REKLAMA

Teksas wprowadził najbardziej restrykcyjne prawo aborcyjne w USA

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-09-02 12:40
Prowadzący:
Czas trwania:
16:19 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w kolejnym gościem programu jest dr Marcin Fall ski z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry dzień dobry Teksas ma nowe prawo ograniczające w sposób radykalny aborcję ustawa podpisana w maju przez republikańskiego gubernatora Abbotta zakazuje przerwania ciąży po 6 po szóstym tygodniu na ogół jest tak, że do szóstego tygodnia kobieta bardzo często nawet nie wierzy wciąż, więc jest to praktyczne zakaz aborcji brak w tej ustawie Rozwiń » wyjątków z uwagi na gwałt kazirodztwo 1 dotyczy nagłych zagrożeń medycznych jak pana zapytać jak to w ogóle możliwe, że doszło do uchwalenia tego prawa w Teksasie, że sądy nie zamroziły tej ustawy i czy pańskim zdaniem to jest jakiś taki regres w myśleniu amerykańskiego mainstreamu na temat aborcji i praw reprodukcyjnych to pytanie co byśmy określili mianem amerykańskiego mainstreamu jak powiedział żonie podzielony, dlatego że Demokraci opowiadają się za utrzymaniem tego prawa do przerywania ciąży, które w stanach Zjednoczonych obowiązuje od osiemdziesiątego trzeciego roku tego słynnego orzeczenia Sądu Najwyższego wtedy przypomnijmy stanęło na tym, że Amerykanie to prawo mają, po czym w czasie trwająca do dziś wojna właściwie o kwestię aborcji ona miewa okresy bardziej intensywnymi intensywne od lat Ameryka jest coraz bardziej podzielone nie tylko zresztą stany Zjednoczone przez cały świat zachodni przeżywa różnego rodzaju wstrząsy możemy w takich czasach pewnej 1 po transformacji jakiś ład się wyłania powoli z tego wszystkiego, ale stany Zjednoczone też, czego doświadczają i te podziały są bardzo głębokie repo po prawica amerykańska, która pozostaje pod bardzo silnym wpływem środowisk religijnych to odróżnia zresztą mocno od prawicy zachodnioeuropejskiej ona próbuje polskiego środowiska protestanckie zaznaczy tak tak tak tak tak tak ale, ale oni wracają do tej kwestii, dlatego że uważają za istotną i zważmy na to, że wszystko jest możliwe za sprawą specyfiki amerykańskiego modelu ustrojowego to znaczy na poziomie pan zwrócił uwagę prawda na poziomie stanowym podjęto decyzje, która ma obowiązywać w stanie dotychczas podejmowano takie próby Chile publika jest gubernatorzy prowadzić do takich rozwiązaniach mieli świadomość tego, że sądy zablokują takie taką decyzje te kata to prawo do przerywania ciąży będzie dalej realizowane przez zainteresowane osoby natomiast w wypadku wypadku w tej sytuacji dziś okres rozmawiamy chodzi raczej o to, żeby się Sąd Najwyższy, który w dużej mierze został zdominowany przez konserwatystów za sprawą nominacji Trumpa zajął tym i odnieść do tej kwestii to się stanie, bo nie w kontekście Teksasu tylko w kontekście misji BP Sąd Najwyższy będzie się odnosił do tego to właśnie prawica amerykańskiej też zróżnicowana wewnętrznie jak tak umownie nazwijmy tej prawicy, która chce doprowadzić do ograniczenia skutków tego orzeczenia z lat siedemdziesiątych, a to się udało problem polega na tym, że nie wiemy jak się zachowa Sąd Najwyższy, dlatego że jakkolwiek te nominacje Trumpa miały doprowadzić do tego, żeby właśnie konserwatyści zyskali większość tutaj wracamy do wątku, który trzeba chyba przypominać stale, że jednym z istotnych powodów, dla których tak każda prezydentura jest ważna jest, że te nominacje do Sądu Najwyższego lokaja orzecznictwo na lata Aga one zostają zostają znaczy, że się zakładają jak na nową administrację prawdę dokładnie tak to wygląda nadaje się mierzy Clinton z republikańskimi czy konserwatywnymi sędziami później inny prezydenci mierzy bardziej bardziej liberalnymi teraz pytanie czy oni ci sędziowie, którzy będą w tych kwestiach orzekać mając świadomość, jakie to może mieć potężne skutki społeczne polityczne, bo ta decyzja ma charakter politycznego są bardzo wiele decyzji Sądu Najwyższego oni się zdecydują nie wiem no kierować swoim światopoglądem, o którym też nie wiemy do końca przecież wszystkiego na pewno czy uznają jednak z różnych powodów mogą wchodzić kwestie także pewnego rozumienia kwestii związanych z prawami Stanów albo z rolą chadecji pamiętajmy, że to jest to wymagałoby zmiany orzeczenia, które zapadło prawda, które określiło życie społeczne orzecznictwo sądów amerykańskich na lata orzeczeń z lat siedemdziesiątych co oni z tym zrobią tego nie wiemy tego nikt nie wie, ale pojawiło się obawiano się pojawił przestrzeni publicznej są głośno artykułowane przez środowiska tego komentarz ja tu liberalnego, że Sąd Najwyższy w przyszłym roku ograniczy i to będzie rzeczywiście pewna rewolucja prawo do przerywania ciąży w stanach Zjednoczonych jak powiedział tylko tak, a propos, że to jest element szerszego krajobrazu tego się dzieje w stanach Zjednoczonych to jest jakiś rodzaj konfliktu kulturowego politycznego ten spór jest bardzo głęboki przypomnijmy, że kiedy Trump był prezydentem to stany amerykańskie zdominowane czy mające bardziej liberalnych przywódców czy wyborców one próbowały właśnie, korzystając z tego z autonomii stanu w ramach PDO federacji skutecznie często próbował podważyć decyzje administracji Trumpa teraz dzieje się tą drugą stronę by 1 i Demokraci muszą się mierzyć z tym, że Republikanie będą rzucać właśnie w ten sposób kłody pod nogi tam można powiedzieć to jest Kłoda potężna, bo będzie miała bardzo poważne skutki polityczne przyszłość na razie będzie dzieliła głęboko społeczeństwo na, ale jak rozumiem ten wyrok Sądu Najwyższego z 1973 roku stanowiący fundament prawa do aborcji w USA jest właśnie niepodważalne to znaczy sąd uznał wówczas, że zakazywanie przez przerwania ciąży co ciekawe narusza konstytucyjne prawo do ochrony tak prywatności jak wiemy system amerykańskim systemem precedensowy taki precedens wyznacza właściwie całą linię orzeczniczą orzecznictwa i nie sposób tego zmienić także są także ustawą panie redaktorze, ale Sąd Najwyższy może też w duchu czasów, który orzeka orzekać nieco inaczej niż orzekał kiedyś o Janie wierzę w tym stery w tej sytuacji tak stanie, bo to należałoby jeszcze kwestie tego jak to współcześnie działa, ale przypomnę inną historię bardzo amerykańską historię niewolnictwa przecież przepraszam segregacji rasowej przecież Sąd Najwyższy swego czasu amerykański Sąd Najwyższy orzekał, że segregacja rasowa jest dopuszczalna, po czym kilkadziesiąt lat później zmienionej rzeczywistości społeczno-politycznej na podstawie tej samej konstytucji amerykański Sąd Najwyższy orzekł, że segregacja rasowa jest niedopuszczalna Sąd Najwyższy Stanów zjednoczonych orzeka w duchu epoki można tak powiedzieć, jeżeli nastąpi, a jak nie spodziewał się dzisiaj to jest takiego zwrotu, chociaż może się mylę ale, ale się, więc pan ocenia prawdopodobieństwo cofnięcia w stanach prawa do aborcji mam na myśli prawo Federal jak powiedział klasyk prognozowanie jest bardzo ryzykowne, zwłaszcza jeśli dotyczy przyszłości tych wie pan nie sądzę myślę że, że Sąd Najwyższy nie zdecyduje się na takie tak tak daleko idące rozwiązanie to właśnie to co się może tutaj zdarzyć tu chodzi o coś troszkę innego chodzi też Sąd Najwyższy może doprowadzić do sytuacji, w której stany będą decydowały własnym zakresie wtedy nie będzie także, że stan całych Stanach Zjednoczonych zmieni się prawo tylko stany po których, które będą chciały wprowadzić takie rozwiązanie część tych Stanów bardziej konserwatywnym nachyleniu jeśli można tak powiedz przepraszam za tę frazę to to one one wtedy dokonają tego wyboru prawda w tych Stanach to prawda zostanie zaostrzone dlatego się po prostu boją nie miała takiej obawy w tej chwili, że w całych Stanach Zjednoczonych zmieni się prawo chodzi oto auto oczywiście tak będzie rewolucja zmieniłoby się ono w tych krajach w tych Stanach konserwatyści mają legislatury ach, egzekutywie przewagę, ale to rzeczywiście byłaby zmiana myślę, że jakiś takiej rewolucji bardzo poważnie spodziewać nie należy, ale żyjemy w czasach, które naprawdę potrafią komentatorów zaskakiwać, ale taka moja intuicja ziemian PS pańskie pytanie zmieńmy temat porozmawiajmy o Afganistanie, który wydaje się na takim pierwszym naprawdę dużym kłopotem obecnej administracji Joe Bidena prezydent dosyć konsekwentnie podtrzymuje decyzję o wejściu wojsk amerykańskich z Afganistanu tymczasem Afganistan przejęli talibowie czy sądzi pan, że tutaj możliwe jest jakaś zmiana polityki obecnej administracji i no przede wszystkim pojawiają się tezy, że Afganistan po raz kolejny może się okazać wylęgarnią terroryzmu te i ekstremizmu islamskiego co wtedy wtedy Amerykanie będą musieli zareagować to, że by ten wycofuje się z Afganistanu jest konsekwencją decyzji podejmowanych już wcześniej to trzeba przypominać to nie zaczęły się nie zgadza z tą decyzją zgadza się on uważa, że z Afganistanu trzeba wejść w 1 kwestii by ten prawdę nie mówi, kiedy powiedział w tym swoim wystąpieniu, że naszym celem nigdy nie było budowanie państwa w Afganistanie to Nation Building tata fraza klasie ten pojawia było było ita to zawiodło to nie pierwszy raz można by długo moglibyśmy długą dyskusję prowadzi na ten temat jak to wyglądało w tej historii nawet ostatnich kilkudziesięciu lat Amerykanie uważali wtedy, kiedy interweniowali czy Iraku Afganistanie, że jest możliwe zbudowanie państwa stabilnego demokratycznego, które w ten sposób uwolni te ten region te kraje od zagrożenia w tym wypadku radykalizmem islamskim terroryzmem przypomina mi się jeszcze starszy plan dotyczący nam południowego to tak tak to no ale trzeba też powiedzieć 2× wyszło i tym się kierowali wielokrotnie później to znaczy oni okupowali Japonii Niemcy po drugiej wojnie światowej i tam zbudowali dać solidne społeczeństwo Demokraci Providenta i oni wierzyli w to, że ten plan można powtórzyć w latach sześćdziesiątych wezwała ta koncepcja przeżywa pewne swoje 5 minut stąd ten Wietnam, który pan wspomniał prawda też wierzyli w to, że można to zbudować później uważano mnie Ameryka łacińska jednak wszystko zdawało się dowiodło że, że ta koncepcja w ogóle nie ma szans na realizację i to z martwych stało, zwłaszcza Ameryka Południowa, czyli sprawa Gwatemali Kostaryki, gdzie polityka wobec tych krajów amerykańska była dość wstrętna podła to była tylko ona była skuteczna o, tyle że jak już, bo czas zastanowić nad pytań pod postawić pytanie, jaki cel co chcą Amerykanie osiągnąć oni przez lata uważali, że działają w takich krajach Gwatemala to pan powiedział osób obrzydliwy Gwatemala Nikaragua wspierają miejscowych dyktatorów postaci często nie tylko obrzydliwe moralnie, ale po prostu zbrodniarzy, ale zapewniają stabilność teraz to ten zarzut często stawiają komentatorzy także niektórzy akademicy, chociaż tych jest mniej amerykańskiej polityce wobec krajów powiedzmy trzeciego świata szeroko rozumianego taka fraza też klub klimat, aby dyskutować jest taki dobrze my próbujemy realizować politykę tworzenia demokracji budowania państwa w warunkach jak i które nie pozwalają na to, więc może lepiej postawić na rządy niedemokratyczne zapewniające stabilność i stąd tak polityka widać, że wraca w koncepcjach amerykański taka koncepcja no dobrze to już nie nie wymuszali my rozwiązań demokratycznych tylko godzimy się z tym, że może pewnych warunkach rządzić polityk demokratyczny, ale zapewniający stabilność wewnętrzną jednocześnie powiedzmy, realizując jakiś model będzie modernizacji prozachodni choćby w sensie reform gospodarczych podniesienia poziomu życia na brak nadal Izera tylko 5 Zeta tak, ale np. ale jeśli chodzi o Afganistan NATO wróciliśmy do sytuacji właśnie sprzed 20 lat i teraz tak jak zwracają złego Pańskiego pierwotnego pytania będzie tak jeśli tam czego się wszyscy obawiają względnie się na nowo terroryzm siatka się odrodzi no to wtedy Amerykanie nie będą mieli wyjścia będą musieli się zaangażować, dlatego że dlatego terroryzmu notowanego motywowanego religijnie na bliskim Wschodzie Ameryka jest wielkim szatanem, więc to jest także oni będą musieli coś zrobić co zrobiono to wtedy będą pewnie się tym zastanawiali czy będą starali się płynąć na reżim talibów czy będą starali się innych instrumentów użyć, bo ja myślę, że ich kalkulacja w tej chwili jest taka, że wyjść trzeba liczyć na to, że ten rząd nowy afgański rząd talibów, ale nie jest takie jak teraz w ślad w interesie własny zachowa będzie się trzymał z dala od terroryzmu nie pozwoli na rozwój tego terroryzmu, który by uderzał interesy amerykańskiego trudno straciliśmy ten Afganistanu uważa używał takiej frazy często prawda, kiedy stracili Chiny w usta dziś ten Afganistan, ale liczymy na to, że nie odrodzi się tam terroryzm i ja myślę że, że mogą się przeliczyć na i wtedy będą musieli ponownie się zaangażować dla tylko, że w tej chwili by ten zdaje się nie miał innego wyjścia mógł tylko robić nieco inaczej, bo pojawia się krytyka nie tylko ze strony ze strony Republikanów jest oczywiste także w obozie Demokratów pojawia się krytyka sposobu i rada jednak wizerunkowo bardzo stany Zjednoczone rozumiana tak potrzebną amerykańską reputację bardzo dziękuję za rozmowę dr Marcin Zatorski z Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego był państwa i moim gościem i to wszystko co przygotowaliśmy dziś Bartłomiej Pograniczny program realizował Szymon waluta za chwilę informacje, a po nich połączenie, na które zapraszam w imieniu Jakuba Janiszewskiego Mikołaj Lizut do suszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA