REKLAMA

Jak zmienić Trybunał Konstytucyjny po rządach PiS?

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2021-09-13 17:40
Prowadzący:
Czas trwania:
14:53 min.
Udostępnij:

"System kontroli konstytucyjności w Polsce. Jak wyjść z zapaści?" Rozwiń »
O diagnozie i rekomendacja ekspertów Instytutu Strategie2050 dotyczących praworządności i Trybunału Konstytucyjnego rozmawiamy z jednym z autorów opracowania, dr. hab. Dawidem Sześciło z Wydziału Prawa i Administracji UW i ekspertem Strategie2050. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
prof. Dawid Sześciłło jest z nami prawnik wydział prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego członek Kolegium ekspertów Instytutu strategie 2050 dzień dobry panie profesorze dzień dobry państwu dzisiaj w sejmie była debata co dalej z Trybunałem Konstytucyjnym będąca takim elementem konsultacji programowych zapoczątkowanych przez Polskę 2050 Szymona Hołowni, a debatowano co dalej Trybunałem Konstytucyjnym na bazie między nimi raportu, którego jest pan współautorem obok Rozwiń » m.in. Mirosława Zagłoby dr Marcin Radwana rolę szefa pod redakcją Stanisława Zakroczym kiego inne państwo się zastanawiając dalej Trybunałem Konstytucyjnym po rządach Prawa i Sprawiedliwości rzecz jasna, zanim zapytam co dalej to tylko króciutko stan rzeczy na dziś, który państwo określają nieprawidłowy skład Trybunału Konstytucyjnego dziś ze względu na problem sędziów dublerów daleko idąca wątpliwość co do tego czy sędziowie Krystyna Pawłowicz Stanisław Piotrowicz spełniają wymóg niezależności politycznej niezawisłości poważne zastrzeżenia, jeżeli chodzi o tryb wyboru sędzi Julii Przyłębskiej na stanowisko prezeski Trybunału Konstytucyjnego oraz manipulacji manipulacji doborem składu orzekającego spadek zaufania drastycznego Trybunału Konstytucyjnego to jest diagnoza sytuacji obecnej to teraz mamy powyborczy poniedziałek, a może wtorek zmieniła się władza Trybunał Konstytucyjny w takim stanie w jakim opisałam idąc za państwo opracowaniem funkcjonuje i co dalej panie profesorze oczywiście największym stopniu dzisiaj to już sztucznych problemy polityczne bardziej niż prawny, bo Trybunał stał się instytucją, która od prawa w ścisłym tego słowa znaczeniu mam wrażenie odeszła bardzo daleko i w związku z tym trzeba myśleć też o polityczne rozwiązania się tych problemów, które w ślad za naszą analizę pani przedstawiła jest ich problemów nawet szkoły więcej, bo mamy do czynienia z rządem 1 i najważniejszych instytucji konstytucyjnej, o czym świadczy chociażby dramatyczny spadek zaufania, ale także zmniejszenie liczby spraw, które do Trybunału wpływają, które ten Trybunał o wszystkim zastrzeżenia do jego składu jest w stanie rozwiązywać no i oznacza z 1 strony mamy taką fasadowość tej instytucji, ale z drugiej stała się ona takim pożytecznym instrumentarium narzędziem dla władzy prawda, bo tak jak państwo też piszą czasem wyręcza władze w podejmowaniu niepopularnych decyzji np. orzeczenie w sprawie aborcji tak albo kwituje pewne rzeczy, które rządzący robią to jest oczywiście to co obserwowaliśmy przy wyroku aborcyjnym obserwujemy teraz przy okazji różnych orzeczeń czy spraw dotyczących związanych z członkostwem w unii europejskiej jak powiedział, że winę za sprawą Trybunału Konstytucyjnego w wersji pisowskiej odbieramy taką przykrą lekcję się pewnych błędów chyba, które popełniliśmy przy konstruowaniu instytucji Trybunału Konstytucyjnego, która wydawała się taką takim mocnym filarem polskiego państwa prawnego no wydawała się rzeczywiście strażnikiem ma podstawowych reguł konstytucyjnych tymczasem wydaje mi się, że rządy PiS-u to co PiS zrobił z Trybunałem Konstytucyjnym coraz bardziej przekonują o słuszności takiej myśli, którą bym zaczerpnął swoją filozofię jeszcze Karla Poppera, że o instytucjach państwowych powinniśmy myśleć tak tak konstruować, żeby minimalizować szkody w sytuacji, kiedy te instytucje staną się łupem ludzi niebezpiecznych i wydaje się że, że przed PiS-em przed przed tym co z Trybunałem zrobiono po 2015 roku nie zdawaliśmy sobie sprawy, jaką władze przyznaliśmy grupie 15 nieusuwalny ludzi wierząc, że zawsze będą tam zasiadać ludzie no Jeślinie najmądrzejsi i nie na najbardziej przywiązani do idei państwa prawnego przynajmniej powściągliwi, a tymczasem PiS pokazał że, że ta instytucja może być taki atomowy potencjał może w zasadzie wszystko dzisiaj wyręcza większość parlamentarną przy zioła w więzieniu o najbardziej niepopularnych decyzji czy też niewygodnych decyzji, które trudno byłoby przeprowadzić normalnym procesie demokratycznym po zmianie władzy może się okazać, że będzie to instytucja, która będzie wstanie paraliżować funkcjonowanie nowo wybranej większości parlamentarnej nowo wybranego rządu, więc okazuje się, że stworzyliśmy le mogli nie chcę powiedzieć potwora, ale instytucje, które bardzo łatwo jak się okazuje przy pomocy no oczywiście zabiegów, które przy prawym nie mają wiele wspólnego, ale zabiegów, które były połączeniem polityki siły można tę instytucję przejąć za jej pośrednictwem ma pani o przejęciu Sano, obsadzając swoimi i zacząć po prostu nią sterować z tego co pan mówi pani profesorze wynika, że pan jest zwolennikiem tej ścieżki rozwiązania sytuacji z Trybunałem Konstytucyjnym, która mówi o tym by rolę strażników konstytucji w Polsce przejęły sądy powszechne wojskowe administracyjnej Sąd Najwyższy od razu zdradza, że w tej analizie, którą państwo przygotowali są 2 rozwiązania przez państwo proponowane to, które już powiedziałam i to drugie, która polega na tym, żeby przywrócić legalność składu Trybunału Konstytucyjnego co trzeba byłoby wówczas zrobić usunąć sędziów dublerów odwołać prezes Trybunału Konstytucyjnego rozważyć także usunięcie sędziów Pawłowicz i Piotrowicza jak rozumiem w obu przypadkach potrzebna jest większość konstytucyjna zmiana konstytucji wydaje się, że to jest najtrudniejsza droga do wprowadzenia jakiegokolwiek uporządkowania sytuacji nie ukrywam, że mi bliższa jest koncepcja likwidacji Trybunału Konstytucyjnego, która w, którą koncepcję właściwie określiłbym jako niezauważalne rewolucję, chociaż może to się wydawać rzeczywiście pomysł na pierwszy rzut oka bardzo radykalny to jednak pamiętajmy, że w zasadzie nie wymaga zmian się w zakresie kompetencji sądów powszechnych czy administracyjnej, bo przecież dzisiaj mają one jak w ostatnich kilku latach przekonujemy się coraz częściej korzystają z mandatu do bezpośredniego stosowania konstytucji istnienie dzisiaj centralnego sądu konstytucyjnego i naturalnie jednak blokuje tę aktywność sądów powszechnych administracyjnych ogranicza tę chęć po stronie sędziów do tego by do konstytucji się sięgać na co dzień i myślę, że oddanie kontroli konstytucyjności w ręce sędziów sądów powszechnych administracyjnych no może mieć taki podwójny skutek po pierwsze, może uczynić konstytucji dokument, który będzie rzeczywiście żywym aktem stosowanym na co dzień dokumentem, który na co dzień gminy działa w relacjach państwa obywateli, a po drugie, eliminuje nam to ryzyko tego ekskluzywnego potencjału, jaki zapisaliśmy niestety w instytucji Trybunału Konstytucyjnego, bo Trybunał Konstytucyjny dzisiaj to nie jest kwestia tylko wyłącznie wymiany osób, które tam zasiadają na osoby, które będą bardziej poszczą no tak, ale odbudowa prestiżu priorytetu wizerunku Trybunału Konstytucyjnego oczywiście praca na lata, ale dopytam, jeżeli byłoby takie rozwiązanie to, któremu pan bardziej sprzyja, z którą pan sympatyzuje tak rozumiem Trybunał Konstytucyjny jako organ przestaje istnieć, ale musimy także zmienić konstytucję, bo musimy wyrzucić ten Trybunał Konstytucyjny w konstytucji tak oczywiście takie rozwiązanie byłoby w pełni zgodne z konstytucją no i do tego mojej ocenie należy dążyć to znaczy możliwości, jakie mamy w warunkach obecnie obowiązującego tekst konstytucji rozwiązania sprawy Trybunału Konstytucyjnego oczywiście bardziej ograniczone tutaj nie istnieją różne ścieżki uporządkowania i spraw takich jak obsada Trybunału czy sprawa wyroków, które zapadły składzie, które jest składem nielegalny, czyli udziałem tzw. sędziów dublerów wydaje się, że część tych rozwiązań takich sanacyjnych da się wprowadzić bez zmiany konstytucji, ale dalej z drugiej strony panie profesorze jest tam też taki fragment najczystszym i najdalej idącym sposobem byłaby po prostu zmiana konstytucji przeprowadzenie opcji 0 polegającej na wymianie całości składu Trybunału Konstytucyjnego to oczywiście wymaga większości 23 w sejmie prawda czy większości konstytucyjnej nie ukrywam że, że w tym scenariuszu, że scenariusz jakichkolwiek zmian w Trybunale warto też brać pod uwagę scenariusz referendum w trybie oczywiście przewidzianym przez konstytucję art. 125, czyli w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa wydaje się, że też, że Trybunał w obecnym kształcie na tyle zapracował na sobie na złą opinię wśród przy większości obywatelek i obywateli, że być może odwołanie się tutaj do głosu społeczeństwa, lecz byłoby najlepszym rozwiązać co, żeby spalić należało zapytać społeczeństwo w tym referendum jak powinno brzmieć pytanie bądź pytania tutaj oczywiście nie dałoby się sprawy załatwić 1 pytaniem tych pytań powinno być kilka dotyczyć one mogłyby np. w 0 Hania obecnie funkcjonariusz funkcjonującego Trybunału, czyli zakończenia jego dotychczasowej działalności do działalności w dotychczasowym składzie i określenia podstawowych zasad nowego ustroju Trybunału, czyli przez kogo miałby być wybierany jako większością co z orzecznictwa, które Trybunał mm Trybunał podejmował ostatnią, ale są trudne decyzje i skomplikowana materia no to wymagałoby potężnej akcji edukacyjnej informacyjnej ja myślę, że przy okazji wyroku aborcyjnego zwłaszcza, ale też w ostatnich miesiącach, kiedy na wokandzie Trybunału są sprawy dotyczący wpływające na nasze członkostwo Unii Europejskiej myślę, że wszyscy obywatele obywatelki przeszli taki przyspieszony kurs prawa konstytucyjnego rozumienia tego no może nie szczegółów ustrojowych organizacyjnych funkcjonowania Trybunału, ale o to nie należałoby tutaj koniecznie pytać, ale przynajmniej zrozumieliśmy pannę jakie, jaką siłę ma ta instytucja no i co ta instytucja złego może zrobić, jeżeli jest przejęta przez polityczną, a 1 polityczną siłę panie profesorze tak na koniec zapytam ma pan sobie taką wiarę, że sprawę z Trybunałem Konstytucyjnym będzie można rzeczywiście w jaki sposób rozwiązać się, że to się nie przeciągnie lata co wspólnego wątpliwości prawne zdecydowanie tak sam fakt że, że zdecydowałem się jak najbardziej z przekonaniem podpisać się pod pomysłem takiej jak określiła niezauważalny rewolucji na noc z miast tuje to czy znamionuje to że, że uważam ten scenariusz za realny uważam, że oczywiście Trybunał Konstytucyjny jest z tą instytucją, która zasłużyła się na przestrzeni 2025 lat polskich przemian i jest to pewna wartość której, które warto bronić no ale jeżeli taki wariant 3, a pragmatycznej czy też my bardziej spokojnej wyważonej reformy Trybunału się nie powiedzie to myślę, że nie powinniśmy się obawiać się bardziej śmiałych rozwiązań, które nie są rozwiązaniami proponowanymi tylko dla Polski to są rozwiązania, które znajdziemy już w innych państwach europejskich, więc nie wymyślamy tutaj nic nowego, mimo że no i musimy aż sytuacja jest bardzo szczególna profesor dziękuję Dawid Sześciłło prawnik wydział prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego członek Kolegium ekspertów Instytutu strategie 2050 dziękuję panie profesorze za rozmowę dziękuję przed wywiad polityczny dobiega końca program wydawał Tomasz Krzemiński realizował Adam Szura na to 360 za chwilę zaproszę państwa Adam Ozga ja zapraszam na powrót do przyszłości zawsze w poniedziałek tuż po dwudziestej drugiej na dziś zrobimy Szanowni Państwo taki potężny skok w przeszłość, bo będziemy zadania na rzymskiej Republiki będziemy eksplorować sobie starożytność do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA