REKLAMA

Patyna to nie jest zwykły brud. Dlaczego patyna jest tak ceniona przez kolekcjonerów? [sponsorowane]

Sztuka patrzenia. Ekspercki przewodnik po rynku sztuki
Data emisji:
2021-09-03 12:30
Czas trwania:
16:37 min.
Udostępnij:

U jednych wzbudza estetyczne doznania, innych skłania do walki z brudem. Czym jest patyna? Skąd jej przydomek szlachetna i czym się różni od patyny złośliwej. O tym w dzisiejszym odcinku podcastu w rozmowie z Anną Stachowską opowiada dr Monika Bryl, historyczka sztuki z Domu Aukcyjnego Agra-Art. Rozwiń »

Sponsorem podcastu jest Dom Aukcyjny Agra-Art. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
przy mikrofonie Anna Stachowska dzień dobry dzisiaj proszę państwa porozmawiamy opatrzenie jednych wzbudza estetyczne doznania innych wyzwala przymus walki z brudem czy w ogóle jest Patyna, skąd jej przydomek szlachetna i dlaczego zarazem budzi podziw i od razu problem patent jest dość złożony, lecz w kontekście kolekcjonerstwo dzieł sztuki domaga się na pewno szerszego omówienia dziś na ten temat porozmawiam z dr Moniką bryle Agra art jednego z najstarszych domów aukcyjnych Rozwiń » pani Monika od 16 lat pracuje w zawodzie marszanda jest także autorką poradnika rynek sztuki w Polsce poradnik dla kolekcjonerów inwestorów dzień dobry ponownie pani Moniko dzień dobry dzień dobry pani redaktor dzień dobry państwu bardzo cieszę się, że wybrała pani na dziś ten temat bardzo rzadko poruszany w opracowaniach zarówno tych naukowych jak i popularnonaukowych, a z kolei bardzo ważny, jeżeli chodzi o kolekcjonerstwo, bo opłaty nie nie sposób nie pamiętać i nie wspominać mówiąc kolekcjonerstwo, o czym zresztą wiedzą dobrze nasi słuchacze, bo już słyszeli ten termin i nieraz i zawsze z tą myślą, że musimy go rozwinąć ten temat dzisiaj nadszedł to może najpierw na ten początek powiedzmy kiedy, gdzie pojawił się w ogóle ten termin Patyna, jeżeli chodzi o sam termin on się pojawił we włoszech w środowisku malarzy ściśle w literaturze był odnotowany 17 wieku, ale może funkcjonować już wcześniej zatem malarze określali nim jeszcze miały pod wpływem czasu werniks na obrazie samo słowo prawdopodobnie pochodzi od włoskiego słowa Atena, które jest określeniem pasty stosowanej do garbowania skór oraz konserwacji butów domyślamy się, że jest to pasta ciemnym kolorze zresztą w języku staropolskim też mieliśmy słowo patent dzięki oznaczające damskie obuwie, ale wracając już tutaj do dzieł sztuki do malarzy jest taki słynny obraz Yamaha karta, który obrazuje patynę obraz nosi tytuł ani Smółki w Egipcie pochodzi z 1700 sześćdziesiątego pierwszego roku no tak wolnym tłumaczeniu powiedzmy, że jest to czas zatem mając obraz czy też obraz wkurza wie czasu warto sobie wygooglować przedstawia brodatego starca, który siedzi przed sztalugami, na których jest umieszczony obraz i palący fajkę zadymia ten obraz w 1 ręce też trzyma kosę, która przebija samo płótno, bo zaraz pewnie też o tym powiemy w szerszym rozumieniu tego słowa i pod nazwą Patyna mieszczą się wszelkie zmiany, jakie nosi czas na powierzchni przedmiotu, czyli to jest zmiana faktury koloru samego przedmiotu, ale też wszelkie ślady np. zużycia natomiast, prowadząc dalej nasz wywód tropem leksykalnym tutaj trzeba krótko powiedzieć o wieku siedemnastym i Francji i tam nastąpiło przesunięcie tego terminu na oznaczenie Zielonej korozji na stopach miedzi i właśnie w ten sposób termin Patyna jest odnotowany w wielkiej encyklopedii francuskiej, gdzie dokładnie jest ona określona jako piękne świetlisty kolor Verdi kryje, jaki mieć nie zawsze osiąga, a zatem suma summarum najpierw określano pod tym terminem wszelkie zmiany, jakie zachodzą podstawy czasu później ten termin zyskał też takie znaczenie odnoszące się do korozji na powierzchni metalu do dzisiaj właśnie jak wcześniej powiedziałem to znaczenia jest szerokie, a zatem oznacza korozję i te wszelkie ślady, jakie pojawiają się na dziełach sztuki na przedmiotach pod wpływam czas, dlaczego tak mówimy o Katyń, ponieważ ona tak jak już wspominaliśmy wcześniej, jeżeli chodzi o kolekcjonerów tutaj posiada również wartość estetyczną i ciekawa jest okoliczność w jaki sposób pana zyskała wartość estetyczną to znaczy, dlaczego zaczęto postrzegać patynę jako coś cennego zarazem i ładnego tutaj musimy cofnąć do renesansu, kiedy miały miejsce pierwsze nowożytne wykopaliska archeologiczne, kiedy zaczęto odkrywać starożytne rzeźby, które wysoko oceniono i one u były pokryte naturalną patyną bardzo ładnej zielonkawe barwie, którą nazwano were antyk nowożytnej kolekcjonerzy byli przekonani, że ona była wynikiem zamierzonych działań starożytnych rzemieślników dlatego ceniono ją jako najwyższą maestrię City starożytnych zarazem była też ona potwierdzeniem wieku pochodzenia przedmiotu, czyli nota do dziś to jest bardzo ważne nam Patyna jest pewnym zresztą o tym mówiliśmy bardzo ważnym elementem, na podstawie którego oceniamy autentyczność danego przedmiotu nie mogę jako badaczka mrozów nie wtrącić takiego małego uzupełnienia odnośnie starożytnych brązów współcześni badacze nie wykluczają, że starożytni pokrywali prozy patyną natomiast generalnie brązy w starożytności były polerowane albo złocony, dlaczego w ogóle kariera tego stopu tego metalu, jakim jest brąz pochodzi stąd, że on ma złociste barwę jako świeżo oddany metal, czyli coś co bardzo zbliżone w swojej barwie złota i to właśnie była starożytna, a nawet prehistoryczne estetyka barwy świetliste i złote, więc brązu starożytności były polerowane i Żernik schowany najbardziej był ceniony ten złoty złotej bardzo, czyli starożytni brązy zwrócili lub werniks chowali renesansowej rzemieślnicy myślę, że ich naśladują patronowali no właśnie dokładnie tak było stąd też rzeźbiarze doby Odrodzenia ci, którzy zaczęli na powrót odlewa, acz odlewać brązy naśladujący formie również brąz starożytne również pokrywali je patyną tutaj znowu nie mogę nie wspomnieć wtrącić dygresji to to problem ten wiązał się z błędnym tłumaczeniem tekstu Pliniusza i w ten sposób rozpowszechniło się przekonanie, że w dobie antyku u stosowano kryjące patent w kolorze czarnym natomiast renesansowi brązów nic chętnie stosowali te powłoki o ciemnej barwie, bo one miały jeszcze 1 funkcję one zakrywały wady odlewnicze utonął złożyć na odradzające się odlewnictwo było bardzo wysoko niedoskonałe dzisiaj kolekcjonerzy bardzo cenią te niedoskonałości również tak w skrócie powiem, ale taką funkcję pełniła Patyna natomiast samo rzemiosło patronowania w kolejnych wiekach się rozwinęło dochodziło do maestrii w przemyśle kształci się oddzielny było to dzienne też rzemiosło na specjalizację no stosowano najróżniejsze patyny najróżniejszych barwach najbardziej cenne to były te, które jednocześnie nadawały barwę powierzchni metalu, ale też przepuszczały światło stąd właśnie Patyna bardzo bardzo jest ceniona zatem dzisiaj kolekcjonerzy, podziwiając rzeźby z brązu oceniają też i tą barwę przejrzystość tej powłoki chemicznej, ale też jednocześnie cenią tę naturalną patynę która, która równolegle osiada nad przedmiocie, które właśnie jest potwierdzeniem jego jego wieku, a zatem też jego autentyczność, czyli oprócz szlachetnej patyny, czyli powłoki pięknej Zielonej barwie, która zabezpiecza powierzchnie stopów miedzi przed dalszą korozją istnieje tzw. złośliwa Patyna no tak tutaj poruszyła pani ogromnie ważny temat, jeżeli chodzi o przedmioty z metalu o zabytki z metalu ważne również dla kolekcjonerów, bo no właśnie w 2 Ateny, czyli Patyna szlachetna, której cały czas wyżej mówiłam nie zawsze jest odróżnia ona od tzw. Ateny złośliwej, jaką jest gry Hiszpan, więc tak szlachetna Patyna zabezpiecza powierzchnię metalu powoduje, że metal dalej nie ulega utlenianiu czy też korozji natomiast gry już pan niszczy metal powoduje, że on metal rozkłada, a zatem różni się od szlachetnej patyny strukturą tusz przychodzę do tego w jaki sposób rozpoznać to dobrą złe patyny, a zatem ta dobra Patyna iście NK delikatna jest takim nalotem na na powierzchni natomiast grę pan powiedziałabym, że tak oblepia przedmiot ma taką konsystencję zbliżoną do mąki, jeżeli się przyjrzymy to zobaczymy, że to jest taki proszek, a poza tym no właśnie, dlaczego on jest taki zły, bo on ten metal rozkłada powoduje, że jury, czyli po prostu dziury i teraz on też ma taki bardzo charakterystyczny intensywny kolor w szlachetna Patyna też ma różną barwę w zależności od składu i stopu, ale jeżeli chodzi właśnie te, które mają ten piękny zielony kolor można je pomylić tym intensywnie zielonym ugryźć pana, ale właśnie mówię o tym, że różnica jest w strukturze natomiast jak się nauczyć odróżniać dobro szlachetną patynę bardzo często widujemy na pomnikach jeżeli, gdzie spacerujemy w mieście możemy sobie podejść do takiego pomnika przyjrzeć się tej powierzchni on będzie miał na sobie takie plamy albo zacieki i zielone, bo to też postęp pod poziom wody takiej, iż zielonkawe tak jak mówię taki zielonkawy nalot, więc po prostu trzeba się już tak powiem napatrzeć natomiast gry Hiszpan zazwyczaj bardzo często pojawia się na przedmiotach mosiężnych, które są umieszczone w miejscach wilgotnych zresztą zagrał pan jest problem, bo on również powstaje pod wpływem zanieczyszczonego środowiska, więc obecnie no wiadomo nasze powietrze jest kiepskiej jakości i właśnie bardzo często spotykam się z tym nawet mnie w domu mam przedmioty mosiężne czy u czy brązu i na nich pojawia się również ten grał pan, więc no po prostu trzeba w takiej sytuacji oczywiście udać się do do konserwatora, jeżeli mamy takie podejrzenie natomiast też, jeżeli mamy podejrzenie nie próbujmy części, bo tak jak mówię nie mając takiego dobrego rozeznania łatwo je obie upatrzony pomylić natomiast, czyszcząc dobrą patyny no robimy krzywdę przedmiotowi warto tu też nadmienić, że gra pan jesteś bardzo szkodliwe dla zdrowia zresztą podobnie jak wszelkie tlenki, które powstają na powierzchni metalu pamiętajmy, że jeżeli mamy np. srebrne sztućce czy platerowane chcemy ich używać to należy bardzo dokładnie czyścić no i dlatego też w dawnych wiekach naczynia mosiężny miedziany cenowe czy srebrne, które służyły jako sprzęty codziennego użytku były regularnie czyszczony no i dlatego taki niewątpliwie lśniący czystością garnek miedziane mosiężne patelnia to był miły dobry widok dla dla użytkownika w przeciwieństwie do naczynia właśnie działek czy brudnego, które stwarzało realne zagrożenie dla zdrowia natomiast postępowi ilu latach i ten sam przedmiot, który jest pokryty patyną, ale już nie posiada tych funkcji użytkowych jego nowy właściciel kolekcjoner no ceni już inaczej na niego patrzy i ceni tę patynę, która jest świadectwem autentyczności, a zatem również posiada wartość estetyczną, czyli Patyna to świętość nienaruszalne i szczególne jej taka wartość jest związana głównie z mrozami tak oczywiście jest tak pisze w mojej książce no Patyna to to to świętość no oczywiście tak jak już wcześniej wspominał podczas naszych rozmów Atena jest też ceniona w odniesieniu do wszystkich pozostałych dzieł sztuki oczywiście miały Warnig barwa starego złota czy porowata powierzchnia kilkuset letniego brązu szuka żony odwrocie obrazu czy też Rosja drewna no wszelkie wszelkie zmiany na strukturze powierzchni widoczne na obiekcie są po prostu naturalnymi zjawiskami one świadczą o autentyczności przedmiotu oczywiście tutaj pewna dzięki granica między tym co pożądane co niepożądane no właśnie mówiłam o tym zadłużonym w odwrocie obrazu i wirnik tak na punkcie werniksu jest zabezpieczanie przed niszczeniem matury i przed zadłużaniem normy wasze i pokrywa się prawda nowym, który musi być dobrze dobrany do obrazu takie zabiegi się oczywiście przeprowadza natomiast, jeżeli mówimy tutaj o takiej sytuacji, kiedy przynosimy obraz do sprzedaży to lepiej pokazać go ekspertom no w stanie naturalnym natomiast, jeżeli już przechodzimy do konserwacji i o tym w odwrocie obrazu czasem spotyka się, że jakiś konserwator zapędził się i wyczyści dokładnie odwrocie tego się nie robiło różni się tak lekko odkurza na ile prawda to wymaga natomiast na no tutaj to też pozostawiamy tę część obrazu w stanie naturalnym natomiast tak jak mówiłem, jeżeli chodzi tutaj opłaty netto też różne są szkoły i postępuje w zależności od przedmiotu no takim przykładem mogą być srebra to właśnie wcześniej wspominałem on się pokrywają no wiem chyba znamy takim ładnym ciemnym nalotem natomiast w muzeach, które podziwiamy przedmioty ze srebra co zazwyczaj wypolerowane błyszczące, ale są też właśnie różne różne podejścia, bo np. przypomina mi się taki znakomity serwis, które były eksponowane na wystawie na plony sztuka, który miał miejsce w 2015 roku na zamku Królewskim i ciekawostką było to, że część, ale pewne elementy tego serwisu pochodziły z muzeów francuskiego, a inne z naszego wylano IT, które pochodziły z muzeum z Francji były właśnie wypolerowane wyczyszczone natomiast te nasze Wilanowskiej były pokryte delikatną patyną na taką ciekawostką jest także to, że jeszcze do lat siedemdziesiątych metalowe zabytki z okresu brązu również archeologiczne również czyszczono i właśnie miało na celu i wydobycie tej naturalnej złocistej barwy brązu, za którą jw. wspomniałam ten metal był szczególnie ceniony w czasach najdawniejszych no właśnie no i tutaj coś coś jest z tą patyną i z tym złotem jak jak widać to ta estetyka pierwotnego człowieka jak czasem złośliwie komentuje do tej złotej barwy odzywa się też w duszy współczesnego kolekcjonera, który nabywa taki przedmiot i czasem właśnie są te przedmioty niemiłosiernie czyszczone natomiast chyba najlepszy jest tutaj umiar no i szczególnie ostrożnie należy postępować z tymi wszystkimi przedmiotami czy to będą brązy, które były patrolowane przez rzemieślników w sposób zamierzony i ta warstwa i efekt ich pracy jest ogólnie bardzo ceniony czy też właśnie te dawne Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SZTUKA PATRZENIA. EKSPERCKI PRZEWODNIK PO RYNKU SZTUKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA