REKLAMA

Gig economy, czyli gospodarka fuch. "To kolejny problem polskiego rynku pracy"

Dobra praca
Data emisji:
2021-09-01 18:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:31 min.
Udostępnij:

Czy gig economy to przyszłość czy raczej nowe śmieciówki, z którymi należy walczyć? Jedną z twarzy gig economy są kurierzy rowerowi na głodowych pensjach wykorzystywani przez wielkie korporacje. O plusach, ale przede wszystkim minusach gig economy, zwanej też ekonomią fuch lub gospodarką zleceniową Zuzanna Piechowicz rozmawia z Janem Zygmuntowskim, wykładowcą Akademii Leona Koźmińskiego i współprzewodniczącym Polskiej Sieci Ekonomii.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
partnerem podcastu jest OLX serwis z ogłoszeniami o pracę dzień dobry przy mikrofonie Zuzanna Piechowicz to jest podcast dobra praca w tym odcinku podcastu porozmawiam z Janem z Zygmuntowskich wykładowcą Akademii Leona Koźmińskiego współprzewodniczący polskiej sieci ekonomi plusach, a właściwie bardziej o minusach i ekonomii, czyli gospodarki 2 zaprasza czym właściwie jest kick ekonomii, jaką definicję pan podał najprostszym rozumieniu takim niemal dosłownym i ekonomii to Rozwiń » gospodarka zleceniom owo bywa też nazywana ekonomią Fuchs, czyli innymi słowy takich małych kontraktów takich pojedynczych zadań, które wykonuje niekoniecznie jako pracownik taki długoterminowy ale, przechodząc od zlecenia do zleceń natomiast w tym kontekście, w którym jest najczęściej używane i ekonomii nierozerwalnie łączy się z cyfrowymi platformami listy jak funkcjonują popularne aplikacje czy będzie to Uber czy będą to aplikacja do pracy takie jak różnego rodzaju prawda czy niania PL czy będą jakieś Amazon łykanie kart EKUZ też bardzo dużo i ekonomii po prostu oznacza pracę, jaką tam się wykonuje pracę dzień nie ma żadnych zabezpieczeń socjalnych, gdzie nie ma się pewności zatrudnienia ani pewności płacy, a po prostu ciągle zdobywa się takie mikro kontrakty pojedyncze zadania i wykonując ja uzyskuje się pieniądze czy pana zdaniem to jest właśnie przyszłość pracy naszego rynku pracy chciałbym, żeby tak nie było Gil ekonomii w ogóle jako pojęcie pojawiło się koło 2016 roku wcześniej częściej mówiło się i to właśnie często mówiąc o przyszłości o tym to jest model rozwoju gospodarki na świecie częściej mówiło się o szereg ekonomii, czyli o gospodarce współdzielenia natomiast po kilku latach funkcjonowania tego szereg ekonomii takiego realnego, lecz właśnie projektory innej pracy bardzo Nisko płatnej niesatysfakcjonującej takiej, która wypala ludzi, która wydaje się konsumentom prawda ani łatwo dostępna na wyciągnięcie dosłownie smartfon na, ale po drugiej stronie są pracownicy, którzy się wypalają i wielka korporacja, która wyciąga pieniądze wejściówkę okazały się szerokie komin nie jest prawdziwym opisem producenta współdzielenie jest tylko taka maska, którą ten system sobie założył jej stąd zasługi ekonomii miał lepiej określać co jest dla dla ruchu z pracowników czy to jest przyszłość sądzę, że ten pewien pewien sprzeciw pewien pewna niechęć do tego modelu jest coraz większa i on albo będzie takie już w niektórych krajach regulowany także np. brytyjskie sądy uznają, że ktoś, kto jeździ na Uberze jest po prostu taksówkarzem, a Uber jest aplikacjom taksówkarską przewozową, a nie tylko Super technologię no, więc albo będą będzie więcej regulacji, które wzmocnią po prostu zabezpieczenie nas ludzi albo takie Platformy i jedno stopniowo będą musiały kiedyś przejść od tych drobnych słuch do wyciskania pieniędzy konsumentów i to jest przypadek, który w Ameryce jest Teresy rozpowszechniony, gdzie te duże właśnie takie Platformy zaczęły nagle drastycznie podnosi ceny i okazuje się, że konsumenci przyzwyczaili do tego właśnie jest takie łatwe dostępne, a nagle to bardzo drogie i większość ludzi rozgląda się za alternatywą i jest to The Economist jest taka wysoka wygrana bardzo krótką metę prawda można tak od 2 do fuchy właśnie sobie uzależniać pracowników, ale prędzej czy później no oni nie będą chcieli kontynuować zatrudnienia i inwestorzy domagają się zwrotu pieniędzy trzeba podnosić ceny no to jest model który, który jest na długą metę niewystarczający sądzę, że się utrzyma, jaka jest różnica, jeżeli podchodzi się właśnie do Ubera jako do korporacji taksówkowej, a dobra jak do aplikacji na czym polega ta zmiana, o czym o, której pan mówił też różnica fundamentalna też powód, dla którego właśnie z Uberem listem na czele, ale też sportem tymi wszystkimi aplikacjami w ogóle różne Platformy starają się unikać powiedzenia w jakiej branży działają bez powiedzą, jakie są branże to znaczy, że trzeba do nich stosować pewne regulacje regulacje, które zostały wymyślone nie po to, żeby nie było innowacji nie było fajnych, więc łatwo dostępnych aplikacji czy platform, bo absolutnie innowacje mogą być też zgodne z regulacjami i zrównoważone itd. tak dalej tylko są robione po to, żeby nie uczciwie prowadzić konkurencyjną kraju, żeby oszukiwać konsumentów i konkurencję, więc przykładowo jeśli taki Uber mówi, że jest, a jest aplikacją jest firmą IT i on świadczy usługi informatyczne prawda łączenia tylko taksówkarzy czy przewoźników z z użytkownikami no to w takiej sytuacji nie musi się martwić o to czy oni zdali odpowiednie egzaminy nie musi martwić o ubezpieczenia nie musi zastanawiać się nad tym w jakiej kondycji jest Flota i wszystkie takie standardowe problemy to z punktu widzenia takiej korporacji są koszty to są problemy prawda zostają zostają zamknięte rok wydaje się ona magicznie znikają aplikacja, jaką się rozwiązuje sprawy zakażonej znikają ktoś musi ponieść koszty ktoś ostatecznie zapłaci przez to droższe ubezpieczenia ktoś przez to nie dziękuję zostanie dopuszczony do jazdy na drodze, kto nie powinien być albo np. ściąga się masowo imigrantów, którzy są mamieni no fałszywymi obietnicami, że będą mieli raj, a potem np. zabieram paszport mówi masz teraz jeździć Tomasz umowy najmu auta podpisuje albo spotkają się kłopoty prosta i te wszystkie rzeczy no by ze są z, służąc właśnie temu, żeby przerzucić odpowiedzialności koszty zysk firmy na ich poddostawców kontraktorów pracowników innymi słowy oni mają wziąć na siebie całą odpowiedzialność wszystkie koszty, a Platforma jest tylko ta firma, która operuje Platforma zatem firma technologiczna ona tylko mówi my nie mamy z tym do czynienia jak airbnb nie jesteśmy hotelem tylko dostarczamy Platformę jako Uber tylko mamy aplikacja dzięki temu wydam świecie realnym w Warszawie Krakowie Gdańsku Szczecinie wyższe marże martwi się tym co się dzieje na na terenie ziemi, a my będziemy martwić tylko tym, żeby wam dawać aplikacja ściąga z was za to pieniądze, czyli to jest problem dla klientów dla pracowników, a zysk dla dużych firm i korporacji, które po prostu na tym zarabiają przez krótki czas wydawało się, że konsumenci na tym zyskuję prawda, bo nagle okazało się, że w centrum dużego polskiego miasta można wykonać jakiś kurs pary taksówką można wykonać jakiś kurs np. za 6zł 78zł pyta podobnie widzimy np. eksplozja w pandemii dostaw żywności też mamy obietnice składane przez niektóre aplikacja np. zakupy spożywcze będą dostarczone 15 minut i kosztuje np. dostawa 5zł to brzmi to rewelacyjnie prawda, ale ten postęp i poszedł do przodu teraz można tak tania to wszystko świadczyć no niestety to nie jest kwestia postępu ku kwestia tego, że teraz są bardzo niskie płace dla tych dla tych ludzi i konsekwencje tego konsumenci też odczuwają w dłuższym terminie myśli bardzo mało zarabiają ludzie w tych dostawach to rotacja tych ludzi dostawać ogromna, więc stopniowo te aplikacje muszą mieli coraz więcej ludzi, którzy się wypalają jeśli płacą mało to znaczy, że mało zarabia tak naprawdę lokalna społeczność tak często to są ci sami ludzie dziękuję, że np. zupełnie ją do sklepu i kupujących sklepy z zapisami ludzie, którzy od polskich firm UE np. o małym zakładzie fryzjerskim później, używając słów, więc ta cyrkulacja pieniądza jeśli bardzo mało zostaje lokalnie, a bardzo duża jest zasysane do Doliny Krzemowej no to dziś my jako konsumenci jesteśmy zadowoleni, ale za 3 lata zastanawiamy się, dlaczego mamy problem z en np. z niedostateczną liczbą rąk do pracy, dlaczego demografia spada nawet naszej, dlaczego prawda polskie firmy cały czas konkurują o zamówienia boją się z miesiąca na miesiąc nie będzie płynności wszystko to wynika właśnie z tego zamiast tworzyć stabilne miejsca pracy dobre wynagrodzenia to pozwoliliśmy, żeby w niektórych sektorach weszły te wielkie firmy technologiczne, które pod maską pięknych aplikacji ukryły tak naprawdę złe warunki zatrudnienia i ogromny drenaż pieniędzy, a z perspektywy pracowników i pracowniczek tych aplikacji Otóż nie jest przypadkiem są teraz czeka wydane niedawno wyszły dotycząca tego, jaki jest skład demograficzny tak powiem osób, które korzystają z aplikacji właśnie przewozowych, które jeszcze prawda, czyli pracowników okazuje się, że już ponad 40% z nich w skali kraju to są to są imigranci to jest więcej niż w innych dziedzinach gospodarki, więc trzeba się zastanowić wprost, dlaczego nie tej ogromna ogromny przemysł niejako przemytu tych ludzi to jest mówi to bez żadnego elementu Exel osoby z góry zaznaczam nie chodzi też osoby są imigrantami, ale o to, że często nie znają dokładnie nie znają języka nie znają lokalnych warunków zatrudnienia wszyscy są po prostu oszukiwani obiecuje im się bardzo często złote kury przywozi ich np. cała rodzina rzuca się, żeby ta 1 osoba przyjechała do Polski zarobić trochę środków przy mieście itd. brzmi to rewelacyjnie to są bardzo ciężko pracujący ludzie naprawdę oni są napędem gospodarki, ale to jest ich kosztem, bo są udowodnione przykłady, gdzie tym osoby te osoby zmusza się np. do podpisywania umów najmu auta od konkretnego dostawcy floty albo w przypadku dostaw rowerowych wynajmu roweru kamizelki kasku prawda, gdzie są zmuszane do podpisania tej konkretnie umowy, gdzie większość ich pensji jest zabierana przez jakiegoś pośrednika, a więc mamy sytuację, gdzie lokalni pracownice w sensie polscy nie chcą pracować w tej branży, bo widzą, jaki to jest dramat mając możliwość pójścia np. do sklepu normalnego sklepu do handlowego tak Uście pracować na kasie nawet jeśli to nie jest praca państwo dynamiczna i oferująca wielką karierę to jest stabilna w miarę pewna i wiadomo, o co chodzi, więc nawet osoba o niskich kwalifikacjach może spokojnie pójść tam mieć zapewnione takie bazowe warunki powiedział pan, że może te prace w sklepach nie są zbyt zbyt oferujący wielką karierę, ale ja np. widzę 1 dobry trend i mam nadzieję, że się utrzyma będzie przychodził na inne firmy, gdzie przez te sklepy spożywcze część dyskontu czy niektóre sklepy odzieżowe takie duże sieci decydują się na to, aby były duże awanse wewnętrzne, czyli do różnego rodzaju centrali na wyższe stanowiska awansowali są ludzie, którzy wcześniej pracowali po prostu w sklepie jako kasjerzy sprzedawcy jako kierownicy sklepów idzie ta droga w naszej kariery jest coraz bardziej popularna, toteż nie dzieli to nie jest tylko kwestia bycia dobrym pracodawcą, ale też osoba, która na dany biznes albo dano będą dziedziny od wszelkiej od tego właśnie kontaktu z klientem, że tak powiem no po prostu w sklepie też często dużo więcej wnosi tam idąc do góry, więc często okazuje się, że bardziej opłacalne jest inwestowanie w tę osobę przed jej rozwój studia czy kursy niż właśnie szukanie igły z rynku, ale to tylko dygresja trochę obok PEGI ekonomię i teraz ale, ale los to jest bardzo ciekawa dygresja, bo przypomniały mi się teraz takie badania prowadzone przez marinę go robić bardzo ciekawe właśnie na pracownikach Platforma owych oczyszczenie w Polsce natomiast na pracownikach przede wszystkim w branży nos sprzątanie tak usług generalnie sprzątania i tak by nie tylko domowego, ale myślę też filmowego prawda jest trochę bardziej złożone całe kompleksy biurowe dokumenty i tam masa dużo więcej zagadnień niż tylko czyszczenie prawa i te badania wykazywały właśnie jedność zawsze przecież nie tylko chodzi o stabilność zatrudnienia, ale bardzo wiele osób deklaruje, że w takim tradycyjnym i ekonomii i Francji o takim, jakie znamy teraz nie istnieją żadne ścieżki rozwoju nie bo, bo nie ma właściwie różnorodności tych zadań prawda cały czas trwa walka o kolejny przejazd kolejne zlecenie kolejną słucha dużo osób badanych szczególnie kobiet, które np. były po były po ciąży chciały stopniowo łagodnie wchodzić na rynek pracy deklarowało, że przychodzi na te Platformy właśnie po to, żeby dorobić sobie jedną z maluchami za chwilę wejść na rynek pracy okazuje się, że do Platformy i ekonomii nigdy nie pozwalają im na to, bo cały czas jak nie jak robią akurat 1 zlecenia to właśnie walczą o to, żeby dostać inne zlecenie prawda przed, malując kimś albo, dbając o to, żeby mieć odpowiednie ratingi obu, ustawiając się we właściwych strefach miasta, gdzie teraz lepsze mnożniki, więc okazuje się, że to taka gospodarka zleceniom ta te fuchy to jest nie tylko samo robienie słuch, ale też również stałe i szukanie i ten mechanizm sprawia, czyli nie są w stanie rozwijać a nawet gdyby mogli to nie bardzo wiadomo w jakim kierunku pewna, bo ta Platforma jest zamknięta zawiera tylko 1 rodzaj zadań i najlepiej, żeby ten człowiek od rana do wieczora wykonywał w kółko dokładnie to samo zadanie tylko coraz optymalnie coraz efektywniej szybciej bardzo dużo osób w tych właśnie z badanych firmach sprzątających mówiło, że np. jeśli dziś sprzątają jakieś określone piętro dobrze byłoby w przyszłości mogły przejść na szkodę dyskusji menedżerskiej zostać szefem szefową takiego zespołu tak, który sprząta np. cały budynek firmy i to jest dokładnie to, o czym, o czym pani redaktor powiedziała jest tych tych rzeczy dziś nie ma takiej zwykłej ekonomi, a co z kolei np. obiecują obiecuje ruch cyfrowej Spółdzielczości, który mówi musimy wziąć kontrolę nad tymi platformami cyfrowymi i zacząć właśnie traktować bardziej jak spółdzielnie pracy wtedy być może ułożymy sobie te ścieżki inaczej, bo pracownicy będą w centrum podejmowania decyzji prawda tak, ale to ja bym bardzo jeszcze chciałby pan wytłumaczył tę zasadę Spółdzielczości, chociaż od razu przypominam się rozmowach, że pan długością Agnieszki Lichnerowicz w audycji wieczorem tam duża rozmowa o Spółdzielczości, ale tutaj na potrzeby tej rozmowy, bo jak i myślę, że jak mówił pan spółdzielczość Kia jako spółdzielczość to dla części naszych słuchaczy słuchaczek oznacza to powrót do Pere PRL-u albo jakiś Społem lub coś takiego tak chodzi o to, że ostatecznie nota to giga ekonomii opiera się o ludzi prawda to oni są na tej Platformie właściwie Platforma można powiedzieć, że służy im tylko do tego, żeby mieli jakieś combo tutaj są płatności realizowane jest łączenie z klientami, ale bardzo łatwo można się zorientować, że sama w sobie Platforma to nie jest jakiś wykwalifikowany inżynier, który dowodzi zespołem nadaje się tego inżyniera się pozbędziemy to robotnicy nie wiedzą co bądź nie jest taka sytuacja Platforma jest bardziej czy rodzaju takiego współdzielonego narzędzie, z którego korzystamy wszyscy byli dziś pana rządzie jest kontrolowane przez firmy Doliny Krzemowej natomiast jeśli rzeczywiście w tej gospodarce zlecenia owej jest tak dużo ludzi i oni wszyscy Platformy przewijają pracują na tych platformach korzystają z nich to takie środowisko pracy no to ten właśnie ludzie z właściwą Spółdzielcza ściągną dobrze to powinniśmy w takim razie zrobić także Platformy należały do tych pracowników, żeby to oni podejmowali decyzja, bo właśnie może wtedy będą decydowali o innych kierunkach rozwoju przykładowo, że będą inaczej np. reputację naliczane dla osób, które jeżdżą na takim obrazie pyta znany znane przypadki jeśli się jeździ w piątki soboty wieczorami otworzy klientów, którzy są w stanie upojenia no to trzeba się liczyć z tym, że jakiś czas wpadniesz na klienta, który zostawi 0 gwiazdek, który niezadowolony, które może jeszcze narobi szkód przecież w aucie no i w takiej sytuacji w tym kierowcy na straconej pozycji, więc ryzykuję, jeżeli wiedzie miasto w takich porach to może łapie fajny głos, ale za to, że być może jego reputacja zostanie zniszczona nie z jego winy, ale z winy klienta, który po prostu zachowuje się właściwie w tej, żeby zaprojektować inaczej ten mechanizm sprawdzane przez rekrutacyjne no to trzeba właśnie etycznym pracownikiem, który mówi co jest dla niego potrzebne i co co co na Platformie działałoby wtedy lepiej i taka gospodarka zlecenia owa, gdyby była czwartą spółdzielczość pewnie miałaby dużo więcej sensu to się dzieje już szczególnie w tych branżach, gdzie mamy pracowników pracowników wiedzą owych pracowników kreatywnych 1 przykład chociażby propan taka spółdzielnia dla nauczycieli nazywa się ma KUL klas, ale co ciekawe jej założyciele są Warszawy, więc można powiedzieć tu mamy siedziba globalnej spółdzielni niewiele osób ja, ponieważ są nauczyciele, którzy przez Platformę prowadzą po prostu zajęcia dodatkowe no ile to oni ustalają rozwój tych swoich 2 zleceń pyta, a innym przykładem może być taka europejska duża spółdzielnia 35 000 artystów freelancerów nazywa się smart to znów znów tutaj oni mogli sobie pozwolić w pewnym sensie przejęcie kontroli no bo są EFI są wysoko wykwalifikowani część to programiści byli w stanie łatwo odzyskać kontrolę nad tymi platformami, ale w wielu sektorach gospodarki się nie wydarzy tak, łatwo więc myślę, że ta spółdzielcze, chociaż jest rozwiązaniem to ona potrzebuje, żeby ktoś podał rękę, żeby jednak był dobry taki system finansowania i wspierania regulacyjnego no po trudno sobie wyobrazić, żeby właśnie ludzie, którzy dostarczają prezesom kurierami rowerowymi na głodowych pensjach, żeby oni byli sami w stanie zbudować sobie alternatywne Platformy w końcu trzeba ten sektor uregulować zapewnić jakieś warunki i wręczyć te narzędzia, żeby też mogli budować takie też alternatywy tylko co się wydarzy jeśli będziemy machali ręką mówili, a oni tak lubią sobie elastycznie prawda życie odrzucenia zlecenia to nieprawda tak to nie znajduje potwierdzenia ani w badaniach, a ja się nawet pyta tych ludzi no to tam już wysoki poziom desperacji togi ekonomii się stało takim takimi nowymi śmieciówki ami tak naprawdę kolejnym problemem polskiego i nie tylko rynku pracy, który musi rozwiązać, jeżeli państwo nie wiedzą co może oznaczać dla rzeczywistości dla społeczeństwa to, że liczba gwiazdek definiuje i determinuje to jak się pracuje to polecam pierwszy odcinek pierwszego sezonu serialu Black Mirror tam jest taka wystąpi na wizję tego co by się stało, gdyby naszą wartość określały gwiazdki zresztą to jest też mechanizm, który jest stosowany już przez władze chińskie wobec swoich obywateli obywatelek tam też zbiera się punkty za różnego rodzaju i tracić punkty za różnego rodzaju zachowania no właśnie pan odpowiedział na to no nikt nie zmusza nikogo, żeby tam pracował nikt nie zmusza nikogo, żeby z tych właśnie aplikacja Station z tych sposobów korzysta wolny rynek wolna Wola znalazłam parę takich komentarzy pod artykułami krytykującym właśnie to jak, jakim z, jaką stronę idzie takich ekonomii i powiem tak najbardziej surowa i najbardziej drastyczna niewola jest właśnie wtedy, kiedy jeszcze mamy zawiązane oczy sobie nie zdajemy z tego sprawy, że nie jesteśmy wolni istnieć żyjemy w systemie, który może być, żeby przeżyć emocje, żeby mieć dach nad głową, żeby mieć dostęp do bazowych świadczeniem zdrowotnym np. musimy zarabiać, więc mam pewien rodzaj przymusu jeśli chcemy żyć, czyli przymus ekonomiczny i to nie jest tak, że wszystko zależy od nas jest masa badań i co naprawdę nie chcę rzucać nazwiskami, bo to można bardzo łatwo znaleźć, ale w naukach ekonomicznych wiemy już 2 rzeczach po pierwsze, że bardzo wiele nie zależy od nas zależy od klasy, które się urodziliśmy zależy od tego, że byliśmy, więc dużego miasta czy małego i można oczywiście próbować zmieniać swoje położenie, ale nie każdemu się to uda, a druga rzecz, którą też wiemy z ekonomii behawioralnej jest to jak ile składek naszego myślenia jak myślimy, że podejmujemy racjonalną decyzję on nie jest racjonalna jak sądzimy, że mamy różną siłę przetargową czy negocjacyjną, a w rzeczywistości druga strona dużo więcej wie od nas rozumie i można sobie spokojnie rozegrać, więc patrzymy na rzeczywistość, jaką jest, a te wolne rynki i prawda modele i idealnej sfery w próżni bez tarcia zostawmy w książkach sprzed 30 lat tam jest ich miejsce patrzymy na prawdziwe problemy ludzi, którzy są na rynku pracy i rozmawiajmy z nimi się przekonamy wtedy jak często są barwne, ale też dramatyczną historię i to jest piękna puenta do naszej dzisiejszej rozmowy o Kik ekonomii bardzo panu dziękuję za rozmowę Jan zygmuntowski wykładowca Akademii Leona Koźmińskiego współprzewodniczący polskiej sieci ekonomia jeszcze raz polecę pana rozmowę, w której był pan gościem Agnieszki Lichnerowicz w audycji wieczorem o Spółdzielczości jest niezwykle interesująca rozmowa ja nazywam się Zuzanna Piechowicz do usłyszenia dobra praca podcast o pracownikach i dla pracownik Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: DOBRA PRACA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA