REKLAMA

Fit for 55 – UE gotowa na nowe prawo klimatyczne?

Sprawy Różne
Data emisji:
2021-09-12 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
50:35 min.
Udostępnij:

Gościem audycji był Kamil Wyszkowski przewodniczący i prezes Rady Global Compact Network Poland.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka witam zapraszam państwa na audycję sprawy różna moim państwa gościem jest dzisiaj Kamil Wyszkowski dyrektor wykonawczy i na etat Nations Global Compact w Polsce dobry wieczór do 5 BM do wieczór państwu będziemy dzisiaj rozmawiać o CIT oferty Five, czyli o programie Brukseli na walkę ze zmianami klimatu ale zanim konkretnych rozwiązaniach, które komisja europejska nam zaproponowała tego lata chciałabym porozmawiać o stanie Rozwiń » rzeczy i o wydarzeniach mijających miesięcy, jeżeli chodzi o stan rzeczy w ciągu ostatniego półwiecza świat ogrzał się mniej więcej o 1 °C ta poprzednia dekada była najcieplejsze w historii regularnych pomiarów meteorologicznych prowadzonych od połowy dziewiętnastego wieku i niemal na pewno najcieplejszy od co najmniej 1000 lat błyskawicznie ogrzewają się znaczne partie Arktyki i Australii większość Ameryki Południowej Afryki Azji także Syberia to jest stan rzeczy, o których wiemy rzecz jasna nie od dziś od wczoraj wydarzenia za nami ekstremalne lato to ekstremalne lato i rozmaite wydarzenia w różnych zakątkach naszego globu zrobiły na panu wrażenia czy na mnie już ekstremalne kolejne lata wrażenia nie robią, bo pewnie na większości specjalistów, którzy zajmują zmianą klimatu to już w Polsce zdążyliśmy przyzwyczaić to może zaskakiwać osoby, które od pewnego czasu zorientowały się, że się coś w naprawdę dzieje niepokojącego przypomnę tylko, że te fakty, które pani dyrektor podawała one są w okresie geologicznym zwane dzieją się określić ilość w zamian za hol oceny, gdzie teraz w ramach naturalnych cyklów klimatycznych powiedzmy wchodzić tzw. ochładzanie klimatu powinna być z dekady na dekadę wieku człowieku coraz zimniej jest coraz cieplej to definiujemy ekonom alia anomalia właśnie spowodowana nadmierną emisją gazów cieplarnianych głównie dwutlenku węgla metanu podtlenku azotu, które przyczyną jesteśmy my ludzie to teraz dla tych wszystkich, którzy zapomnieli zbiorczo wydarzenia ostatnich miesięcy najpierw mieliśmy rekordowe w historii pomiarów temperatury powietrza w wielu rejonach Skandynawii Syberii potem taka fala ekstremalnych na gorąco dotarła nad rozgrzanego Pacyfiku do Kanady Stanów zjednoczonych w Finlandii na początku lipca odnotowano rekordowe temperatury wybuchł największy pożar lasu od pół wieku potężne pożary ogarnęły Turcję, która notowała rekordy temperatury 49 °C my Niemcy kraje Beneluksu wielką Brytanię Irlandię uderzył huragany w połowie lipca powodzie będące rezultatem silnych długotrwałych ulew zaatakował Niemcy Belgię Austrię Rumunię Włochy Szwajcarię Holandię w sierpniu temperatury w Grecji zbliżyły się do rekordowego w historii Europy poziomu 48 stopni kraj ogarnął dramatyczny wręcz 3 ogień pożary spustoszyły też Sardynię Sycylię Bułgarię i Rumunia 14lipca, kiedy wszystko się albo przed chwilą wydarzyło albo siedziała, bo miało się wydarzyć komisja europejska przedstawiła ten pakiet, który przywołała na samym początku, czyli Litwo FIFA w jak pan usłyszał jego założenia to co pan pomyślał, że wreszcie się udało uzgodnić kompromis nocnymi na poziomie komisji europejskiej, która ten pakiet legislacyjny rzeczywiście ogłosiła no i cele które, które generalne, którą w sobie ma tam oczywiście malutkich 6 głównych jego filarów na te cele są za dla systemu ze na pewno fajne zadowalające przypomnę jest zmniejszenie o 55% względem roku 1910 emisji gazów cieplarnianych styki jeden z najważniejszych celów, a drugi to świadomości, że to 2005 roku wspólnota europejska chce osiągnąć tzw. zerową emisję netto czy neutralność klimatyczną, jeżeli się uda no to można więcej pogratulować, że ten pakiet legislacyjny był momentem zwrotnym, a ja to nawet prywatnie lubi nawet nazywać początkiem europejskiej klimatycznej rewolucji przemysłowej, tyle że duża część ekspertów uznała ten pakiet za plan dość mało ambitne kilka cytatów prof. Zbigniew Karaczun ekspert koalicji klimatycznej mitem jest twierdzenie, że cele polityki klimatycznej Unii są ambitne są daleko niewystarczająca dr Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju koalicji klimatycznej konieczne jest redukcja emisji gazów cieplarnianych w okresie 9019902030 od co najmniej 65% dyrektor Greenpeace na Unię europejską mówił tak świętowanie tego pakietu to tak jakby skoczek wzwyż zażądał medalu za przebiegnięcie pod poprzeczką krytyczny jest parlament europejski, który mówi, że to co proponuje komisja europejska to jest po prostu za mało dla takiej pracuje 20 lat w ONZ i zawsze się cieszy, jeżeli marż jest właściwą stron, więc proszę wybaczyć, ale raczej będę w gronie ostrożnych optymistów, bo wreszcie wspólnota europejska przypomnę to grupa krajów o bardzo wysokim poziomie rozwoju wszystkie są wysoko uprzemysłowione żona się ruszyła wreszcie z miejsca właściwą stronę dzięki czemu na tej mapie misyjności może się zmniejszyć poziom emisji to żony mało zadowalający i że można byłoby, więc oczywiście, że można by było tylko najpierw trzeba uzgodnić uzyskać zgody poszczególnych państw narodowych przypomnę chociażby, że nawet ten definiowany przez moich szanownych kolegów czy to profesora haraczu czy Andrzeja kasę Berga ten 55%owy cel nawet przez przedstawicieli ministerstwa klimatu środowiska jest w paru punktach przynajmniej definiowane jako nierealny, więc z tego punktu widzenia patrząc to dobrze, że komisja europejska oznaczyła cele, które są może za mało ambitne pełna zgoda, ale na pewno dla krajów takich jak Polska, gdzie to za opóźnienie w transformacji energetycznej jest bardzo duże one są definiowane jako trudne do spełnienia i na tym polega trudność budowania polityk energetycznych opartych na kompromisie oczywiście sobie bardzo życzył, żebyśmy zaprzestali emisji od jutra to 100% to też po prostu nie nierealne, zwłaszcza że dzisiaj spojrzymy na globalny wskaźnik, który wynosi 81% tyle ma paliw kopalnych globalne gniazdko elektryczne 81% energii na świecie wytwarzanych z ropy węgla gazu 7% jest z atomu ta reszta to jest Ozzy to skromne 12% to jest przykład tego jak głębokim uzależnieniu od paliw kopalnych jest ludzkość po prostu nie da się tego zmienić tak szybko jak byśmy tego chcieli na pewno jak tego chcieli wszyscy eksperci, którzy się zmian klimatu zajmują od klimatologów, zaczynając kończąc fizyka atmosfery czy hydrologa, gdybyśmy bardzo chcieli, żeby te zmiany postępowały szybciej co więcej zakład z racji miejsca, w którym pracuje mysz któremuś kolejnemu rządowi doradzam i przekazuje to co system ONZ głosi na temat zmiany klimatu przypomnę, że jak miałem przyjemność być w zespole doradców pana premiera Tuska w ramach zespołu Boniego była przygotowany dokument Polska 2030 dokument, który zakładał 25 kluczowych decyzji jedną z nich chociażby był Polski program wodorowy odejście od węgla parę innych trudnych do podjęcia ambitnych decyzji, które pewnie, gdyby to zrobić te ponad 10 lat temu po PPP Polska byłaby to skok znakomicie innym miejscu niż jest obecnie tyle tylko zabrakło odwagi politycznej mówię to wprost, bo to jest przecież obecna opozycja, która bardzo często krytykuje obecny rząd, że nie prowadzi ambitnych działań na rzecz walki ze zmianą klimatu, a przypomnę, że przecież wszystkie rządy po osiemdziesiąty dziewiątym roku w Polsce w sporej mierze dokładają się do tego wspólnego rachunku, jakim jest poziom za co zaniedba zaniedbań czy opóźnień w zakresie transformacji energetycznej długo wymieniać na listę jest rzeczywiście listą wstydu, ale z drugiej strony Polska ma taką unijną historię swojej też energetyki ona jest bardzo silnie Węglowa jest bardzo silnie też NATO Polska energetyka oparta na nas sieciach przesyłowych opartych po prostu na węglu podobnie jak Polska produkcja ciepła przypomnę, że aż 14 emisji pochodzi z ciepłownictwa czy z tego co ogrzewa polskie domy pomimo tego, że mamy jedne z najdłuższych sieci ciepłowniczych w Europie tyle tylko one są niestety w dużej mierze oparte na na węglu 26 minut ton węgla spalamy w sieciach ciepłowniczych, a emituje 68 000 000 ton dwutlenku węgla właśnie z powodu ogrzewania polskich domach domów tym paliwem będziemy przechodzić na gaz, bo nie ma pewnie innej możliwości chodzi o ten okres transformacji energetycznej, ale nie ma cudów w energetyce trzeba po prostu inwestycji pieniędzy i lat stabilnej polityki energetycznej, która będzie problematyczna i to się wreszcie zaczyna dziać z poziomu komisji europejskiej i mam nadzieję, że to zmotywuje kolejne rządy w Polsce, ale też opozycję parlamentarną poza popa pozaparlamentarną poza ponad podziały podziałami politycznymi o oto neutralność klimatyczną polską walczyć w ramach szerszego organizmu, jakim wspólnota europejska i oto walczymy za to trzymamy kciuki w ramach systemu ONZ przez lata obserwowaliśmy niezwykłą wrażliwość polskich polityków na presję wywieraną przez związki górnicze teraz obserwujemy także przez niektóre siły polityczne chęć zbicia kapitału na obronie polskiego węgla, ale być może do tego wrócimy wracam do pakietu przedstawionego przez komisję europejską, bo od razu trzeba zaznaczyć, że to jest punkt wyjścia teraz ten pakiet będzie konsultowany w parlamencie europejskim w radzie europejskiej pytanie czy te mało ambitne wg niektórych ekspertów pan się cieszę, że w ogóle jest krok we właściwym kierunku, ale powiedzmy, że to jeszcze za mało ambitne plany nie będą jeszcze mniej ambitne, bo może się okazać tych 2 latach konsultacji trudno trzeba będzie jednak pewne koncesje na rzecz niezadowolonych czynić i te pierwotne założenia zostaną zmienione osłabione, jakby miał pan dzisiaj ocenić się na swój nos eksperckim szansę na realizację pakietu fit oferty Five to, jakie są to szansa to musielibyśmy się umówić na przyjrzenie się tym 6 komitetom które, które w ramach filaru, które tworzą pakiet fit for FIFA w ja bym zaczął od tego, który można relatywnie Ney najprościej opisać system handlu uprawnieniami do emisji powstał z emisji co 2 marca do polisy za system ETS SUV powstał 2005 roku przeszedł już niejedną reformę przypomnę, że do niego tego systemu dołączyły 2017 roku Chiny czy mam już kolejnego dużego gracza, który zdecydował się na handel emisjami no to co zapowiada pakiet fit for FIFA no to reforma tego systemu rozszerzenia też go jako władztwa nad sektorem transportu to jest bardzo fajny kierunek, bo przypomnę, że w ramach tego funkcjonującego w 2005 roku systemu testów objęty był nim transport lotniczy i objęty był transport morski natomiast nie był objęty transport drogowy budownictwo to właśnie z tych powodów, o których pani redaktor wspomniała, czyli lobby transportu drogowego zadbało o to, żeby no właśnie te zgodnie objął teraz już to udało zrobić i bardzo trzyma mocno piłkarzy kciuki, żeby ten ETS się utrzymał w tej ambitnej propozycji, która została, która została przygotowana, bo tam jak wspomniałem obok transportu już pełnego lotniczego Morskiego drogowego pojawia się nowy element budownictwa przypomnę budynki emitują bardzo dużo w ogóle miasta przypomnę, że Europa jest silnie zurbanizowanym kontynentem 75% ludzi żyje w miastach w Polsce wskaźnik wynosi 66% miasta emitują, ale też pobierają ogromne ilości energii są takimi posiadaczami Energi, zwłaszcza państwa wysoko rozwiniętych właśnie takie państwa tworzą wspólnotę europejską jest 80% poboru poboru energii przez miasta tutaj opieram na danych i UN Habitat agendy wyspecjalizowane właśnie do spraw miast osiedli ludzkich, jeżeli nie zmniejszymy energochłonności budynków, czyli miast no to daleko nie zajdziemy w kontekście tej reformy związanej właśnie z FIFA FIFA to jest ETS tak też jednym z ważniejszych elementów tej układanki tutaj mamy konkrety mamy tabelkę w excelu mamy konkretne wartości tych tych tych certyfikatów, które uprawniają do emisji to jest coś co przybliża nas na pewno do do celu to jeszcze tylko wyjaśnimy pokrótce na czym ten system się zasady dla tych, którzy może wcześniej nie zorientowali każdy kraj Unii otrzymuje co roku systematycznie malejącą pule pozwoleń na emisję dwutlenku węgla nimi gospodaruje np. część muszą sprzedać na aukcjach część może rozdać bezpłatnie tak i w tej zmianie, którą proponuje nam komisja europejska prócz tego, że np. zostanie dołączone budownictwo to ma być tych pozwoleń na misji coraz mniej mają być coraz droższe, żeby skutecznie zniechęcać ci tych, którzy chcieliby kupować i nadal emitować dużo dwutlenku węgla dobrze straciłam dobrze szybko dodał, że to zachęta cenowe do zmniejszenia emisji będzie poprzez rosnące koszty certyfikatów dwutlenku węgla i to jest jeden z ważniejszych instrumentów dla interesu drugim to regulacje, które wymuszają przejście na czyste paliwa to się robi Super ciekawie, bo w ramach owego ETS-u np. statki przypomnę, że 80% rzeczy, które mamy na sobie zjemy przypływa do nas drogą morską transport morski to jest krwiobieg gospodarki światowej wszystkie statki wypływają po morzach oceanach są oparte tzw. brudne paliwo Mazut najcięższą frakcje ropy jeszcze przy okazji silnie zaświadcza zakwasie oceany i w ramach tej reformy po raz pierwszy statki będą objęte systemem ETS słów co prawda tylko do tonażu, który przekracza 5000 ton, ale znowu ja się cieszy, bo to jest kierunek dobrą stronę no i teraz zachęta jest bardzo ciekawa, bo zachęta właśnie w kontekście tych rosnących cen uprawnień jeśli chodzi o emisję to, jeżeli ktoś jakiś jakaś firma, która zajmuje się transportem morskim przejdzie na czyste paliwo, a to też ma obowiązek, żeby do 2025 roku nie tylko dla nas w ramach kraju, gdzie rejestruje swoje Bandery to był procent 22% tak czy na razie niewielki, ale w 2010 roku 65% statków musi być na to czyste paliwo to jest duża zmiana to samo się dzieje w kontekście transportu lotniczego tam też początku zapoczątkowaną w 2% floty samolotów, które dysponuje dany kraj i w tle firmy, które operują na terenie danego kraju, a już 2010 roku to ma być aż 1003% udziału czystego paliwa w transporcie lotniczym to są Super fajne rzeczy, które cieszą, bo to rzeczywiście powoduje że, że to, że ta zmiana będzie odczuwalna też naszym nosem chodzi głównie problem smogu jeśli chodzi o transport także obok lotniczego i Morskiego także jeśli chodzi o transport kołowy w przypadku lotniczego transportu warto tutaj mamy podatek lotniczy, który się pojawi też dla statków lotniczych samolotów, które przylatują do Unii spoza Unii, gdzie tego systemu ETS nie ma jest, jaki statek przelatuje w Tajlandii to będzie miał być taki system musimy nazwać komisja, który polega na tym, że jak dana firma osiągnie odpowiednią liczbę lotów i zużyje, jakby swój swój limit no to może zakupić tzw. kredyty węglowe co oznacza oczywiście koszty wzrost wzrost wzrost koszty koszty transportu albo zmiana środka transportu na samolot, który jest opalany czystym paliwem mamy już też samoloty latające na całkiem spory dystans elektryczne czy mam nadzieję bardzo szybko pojawi się też czas port lotniczy oparty o wodór powiedział pan przed chwilą, że będą zmiany, które będziemy mogli odczuć swoim nosem, a co będziemy odczuwać w kieszeniach oczywiście natychmiast pojawiło się głosy, że jeżeli te pozwolenia na emisje będą tak horrendalnie drogie, że przejście na czyste paliwa też jest drogi to siłą rzeczy europejskie produkty staną się niekonkurencyjne wobec tych importowanych spoza Unii, gdzie nie ma takich obostrzeń, gdzie nie trzeba płacić za pozwolenie na emisję dwutlenku węgla, a np. jeśli chodzi o transport lotniczy to chyba oczywiste jest, że ceny biletów lotniczych pójdą w górę to prawda, ale to jest chętnie skomentuje, podając domu np. ciepłownictwa, bo za ciepłownictwo w Polsce głównie odpowiada Polska grupa energetyczna i była tak bardzo ciekawa dyskusja z udziałem prezesa tej tej spółki, który wspomniał nawet wyliczył, że do 2030 roku, gdyby dokonać transformacji sektora ciepłowniczego to byłoby około 100 000 000 000zł w przeciągu najbliższej dekady tak czy tyle trzeba by wydać oczywiście Polska grupa energetyczna wydała wrzuciła w jako takie hasło to oczywiście po będzie to koszt przeniesiony na klienta czy na Kowalskich, którzy będą musieli więcej zapłacić zwyczajnie za ciepło no, chyba że ktoś te pieniądze wyłoży pytanie, kto nikt nie jest chętny za bardzo, więc je tutaj mamy mamy po pierwsze, spore zwrócił się spore koszty w tle, a te rachunki za energię będą po prostu rosły tak długo jak nie przedstawimy polskiej gospodarki na tą 0 Nisko emisyjną wykorzystany niestety kosztuje, jeżeli chodzi o drugie pytanie pani redaktor, czyli jak się bronić przed produktami usługami, które są wytwarzane w krajach trzecich niż Unii Europejskiej, gdzie one są po prostu znakomicie tańsze to w ramach tego pakietu Fico już dzisiaj mamy ten mechanizm zbije Carbon border diament mechanizm, który generalnie opiera się na tym, że to jest opłata od importu emisji, jeżeli jakiś kraj spoza Unii Europejskiej chcę ani prowadzić proporcji klimatyczne prowadzi małą ambitną chcę wnieść wprowadzić na teren Unii Europejskiej jakiś produkt to musi dopłacić, czyli trzeba dopłacić za jego wprowadzenie do na teren Unii Europejskiej, bo zwyczajnie tak, żeby był, żeby nie wyrazili Time po prostu tak, ale podlewane można wytłumaczyć chodzi o to, żeby te dostawy nie były wyraźnie tańsze odpowiednio w europejskich zwyczajnie europejska w ten sposób poprzez mechanizm uchroni przed też wyprowadzanie produkcji poza Unię europejską, gdzie albo nie ma norm środowiskowych ambitnych albo nie ma wcale i w konsekwencji wracają do wspólnoty europejskiej produkty wyprodukowane w krajach trzecich o niskim poziomie rozwoju, które emitują straszliwe ilości dwutlenku węgla i gazów cieplarnianych Europejczycy kupują w spokoju ducha w swojej czystej Europie te produkty są też takie Tal no nie chodzi o to, żeby z tą praktyką skończyć, żeby liczyć niejako ten węglowy łańcuch dostaw i do tego właśnie ten mechanizm CBM ma służyć on jest wpisany rzeczywiście jako drugi filar do pakietu fit for FIFA i to świetnie, że to się od razu pytanie dodatkowe, bo także szefowa komisji europejskiej mówiła podczas prezentacji tego takie duże ten podatek węglowy tak sobie nazwę musi być zgodny z regułami światowej organizacji handlu tymczasem na razie organizacja nie przewiduje takiej możliwości niektóre kraje mogą taki zabieg uznać za protekcjonizm czy uda się skonstruować przepisy tak by one zostały zaaprobowane zaakceptowane przez tzw. państwo trzecie właśnie tutaj chodzi tzw. wielka globalna dyplomacja to co system ONZ robi w ramach szczytów klimatycznych, bo przypomnę, że podczas szczytu klimatycznego w Paryżu ogłosiliśmy porozumienie paryskie chwilę później mieliśmy szczyt klimatyczny w Katowicach 2018 roku, gdzie powstały ramy katowickiej, której są takimi aktami wykonawczymi do do do porozumień paryskich no i jednym z kluczowych elementów dyskusji, która się wydarzy na szczycie klimatycznym w Glasgow już za za parę chwil dosłownie, bo zaczyna się 31października tego roku dosłownie za parę za parę za parę tygodni będzie uzgodnienie współ takiego połączenia spóźnienia różnych mechanizmów, które powstają regionalne jak amerykański Green deal europejskiej Green deal czy bardzo ciekawa azjatycki grill czy to co się dzieje w Afryce tam też dochodzi do Green dealu tyle tylko, że jest on ma on inną strukturę głównie, dlatego że państwa afrykańskie nie przeszły rewolucji przemysłowej taki sposób w takim trybie taki sposób jak państwa europejskie państwa Ameryki północnej są po prostu kompletnie inne mechanizmy wytwarzania energii w krajach o niższym poziomie rozwoju można będzie na szczęście, ponieważ tam nie ma za wielu instalacji typu Polski Bełchatów, bo zwyczaj etyka są tak biedne, że ich nie było stać na tego typu instalacji, które jest ogromne ilości kosztują i tak, jeżeli spojrzeć na globalną element układanki to pakiet fit for his Life jest elementem szerszego procesu, który wpisuje się właśnie polityki klimatycznej cele redukcyjne dla świata i państwa wysoko uprzemysłowione muszą zacząć niejako od siebie, bo one emitują też najwięcej obok krajów, które są na ścieżce wzrostu Chiny są jednym z lepszych przykładów, które uzgodnił z siebie tzw. tymczasowe wzrost emisji 2030 roku zostały zapisane w ramach porozumień paryskich później będą już Chiny notować spadki no i liczymy na to, że chyli się z tego wywiążą rzeczywiście bardzo silnie inwestują zarówno w fotowoltaikę jak rozbudowę energetyki jądrowej kończąc na energetyce wiatru w ramach obszaru, ucząc się lód się dzieje bardzo widoczny sposób na w ramach przemysłu chińskiego to i to jest jeden z ciekawszych elementów weźmy sobie takiej terapii wstydem tak czy zobaczymy, które kraje, które bloki państw też lepiej sobie z tymi celami redukcyjnej poradzą z tą pięknie to było widać na zorganizowany przez Dubaj na szczycie tym klimatyczne nieformalnym 40 przywódców o najwyższych poziomach emisji, gdzie od Kanady przez Japonię kończąc Stanach Zjednoczonych poszczególne kraje prześcigały w prezentowaniu swoich celów redukcyjnych oczy z Chinami, które także, iż był obecny na tym spotkaniu jest modne w trendach być Eko modne, ale też zdroworozsądkowe, ponieważ się spojrzy właśnie tu wrócę do początku net tych danych, które pani dyrektor przytoczyła, jeżeli Chiny sobie spojrzą na ten trend temperatura, który będzie temperatur wzrost temperatur dla centralnej Azji, które prezentujemy chociażby w raporcie PiS czy innych raportach prezentowanych przez ONZ wiadomo, że w roku 2000 setna przy obecnym poziomie rozwoju opartych na paliwach kopalnych będzie wzrost temperatur od 37 °C nie mniej niż prawdopodobnie więcej od centralnych Chiny będą miały tak potężne wyspy ciepła tam, gdzie są one najmniej zaludnione, że no właśnie będzie trzeba się albo do tego zaadoptować ogromnymi kosztami albo uwaga migrować na północ w kierunku Mongolii i Rosji to pytanie czy Rosja będzie z tego powodu zadowolony pewnie nie prawda, więc tutaj Chińczycy w tej chwili no zwyczajnie dbają o własny interes widząc, że może się okazać na taki rok 206070 będą musieli ponieść znakomicie wyższe koszty niż teraz, podejmując działania redukcyjne i mniej więcej o to też apeluje system EZD przez pokazujemy jak potężne nakłady finansowe trzeba będzie ponieść, żeby minimalizować, bo neutralizować koszty spowodowane chociażby katastrofy naturalne, które pani redaktor wymieniła chociażby za obecny rok są ogromne pieniądze przyszły dajemy w ramach odszkodowania to ciekawostka w 2019 roku przy okazji zrealizowanego przez sekretarza generalnego gazety Antoniego Rysia na biurku spotkania siłę klamerek sami to było szukać zgromadzenia ogólnego system ubezpieczeniowy wszystkie większe globalne firmy ubezpieczeniowe zapowiedziało, że jeżeli miały ubezpieczyć ryzyka związane z kryzys klimatyczny to by globalnie zbankrutowały i to taki kubeł zimnej wody na całą globalną gospodarkę, bo jeżeli sektor ubezpieczeniowy tak dramatycznie źle widzi ryzyka związane ze zmianą klimatu to chyba coś jest na rzeczy Otóż nowe twarde wyliczenia w tabelce excela i Exel moim zdaniem tabelkę ze wszystkich pogodzi nawet tych, którzy zmiany klimatu nie wierzą o motoryzacji chciałabym zapytać, bo to jest bardzo ważna sprawa mam dla pana 2 cytaty najpierw Frans Timmermans nic co dzisiaj przedstawiliśmy nie będzie łatwe to będzie cholernie trudne wiem o tym no i Marcin Korolec jeszcze były minister środowiska data zakończenia sprzedaży samochodów spalinowych jest na miarę zburzenia Bastylii to jest nowy porządek zgadzam się zarówno z Fransem Timmermansem i Marcina Korolca to będzie cholernie trudne natomiast znowuż te cele są no mojej ocenie w trendzie tak po pierwsze, przypomnijmy sobie, że mamy jeden z ciekawszych 2020 roku, czyli w roku ubiegłym liczba zarejestrowanych samochodów elektrycznych nikt się potroiła przekroczyła 1 000 000 i tras tak to się to nie przypadek co się stało modne, ale z drugiej strony rośnie ilość punktów ładowania niż rozsądek nie kupiłby samochodu elektrycznego, czego dziś nie da nam naładować drugi tor jest na tyle mało, że ten boom związany z Elektry widać elektryfikację transportu kołowego dopiero przed nami teraz to co się szacuje, że ten skok w kierunku samochodów elektrycznych będzie powiązane z zwiększeniem ilości punktów ładowania co zresztą właśnie w pakiecie FIFA FIFA w zakładach komisja europejska zobowiązuje każde państwo, żeby tam była odpowiednia liczba tych punktów, ale powiedzmy powiedzmy najpierw jest główne założenie, bo niesamowicie działa na wyobraźnię 2030 roku branża motoryzacyjna ma zredukować emisję dwutlenku węgla o 55% do 2035 roku o 100% czy do 2035 roku przy okazji nie będzie mogła produkować samochodów emisyjnych w ogóle i to jest takie no bardzo fajną linię graniczną w sensie do dwudziestego 3005. roku Maciej maj by wszystkie silniki spalinowe i czasie z tym pogodzić w konsekwencji to jest impuls dla działu badań rozwoju dla całego sektora motoryzacyjnego w istocie się dostosować teraz oni zdążą, bo w polityce znalazł niezwykle interesujące artykuł, który analizował w jakiej kondycji, jeżeli chodzi właśnie te działania proekologiczne, czyli elektryczne są poszczególne marki tak vox wagę i volvo mają dziś strategię przedstawienia napęd elektryczny Ford ma taki cel, ale na razie brak planu BMW Jaguar Toyota w najbliższym czasie zakładają tylko niewielką sprzedaż samochodów elektrycznych bateryjnych wciąż, inwestując hybrydy inni są jeszcze w lesie, a tuż za 14 lat to prawda i dlatego mamy do czynienia z tym co powiedział Marcin Korolec po prostu będzie nowy porządek tak będzie coś nie dostosują np. przejmie, choć rynek europejski, ale mojej ocenie zatem rynkiem europejskim pójdą też inne rynki no wypadną z gry albo znakomicie będą musiały zredukować swoje apetyty na rozwój idąc dalej, jeżeli albo nie będzie już także prawie każda europejska rodzina ma 2 samochody to też prawda, ale to już dotykamy innego wątku tym też będę chętnie z panią redaktor rozmawia, czyli edukacja klimatyczna jest świadomość tego czym się klimatu jest, jakie decyzje osobiste powinny podejmować, gdybyśmy mieli wiedzę na temat zmiany klimatu, który nie mamy, ponieważ nie ma Global edukacji klimatycznej, a przypomnę tylko, że była to jedna z kluczowych konkluzji szczytu klimatycznego w Limie przyjęta przez aklamację przez wszystkie 154 państwa zgromadzą na tym szczycie, ale to pewnie na później na to zwracać do tego transportu żeby, żeby sobie spuentować kosz komin koniec tych etyka misyjnych aut w 2035 roku, czyli będą 2 takie sprzężenie zwrotne 1 to to zwiększenie punktów ładowania i tutaj znowuż Bruksela komisja europejska szacuje, że do 2025 roku już będzie 1 000 000 punktów ładowania 5 lat później już 3,51 000 000 to da sieć na tyle gęstą już nie będzie ryzyka, że kupię sobie samochód elektryczny nie będę miał, gdzie ładować będą musi przejść przez całą ropę duży przesz mając samochód elektryczny plus co bardzo ważne będą także punkty i to gęste ładowania wodorem, bo przecież wspomniana przez panią redaktor Toyota może nie jest mistrzem świata w samochodach elektrycznych, ale są świetnie radzi to właśnie dzięki toyocie w dużej mierze i dla przemysłu motoryzacyjnego japońskiemu mamy rewolucję w silnikach wodorowych czy w ogóle napędach wodorowych, choć warto przypomnieć sobie, że ogniwa wodorowe zawdzięczamy nikomu innemu jak NASA, które na wodorze i na mogiłach od razu wniosła człowieka na Księżyc w ramach programu Apollo w latach 63 do 6084 rozwój ogniw wodorowych w NASA się działo wtedy, bo kosmicznie drogie dlatego tylko przemysł kosmiczny sobie na to pozwolić, a teraz dzięki właśnie technologie i rozwoju rozwojowi, które zafundowali nam Japończycy mamy te technologie wodorowe relatywnie tanie one są już w zasięgu i o tym włodarze też warto pamiętać i ten ten tata bezemisyjne auta nie muszą być tylko elektryczne mogą także wodorowe moim zdaniem też nawet podział powinny być wodorowe w dużej mierze i teraz wracając do tych zachowań, o których pani wspomniała oczywiście, że tutaj bardzo wiele będzie zależało edukacji, żeby jak największa procentowo liczba ludzi za mieszkańca miasta nie chciała poruszać się transportem indywidualnym są jednym z lepszych przykładów jest aglomeracja tokijska przypomnę 38 000 000 ludzi w 1 miejscu, gdzie większość to przytłaczające jeździ pod ziemią czy porusza się tokijski metrem na powierzchni Tokio jest przyjemnie cicho i z rzadka i samochód przejedzie to jest fascynujące obserwować w Tokio jest dość często z racji tam jest nasze najcenniejsze University jest, więc tam tam często się pojawiam to jest cicha miasto to jest fascynujące obserwować jak można zarządzić transportem ogromnej aglomeracji, opierając go na bezemisyjny na niskoemisyjny transport szynowy da się, jeżeli już pojawił się ten wątek nastrojów społecznych to pan pozwoli, że jeszcze przez chwilę chciałem się pozostać, bo mam przed sobą dane polskiego Instytutu ekonomicznego, które szacuje, że jak te rozmaite zmiany zostaną wprowadzone to rocznie gospodarstwo domowe Unii Europejskiej wyda dodatkowo prawie 400EUR na transport ponad 400EUR na koszty utrzymania domów jak wzrosną ceny ogrzewania i koszty ogrzewania i ceny paliw to oczywiście to grozi większą skalę ubóstwa energetycznego wykluczenia transportowego no oczywiście pojawia się pytanie o to czy to nie grozi z kolei buntami społecznymi przypomnijmy, że ruch żółtych kamizelek wybuchł we Francji w odpowiedzi na podatek emisji od ceny paliw to jest 18EURcentów za litr tak skoro przy takiej kwocie ten ból się podniósł i w końcu państwo francuskie musiał skapitulować to czy taka drastyczna zmiana i podwyżka cen myślę także w przykładzie Polski, gdzie możemy bardzo słono zapłacić nawet nie za 10 lat może już tej jesieni, jeżeli firmy energetyczne uzyskają zgodę na podwyżkę cen prądu 40% czy potem rządy nie będą się cofać pod naporem społecznym właśnie tutaj znów wraca kwestia edukacji i też edukacji ekonomicznej, bo klimatycznej, bo przypomnę wyliczenia dotyczące kosztów, które ponosimy z powodu smogu nie tylko chodzi o te 48 000 ludzi, które tracimy rok do roku z powodu niskiej jakości powietrza, ale wiemy, że te 30 000 000 000EUR rocznie to jest mniej więcej koszt który, który Polska ponosi z powodu nierozwiązania problemu też wysokoemisyjnych samochodów poszerzy się polskich drogach, bo w ramach transportu mogą tego transportowego tak w ramach komentarza mogę sobie policzyli ile powinniśmy zainwestować, żeby wspomniał tylko po świecie 100 000 000 000 w przeciągu najbliższej złotych tak w przeciągu 7 lat no to mniej więcej tyle wydajemy na koszty związane ze smogiem rocznie, tak więc jest, jeżeli się nad i że się zderzymy z tymi liczbami to nagle się okazuje, że znakomicie bardziej należałoby się zająć inwestycjami, które poprawiają zdrowie Polek Polaków i poprawia kondycję jakoś życie, a przy okazji zmniejszają koszty tzw. wysokość ochrony procedur medycznych w ramach polskiego NFZ-u przecież ludzie chorują na nowotwory udary i różne choroby właśnie związane z układem krążenia przecież one są bardzo drogie w leczeniu nawet ktoś nie urzekł z powodu smogu to jest po prostu bardzo poważnie często chory już niezdolny do pracy też to liczymy to inwestycje warto podnieść podjąć warto się zawsze stara się część łatwiej jest taniej zapobiegać niż leczyć prawda jest tylko to umiejętnie wytłumaczyć dlatego tylko miałem jeszcze tylko uzupełnieniem ten wątek, bo oto wszystko zdarza w dość trudnej sytuacji właściwie od 2 dekad poza krajami skandynawskimi może Niemcami to w zachodniej części Unii Europejskiej trwa taka stopniowa pauperyzacja społeczeństw już nie jest także to kolejne pokolenie myśli sobie cha będziemy mieli jeszcze więcej będziemy żyć jeszcze bardziej na bogato niż nasi rodzice teraz kolejne pokolenia martwią się, że będą żyły gorzej za mniejsze pieniądze niż poprzednie pokolenia mieliśmy pandemię, która przyspiesza ten proces teraz jeszcze właściwie ma 6 kolejne zaciskanie pasa w związku ze zmianami klimatycznymi obostrzeniami rygorami, które mają na walkę z klimatem zostać wprowadzone tutaj pewnie pomagają badania które, które prowadzi nasze biura przypomnę od 3 lat mamy takie badanie na dużej próbie ponad 4000 Polek Polaków, żeby dobitnie zarzucił też ma próba w ocenie tak dużą przyjęliśmy badanie, które mówi o nic co pokazuje co Polacy wiedzą na temat zmiany klimatu, jakiego rodzaju wyrzeczenia byliby gotowi podjąć, żeby zmniejszyć te ryzyka klimatyczne to bardzo ciekawe, bo tysiące dziewiętnasty roku pierwsze badanie wtedy 62% Polaków uważało, że zmiany klimatyczne są postępują jest coraz jest są też zmiany coraz bardziej negatywny trzeba przeciwdziałać uwaga po 7 zaś politycy w roku 2020 już mieliśmy pandemii covid 19 pełni już wzrostu 62% do 78% to, czego wciąż Polacy nie wiedzą to czym zmiana klimatu jest tutaj na skali ocen od 2 do 5 ocena dla po dla Polek Polaków zaledwie taka słaba dwója z plus plus czy nasza wiedza o zmianie klimatu z bliska zeru tak prewencji wie, ale też inne badanie, które wykonała komisja europejska zresztą właśnie w kontekście fit for design, gdzie wiemy 62% pytanych Polaków to jest Nowy Sącz 2% więcej niż średnia unijna oświadczyło, że powinniśmy jako Polska ograniczyć do minimum emisji gazów cieplarnianych, opisując powstało misję np. poprzez nasadzenie tak czy poprzez zwiększenie powierzchni obszarów zalesionych Super tak tak, żeby się to neutralne klimatycznie 2005 roku osiągnąć, czyli jest całkiem spora grupa Polaków, która jest gotowa coś też z siebie dać w ramach tego badania ziemianie atakują, o których mówiłem, które od 3 lat robimy razem z Kantar i agencja lata dwudzieste to tam 8% Polaków jest gotowych po ponieść wyrzeczenia to jest duża to jest mało można dyskutować, ale jest jakiś początek także jakaś całkiem fajna spora może wciąż mała, ale jednak grupa Polek Polaków, którzy są gotowi zapłacić więcej, żeby emitować mniej rolą natomiast polityków i raz jeszcze wrócę edukacji klimatycznej jest wytłumaczenie Polkom Polakom, że jeżeli nie podejmiemy wysiłku teraz i odłożymy to na później to już w ogóle nie będzie tani później jeszcze drożej to naprawdę nie ma sensu czekać teraz będzie najtaniej, choć drożej i podjąć ten wysiłek podjąć reformy, a nie obawia się pan czegoś co chyba dość obrazowo ujął naczelny Die Zeit kilka tygodni kilkanaście tygodni temu, pisząc o nowej Węglowej kurtynie, że te zmiany, które proponuje komisja europejska będą bardziej dotkliwe oczywiście dla krajów takich jak Polska, czyli krajów kiedyś po tej stronie wschodniej żelaznej kurtyny, że trzeba mieć sporo wyrozumiałości dla tych państw członkowskich, które zapóźnienia mają siłą rzeczy większe to właśnie tutaj wracając do FIFA FIFA w NATO mamy odpowiedź jest tzw. wspólny wysiłek redukcyjny tych nazw FR 3 Regulation SR, który de facto o tym mówić, jeżeli mamy kraje, które są lepiej bogatsze po prostu mają wyższy poziom bogactwa to te kraje będą ponosiły większe koszty niż te, które ten poziom bogactwa niższy czy można być taki solidarny mechanizm w tych tego wysiłku redukcyjnego minister zapisany w tym FIFA, czyli innymi słowy może nie Polska może spać spokojnie, ale na pewno nie będzie musiała płacić nadmiernych kosztów za kraje znakomicie od bogatsze to jest myślę dobra wiadomość dla tych, którzy ten od tej strony oczywiście TomTom to ten pakiet legislacyjny krytykują to ktoś taki cytat w perspektywie średnie długoterminowe korzyści płynące z polityki klimatycznej Unii wyraźnie przewyższają koszty transformacji jednak w perspektywie krótkoterminowej istnieje zagrożenie, że wyrok presja na gospodarstwa domowe mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu cytuje, dlatego że cały czas chce zrozumieć pomysł komisji europejskiej Unii Europejskiej unijnych urzędników na to, żeby dociągnąć do tych średnio długoterminowych korzyści, bo przecież się we wszystkich krajach są wybory co 4 lata albo co 5 prawda ta presja społeczna jeśli będzie taka duża to siłą rzeczy rządy będą, starając się utrzymać swoje poparcie albo dojść do władzy będą się starał grać na tych nastrojach społecznych to prawda i to jest ich największa tragedia ONZ-owskie polityki klimatycznej, że my patrzymy długofalowo wychodząc poza najbliższe 34 pokolenia patrzymy z horyzontem 210022002300, a niestety politycy patrzą na ten horyzont cztero pięcioletnim tak tutaj w Niemczech wybory we wrześniu właśnie, ale czy na szczęście i to powiem no to jest zakład smutne co mówię na szczęście są katastrofy tajfuny huragany pożary, które aktor od, których pani dyrektor zaczęła, bo boi jest coraz trudniej na 4 studnie na nie zamykać oczy, bo to się dzieje w dalekiej dalekim Kiribati czy trzecie czy w dalekim jakimś jakimś kraju, który dla dla wielu Polaków w ogóle trudno nawet wskazać na mapie USA może leżeć każda karta, która zalewana, gdzie porty przy 23 milionowa aglomeracja nie da się go obronić, ponieważ wody oceanicznej tak wysoko się podniosły że, że ten będzie zalany part par parlament w Indonezji upoważnia prezydenta kraju do przeniesienia do karty na północną wyspę Borneo to to są tego typu już teraz skutki zmiany klimatu Kiribati 115 000 ludzi 23 wyspy na środku Pacyfiku, które po prostu, które będą musieli przenieść inne miejsce musiał wynegocjować zresztą co się dzieje z raportu klimatycznego ONZ, że bardziej dramatyczny wybór cały naród musi przenieść indziej musi prosić inny kraj rozmowy trwają z Australią właśnie Indonezją i nową Zelandią, żeby przyjęli bo, bo oni po prostu staną zalani nie zalani jakąś mityczną falą tsunami nagle tylko milimetr po milimetrze tracą źródła wody słodkiej i i możliwość utrzymania się na tych pięknych dziewiczych Wyspach tyle tylko że, że one skutek emisji krajów wysoko uprzemysłowionych są z roku na rok coraz bardziej zalewane i jedno po prostu z nich to teraz, jeżeli patrzeć przez ten pryzmat to taki prezent Kiribati 100 miał Super emocjonujące wystąpienie pan prezydent Tong podczas szczytu klimatycznego w Paryżu, gdzie bardzo obrazowo to to swoje oczekiwania dla kraju z okazji sformułował mówiąc o tym, że państw wysoko uprzemysłowione wypowiedziały wojnę Kiribati, ponieważ tego, że chyba nie ma się bronić ono zniknie i i to było bardzo pięknej obrazowe przemówi każdemu polecam do słuchania można znaleźć natomiast, jeżeli nie będzie mieć tego rodzaju znowuż edukacji klimatycznej w szkołach, gdzie będziemy mówić o największym kryzysie naszych czasów obok innych okresów, o których uczymy przecież okresie drugiej wojny światowej okresach naftowych o innych kryzysach z przeszłości to dlaczego nie uczy okresie obecnym, który może mówiąc brutalnie redefiniowania jakości życia przyszłych pokoleń oczywistą świetnie napisał w swoim raporcie o paradzie klimatycznym pan prof. Philip Ashton specjalny sprawozdawca ONZ do spraw praw człowieka wskazując, że może się tak zdarzyć, że na papierku 2001 minister będziemy musieli zawiesić utracimy zdobycz, jaką się, która się nazywa prawa człowieka, które zostały zastąpione brutalny wojną o wodę i żywność oraz terytorium to jest perspektywa, którą trzeba z uporem okrycia z uporem przypominać politykom, żeby w ramach Solidarności klimatycznej zachowali się jak trzeba, żeby zachować po prostu przyzwoicie i lepszego sposobu jak robienie tego rok do roku na szczyt klimatyczny, który ONZ z uporem co roku organizuje no ja nie widzę trzeba to zrobić na zasadzie kompromisu i spokojnego cierpliwego tłumaczenia, że jest bardzo źle trzeba podjąć działania Tomczaka zapytam pana wracając na nasze polskie podwórko oto jakości jest reakcja postawa polskiego rządu, bo w UB tak śledziłam tej prezentacji pakietu właśnie reakcję naszych polityków obecnej władzy to miała wrażenie, że z 1 strony mało są chyba zainteresowanie jeszcze na razie tym co komisja proponuje są zajęci innymi tematami po drugie, że ta reakcja jest powściągliwa np. ministerstwo klimatu środowiska dostrzegł w pakiecie wiele wartościowych elementów tutaj cytat, ale też kilka elementów, które wymagają wnikliwej dyskusji jak pan myśli co Polski rząd nie ma albo nie mniema o pakiecie komisji nie jestem członkiem polskiego rządu, więc nie wiem jak ja wiem co wie na ten temat i o tym mówi minister Michał Kurtyka, który osobiście bardzo wysoko ceni mistrzem często się spotykam ostatnio, na który być może zostanie poddane rekonstrukcji już niedługo miejmy nadzieję, że nie, jeżeli się stanie to tylko będę ubolewała też nie ukrywam, że ja słyszałem o tym do tych tych planach byłoby szkoda natomiast mamy w gronie w składzie rządu znakomitej klasy specjalistę, który nie tylko rozumie, jakie są wyzwania globalne, bo przeprowadził szczyt klimatyczny w Katowicach to był szczyt, który się zakończy sukcesem, ale też, które jest w stanie profesjonalnie ocenić i doradzić premierowi Morawieckiemu jak ważnym krokiem w dobrą stronę jest właśnie ten pakiet legislacyjny fit for FIFA z drugiej strony są też cieszy przypomnę, że podjęliśmy taką karkołomną próbę zorganizowania na etapie wyborów prezydenckich ma biura organizował debaty kandydat na prezydenta na temat klimatu pierwsza debata na ten temat w historii Polski posiada dziewiątym roku stawili się wszyscy najważniejsi kandydaci poza prezydentem Dudą ale, ale pozwala piątka, bo 5 przedstawicieli była i to basu ciekawa dyskusja, bo wszyscy się zgadzali co do tego, że zmiany klimatu są postępują trzeba przeciwdziałać co więcej padały konkretne deklaracje, więc w tej chwili może powiedzieć, że rząd Polski ma unikalną sytuację, że w parlamencie po stronie opozycji ma poparcie dla swoich działań pro klimatycznych musiałby tylko je chcieć wprowadzić w tej ambitnej zapisanej mówi ambitnej świadomie w ramach pakietu fit for FIFA w propozycji, choć zgadzam się z kolegami czyta Andrzej Kassenberg czy proces kara czułem, że można byłoby ambitnie tyle tylko, że te ambitniejsze podejścia pewnie byłyby niemożliwe do uzgodnienia i jedno to jest oczywiście mówię z bólem serca że, że to, że tak wygląda realna polityka, ale też uświadom sobie 1 rzecz ważną nigdzie globalnie nie ma w szkołach edukacji klimatycznej ci żaden z przywódców, którzy się spotyka na szczycie klimatycznym ONZ nie ma wiedzy, którą powinien mieć na temat zmiany klimatu przypomnę, że wiedza na temat zmiany klimatu i to, że jest źle to jest 1962 rok spotkanie najpierw w Genewie później w Sztokholmie, które organizują zorganizował ONZ LOK 6264 później protokół z Kioto 1002. rok później mieliśmy słynne już spotkania w ramach szczytów klimatycznych długo wymieniać najsłynniejsze jestem rozumiem Pański 2015 roku no i wreszcie co też wartą odnotowania no prowadzimy pomiary nie tylko temperatur, ale też emisji gazów cieplarnianych najdłuższy na atolu Manuela słynne laboratorium, które od 19000508. roku nieprzerwanie prowadzi analizę stężenia dwutlenku węgla w atmosferze, wskazując rok do roku wzrostu tych prostych emisji dzień nic innego jak tylko my ludzie tych nadmiarowych emisji nie dostarczamy do konsensu świata nauki tutaj jest tyle tylko, że politycy decydenci o tym po prostu nie wiedzą również nie mieli szansy się tego nauczyć oczywiście można by powiedzieć, ale też to ignorowali bądź bagatelizować, bo pamiętajmy, że przecież od momentu, gdy zaczęto mówić o zmianach klimatu od początku lat siedemdziesiątych przez długi czas ten temat był traktowany przez wiele dekad jako temat ujmijmy to ekstrawagancki tak, którą zajmuje się jakaś niszowa grupka zwariowanych ekologów to prawda mam wrażenie, że przypomnę sobie wrócę do tych do tych do tych czasów, kiedy byłem w tym zespole doradców pana ministra Boniego to naprawdę było ciężko rozmawiać z tamtejszą klasę polityczną, bo jedynie listów klimatycznych było bardzo wiele wielu i po stronie rządowej po stronie opozycyjnej wtedy teraz trochę lepiej jeśli chodzi o świadomość natomiast to, że mamy polityków jak Donald Tusk, który był w stanie się przyznać do tego, że zmienił zdanie w tej kwestii to musiał więcej, żeby mieli rodzaj więcej tego typu przepraszam za sformułowanie nawróceń tak w oparciu o wiedzę, którą dana osoba po prostu zdobyła nie ma nic gorszego jak lenistwo intelektualne to jest coś co co jest paskudną cechę, że ktoś chce się uczyć chce mieć wiedzę otacza się mocniejszymi od siebie doradcami to jest oczywiście perspektywa jakości rządzenia w każdym dobrze zarządzanym państwie, żeby ci doradcy, którzy znają na rzeczy byli w stanie doradzać w tematach, których nie może się ze wszystkim nie jest kompetentny dane decydent, żeby ta wiedza tego decydenta przy podjęciu kluczowych dla bezpieczeństwa danego kraju jego rozwoju decyzji była była po optymalna to jest siła miara tego czy mówimy o kraju nowoczesnym dobrze zarządzanym przy takim, który jest właśnie zarządzany byle jak Kamil Wyszkowski dyrektor wykonawczy najpewniejszą Global Compact w Polsce był moim państwa gościem bardzo dziękuję ja dziękuję bardzo, państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas życia spokojnej nocy do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SPRAWY RÓŻNE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA