REKLAMA

Krzysztof Kamil Baczyński, "Wyje za mną ciemny, wielki czas"

OFF Czarek
Data emisji:
2021-08-31 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
41:41 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie państwa moim gościem jest pan dr Łukasz Bukowiecki kulturoznawca Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry panie doktorze dobry panie redaktorze dzień dobry państwa rozmawiamy dzisiaj o w nowej antologii poezji Krzysztofa Kamila Baczyńskiego wyje za mną ciemny wielki czas ta antologia ukazała się nakładem wydawnictwa biblioteki publicznej miasta stołecznego Warszawy Rozwiń » biblioteki głównej województwa mazowieckiego za wybór wierszy odpowiada pani Ewelina Roszkowska za wybór ilustracji projekt graficzny Janusz Górski, a pani z autorem posłowia o Krzysztofie Kamilu Baczyńskim ostatnio pojawił się kilka co najmniej publikacji w mediach zwykle jego nazwisko pojawia się przy okazji rocznicy wybuchu powstania Warszawskiego, a w tym roku szczególnie bo, bo przypada setna rocznica urodzin Krzysztofa Kamila Baczyńskiego no i oczywiście mamy oficjalnie ogłoszony rok Krzysztofa Kamila także myślę, że publikacji artykułów tekstów różnego rodzaju będziemy mieli mamy pewnie będziemy jeszcze mieli więcej niż niezwykle czym różni się ta publikacja, jaki był kierunek sposób myślenia nad wszystkim tak jak wydawca, czyli właśnie biblioteka publiczna miasta Warszawy jest główna województwa mazowieckiego określiła jest zdaniem bibliofilskich co oznacza kilka rzeczy po pierwsze, rzeczywiście jest związana z jubileuszem okrągłą setną rocznicą urodzin poety po drugie, nakład jest dosyć ograniczony i nie jest przewidziany nakład cyfrowych są wyłącznie wydawnictwa papierowe i pomyślane w taki sposób, żeby trafiły przede wszystkim do bibliotek zarówno Warszawy i województwie Mazowieckim taka jest też rola biblioteki publicznej tutaj dobór wierszy też odniosę się w lidze fińskiej taka publikacja na setną rocznicę urodzin, której być może wcześniej nigdy się Krzysztof Kanik Raczyński nie doczekał oczywiście liczne zbiory wybory, a nawet pełne antologie jego prac były wydawane natomiast tutaj właśnie jest też szata graficzna przygotowana przez prof. Akademii sztuk pięknych w Gdańsku prof. Janusza Górskiego jest posłowi, którego jestem skromnym autorem posłowia dotyczące Kaczyńskiego w Warszawie to wszystko składa się na na książkę, która będzie również dostępna dla indywidualnych Czytelników jedną z takiej okazji będzie jutrzejsze spotkanie promocyjne, bo spotykamy się w przeddzień premiery książki jutro o siedemnastej w bibliotece na Koszykowej w Warszawie spotkanie poświęcone Kaczyńskiemu i właśnie tej antologii myśli w czasie wcześniej rozmawialiśmy w programie Owczarek różnych muzealnych projektach w Warszawie, ale zwiedzamy muzea w mieście dzisiaj Krzysztof Kamil Baczyński w mieście, czyli w Warszawie, bo to to myślę, że jest wyzwanie w ogóle, jeżeli chodzi o o różne osoby, które umieszczamy kojarzymy z jakim miastem, że właściwie nie wiadomo, gdy będzie ich szukać, jeżeli tak się mogę wyrazić i wydaje się też, że punkty, które najbardziej nam się z kojarzą daną osobą dobrze dotacjami konkretnie Baczyńskim niekoniecznie są punktami, w których osoba spędziła na więcej czasu czy najbardziej związane z nimi tak to wszystko prawda panie redaktorze i rzeczywiście tutaj wydawca postawił przede mną zadanie, żeby napisać tekst o Baczyńskim w Warszawie i punktem wyjścia, bo pewnie jest oczywisty dla dla wielu osób, którym poezja Baczyńskiego i jego biografia jest są bliskie, czyli pałac Blanka przy placu teatralny miejsce, w którym zginął odkuli snajpera w czwartym dniu powstania 4sierpnia 1044, ale okazało się, że tam będzie właściwy na te 4 ostatnie dni życia nawet niepełne 4, bo powstanie zastało go na ulicy Focha, a z, a większość czasu spędził z Osia nawet w osiach z PiS tak marszałka fałszu spędził w zupełnie, gdzie indziej mieszkając na ulicy Chałupki tutaj właśnie niedaleko siedziby Radia TOK FM i co ciekawe to się też wiąże z tym tematem, z którym rozmawialiśmy z panem redaktorem ostatnim razem tam Hołówki był plan, żeby stworzyć stałą wystawę biograficzną poświęconą Kaczyńskiemu jest jedno z tych niezrealizowanych przedsięwzięć muzealnych, których też pisałem swoją pracę doktorską akurat tej instytucji inicjatywy nie poświęciłem wiele miejsca, ale tutaj przy okazji śledzenia wątków biograficznych Baczyńskiego w Warszawie mogłem się temu przyjrzeć bliżej okazało się, że szereg różnych okoliczności sprawił że, że ten projekt nie został rejs zrealizowany pewnie już nigdy nie zostanie w ogóle pamięć o Baczyńskim w Warszawie toczy się w rytmie rocznic albo równa rocznica wybuchu powstania albo równa rocznica urodzin poety i tak mniej więcej od końca lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku do dzisiaj co 510 lat przypominamy sobie Raczyńskim i powstają kolejne upamiętnienia w miejscach, gdzie się uczył, gdzie mieszkał, gdzie się urodził, gdzie zginął natomiast jako całość jest taka mapa niewidoczna dla na pierwszy rzut oka i być może właśnie praca przy tym posłowia do publikacji, które dzisiaj rozmawiamy w pierwszą okazję, żeby te wszystkie miejsca inicjatywy ani z stający za ich uwalnianiem zabrać do 1 do 1 tekstu no właśnie, bo to są miejsca, czyli miejsca związane z Kaczyńskim czyli, który się uczył mieszkał bywa tak dalej tak dalej, ale też sposoby upamiętnienia tablice płaskorzeźby czy też w końcu Murano pisze pan o muralu w ramach galerii osobowości kultury Warszawy dwudziestego wieku autorstwa Piotra Janów czeka, jeżeli państwo 1 trasą Łazienkowską tam we wnękach ścian tunelu Krzysztof Kamil Baczyński znajduje się pośród 25 wizerunków artystów związanych z Warszawą tak zgadza się i to było też pan właśnie ta galeria osobowości kultury Warszawy, które są pan redaktor też takim pierwszym momentem zwrotnym to już nie były spiżowe czy brązowe tablice, ale właśnie trochę bardziej nowoczesna nowatorska oryginalna forma adresowana też pewnie trochę innej grupy odbiorców, bo większość pamięta Baczyńskiego w Warszawie to są rzeczywiście tablice pamiątkowe i to kryjące takie szczególne obraz Kaczyńskiego by niewiele wiemy o jego rodzinie o jego zainteresowaniach o jego poglądach przecież lewicowych natomiast przede wszystkim występuje jako poeta młody poeta, który zginął poeta żołnierz powstaniec i to oczywiście też jest duża część prawdy o Baczyńskim, ale w pewnym sensie cała to też ciekawe że obie strony sporu w Polsce ludowej ta strona powietrzny polityczna władz PRL-u ta strona opozycyjna nie bardzo sobie radziły lewicowość Kaczyńskiego ani 1 ani drugie nie zależało, żeby wydobywać jego poglądy lewicowe również odzwierciedlone w twórczości na pierwszy w pierwszy wiersz Baczyńskiego, jaki znamy opublikowane nazywa się wypadek przy pracy trudno wyobrazić mniejszym niż socrealistyczną rzeczywistość proszę nie socjalistyczna lekarz może lewicowej taka lewicowa w takim nurcie właśnie niekoniecznie związanym z ze związkiem Radzieckim lub sprawowaniem komunizmu tylko po prostu wrażliwością na innego człowieka z otwartością na świat z dużym niepokojem wobec postaw nacjonalistycznych czy ksenofobicznych tego jak najdalszy publikował w czasopismach lewicowych zarówno przed wojną jako bardzo młody człowiek co wtedy jeszcze w Polsce sanacyjne nie do końca było legalne jak w czasie okupacji kiedy, bo jeszcze mniej legalne oczywiście m.in. publikował w czymś co się nazywało wydawnictwo sublokator w przyszłości niesamowita w ogóle nazwa nawet dzisiaj pewnie można by tak nazwać niszową oficynę wydawniczą wydawał swoje arkusze poetyckie w nakładzie szanującym 7 egzemplarzy w każdym z nich posiada pierwszy no ale tali lewicowa była przeliczana przez władze, bo jak to lewicowych chłopak idzie do powstania to coś nie zgadzało w propagandzie no i też środowisko opozycyjne nie za bardzo zależało na podkreślaniu tego wymiaru biograf Baczyńskiego raczej był ze spalanych z tymi poetami pokolenia Kolumbów ze środowiska sztuki narodu może nie miał nic wspólnego wręcz znamy polemiki między między środowiskiem, tym bardziej prawicowymi lewicowymi z okresu okupacji tymczasem prawda prawdopodobnie domyślna jest taka taka propozycja, żeby mówić o Baczyńskim obok Gajcego naraz zawsze, a tymczasem jego jego drogi były nieco inne i te stoją też zatem oczywiście wybory rodzinne, bo jego ojciec z 1 strony legionista bohater walki o niepodległość Polski z drugiej strony być może wysiadł z na przystanku niepodległość z tramwaju socjalizm tak jak tak jak jego górną Józef Piłsudski, ale jednak z teczką poglądów lewicowych nadal w ręku i przez to też nie zrobił dużej kariery w okresie międzywojennym też połączenie bycia żołnierzem i literatem to też Baczyński odziedziczył po ojcu Stanisławie Baczyńskim, który właśnie ze stron miał tę kartę Legionową z drugiej strony zajmował się zarówno pisaniem o literaturze jak i tworzeniem własnej twórczości literackiej to, że to do do Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i do miasta, które kochał i którego wolność walczył w powstaniu powrócimy po informacjach Radia TOK FM informacje pędzą zbliżają się Szanowni Państwo tak jak inflacja, która jest najwyższa od 20 lat, ale o tym pewnie więcej w informacjach także te już za kilka minut o godzinie dziesiątej 20 państwa moim gościem jest pan dr Łukasz Bukowiecki kulturoznawca Uniwersytetu Warszawskiego dzisiaj antologii Krzysztofa Kamila Baczyńskiego wyje za mną ciemny wielki czas, który ukazał się nakładem wydawnictwa biblioteki publicznej miasta stołecznego Warszawy biblioteki głównej województwa mazowieckiego wracamy po informacjach Radia TOK FM wczoraj dr Łukasz Bukowiecki kulturoznawca z uniwersytetu Warszawskiego i autor posłowia antologii Krzysztofa Kamila Baczyńskiego wyje za mną ciemny wielki las z państwa moim gościem antologia ukazała się nakładem wydawnictwa biblioteki publicznej miasta stołecznego Warszawy biblioteki głównej województwa mazowieckiego jutro, jeżeli państwo są zainteresowani spotkanie promocyjne czy 1września godzina siedemnasta biblioteka publiczna miasta stołecznego Warszawy przy ulicy Koszykowej w Warszawie, a my rozmawiamy o Krzysztofie Kamilu Baczyńskim w Warszawie, czyli miejsca związane, ale też sposoby upamiętnienia swoje przed informacjami o muralu autorstwa Piotra Janów czeka na, ale mamy też właśnie pełnymi miejsce, które naj bardziej jest kojarzone to jest miejsce, w którym Krzysztof Kamil Baczyński poległ śmiercią żołnierza zastrzelony trafiła kula niemieckiego snajpera tak pałac Blanka przy placu teatralnym w Warszawie miejsce, w którym już 1500 pięćdziesiątym dziewiątym roku powstała pierwsza gablot ścienna wtedy ten budynek mieścił pracownie konserwacji zabytków i 1 pracowników tej pracowni była akurat kolegom znajomym Baczyńskiego spędzanie przed wojną wspólnie wakacje i i postanowił trochę na własną rękę trochę oddolnie stworzyć taką gazetkę ścienną no i też trwały walki na poziomie miejskim i państwowym aktorów ówczesnej polityki kulturalnej żeby, żeby ten z przeciwka Baczyński doczeka się tam upamiętnienia prawdziwego zdarzenia rzeczywiście w roku 1100 sześćdziesiątym ósmy odsłonięto tablicę pamiątkową wewnątrz Pałacu Blanka 60 dziewiątym na zewnątrz osiemdziesiątym szóstym również we wnętrzach Pałacu Blanka po pierwsze, natomiast na taka trochę przykra konstatacja jest taka, że żadna żadne z tych państw nie jest zlokalizowane dokładnie w miejscu śmierci Krzysztofa Kamila Baczyńskiego to nawet sami inicjatorzy wmurowania ratownicy przyznają, że tego się nie udało zrobić trochę zawiodła komunikacja między poszczególnymi aktorami społecznymi odpowiedzialnymi za upamiętnienie na dzisiaj już mniej więcej wiemy, które to było okno, na którym piętrze no te tablice zupełnie zupełnie tego nie nie pamiętają za szóstym cały czas jest pewien niedosyt pamięci też ciekawe zjawisko że pojawią się głosy, że że nadal to miejsce potrzebuje kolejnych upamiętnień zresztą historia upamiętnienia Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Warszawie zatoczyła swoiste koło, bo właśnie te tablice i pierwsze w Pałacu Blanka to był pierwszy upamiętnienia Baczyńskiego natomiast ostatnie takie sprzed ery murali można powiedzieć ostatni głaz pamiątkowy został odsunięty w roku 1999 na dziedzińcu odbudowanego raptem kilka lat wcześniej w Pałacu Jabłonowskich, czyli przedwojennego wojennego ratusza Warszawskiego miejsca, w którym też walczył przez te przez te kilka dni powstania no to upamiętnienie na na dziedzińcu ratusza powstały tak późno bardzo prostego powodu tego dziedzińca po prostu nie było tam przez wiele lat był pomnik warszawskiej Nika i już na upamiętnienie szczegółowe poszczególnych postaci, które tam zginęły nie było miejsca no i też nie było tego kontekstu ratusza sam głaz leży w miejscu tego powstańczego pochówku Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, bo Kaczyński został pochowany właśnie na dziedzińcu ratusza i ekshumowany dopiero w roku czterdziestym siódmym przez te kilka powstanie nie było jasne czy w ogóle, gdzie jest pochowany matka Baczyńskiego w przed przerwą rozmawialiśmy ojcu, ale matka też była ważną postacią Stefania Irańczyków bardzo długo myślała, że syn nie tyle zginął co zaginął i gdzieś jeszcze odnajdzie na większość jego znajomych albo też zginęła albo nie ma kontaktu z jego rodziną więc, więc taka niepewność utrzymywała przez kilka lat niestety też powstaniu zginęła jego żona Barbara Raczyńskich właśnie jutrzejsza data 1września to jest data śmierci żony Kaczyńskiego ona została ranna pod koniec sierpnia od odłamków szkła nie walczyła zbrojnie w powstaniu jest jedną z oferty winnych powstania i przy okazji też warto pamiętać z drogą myślę sobie, że upamiętnienie kogoś miejsce jego śmierci jest takie trochę nie takie na co pan o tym sądzi, że to jest takie powiedzmy wejście do do samego momentu śmierci ale gdyby nie ma w tym zadumy czy też myślenia tylko jest też taka chęć dotknięcia fizycznego miejsca, w którym ktoś został zabity no pewnie tak, chociaż no na tle różnych, a więc działań związanych z pamięcią jakie, jakie obserwujemy w ostatnich latach działań bardzo dosłowny rekonstrukcyjnych epatujące przemocą akurat głaz franka wydaje się jeszcze całkiem takim zachowawczym elementem miast raczej taką obawę, że wręcz jest niezauważony i też podejrzewam, że wiele wielu słuchaczy być może dopiero na 6 edycji dowie się, że trafiła tam rzeczywiście powstał natomiast stoją za tym bardzo silne środowiska te upamiętniające Baczyńskiego bo, bo jego przedwczesna śmierć zadała taką ranę w tym, którzy pamiętają zarówno własnego życia i tym, którzy pamiętają go też poprzez jego twórczość i stąd taki nieustanny niedosyt pamięci poszukiwanie nowej formy i też nowych treści, bo tak jak tak jak zauważyliśmy w pierwszej części za różnymi sposobami upamiętnienia Baczyński został też różne intencje i taką intencją dominującą do niedawna była intencja, żeby pokazywać właśnie jako jednego z takich zbliżały w postaci panteonu wielkich Polaków poety żołnierza natomiast dzisiaj coraz częściej z tego poziomu Narodowego powiedzmy ogólnopolskiego skręca się 2 różne kierunki 1 kierunek to jest kierunek uniwersalizm żyjący poszukiwanie zbieżności analogii między losem Waczyńskiego losami innych poetów żołnierzy innych wojennych konfliktów zbrojnych też innych stref świata innych wojen innych epok, bo tak naprawdę wojna z 1 strony są zawsze żołnierze wojownicy rycerze, ale z drugiej strony są ci, którzy opiewają te te czyny wojsk wojenne i też często sami giną i to są takie analogi idąc po za kulturę polską, bo wiadomo, że Kaczyńskiego się zestawia z romantykami zostawia się właśnie w gronie pokolenia Kolumbów, ale tutaj szukać analogii dalej, a z drugiej strony ta druga ścieżka jest szukanie warszawską ości w samej twórczości Baczyńskiego i tutaj na jego prezes bardzo wiele warszawską ości wprost jest niewiele wiersze, które można odnaleźć wprost treści do do tego co się dzieje w Warszawie Jana, licząc 2 i upewniłem się, że oba są w tej antologii i rzeczywiście są natomiast pewnymi wskazówkami są dedykacje, bo niektóre wiersze są opatrzone do tych z dedykacjami i przede wszystkim daty powstania Krzysztof Raczyński w zasadzie większość swoich wierszy opatrywał dzienną datą napisania danego utworu i to daje domyślenia tutaj jest już nurt badawczy bardzo rozwinięte wśród literaturoznawców właśnie warszawski przede wszystkim, którzy zostawiają poszczególne działa w tym co się wówczas udział w Warszawie no i wynik w tego typu porównań jest taki, że rzecz pani Raczyńskiej nie tylko przewidywał apokalipsę nie tylko pisał o powstaniu warszawskim na rok 2 lata przed jego wybuchem tylko przede wszystkim dokumentował śledził losy społeczności żydowskiej w Warszawie, bo jak prześledzimy daty powstawania tych najbardziej katastroficznych utworu to jest data utworzenia getta data wielkiej akcji likwidacyjnej i wreszcie daty powstania w getcie warszawskim i co się okazuje, że Krzysztof Kamil Baczyński nagle bardzo warszawski to jest taka Warszawa właśnie wielokulturowa Warszawa też podzielona murem przez opresyjne władze niemieckie Warszawa, przyglądając się gestu z aryjskiej strony krzyżówkami Baczyński sam po matce miał pochodzenie żydowskie więc, tym bardziej pewnie rwał się do walki wówczas jeszcze nie zdecydował się na akcję zbrojną, ale ale próbował przynajmniej walczyć piórem ani karabinem potem jednak decydują się na wybór karabin to też z 2 na polskie pytanie bić się nie widzi w jaki sposób walczyć do końca odradzano mu zamianę biura na karabin zarówno środowiska literackie mówił, że to nie jest dobry pomysł, że to nie jest na jego zdrowie nie na jego wrażliwość przede wszystkim on tak głęboki humanista zachowała się taka relacja, że właśnie, strzelając z okien Pałacu Blanka czy ratusza Warszawskiego przy placu teatralnym oddał strzał w kierunku patrolu niemieckiego tam jedna z tych 1100 żołnierzy niemieckich zginęło wtedy zastrzelony wtedy Kaczyński powiedział o trafiłem wroga albo zabiliśmy nieprzyjaciela tylko zabiłem człowieka nawet w w niemieckim żołnierzu, który chwilę później jego mógł zastrzelić widział człowieka, więc te środowiska literackie okupowanej Polski były totalnie przeciwny tego typu zaangażowaniu z drugiej strony też środowiska wojskowe różnie oceniały poziom przygotowania Baczyńskiego do walki zbrojnej w pierwszej linii raczej proponowano mu jakiegoś rodzaju walkę na tyłach stanowisko oficera prasowego coś takiego mogło być to też nie chcę tutaj wchodzić cały gdyby, bo jest jest taka pokusa i to Wisława Szymborska pisała wiersz biały dzień, w którym opisywała co by się stało, gdyby Baczyński przeżył, gdyby tylko go kula raz była w ucho Łukasz Orbitowski napisał całą powieść widma na ten temat jak sobie Baczyński radzi w powojennej peerelowskiej rzeczywistości w sytuacji, gdy powstanie w ogóle nie wybuchło no ale ale można założyć że, gdyby np. Waczyński zdecydował się na współpracę z armią krajową w biurze informacji propagandy to może byłby autorem śpiewanych do dzisiaj nie zakazanych warszawskich piosenek tak jak np. Stanisław Ryszard Dobrowolski autor warszawskich dzieci, które potem był oficerem prasowym okazuje się Ludowego wojska polskiego żył jeszcze całkiem długo no zebrało się jednak na walkę skargi w ręku też, obserwując jego twórczość widzimy, że ten bunt stanie zgoda na stan rzeczy narasta mimo humanizmu takiego wszech ludzkie ego też widzi że, że zaangażowanie wymaga od niego nie tylko pisania, ale też też czynu wojskowego, więc no efekty stawialiśmy na nowy tylko te informacje jasno, chociaż lepiej takie jest jeden z powstaniem warszawskim, ale w czasie powstanie już nie zdążył napisać niczego no dobrze to smutna dla niestety wrócimy do Baczyńskiego w Warszawie po informacjach Radia TOK FM dr Łukasz Bukowiecki kulturoznawca z uniwersytetu Warszawskiego autor posłowia antologii Krzysztof Kamil Baczyński wyje za mną ciemny wielki czas z państwa moim gościem jutro o godzinie siedemnastej bibliotece publicznej miasta stołecznego Warszawy przy ulicy Koszykowej spotkanie promocyjne tej właśnie książki, a my wracamy po informacjach informacje o dziesiątej 40 Polska ale państwa moim gościem jest pan dr Łukasz Bukowiecki kulturoznawca z uniwersytetu Warszawskiego autor posłowia antologii Krzysztofa Kamila Baczyńskiego jest za mną ciemne wielki czas książka ukazała się nakładem wydawnictwa biblioteki publicznej miasta stołecznego Warszawy biblioteki głównej województwa mazowieckiego jutro o godzinie 17 w siedzibie biblioteki publicznej przy Koszykowej w Warszawie spotkanie promocyjne, ale Szanowni Państwo ja mam dla państwa 5 egzemplarzy tej książki tak jak pan dr Łukasz Bukowiecki wspomniał bibliofilskie wydanie proszę pisać na adres dla was małpa TOK kropkę FM dla was małpa TOK kropkę SM, a my wracamy do Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Warszawy miejsca sposobu upamiętnienia także Warszawa czy warszawską ość twórczości Krzysztofa Kamila pewnie kolejny sukces warto wspomnieć to kamienica przy ulicy bagatela 10 tak to miejsce, w którym zgrzewkę Baczyński się urodził przyszedł tam na świat i to miejsce zostało pani, ale dwukrotnie to znaczy najpierw w bramie kamienicy tak, żeby nie staną upamiętnić Baczyńskiego, ale z drugiej, żeby jednak nie denerwować osób nieprzychylnym w roku 1961 odsłonięto tablicę pamiątkową właśnie informacja o tym, że to jest miejsce jego narodzin i potem w roku 1950 czwarte już bardzo oficjalne uroczystości zarówno z udziałem powstańców z udziału znamienitych gości przeniesiono tam tablicę na na stan frontowa kamienicy i prawdopodobnie to jest to upamiętnienie, które widzimy najczęściej podczas spacerów czy w okolicach łazienek czy właśnie ulica Marszałkowską po placu Unii lubelskiej w każdym razie wrażenie takie że, że Baczyński pewnie tam spędził kilka lat dzieciństwo młodość na nic bardziej mylnego tam się urodził spędził kilka dosłownie miesięcy życia i niestety już już musiał przenieść, bo rodzice Krzysztofa Kamila Baczyńskiego nigdy nie mieli w Warszawie swojego własnego mieszkania, gdyż jest ciekawa informacja o Warszawie, która dzięki Baczyńskiego możemy sobie uzmysłowić, że na rynek mieszkaniowy przedwojennego trochę inaczej niż dzisiaj mieszkanie się częściej wynajmowało niż kupowało właśnie z 1 strony kwestie pewnie finansowe z drugiej kwestie rodzinne, bo tam były pewne spory między między małżonkami łacińskimi i w pewnym momencie też matka Baczyńskiego wraz synem przeniosła się do swojej matki Kaczyńskich mieszka łącznie aż 56 adresach najdłużej na ulicę Hołówki, które już mówiliśmy to od połowy lat trzydziestych do końca stamtąd się też do powstania natomiast mieszkanie przy placu Unii lubelskiej teatr tylko i aż miejsce, w którym się na świat no, a zatem też stoi taka historia, że rodzice Baczyńskiego to co też powtórzenie trochę takiej drogi jaką, jaką dzisiaj bardzo wielu warszawiaków podąża, czyli ani ani ojciec matka nie godzili się z jakich długowiecznych rady Warszawy tylko ta na przybyli do Warszawy też ślad za karierą ojciec był żołnierzem literatem matka teraz gorzką także to też pokazuje pozwala odnaleźć w tamtych realiach dzisiejszym czytelnikom poezji Baczyńskiego i miłośnikom tej twórczości mamy z pewnością chętnie co najmniej jeszcze 1 budynek, w którym wprawdzie nie mieszkał, ale spędził tam dużo czasu myślę o gimnazjum liceum imienia Stefana Batorego przy ulicy Myśliwieckiej 6 oczywiście i toteż miejsce, które trafiły na taki stworzony przeze mnie na potrzeby tekstu szlak śladami upamiętnień tutaj też tablica pamiątkowa związana z z jego nauką w gimnazjum liceum Batorego spędził tam no w praktycznie całe lata trzydzieste w gimnazjum podobno był w 1 klasie z rody zaszkodzi Alkiem w późniejszym bohaterami kamieni na szaniec często się lewica również, ale w liceum ich drogi już rozeszły, bo Waczyński trafił do klasy humanistycznej natomiast późniejsi bohaterowie Ken na szaniec do klasy matematyczno przyrodniczej i potem również w czasie okupacji ich ich wybory życiowe były trochę inne dość powiedzieć, że Waczyński trafił do szarych Szeregów już jak ważka mierzył on także tak czy inaczej to była taka szkoła charakterów pierwsze państwowe gimnazjum liceum, które zakończył właśnie tzw. pokolenie Kolumbów osoby urodzone mniej więcej w okresie odzyskiwania przez Polskę niepodległości formowania się granic późne lata następne lata dwudzieste dwudziestego wieku no, a matura i taka dojrzałość osobista akurat w czasie związała z wielkimi wielką burzą dziejową w Europie wybuch drugiej wojny światowej i właśnie wiosna 3009. roku to jest chociażby amatora Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i jego kolegów z Batorego w już w szkole średniej Baczyński właśnie pokazał, że z 1 strony jest zaangażowany politycznie interes interesuje się sprawami wspólnymi dobrem wspólnym i szuka właśnie odpowiedzi na to jak dobro osiągnąć raczej wrażliwości lewicowej z drugiej strony wcale nie był dobrym uczniem jeśli chodzi o naukę literatury języka w czasach szkolnych raczej myślał o karierze artysty grafika ilustratora książek to jest być może kolejne pytanie z tych wc bo gdyby morze wróciłby do do do do tej twórczości może ukończyć studia na ASP po wojnie tegoż może być ilustrował książkę ZUS może antologię stawia na miałby dzisiaj strat, bo właśnie obchodzimy setną rocznicę urodzin ale kto wie, czyli także jest to książka także o pamięci, bo jeżeli spojrzymy trochę szerzej niż na postać Krzysztofa Kamila Baczyńskiego to zobaczymy, że mamy do czynienia z pewnym wyzwaniem to znaczy jak upamiętnić człowieka jak upamiętnić albo albo zrobimy z pamięcią o tym o tym człowieku jak by upamiętnić miejsca i zależy od tego gdzie w, którym punkcie historii znajdziemy się, jaki jest klimat polityczny NATO powstają tablice albo nie powstają już powstają to w jaki sposób piszemy tak człowieku, który aspekt jego działalności podkreślamy czy poglądy polityczne czy przynależność organizacyjną czy może zawód czy powołanie zgadza się i toteż tak jak rozmawialiśmy z poprzednim wejściu o o tym czy warto upamiętniać miejsce jego śmierć jest trochę także właśnie szukamy mówimy bardzo szeroko nie tylko badaczy, ale też właśnie zwykli Czytelnicy lubimy wiedzieć, jakie okoliczności powstawania rozdział, jaka była Warszawa Baczyńskiego zarówno pod względem architektonicznym krajobrazu Miejskiego, jakim względem społecznym co to było zamiast kosztownej mieszkał jak żyli ludzie jak jak spędzali czas jakiś nazwiska się obracał, a przede wszystkim mamy to wielkie szczęście, że ocalała w zasadzie cała twórczość Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i ocalała dzięki temu, że właśnie nie była w Warszawie, bo po tym, jak Raczyński poślubił Barbarę Raczyńskich jego matka, którą wcześniej mieszkał już po śmierci ojca w kawalerce na połówki wyprowadziła się do Anina i właśnie tam ani też spędziła okres powstania Warszawskiego i tam też przechowała wszystkiego prace literackie dzięki temu Tendera został zachowany, a potem go powierzyła opiece m.in. Kazimierza w fizyce Jarosławowi Iwaszkiewicz owi był też plan, żeby otworzyć już właśnie tuż po wojnie nagrodę imienia Baczyńskiego to też jest bardzo ciekawa forma upamiętnienia wydawały się taka nowoczesna, ale z tego niewiele wyższe nagrody przyznano tylko raz zostawią Tadeusz Różewicz apotem jakoś sprawa się rozmywa, więc być może się też szukamy pomysłów na przyszłość na pamięć to to może warto nie tylko pamiętać Krzysztofa Kamila Baczyńskiego przez jego twórczość przez jego miejsca związane z jego życiem, ale też może właśnie przez jakiś konkurs dla młodych literatów, którzy mniej lub bardziej mogliby się inspirować tym co pisał no tak, ale obawiam się, że taka nagroda mogłoby zostać z zawłaszcza ona przez środowisko jeśli chodzi o to, żeby nazwać środowisko chodzi o to, że środowisko, które może w ten sposób byłoby daleki od tego kim był albo co wierzy Krzysztof Kamil Baczyński tak przecież w przeszłości tak się dałam z kilkoma prawda nagrodami prawda to prawda, ale z drugiej strony jest pewna nadzieja, bo właśnie w tym nurcie bardziej miejskim i mniej związane z lokalnym szkolnym i jakimiś ogólnopolskimi ramami pamiętania na to z NSR są murale przestrzeń miejska, ale z drugiej są stany poetyckie są teledyski do twórczości Baczyńskiego i to wszystko pokazuje, że właśnie Kaczyński nie jest jednoznaczny i nie mówimy o umieraniu Białoszewski był poetą osoby głównie ze względu na nas na język, jakim posługiwał, ale Kaczyński będzie też był osobny się wymykał ramą jako uczeń wcale nie był dobrym uczniem podjął studia polonistyczne w czasie okupacji, ale po roku zrezygnował, gdy znajomi w opublikowanych wspomnieniach podkreślał jego jego humor jego jego otwartość na świat i i to wszystko, gdy tylko sięgamy po tę twórczość powraca i cała nadzieja w tym, że właśnie nie da się go zaszufladkować i nie da się do końca właśnie, czego dorobku zarówno biograficznego jak i literackiego poetyckiego bo, bo on się nie mieści żadnych ramach i co teraz zeszła najlepiej widać, że mamy na setną rocznicę jego urodzin i jest teraz więcej najróżniejszych inicjatyw w tym związanych ktoś mógłby powiedzieć no dobrze z pewnością znajdą sporo Baczyński w muzeum powstania Warszawskiego no właśnie niekoniecznie czy jest tam niewielka tablica poświęcona ale na innej strony muzeum powstania Warszawskiego na wystawie głównej nie wstanie powiedzieć wszystkim i to jest 1 znaj najłatwiej szych sposobów krytyki, że nie ma o tym nie ma o tym przede wszystkim nie ma za dużo perspektywy cywilnej z mojego punktu widzenia jest najbardziej bolesna sprawa tra z drugiej strony powstaje muzeum powstania Warszawskiego jest zaangażowany jako producent różnego rodzaju wydarzenia eventy działania upamiętniające gdzie, gdzie Kaczyński rzeczywiście się przewija i powraca także na wystawę rzeczywiście nie ma go za dużo tak jak wspomniałem nie powstała stała wystawa biograficzna o Baczyńskim na ulicę Hołówki ani nigdzie indziej, mimo że zachował się pani i sporo rękopisów i sporo pamiątek osobistych, których można by taką wystawę stworzyć ta wystawa pomyślana jako kontynuacja wystawy czasowej muzeum literatury miasta stołecznego Warszawy w roku 1000 osiemdziesiątym czwartym taka duża wystawa na czterdziestolecie rocznicy wybuchu powstania już w latach osiemdziesiątych właśnie związane z Baczyńskim była otwarta, ale potem szukano dla nich nowego miejsca nie znaleziono te zbiory znowu trafiły gdzieś do spółek w magazynach muzealnych, kto wie co będzie dalej jako padać muzeów zawsze więcej rzeczy muzeów jak najwięcej ale, ale wiem, że to jest tylko jedna z wielu form upamiętnienia to chyba ważny jest też, jakie te muzea będą niezbyt dużo oczywiście, że tak z tego względu być może być może to jak wygląda pamięć dzisiaj jest dla Baczyńskiego bezpieczniej znaczy jeśli budujemy jedno duże muzeum to prawdopodobnie już nie starczyłoby środków ani energii na cokolwiek innego natomiast jeśli powstają klipy muzyczne książki antologię wydarzenia festiwale to to jest jakaś różnorodność i w zależności od od wrażliwości można znaleźć coś dla siebie tak zawsze zastanawiałem też jaki, jakie znaczenie, jaki sens, jaki wpływ ma nie wiem gablot, w której mamy grzebieni i nie wiem zegarek i czapkę, bo co mankiet spinkę bankiet ową mnogość tych o to jest to jest trochę takie znaczenie jak jak tablica pamiątkowa w Kamnicy, gdzie się urodził bardzo wiele osób pewnie się urodził w tej dzielnicy również mieszkało bardzo wiele osób miało podobne albo te same modele grzebienia i środki do włosów, ale właśnie jest ta aura tej autentyczność test to miejsce i zagrać tak potrzeba wciąż badana analizowana przez kulturoznawców socjologów, że my lubimy otaczać duchami miejsc szukania genius loci szukania też prawdy o bohaterach nie tylko w tym co zostawili w postaci spisanej dyskurs stylizowane akurat tutaj w środku Kaczyńskiego nie zostawił sobie żadnych wspomnień pamiętników dzienników, więc co odczytujemy wyczujemy albo z jego poezji wprost czy też właśnie te edukacji dat powstania albo ze wspomnień osób, którego znałem, a które przeżyły wojnę i potem był w stanie złożyć świadectwa w związku z tym niedoborem źródeł pisanych pozostawionych przez samego Kaczyńskiego nie jesteśmy w stanie przeczytać wprost, gdzie chodził na kawę co myślał, gdzie spędzał czas po szkole i w związku z tym szukamy przestrzeni szukamy w mieście i potrzebujemy tych materialnych Koller korelatem zarówno właśnie w postaci budynków nieruchomości jak i tych tych nielicznych pamiątek dla dla osób które chcą jakoś pogłębić swoje zainteresowania przeżycie trochę inny sposób tego typu pamiątki te są ważne bardzo dziękuję za dzisiejsze rozmowy pan dr Łukasz Bukowiecki kulturoznawca Uniwersytetu Warszawskiego był państwa moim gościem rozmawialiśmy o antologii wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego wyje za mną ciemny wielki czas pan dr Łukasz Bukowiecki autorem posłowia bardzo wyboru pierwsza taka pani Janina Jankowska ilustracja program liczne prof. Janusz Górski informację już za 2 minuty o godzinie jedenasty po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA