byli nadzy takich w tych torturach nie pozwala np. 1 dla niejednej zrobiono wyjątek i wydawać by się mogło, że to jest mało, że to jest nic, ale to było wielkie w tym sensie dla nich dla nich, że odrobinę tej godności zachowała no oczywiście druga taka taki taki moment tuż po śmierci, ponieważ jak ona została pobita prawdopodobnie zastrzykiem fenolu ust bardzo była chora, ale jeszcze przytomna jeszcze kontaktowała, więc by to nagła śmierć to wszyscy mówili, że to czy to była była bita i wydano ciało rodzinie i mówiono wręcz, że to jest silna twarda kobieta to była bardzo rzadko prościej nie wydawano wtedy rodzinie z modelu ich ciała męża to to jest jakieś tu pokazanie skali też kobiet może jeszcze powiedzmy no bo toteż ta historia też ma kilka ciągów dalszych tak mała niepoprawnie Helena Błażusiak FAO to można morskie, bo tu będziemy mieli jeszcze ten kontakt właśnie związany z z tym Pala Palace, żeby dalej oczywiście do tego jeszcze dojdzie potem sprawa tego jej napisu na ścianie dla no i przy okazji muzyki Góreckiego już nie mówiąc o tym, gdy haniebnej historii, że ktoś, kto przegapił, czyli czy remont docent widać, że ktoś spala, gdzie to wszystko zostało zamazane proszę o 3 rozdanie to panu za nich potraw może w ogóle Opas można powiedzieć 2 sławą o tym mówili wydaje się, że tak jak pan nie znały to my się wydaje, że to nie jest takie ciało nie jest takie rzadkie raczej większość Polaków niestety tego miejsca nie zna to była po prostu siedziba gestapo, a do 3009. roku pensjonat i to taki goście no tak elitarne wówczas zresztą taki cel modernizacji bardzo ciekawe miejsce i rzeczywiście Niemcy za 2009. Walas i no bo my od czterdziestego roku tam było więzienie i tam właśnie chyba gestapo było przesłuchiwania niestety więźniów polskich przewinęło się na pewno około 3000 więźniów jeśli nie więcej to cały czas jeszcze nie do końca jest badany w tym kilkaset kobiet też kilkaset osób zginęło tam na miejscu to tak dużym skrócie straszliwe straszliwe miejsce, ponieważ rzeczywiście to była katownia Podhala Bano się tego miejsca Krakowa to właśnie na południe do Zakopanego i w promieniu kilkuset kilometrów na pewno ze 100 km to na pewno i Havana bądź dziewczyna bardzo młodziutka, która mieszkała w Szczawnicy bardzo patriotycznej ciekawej rodzin takich chłopskiej, ale jednocześnie bardzo świadomy i tak, która przystąpiła do do konspiracji razem z ojcem bratem i dopiero wtedy czwartym roku kończy 18 lat, więc to była prawda młoda dziewczyna, która była łączniczką sanitariuszką i była osobą bardzo taką niezłomną twardą jak ojciec ona władzę zgłoszonej córka Kika Stanisław Błażusiak i ojciec wielka postać staje też nie znam, że państwu powiedzieć jak zaczęłam pisać o Helenie Łaz, jaki kolejny właśnie historykiem rozmawia na temat tak na początku to program konsultować potem pomachał ręką to słyszałam od 1 historyków oni pani pisze pierwsza taka jest pan się, gdy związek, żeby pójść do pani nikt no wiecie państwo przydają książkę zobaczą jak bardzo się mylił ten pan to była osoba być może jakaś jakaś Super znana nie nie nie dowodziła 1000 mężczyzn, jakby się może komuś chciało, ale była niesamowicie odważna brał udział wielu ją w akcjach i była też sanitariuszką na Lubaniu tam było miejsce, któremu ukrywali się partyzanci konspiracja Polska potem zresztą częściowo radziecka tak już pod koniec wojny, kiedy ruszy tam było też partyzantka radziecka w tamtym regionie i ona została razem z właśnie do zadań zostawi razem nasze z grupą ludzi z została zdradzona i dostała się do las i tam wówczas już na w tych piwnicach Palace gdzie, gdzie więźniowie byli przetrzymywani, jakby mieszkali w straszliwych warunkach też byliną też torturowani często wtedy wieżowe wypisywali czym się dało oczyścić, którzy moli, które ci, którzy chcieli, bo to nie, bo nie wszyscy pisali no to co uważali za słuszne co chcieli na murach i pisali różni pisali paznokciami wdrapywali bura po prostu o to, że na skutecznej zginą jeśli ktoś kiedyś przeczyta będzie wiedział tak albo, jakimi się elementami cegły jeśli jeśli się udawało znaleźć i ta młoda kobieta rzeczywiście dostała się tylko Callas była torturowana w sposób straszliwy los nikogo nie wydała to to jest taka ciekawa, bo jest współ współtowarzyszy żołnierze bali się może ona wydano młoda dziewczyna delikatna była tak bardzo ważna piękna zresztą dziewczynka i mówi dziewczynka, bo ona jest w tej chwili, bo była wtedy nieco młodsza niż moje najstarsze moja najstarsza córka będzie sobie to obejrzą po prostu też trochę taką takim matczyne zrobi okiem i pytam właśnie pytany o PIT, czyli jej ojciec, który nie był wtedy na bali, więc nie został on się ukrywał w lesie nie zostało aresztowanych pytany otoczona czy można ufać czy naprawdę ona nikogo nie wydano przecież to wtedy kilkaset osób, lecz natychmiast powiedział, że w ogóle nie ma szans taki czy ona wydała ona na pewno nikogo nie wydaje się, że tak się stało na Helenie wybito rząd i ona napisała żyła tym zębem taki napis mamo nie płacz nie niebios przy 300 królowa zawsze wspiera mnie Zdrowaś Maryjo, łaski pełnej Zakopane palacze c nr 3 to była szlaków na Helena Wanda lat 18 siedział do 25września czterdziestego czwartego roku i rzeczywiście po wojnie, jakby ślad po niej zaginął, bo ona wyjechała z ona przeżyła Pallas udały się potem uciec była prawdopodobnie wywożona w ogóle do obozu Auschwitz albo do innych obozów natomiast jeśli udało uciec in z tego transportu ukrywała się do końca wojny no i przeżyła wojnę potem wyszło samo zmieniła nazwisko co pracowała po prostu winnej miejscowości w ciszy taki zupełnie zapomnieniu ona w ogóle chciał o sobie mówić dopiero po wielu wielu wielu latach powiedziała opowiada trochę najstarszej córce tak naprawdę zięciowi jakoś tak to to wyszło i no cóż po wielu latach tu las Balazs pat palcami jak mówią górale zator za i zajmować się słynne cudowna postać Kurier tatrzański m.in. oczywiście on, więc NT Galica dr Wincenty Galica, które widział znał to miejsce bardzo dobrze był tam przez prze przez przez wiele miesięcy torturowany i przetrzymywany ją tam w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych wracał już jako na już starszy człowiek doświadczony świetny lekarz bardzo szanowana postać no cóż on próbował to miejsce Leną zamienić na miejsce no właśnie pamięci no ale to nie było takie proste poza komunę to, ponieważ tam po wojnie było NKWD i też były napisy po prostu z przesłuchań NKWD ski, więc władze komunistyczne stara się nie prawo do tego, żeby to miejsce w jaki sposób pokazać uczcić społecznie szerzej, a na świat był niejaki filar też nie opisywał tychże tych napisów komunisty, jakby komunistycznego znaczy, bo po komunistycznych jest to też było miejsce zapomniane Wincenty Galica bił się o to miejsce z jakby to dzieli ich wielka historia żeby, żeby to samo samo to miejsce trzeba na nowo opisać to dla historyków może rola natomiast właśnie udało mu się zainteresować miejscem tym wpisem Mikołaja Góreckiego, który opisał to tylko melodie i powstała trzecia część pieśni żałosnych mu Symfonia przepiękna w Polsce na początku zupełnie nie zrozumiana i źle recenzowane na świecie to było to po prostu szał na tę na te symfonię i co ciekawe jaja trafia na ty na to Helenę Błażusiak zupełnie przypadkowo kilka lat temu trafił naprawdę zupełny przypadek niby i wtedy jeszcze w internecie znajdowałem wpisy żona nie żyła nie przyszła fala nie osoba zmarła dopiero w latach osiemdziesiątych wychowała piątkę dzieci zakładała Solidarność środowisko niesamowite postępy no cóż chciałoby się o wielu postaci opalić, ale też czy jest przecież książka i już raz mówiłem, że odsyłam państwa do niej natomiast może w samej końcówce, bo chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na coś co mnie urodzonemu w Warszawie może fuszerka czy działa na mnie specjalnie podkreślam to jest to ja muszę coś powiedzieć państwu dzisiaj mamy rodziny no rockowe dziewięćdziesiąte czwarte pani Barbary kurkowi Grochowskiej pana już, która jest wybitną postacią jest waleczną z gór w powstanie warszawskie przeżyła hrabianka księżna właśnie z pochodzenia no, które nie jest ona słucha, bo jest późno, ale zgodziła się być w tej książce rozmawialiśmy kilkakrotnie cudowna wspaniała postać ona dzisiaj właśnie dzisiaj kończy 94 lata nikt nam żyje 200 lat pani Barbara Grocholska Walkowiak powstaniec warszawski pos dla nas wybitna postać wykładamy kłaniamy się Nisko, ale też może 2 słowa w takim razie Bronisławy Staszel pola, a m.in. dlatego że ona jest związana no taką najbardziej prawie jedno z elitą elity powstania Warszawskiego Kompania batalionu, czyli krav da, ale w ogóle jesteś taka postać, którą jest w ogóle nie odkryta i źle przyznam szczerze, że no ja nie wiem czym się, aby próbowała różnymi, bo różne różne miejsca już zrobić ma również rozmawiać, bo jak wiadomo jest jedno żona rzeczywiście była w batalionie wnioski, że była bardzo osobą w tym batalionie konkretną działającą niezłomną bardzo bardzo bardzo ważną osobą natomiast pytanie jest takie, dlaczego nasze tej Warszawy znalazła no właśnie oczami dziewczyna Góra właśnie, bo ona była jeszcze góralką Boyle Barbara Grocholska Krakowiak cudowna żyjąca waleczna to ona po prostu wyjechała po czterdziestym czwartym roku Warszawy i zamieszka w Zakopanem była w Empik com dwukrotną już nie wróciła do Warszawy zakochała się w górach jest góralką z wyboru to Bronisławy Staszel parkowe góralką po prostu Burak z dziada pradziada i teraz tak widział jakieś opracowania i takie bardzo ciekawe, że twierdzenia, że ona była świetnie wychowana miała patriotyczne wychowanie, więc się dowiedziała tylko tutaj rywalizuje tylko się podśmiewali, ale no no jest z tego, że dowiedziała się, że będzie w Warszawie powstanie wobec czego wychowanie patriotyczne kazała przyjść do tej Warszawy walczyć o taką samą dowództwo powstania nie wiedział dokładnie stanie, kiedy będą ich pierwsza sprawa druga sprawa, że takich dziewczyn, które miały wychowanie patriotyczne to dostęp szacunki było więcej, więc by tak wszystkie zaczęły jechać do Warszawy to co jakby trochę byłoby wodą jest niewykonana absolutnie to nieprawda i ona prawdopodobnie była łączniczką po prostu przewoziła albo dokumenty broń wtedy nie, ale jakieś dokumenty coś ważnego na trasie Budapeszt Warszawa po prostu i to jest 1 wątek, którym się udało jak już prawie na 100% odnaleźć i jak zweryfikować, ale drugi wątek jeszcze czekasz ona być może miała do czynienia z taką no do konspiracji po prostu konfidentów, ale no cóż tutaj jakby nie ma możliwości na moje nie historyczne jak do możliwości nie ma nie ma jeszcze żeby, żeby gdzieś głębiej odnaleźć, ale jest to bardzo prawdopodobne jest kapitalna postać, która do, której właściwie górale oczywiście w Kościelisku ją znają, ale ją bardziej znają takiej strony właśnie narciarsko powojennej ona prowadziła na polanie tu się takiej, ale schronisko i do 3006. z tego powodu jest znana też udało mi się rozmawiać jej nie z jej, bo też bratankiem bardzo ciekawa postać starszy Góra Jon właśnie, że ciotka nic sobie nie mówiła ja byłem głupi młody miasta, który mieli jakby, parafrazując nie pytałem na czas by się chciało rozmawiać, ale wiadomo, że Czeczeni żyli tak i to i to bardzo często tak właśnie wyglądał no trzeba może wszystkich przyjaciół muzeum powstania Warszawskiego zainteresować tymi postaciami, które chce pani pisze, które się znalazł w powstaniu IT różne jeszcze znaki zapytania może właśnie oni, ale ta była przewodnicząca mi archiwami dokumentacją uda się jakoś łatwiej coś, ale wątpię bardzo, dlatego że ona poszła do tego powstanie właśnie no to ona też do dużo sobie nie mówiła właśnie ona po prostu była góralką z Zakopanego była znana, ponieważ też przed wojną prowadziła ten wtedy to schronisko on miał po prostu przyjaciół w wielu miejscach miał kontakty kontakty, które potem się w czasie wojny bardzo mocno przydawały no ale co szyną pewnych rzeczy się nie odkryję stąd słabsza niepewna niektóre być może się odkryli to było świetnie, ale moim takim taką taką nadzieją i właściwie jedyną jedynym takim takim marzeniem posłuży mi to świadomość, że takie kobiety po prostu było, że ta skała jego bohaterstwo była ogromna, a to jest raptem 15 taki wybór na skórką z delikatny zmowie, jakby taki promil promila wypowie celowo pisze i dedykuję tę książkę bezimiennym kobietom z gór walczący mowa w bezimiennym po tych bezimiennych nieznanych, do których w ogóle nie dotrzemy był ogrom no na pewno bardzo dużo inspiracji jest po przeczytaniu książki bardzo pani o tym książkę dziękuję i dzisiaj dziękuję też za spotkanie Agata opuści Guzowska autorka książki waleczny ogólnie znanych historii bohaterskich dziękuję serdecznie wszystkiego dobrego na państwa zachęcam do do do osiągnięcia, tym bardziej że właśnie tam jest mnóstwo rzeczy, których chyba nawet osoby interesujące się historią nie miały okazję do tej pory usłyszeć podziękowania też Małgorzaty Raczyńskiej, która audycję wydawała Maciej Zakrocki życzę państwu dobrej nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA