REKLAMA

Portret antyszczepionkowca. "Teorie spiskowe są popularne wśród ludzi o zdecydowanych poglądach - i na lewicy, i na prawicy"

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-09-02 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:55 min.
Udostępnij:

- 17-20% populacji naszego kraju to antyszczepionkowcy. Badanie źródeł niechęci do szczepień jest dzisiaj bardzo ważne - mówił prof. Michał Bilewicz, psycholog społeczny, Centrum Badań nad Uprzedzeniami UW. Rozwiń »

- Pełną gotowość do zaszczepienia ma tylko 53% populacji. 30% społeczeństwa wątpi. Jak ich przekonać? Przywilejami - ocenił ekspert. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Mikołaj Lizut kłaniam się państwu 6 zlotemu na południe, a pierwszym gościem dzisiejszego programu prof. Michał Bilewicz psycholog z psycholog społeczny kierownik centrum badań nad uprzedzeniami przy Uniwersytecie warszawskim dzień dobry czy mogę w Polsce wg badań 17 do 20% populacji to przeciwnicy szczepień zagorzali przeciwnicy szczepień i oni właśnie chciałbym porozmawiać przede wszystkim chciałem zapytać pana czy to dużo na tle innych krajów, bo wiadomo, że ten ruch Rozwiń » antyszczepionkowy ta postawa jest dosyć powszechna i dosyć charakterystyczne HR tak to jest całkiem spora liczba i gdy prowadziliśmy w ubiegłym roku badania porównawcze naszych wiosną tego roku jeszcze w ubiegłym roku akademickim badania porównawcze 3 państwach w Polsce Wielkiej Brytanii w Niemczech to odsetek osób niechętnych szczepieniom czy ty właśnie antyszczepionkowców zadeklarowanych antyszczepionkowców mówimy tutaj nawet o osobach sceptycznie nastawiony do szczepienia takich, które stwierdziły, że zdecydowanie nie da się zaszczepić no na co tak w Polsce był był większy niż w Niemczech czy Wielkiej Brytanii, gdy gdynianie pytaliśmy okaz to te deklaracje tak, żeby wszystkie osoby niechętne szczepieniom w Polsce taka noc w tym badaniu wyszło, że to jest około 26% w Niemczech 18% w wielkiej Brytanii 8% 100 widzimy rzeczywiście ten problem u nas powszechność takich postaw antyszczepionkowych wydaje się być większa niż w krajach Europy zachodniej 20% oczywiście liczba robiąca wrażenie, więc porozmawiajmy trochę jak scharakteryzować tę grupę, ponieważ jest tak liczna to pewnie jest dosyć różnorodna, ale chciałbym zacząć od tego w ogóle jak wygląda debata zwolenników szczepień z antyszczepionkowcami, bo mam wrażenie, więc przynajmniej tak to wynika z obserwacji, że jest to bardzo dużo niechęci pogardy kpiny w oczach szczepionką owców antyszczepionkowcy to osoby źle wykształcone często porównywane do płaskorzeźby SUV nazywane pogardliwie foliami kojarzone przede wszystkim sprawić to są mity prawda, którzy są kojarzone przede wszystkim z prawicą jest jakimś sensie mitem, ponieważ w badaniach prowadzonych czy inaczej, a rzeczywiście jest także większość badań na świecie wskazuje, że istnieje jest większa powszechność przekonania antyszczepionkowych prawicowej stronie sceny politycznej i powstawały nawet takie prace w stanach Zjednoczonych w Niemczech, w których zadawano pytanie o to właśnie na coś takiego specyficznego tej prawicowości co powoduje, że właśnie prawicowcy sądząc, a częściej, a częściej boją się szczepień tutaj warto przypomnieć postawę Donalda Trumpa właśnie oczywiście prawdą wiemy, że to jest powiązane z taką debatą polityczną i wszyscy śledzimy dzieci ani Trump Bolsonaro Jordana trzeci populistycznie prawicowcy zdecydowanie chętniej, że to jest z części ich usłyszymy słyszymy takie różne antyszczepionkowe teorie czy też takie sceptyczne wypadku prezydenta Andrzeja Dudy w Polsce Karla takie, które są dziś na granicy czy nie powiedzieliśmy zesłańcy szczepionkowe sugerują np. że niska zachorowalność to nie jest efekt szczepień tylko np. ładnej pogody latem na to są takie wypowiedzi, które tam takie mruganie okiem to dobra szczepionkowego elektoratu, a jak popatrzymy na to inne państwa tutaj nie jest takie oczywiste np. badania prowadzone w Hiszpanii pokazały, że tam jest tak duża, a formacja lewicowych antyszczepionkowców, że to jest część takiego światopoglądu właśnie konkurs Ludowego trochę tak jak Polski pisowskiego może, na którym się kwestionuje uznaną główną gotową medycyna i w ramach tego również również szczepienia jak są szczególnie wtedy, kiedy one są ewidentnie, kiedy szczepionki są oferowane przez wielkie koncerny farmaceutyczne tutaj też tego, że teorie spiskowe na temat na temat Michałem atak koncernów farmaceutycznych one pojawiają się nie tylko na prawicy, ale również wśród Rataj lewicowców pojawiają się też takie kontr kulturowe takie motywy to będziemy też w Polsce to znaczy pewnie jako znawca popkultury mógłbyś zmienić wiele każda z przykładów nie ma artystów nas, którzy którzy, którzy nas wszyscy byśmy zaskoczeni tak zobaczyliśmy kto, kto jest postęp szczepionka w tym czasie wypowiadał w sposób antyszczepionkowcy w ostatnich miesiącach i to czasami zaskakujące i dlatego nie należy też patrzeć na to tak jednowymiarowy sposób, że to jest prawica konserwatyści, którzy po prostu, że to jest element tego tego prawicowego światopoglądu tego samego realizuje się poglądów zawsze, bo to spiskowe są bardzo specyficzną grę taką specyficznym sposobem myślenia o świecie i jeżeli w ogóle większość teorii spiskowych to one tak układają kształcenie na tym wymiarze lewica prawica one są bardziej popularne wśród osób zdecydowanych poglądach podana zdecydowanie lewicowych albo kraj zdecydowanie prawicowych tak gdzieś tam pośrodku są ci ludzie, którzy najchętniej przyjmuje od dołu nie wiem uznano wiedzy w różnych dziedzinach prawda to może być nie mogą być może dotyczyć nie wiem śmierci księżnej Diany może dotyczyć zamachów na łączną łączy centrum może dotyczyć katastrofy w Smoleńsku, a może dotyczyć właśnie takiej przeciwko koronawirusa do takiego z tym zastrzeżeniem, że dotąd teorie spiskowe przynajmniej takiej powszechnej wyobraźni były czymś jednak marginalnym no tak wiary podzielało podział niewielki odsetek danej populacji i Goethego na ogół teorie spiskowe były kwitowane wzruszeniem ramion, gdy teraz 2 nazwała tą teorią spiskową nie wiem czy to jeszcze uprawnione przy tym ruchu antyszczepionkowych, które tak masowy, jeżeli podziela to 220% społeczeństwa tę wiarę, że szczepionki są szkodliwe czynniki dają czy czy mają wręcz jakieś ukryte wrogie przesłanie przez produkujące je koncerny na to trochę wydają się wymyka nam się ta definicja teorii spiskowej, która jakoś intuicyjnie przynajmniej zakłada, że jest to prawo jednak ekscentrycznej marginalne jak wiara w to, że nie jest płaska kary to spiskowe nie zawsze są ekscentryczne marginalne oczywiście lepiej żyć w czasach, gdy teorie spiskowe nie chodzą do głównego nurtu myślenia o polityce, ale chyba w naszych naszych zdominowanych przez populistów czasach to tak się dzieje to no 20% nie jakiś szczególnie przy jego zdumiewająco wysokie na tle np. nie wiem materii spiskowych na temat katastrofy w mojej szkole jest tak czy to też dochodziło do 30% osób wierzyło spiskowe wyjaśnienia tej katastrofy lotniczej w tym, że była też była to teza lansowana przez przez władze właśnie można powiedzieć, że to był maj Stream patrząc na to z punktu widzenia politycznego przyczyną na nowe złote definiujące dla jakiejś tam formacji politycznej w tamtym czasie i to teraz może tak, ale duża to jest blisko nie będą oczywiście to prawda, że jak Sejm w taki przykład radzi prototypowej tak spiskowe, jaką jest teoria spisku żydowskim to też wiemy dobrze, że były czasy kiedy, kiedy tata ja potępiła zyskiwać poparcie całych społeczeństw tak i w zasadzie być podzielana praktycznie przez przez wszystkich i to co jest dalej spiskowe wyróżniamy na podstawie ich struktury, w której istnieje przekonanie o zgodę ich intencjach jakich podmiotów czy organizacji wobec nas wobec zwykłych ludzi i intencje te są realizowane w sposób skryty sposób nie ja tak nie, ujawniając swoich swoich celów prawdziwy i celu to jest i jest właściwe dla każdej dla wszystkich teorii spiskowych, a nie to, że są to teoria ekstremalne czy niemożna mówić myślę, że te spiskowe jako jako wy tworze pewnej mentalności paranoidalnej to znaczy czasami mówimy o mentalności spiskowej, ale to jest rodzaj pewnej politycznej mentalności, a nie mówimy o tym w kategoriach technicznych badania, w których sprawdzano powiązania tendencji do wiary w teorie spiskowe jest np. różnego rodzaju zaburzeniami psychotycznymi czy osobowość prawną idealną nie wskazywały wcale marne dzięki bardzo wysokie związki tych 2 czy ktoś może po prostu mieć skłonność do do do interpretowania swojego otoczenia w ten sposób, ale już w polityce np. w ten sposób zupełnie nie spiskowych z kolei są ludzie, którzy wierzą w teorii spiskowych wcale nie są powiedzielibyśmy, że parę zdań wtedy, kiedy np. myślą o swoim najbliższym otoczeniu i o ludziach ze swojej rodziny, więc to nie jest tak, że mówimy tutaj o tym tylko drobnym odsetku populacji, które ma pewien radzę nie wiem czy to zaburzenia osobowości czy wie, jakie choroby psychiczne dnia mówimy o pewnym stylu myślenia o polityce o świecie społecznym, który pierwszy, który może stawać się pewnych sytuacjach powszechne i któremu mogą ulegać również ludzie, którzy w innych sprawach np. nie klinują się teoriami spiskowymi, więc w tym wypadku w sytuacji, w której ludzie stanęli na całym świecie wobec jakieś wydarzenia, w którym nie mają kontroli prawda czy myślę, że teraz mamy bardzo dobrym momencie tego powiedzieć, że świat teraz obostrzenia śluzu ją na całym świecie, ale nie mamy żadnego czy ludzie mają przekonanie, że nie mają żadnego wpływu na to czy późną jesienią, a nie będą musieli znowu ograniczyć różnych swoich życiowych czynności przez kolejne lockdowny czy znowu ta choroba nie zaatakuje ta sytuacja sytuacja niepewności i takiego braku kontroli braku sprawstwa to jest sytuacja, która potrafi sprawić, że nawet człowiek myślący zupełnie irracjonalnie zacznie się chwytać nie jakiś napis to katalizator wrócił do naszej rozmowy to po informacjach Radia TOK FM prof. Michał Bilewicz psycholog społecznej i kierownik centrum badań nad uprzedzeniami Uniwersytecie warszawskim jest państwa i moi goście, a teraz na poważnie prof. Michał Bilewicz psycholog społeczny kierownik centrum badań nad uprzedzeniami na Uniwersytecie warszawskim jest państwa moim gościem rozmawiamy antyszczepionkowcy ach, rozmawiamy o tym, jaki portret antyszczepionkowcy w Polsce wyłania się z badań przypomnijmy, że to mniej więcej od 1720% populacji, więc całkiem sporo rozmawialiśmy tuż przed informacjami o teoriach spiskowych, ale chciałem zapytać co musi się stać w sensie społecznym czy politycznym, żeby tak duży odsetek uwierzył jak komuś jakiś spisek np. spisek dość brzmiące absurdalnie, że rządzą nami wiemy lepiej Janie przebrani za za ludzi jest to spisek, którego wiarę podziela całkiem sporo osób, ale co mu się stać, żeby ta teoria stała się dominująca czy bardzo powszechna tak jak mówiliśmy przed, a przed informacjami to faktycznie sytuacja epidemii sytuacja, w której ludzie żyją wstanie ciągłego zagrożenia bardzo silna, żeby rośliny silnie lękowa też taka współpraca bardzo silny rynek populacji i jednocześnie sytuacja w tym, że tracą kontrolę nad własnym życiem czy nie wiedzą czy są wstanie nie wiem fryzjerka nie wie czy jest w stanie zapewnić swój byt wciągu najbliższych miesięcy, ponieważ nie będzie musiała tego zakładu zamknąć zaraz na albo prawda rodzice, którzy nie wiedzą czy będą mogli pracować czy będą musieli zajmować się opieką swoimi dziećmi w domu, ponieważ wszystkie przedszkola i szkoły będą zamknięte to są różne przykłady takiej niekontrolowana Szcze życia bardzo typowe właśnie z tym mamy do czynienia już w czasie epidemii i badania eksperymentalne również te, które wprowadziliśmy w naszym zespole pokazują, że nawet 20 przypomną przez chwilkę o takich niekontrolowanych, a doświadczenia w swoim życiu, kiedy tracili wpływ na wiek swojego życia takie przypomnienie sobie powoduje, że nagle ludzie zaczynają chętniej łapać się różnych teorii spiskowych wtedy, kiedy zaczynają wyjaśniać rzeczywistość wokół siebie to takie proste taki może być hydraulicznego wyjaśnienie, jeżeli AKC wpływ na bieg wydarzeń pewnie ktoś inny Matelski musi mieć wtedy zaczynam dostrzegać wpływ nawet tych obszarach, którym go nie ma znaczy widzę, że po prostu jest szczególnie wyczulony na na sklepy różnych szczególnie zaś mrocznych instytucji porozumienie o spisku na na moje życie na politykę itd. i to jest to coś co widzimy bardzo wielu teoriach spiskowych tutaj oczywiście wypadku tej tych trolli dotyczących dotyczących szczepień do tego dochodzą pewne do tego dochodzi pewna specyfika tego, ponieważ mamy do czynienia z taką anty naukową teorią spiskową i ona się oczywiście bardzo też wiąże z pewnym rodzajem światopoglądu, który jeszcze w tym wypadku wypadku szczepień wiąże się z takim aktem pewnej powszechności takich planów czy szczepienia to jest coś co ma spowodować, że wszyscy przez to epidemie przejdziemy łagodniej tak wiemy, że szczepienia nie są perfekcyjnie skuteczny tak teraz widzimy choćby w krajach które, które mierzą się trzecią falą, a Zachodem minister wariantem Delta i oczyszczania ścieków zapowiedział, że tak, że bardzo popatrzcie tam ludzie w pełni zaszczepieni np. wizja lód trafiają do szpitala i nie są odporni na ten jednak jak się popatrzy na porównanie Hospital poziom hospitalizacji wśród częstości w sprawie hospitalizacji osób, które są niezaszczepione z tymi zaszczepione mimo to widać, że jednak osoby zaszczepione jak do szpitala zdecydowanie rzadziej i co bardzo ważne też istotne ten czas, który minął od szczepienia to znaczy, że im więcej czasu minęło od szczepienia tym mniej przeciwciał częściej ludzie po pierwsze, łapią covid 19 i części mają ten trzeba bardzo bardzo ciężki, czyli możliwe, że tak naprawdę będzie konieczna trzecia dawka booster, który w, którym w tym zakresie dużo mówi dlatego też zbadanie źródeł niechęci do szczepień dzisiaj tak ważne, żeby wiedzieli kim są ci ludzie, którzy nadal nie chcą się szczepić, dlaczego nie chcą szczepić i tutaj też właśnie badania, które prowadzimy na ten temat głównie miały na celu wyjaśnienie tego, że co tutaj jest specyfika takiego myślenia są ci, dlaczego nie chcą się szczepić to jest bardzo ciekawe pytanie to znaczy jakie podają tutaj wytłumaczenie, bo oczywiście tutaj jest bardzo dużo kpin w internecie, że czipy w szczepionkach, dzięki którym dzięki, którym Bill Gates zawładnie światem no to są też oczywiście te ekstremalne przypadki które, które ma być na naszą stronę bardzo chętnie nagłaśnia tak w internecie, bo bardzo dobrze jest śmiać się przeciwnika, ale to jest nie do końca skuteczne wtedy kiedy, kiedy mówimy chcemy przekonać po prostu tych osoby w kraju, którzy na ponad 4 nigdy nie skuteczne w jakikolwiek debacie, więc tak no właśnie masowe prawda nas tutaj to jest jest pamiętajmy też, że mówimy o antyszczepionkowcy to właśnie mówimy o tych 20 około 20%, ale do tego mamy jeszcze 30% populacji więcej osób, które są kraje wątpię, które nie wiedzą czy zaszczepi czy nie, ale dostrzegają wiele problemów związanych ze szczepieniem boją się powikłań poszczepiennych ich i tak wszyscy także duży problem jest po połączymy te 2 grupy to widzimy, że taką pełną gotowość zaszczepienia w Polsce ma nasze badanie wśród tych 53% populacji w innych badaniach wychodzi tak do 60% populacji znajduję duży problem, bo widzimy, że dobijamy powoli do 50% zaszczepionej populacji w Polsce tak czy 5% Polaków przyjęła 2 dawki szczepionki co dalej to znaczy czy nie doszliśmy do takich momentów, które co chcieli się już zaszczepili, a pozostali właśnie albo zdecydowanie nie chcą boją się tych szczepień albo albo mają poważne wątpliwości na teraz stoimy przed wyzwaniem jak, w jakich przekonać teraz taką podstawową cechą tego myślenia anty szczepionkowego, która wychodzi nam w badaniach właśnie zrobionych w różnych krajach to jest coś co nazywamy psychologią orientacją na dominację społeczną, czyli taka, że takie bardzo hierarchiczny myślenie o świecie świadczy dżungla, w którym silni mają przetrwać osłabienie, w którym ten, który nie powinna się w żaden sposób wyrównywać szanse tak dalej czy ludzie, którzy nie znoszą jakiekolwiek egalitaryzmu i oczywiście ten te szczepienia szczególnie powszechne szczepienia są czymś, czego nie znoszą, bo to jest taki będzie wyrównywanie szans no i tam tym co może przemawiać do tych osób np. z kolei właśnie nie są przeciwne szczepieniom osoby, które nazywam osłami autorytarnymi, czyli jest taki rozwój świata z frankowiczami autorytaryzmem to są ludzie którzy, a lubią silne prawo porządek silną władzę bardzo często używano tego pojęcia wyjaśnienia sukcesu na rzecz nazistów czy w Niemczech tak i mogę przecież funkcjonowania trzeciej rzeszy, że to był taki naród właśnie posłusznych ludzi przywiązanych do prawa porządku, którzy wykonają każdy rozkaz i okazuje się, że osoby o tego typu mentalności, a raczej poddadzą się szczepieniu także oni będą posłusznie mówił wykonywać pracę co co władza powie teraz wychodzi właśnie od tych ludzi hierarchicznych taki właśnie ci, którzy myślą, że świat to dżungla, że ten to tutaj to jest zresztą pewnie każdy sobie w głowie, że może to podciągnąć pod prąd czy ideologię Konfederacji pewnie szczególnie kominami Kakę, który trochę gdzieś posługuje się taką retoryką, jaką przekonać takie osoby wygląda na to, że takie osoby najłatwiej przekonać właśnie różnego rodzaju przywilejami, ponieważ oni wierzący w naturalny charakter hierarchii tego, że irańskie są wszędzie obecne i zawsze są ci co mają i tacy, którzy nie mają za sobą i że takie musi być, że to jest to jest uświęcone KW przychody, więc jeżeli ani oni tak uważają też chcą być na szczycie tej sielanki oni chcą mieć dostęp do tych zasobów ani nie znoszą sytuację, w której byliby tych zasobów pozbawieni czy raczej nie loteria, w której można wygrać motorower tylko przywileje, czyli możliwość podróżowania tak, ale w dostęp do przestrzeni publicznej możliwość pójścia do kina możliwość pójścia na basen tak czy, jeżeli pojawiłaby się takie rozwiązanie, które właśnie wprowadzają od tygodnia Niemcy, czyli to rozwiązanie 3 GB tak to jest, czyli wstęp do różnych miejsc publicznych dla osób tak im k JST Nsm, jeżeli zaszczepieni przetestowani i ozdrowieńcy, jeżeli tylko dla tych osób będzie tylko te osoby miały dostęp do różnego rodzaju usług do wstępu to właśnie na siłownie na basen do fryzjera restauracji NATO wtedy nagle ci ludzie wciąż są pozbawieni zależy są, że są takie jak sami z eksportem, a model oczywiście wdrożyło bardzo wiele krajów Unii Europejskiej m.in. Francja i czy Niemcy to jest model dosyć no skuteczne z tym, że w Polsce już teraz słyszymy także ZUS no naukowców, którzy są gorącymi zwolennikami szczepienia np. dr Paweł Grzesiowski, że może się to okazać przeciwskuteczne, bo wywoła falę buntu słyszymy już teraz argumenty dosyć daleko posunięte, że sprzeciwiamy się szczepionkowe mu Apart rajdowi, który podzieli społeczeństwo, że to jest zamach na wolność, że to jest zamach na równość wreszcie równe traktowanie wobec prawa czy myślisz, że rzeczywiście jest tak, że tego typu regulacje, które można oczywiście nazwać przywilejami, ale można też nazwać wykluczeniem niezaszczepionych mogą być skuteczne wydają one skuteczne niezależnie od tego, że oczywiście klub powodowały bardzo duży dużą frustrację i takie fale jakiś erupcji nienawiści nie ma takiej taki niezadowolenia czy 9 hitów w tych środowiskach, bo widzimy na nim samochody są także, że mówi się tych badaniach już jakieś czasu mówi o naszych wynikach dotyczących badań na temat nad antyszczepionkowcy sami widzę, jakie są reakcje na gitarze np. czy w ogóle mediach społecznościowych zresztą część c ciekawe jak byśmy badania z Bernardem dla 1 g i jest w następstwie poseł z uniwersytetów ma leczył zerwane, więc założyliśmy, że to tutaj taka jest przestrzenią największego rozpowszechniania się to widzę spiskowych na temat koronawirusa to znaczy porównywać różne konsumpcję różnych mediów, chociaż ludzie używają różnych społecznościowych Stanach Zjednoczonych na brak dużych bazach amerykańskich i założyć, że to ewidentnie im więcej ktoś spędza czas na Twitterze, tym bardziej prawdopodobne, że pójdzie stronę właśnie tych teorii spiskowych na temat covidu i czasu te miejsca, gdzie się dzieje i teraz pisanie od o tym nawet czy miał się zajmuje na na Twitterze powoduje, że wylewa się hejt takiej skali jak ja chyba nigdy nie obserwowałem wcześniej pisząca o uprzedzeniach antysemickich czy o samochody na sprawach wydawało się, że bardzo gorąco rozpalają emocje Polaków nie to nie wywołuje takiego Hallelujah kwestia kwestia szczepień czy namawianie do powszechnych szczepień to jest coś zrobić jakiś zabieg bardzo taka aktywna bardzo agresywna widzieliśmy na napaści na punkty szczepień w udzielanie się do do do miejsc gdzie, gdzie te kampanie różne powszechnych szczepień miały miejsce i to jest not sex shopu, który będzie trzeba przełamać podcastu witam to wydaje się, że od silnego państwa powinniśmy właśnie tego wymagać znaczy konfrontacji z takiej sytuacji, w której od tego zależy bezpieczeństwo pewnie życie Polaków dla graczy to ewenement obecnej władzy do tego typu ruchów właśnie wobec środowisk antyszczepionkowych na to mam tak duże wątpliwości czy obecna władza na coś takiego się zdecyduje bardzo dziękuję za rozmowę prof. Michał Bilewicz psycholog społeczny kierownik centrum badań nad uprzedzeniami na Uniwersytecie warszawskim był państwa moim gościem, a teraz informacja Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA