REKLAMA

Bitwa o Atlantyk. Czy okręty podwodne wciąż mają znaczenie strategiczne?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2021-09-16 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:28 min.
Udostępnij:

16 września 1939 roku miał miejsce pierwszy atak niemieckiego U-boota, U-31 na aliancki konwój OB -4 płynący z Liverpoolu do Ameryki Północnej symbolicznie rozpoczynając Bitwę o Atlantyk, najdłuższą kampanię II Wojny Światowej.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w czwartek 16września i znowu mamy czas na przypomnieniu jakiegoś ciekawego zdarzenia w historii świata dzisiaj wybrałem można powiedzieć incydent coś co oni, że nie przesądziło NATO czemu to takie ciekawe no właśnie czasem 1 historia staje się pretekstem do szerszego spojrzenia i dzisiaj szerzej spojrzymy na okręty podwodne na ten pretekst 16września 1939 roku o miejsce pierwszy atak niemieckiego u-boota o 31 na alianckie konwój IOB 4 Rozwiń » płynące z Liverpoolu do Ameryki północnej niezbyt udany szczęśliwie Niemcy zatopili parowiec, a moll, który nie należał w ogóle do konwoju po prostu pechowo znalazł się w pobliżu no ale tak symbolicznie zaczyna się bitwa o Atlantyk najdłuższa kampania drugiej wojny światowej dla walczącej w wielkiej Brytanii bezpieczeństwo linii zaopatrzeniowych ze Stanów zjednoczonych przez Atlantyk było życiowo ważne, a poza atakowani przez Niemcy związku Radzieckiego i uruchomieniu pomocy lęk Lis szlak morski do Murmańska był kluczowy dla sprzętowego wsparcia nowego, ale Janda Niemcy także potrzebowali zaopatrywać swój kraj, a przez morze Śródziemne swoje wojska walczące w Afryce północnej na tym akwenie alianci też mieli ogromne potrzeby logistyczne szczególnie, szykując desant na Sycylię w lipcu czterdziestego trzeciego roku no już przygotowania do lądowania w Normandii w czerwcu czterdziestego czwartego wymagały przerzucenia ze Stanów zjednoczonych tysięcy żołnierzy i tysięcy ton sprzętu amunicji wszystkiego, czego wymagała największa w dziejach operacja desantowa wszyscy zdawali sobie sprawę z wagi utrzymania szlaków zaopatrzeniowych stąd wszyscy robili wszystko by przeciwnikowi te szlaki przerywać zatapiał statki transportowe nękać ciągłymi atakami konwoje kluczową rolę w tej wojnie odgrywały właśnie okręty podwodne z każdym rokiem same coraz nowocześniejsze, ale i wyposażane w coraz to doskonalszą broni alianci szczęśliwie wojnę wygrali, ale jak wiadomo zaraz po tej gorącej zaczęła się zimna 2 wielkie mocarstwa stały się potęgami nuklearnymi i pokój został nieco paradoksalnie oparty na pewności obustronnego zniszczenia ogromny wysiłek po obu stronach był skupiony na wy tropieniu, gdzie przeciwnik ma silosy z rakietami między kontynentalnymi uzbrojonymi atomowe głowice nie było to w sumie bardzo trudne, więc szachowa się możliwością ataków, które zniszczą te silosy no i wtedy okazało się, że jeśli można tak powiedzieć problem rozwiązały okręty podwodne no one mogą się schować nie można ich wykryć mogą nie oczekiwanym miejscu się pojawić i odpalić rakiety jeśli przeciwnik zaatakuje nasze terytorium to musi wiedzieć, że spotka go uderzenie odwetowe nie wiadomo, skąd nawet jak nam zniszczy te silosy na kontynencie to okrętów podwodnych nie zniszcz no właśnie, a więc można nieco upraszczając powiedzieć, że to, iż nie doszło do wojny nuklearnej to zasługa właśnie okrętów podwodnych no dobrze, a czy dzisiaj są równie ważne jak już niema zimnej wojny i wydaje się, że nuklearne odstraszanie nie ma sensu jednak ciągle chyba ma dalej okręty podwodne są Super ważne w sztabach tajnych pokojach, w których prowadzi się współczesne gry wojenne wszystko to przedstawi nam gość audycji pan dr Marcin West Ham zastępca dyrektora Narodowego muzeum Morskiego w Gdańsku, zanim jednak pojawi się nasz gość ma miejsce dla państwa kilka informacji, które wróciły dzisiaj mają uwagę Maciej Zakrocki przedstawia poziom antyciał po przyjęciu trzeciej dawki szczepionki przeciwko 19 jest 10× wyższy niż po drugiej dawce wykazało badanie serologiczne przeprowadzone w izraelskim szpitalu oznacza to, że skutki trzeciej dawki mogą się utrzymywać dłużej niż sądzono wstępne wyniki u zaszczepionych personelu centrum medycznego trzeba dramat Gon pod Tel Awiwem pozwalają na optymistyczne prognozy co do czasu utrzymywania się skuteczności dawki przypominającej poinformowała dzisiaj telewizja Kan w badaniu porównano poziom antyciał tydzień po przyjęciu trzeciej dawki i tydzień po przyjęciu drugiej dawki badania opisane w New England Journal medycyny wykazało, że 12 dni po podaniu trzeciej dawki poziom zakażeń był 11× niższy niż u osób zaszczepionych 2 dawkami odsetek ciężkich zachorowań był zaś prawie 20× niższy Izrael rozpoczął kampanię podawania trzeciej dawki szczepionki przeciwko 191sierpnia początkowo oferujący tylko osobom powyżej sześćdziesiątego roku życia, a potem stopniowo, obniżając limit wieku obecnie mogą ją przyjmować wszystkie osoby powyżej dwunastego roku życia, które zostały zaszczepione drugą dawką co najmniej 5 miesięcy wcześniej wg stanu ze środy trzecią dawkę dostało już prawie 3 000 000 Izraelczyków odpowiedzialny za walkę z pandemią przedstawiciel władz Izraela prof. Salman Arka zaapelował o rozpoczęcie przygotowań do podawania uwaga czwartej dawki, ponieważ wirus jest u nas i będzie nadal musimy się też przygotować do czwartej dawki oznajmił nie, podając konkretnego terminu no może już tak będziemy żyć, ale żyć Maciej Zakrocki przedstawia premier Kanady Justin Trudeau ogłosił wcześniejsze wybory parlamentarne, ponieważ chciał umocnić swoją władzę i zapewnić sobie rząd większościowy na kilka dni przed wyborami okazuje się jednak, że premier może przegrać ze sławą znanym konserwatystą Irinę odczułem obie partie idą w UE w UE czas Trudeau stojący na czele brał w Kanadzie po raz pierwszy wygrał wybory piętnastym roku premierem Kanady początkowo zachwycał się niemal cały świat jego równościowe gabinet robił wrażenie jawił się jako polityk otwarty humanitarne oraz empatyczny z czasem jednak jego gwiazda zaczęła powoli gasnąć dziś na kilka dni przed wyborami, które będą 20września konserwatyści depczą jego partii po piętach czas Trudeau, który od 2 lat stoi na czele rządu mniejszościowego w połowie sierpnia ogłosił przedterminowe wybory zaplanowane właśnie dlatego 20września w momencie, kiedy polityk podjął decyzję o takim kroku poparcie dla niego było wysokie Kanadyjczycy chwalili go za to, jakiego rząd poradził sobie z pandemią mowa m.in. o wsparciu dla osób fizycznych i przedsiębiorstw znanym w Polsce jako tarcze antykryzysowe czy wysokie wskaźniki szczepień teraz jednak nastroje uległy sporej zmianie co jest dużym paradoksem dopłaty, które wcześniej uważano za atut wiele osób nazywa obecnie niepotrzebne trwonienie pieniędzy i zadłużaniem państwa wg najnowszego sondażu przeprowadzonego przez Ipsos dla Global News, gdyby wybory miały odbyć jutro liberałowie konserwatyści uzyskaliby remis po 32% głosów czas co do zniechęcił do siebie część Kanadyjczyków nie tylko nieudaną kampanią i stanowczym stanowiskiem w sprawie szczepień przeciw covid-19 wiele osób jest wściekły, że premier w ogóle zdecydował się na wcześniejsze wybory tuż przed czwartą falą pandemii, choć wcale nie było działaniem koniecznym jak to się mówi potocznie chyba przez fajną wał Maciej Zakrocki przedstawia Rosja zakończyła testy nowych systemów rakietowych ziemia-powietrze US 500 teraz zestawy będą dostarczane do jednostek rosyjskich sił zbrojnych poinformowała agencja aria zestawy z 500 mają wzmocnić potencjał obronny Rosji Moskwa liczy też zestaw ten stanie się hitem eksportowym rosyjskiej zbrojeniówki zestawy z 500 określane są przez Rosjan jako system obrony kosmicznej, ponieważ może przechwytywać pociski międzykontynentalne i ponad rynkowe pociski manewrujące tak się zastanawiam, kiedy świat dojdzie do wniosku, że to niema sensu lepiej wydawać pieniądze na zdrowie edukację innowacje, ale niekoniecznie w branży rakietowej Maciej Zakrocki przedstawia dzisiejszy cytat dnia to dość mocne słowa ministra zdrowia Adama Niedzielskiego, który tak mówił o postulatach protestujących medyków wielkość postulat, który na dodatek jest budowany na tym, że wynagrodzenie minimalne lekarza specjalisty ma wynosić więcej 1718 000 to jest po prostu nieprzyzwoite to jest po prostu nieprzyzwoite dlatego jak dodamy sobie 1+1, czyli fikcyjną zarzutu dialog braku dialogu do tego wielkość postulatów to wiecie państwo to oznacza to oznacza skrajny skrajny populizm albo nawet cyniczny populizm ze strony liderów tego protestu, który wskazuje, że rozmawianie konstruktywnych rozwiązaniach nie jest cel poprosiliśmy o komentarz do tych słów pana dr. Wojciecha szarańcza przewodniczącego porozumienia rezydentów nieprzyzwoitym jest mówienie o polskim pacjentom, którzy czekają w kolejkach na ważne badania diagnostyczne na wizyty lekarskie, że ochrona zdrowia w Polsce jest na światowym dobrym poziomie tak nie jest publiczna ochrona zdrowia dokona pacjenci umierają w kolejkach pacjenci czekają na wizyty lekarskie musimy mówić wprost naszych postulatach chodzi o wynagrodzenia chodzi o polskiego pacjenta chcemy stworzyć takie warunki ochrony zdrowia publicznej ochrony zdrowia w Polsce, aby każdy mógł być dobrze zaopiekowane dobrze leczony, aby każdy pacjent uzyskał opiekę na światowym poziomie musimy zrobić wszystko, aby lekarzy pielęgniarek ratowników medycznych w systemie oraz oczywiście innych zawodów medycznych niemedycznych pytanie było jak najwięcej nadchodzi czwarta fala i naprawdę musimy coś zmienić 70 000 zgonów nadmiarowych w czasie pandemii covid niezwiązanych z covidem była o pomstę do nieba taki może być bardzo dziękuję teraz czas na główny temat dzisiejszej audycji Maciej Zakrocki przedstawia jest już z nami zapowiadany pan dr Marcin West Ham zastępca dyrektora Narodowego muzeum Morskiego w Gdańsku dobry wieczór dobry wieczór chciałbym, żebyśmy najpierw tej historii okrętów podwodnych w 2 słowach i oczywiście w miarę możliwości powiedzieli dosyć dziwnej sytuacji po pierwszej wojnie, dlatego że już w tej pierwszej wojnie okręty podwodne zaczęły mieć duże znaczenie po przegranej Niemców zabroniono posiadania okrętów podwodnych tymczasem wielka Brytania mimo tego mimo to te tego zaproszenia próbuje w ogóle doprowadzić do sytuacji, w której państwa wyrzekł się używania okrętów podwodnych przynajmniej do prowadzenia takiej nieograniczonej wojny podwodnej przeciwko statkom handlowym właśnie, dlaczego oni tak NATO naciskali okręty podwodne były uważane po pierwszej wojnie światowej za broń krajów nieco słabszych takich, które nie mogą sobie pozwolić na budowę ogromnej floty liniowej, bo też taka Flota czystą największą ówcześnie marynarkę świata rolnej było uważane za równoprawnego partnera przeciwnika, z którym można się zmierzyć, ale zmierzycie rzekła oko oko 1 okręt liniowy przeciwko drugiemu 1 admirał widzący okręty drugiego admirała, a tymczasem mamy do czynienia z czymś stosunkowo niewielkim skrada się pod wodą co potrafi z ukrycia zaatakować to naprawdę wyrządzić ogromne szkody zarówno okrętom wojennym jak jedno 100 handlowym w związku z tym taki okręt podwodny był uważany za troszeczkę honorowy czasami też niehumanitarne no bo powodował często 1 torpedą śmierć bardzo wielu osób no, więc marynarka wojenna największą marynarkę wojenną świata wcześniej czy marynarka brytyjska uważała, że on, że skoro nawet stosunkowo biedne kraje mogą sobie pozwolić na budowę określonej często czasami nawet do dużej liczby okrętów podwodnych to może stanowić dla nich zagrożenie samo oczywiście marynarka brytyjska posiadała okręty podwodne, ale mimo wszystko przez przez admiralicję brytyjską były one uważane za za taką broń gorszą zabroni, która jest nie honorowa za takie chowanie się pod wodą to nie było to nie było zachowanie centrum ma na to nie było zachowanie godne oficera no więc, ale tu wejdę słowo przepraszam czy to trochę jednak nie wynikało z samego faktu, że wielka Brytania jest wyspą, bo o nich, bo jednak mieli doświadczenie pierwszej wojny, które wskazywało, że taki kraj jak wielka Brytania odcięty od dostaw nie ma szans w ogóle żadnych prowadzenia wojny i że i, że tego najbardziej obawiali, że rozwój floty okrętów podwodnych w przypadku, gdyby się pojawili kolejni wrogowie kolejny konflikt może jednak ich rzucić na kolana w sytuacji, kiedy właśnie na wyspie zostaną odcięte to na pewno też miało jakiś wpływ na decyzję brytyjskiej natomiast proszę zauważyć, że nas od pierwszej wojny światowej, owszem, u-booty niemiecki czy ogólnie okręty podwodne pokazały, że mogą być groźną bronią natomiast 1 wielka Brytania, stosując system konwojowania eskortę była w stanie jednak zapobiec zakłóceniu w wielkiej Brytanii była w stanie nowy gracz z okrętami podwodnymi i uważaną mimo wszystko okręt podwodny to jest jednostka bojowa ograniczonych możliwościach, że to jednak nie jest jednostka, która będzie potrafiła zagrozić wielkiej dobrze zorganizowanej wyposażone w marynarce wojennej oczywiście ona mówi okrętach podwodnych pokazały, że jednak potrafią wiele, że dobrych rękach dowodzone przez odważnego kapitana dowódcę mające przećwiczone wyszkoloną załogę mogą być groźną broń natomiast mimo wszystko jednak no nie powalił w wielkiej Brytanii nie zadał jej aż tak dużych strat i dopiero pani ograniczona wojna podwodna z drugiej część pierwszej wojny światowej wykazała, że do stanowią zagrożenie natomiast nie stanowiły zagrożenia takiego, aby zostały uznane za za broń naprawdę dużym ogromnym potencjale i to pokutowało przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego proszę zauważyć nawet ta Flota podwodna niemiecka, kiedy już Niemcy zaczęły odtwarzać swoją swoją broń podwodną, czyli od 3004. 3005. roku u nas cały czas nie jest uważana za coś godnego uwagi na coś co należy rozbudowywać i co należy inwestować duże duże środki także to nie tylko Brytyjczycy odnosili się na byłych delikatnie mówiąc z niedowierzaniem jest takim SSL no bardzo małym entuzjazmem do tej broni podwodnej połowa właściwe w Wielkiej Brytanii też nie jest intensywnie rozwijana i rozbudowywana inwestują w nią kraje biedniejsze kraje które, które nie są w stanie sobie pozwolić na atak na lotniskowce tak, czyli jak ja jednak myślę by oczywiście to jest tak trochę na użytek naszej rozmowy właśnie przy polemizować nie wydaje się jednak tam to zagrożenie ewentualnego odcięcia Wielkiej Brytanii właśnie od dostaw rzecz, że to tak bardzo wpłynęło na ich myślenie stąd próby zakazania in w posiadanie okrętów podwodnych podejmowane przez przez Brytyjczyków jeszcze podczas konferencji genewskiej 3002. roku podczas konferencji londyńskiej 3005. no oczywiście te starania się zakończyły niepowodzeniem, niemniej jednak wprowadzono jakieś takie limity jeśli chodzi o całkowity tonaż okrętów podwodnych no i w efekcie tu mam taki cytat trzydziestym siódmy roku pierwszy lord Admiralicji sir Samuel chyba o chyba tak Wymawiamy zapewniał w brytyjskiej izbie gmin okręty podwodne nie są już więcej zagrożeniem dla bezpieczeństwa imperium brytyjskie no i okazało się, że się chyba pomylił znaczy chyba na pewno po pomylił się w tym sensie zagrożenie stworzyły i to to było spore zagrożenie natomiast ja myślę, że pierwszy lord Admiralicji też miał myśli nie jestem tego pewien ale, ale tak sądzę, że miał też na myśli to, że udało się, jakby okiełznać też troszeczkę Niemców psy, przyznając właśnie te limity ustawiających w stosunku do tonażu brytyjskiego i że te okręty podwodne będą rozwijane to do pewnego momentu, jeżeli chodzi o ten tonaż i na tym Niemcy poprzestaną następcy tym momencie czy czy w tym kontekście Brytyjczycy poczuli się bezpiecznik natomiast słusznie pan zauważa, że mnie nie docenili potencjału okrętów podwodnych i one wykazały okresie drugiej wojny światowej rzeczywiście mogą stanowić zagrożenie, chociaż myślę, że o tym będziemy dalej mówi jak się okaże nie będzie to zagrożenie takie, które jednak powalić wielką Brytanię ja będę starał w trakcie tej rozmowy udowodnić, że mimo wszystko mimo temu mimo tego uczyć się czyta i często mówi niemiecka obydwa w czasie drugiej wojny światowej była bardzo daleka od zgładzenia w wielkiej Brytanii i pokonania do przyczyn macie już dzisiaj słuchaczom mówiłem tutaj są też chyba 2 momenty czy 2 elementy pierwszy to jest oczywiście sama wielka Brytania, która po wygranej Beach, gdzie zostaje to właśnie wyspą wolności w Europie i miejscu, w którym siedziby swoich rządów na uchodźstwie ma nie tylko rząd Polski w inny i korzysta jednak dużym stopniu dostaw ze Stanów zjednoczonych, ale po czerwcu 400 pierwszego roku przez Atlantyk no i to tam górą tak nad Skandynawią no i zaczynają iść olbrzymie konwoje do Murmańska tego nie zamawiającego portu, które w ramach legalizmu mają no wesprzeć tego nowego trochę może nieoczekiwanego aliantami sprzętowo i wtedy okazuje się jednak ten szlak komunikacyjny jego bezpieczeństwo jest szalenie ważne tak i no tutaj tylko przypomnę, że tym pretekstem do naszej rozmowy jest data 16 września, kiedy to niemiecki U-Boot 31 zaatakował konwój konwój obecnie 4, aczkolwiek ciekawą płynął z Wielkiej Brytanii do Stanów zjednoczonych, ale może dopiero płyn kupuje dziś jakieś zaopatrzenie w jakim stopniu jak szybko okazało się dla Brytyjczyków dla władz brytyjskich i w ogóle dla strategów drugiej wojny w tym dla Niemców, że okręty podwodne i duże możliwości niszczenia tych tych linii transportowych są właśnie kluczowe dla dla losów wojny płoty właściwie od pierwszego momentu wojny, a nawet jeszcze przed wybuchem wojny przed 1września ona już zostały wysłane na patrole na północny Atlantyk morze północne natomiast ono by pierwszy atak to jest 3września 1939 roku, kiedy świeci już Leśna łuk 30 atakuje torpeduje topi statek pasażerski ocenia no tutaj mamy poza oczywiście zatopieniem samego tonażu samego tak ogromna liczba ofiar to takie duża liczba ofiar, wśród której znajduje się ponad setka Amerykanów wówczas stany Zjednoczone nie były w stanie wojny z trzecią rzeszą, a więc tutaj mamy jeszcze zagrożenie dyplomatyczne co się dzieje Hitler nakazuje wstrzymanie takich działań poza tym trzeba pamiętać, że sytuacja kapitanów okrętów podwodnych niemieckich chcą, jeżeli chodzi o swobodę działania wcale nie była taka dobra prawo gazowe, którego oczywiście przynajmniej zgodnie z literą prawa powinni przestrzegać, czyli tak nie było groźnie we wszystkich przypadkach było dość dość surowe, jeżeli chodziło o zaatakowanie statku czy też okrętu, który był w stanie wojny trzecią rzeszą to sprawa była prosta natomiast, jeżeli mówimy tutaj o statkach państw neutralnych, które przepłynęły towary w wielkiej Brytanii taki statek zgodnie z tym prawem należało najpierw zatrzymać sprawdzić co przewozić czy to jest kontrabanda czy też coś co można uznać za ładunek, wspierając wysiłek wojenny Wielkiej Brytanii, jeżeli tak będzie, jeżeli taki dobry byłby przewożony szczytne statek to wówczas należało zapewnić załodze możliwość zejścia do szalup odpłynięcia odpowiednią odległość dopiero potem zatopienia takiego statku oczywiście w przypadku okrętu podwodnego, który teoretycznie powinien oddać strzał skrycie w głębinach, bo tam mógł się czuć bezpiecznej mógł liczyć na odpłynięcie i uratowanie się na niewykrycie no to taka procedura była niemalże samobójstwem, bo musiał przez długi czas pozostawać w wynurzeniu naraża się na atak czy to przez okręty eskorty czy to czy to przez lotnictwo tak, ale tory takie prawo teoria obowiązywała oczywiście załogi, bo równie nie zawsze go przestrzegał, ale czasami tak było, a więc to ta swoboda działania wcale nie była taka duża, bo mówimy tu jeszcze okresie, kiedy nie odwrotnie obowiązywała nieograniczoną wojnę podwodną, czyli możliwość zatapiania właściwie wszystkie wszystkiego co się unosi na wodzie bez żadnego ostrzeżenia bez troski o załogę czy pasażer w takiej takiego statku czy okręty Panic tutaj tak było to zatopienia ten pokazało że, że kapitanowie niemieccy mają problem z rozpoznaniem tego statku bądź bądź, nawet jeżeli go prawidłowo rozpoznał tutaj Lem podkłady nich no to mimo to odda ten strzał za to tylko no bo dowódcy niemieckich u-bootów od samego początku prowadzili wojnę tonażu tak to jest o czym pan powiedział oni mieli za zadanie odciąć wielką Brytanię od dostaw to, więc liczyło się zatopienie jak największego tonażu ludzie pasażerowie załoga nie mieli tutaj znaczenia właściwie żadnego chodziło o ten ton w związku z tym też nie ja atakowano albo już, kiedy nie było wyjścia to atakowano okręty wojenne natomiast przede wszystkim atakowano statki handlowe takie, które przewoziły towary do Wielkiej Brytanii no ten ten ten życiodajny szlak konwojowi pomiędzy portami na początku Kanady Wielkiej Brytanii, a potem Stanów zjednoczonych Wielkiej Brytanii no tutaj najistotniejsze żywotne dla utrzymania potencjału wojennego Wielkiej Brytanii trzeba pamiętać, że z 1 strony u-booty mierzyły się z największą flotą handlową świata flotą brytyjską kroczyła na początku wojny w prawie dokładnie 3000 jednostek handlowych od tonażu ponad 20 000 000 BRRD tam szacunki są bardzo różne, ale można mówić o takich takiej liczbie i co ciekawe ta Flota handlowa pomimo tych strat zadanych przez u-booty mówimy tutaj tylko okresie np. od września do grudnia to było 147 jednostek zatopionych tonażu ponad 500 000 BRT, czyli to są to są poważne straty, ale ta Flota mimo tego że, że musi spełniać te wszystkie obowiązki transportowe i doznaje strat ze strony botów nie zmniejsza się jej stan posiadania, a nawet zwiększa, bo czterdziestym pierwszym roku mówimy tutaj od ponad 3600 statków handlowych i blisko 30 000 000 BRT pojemność oczywiście tutaj floty dołączyły m.in. Flota handlowa Francji Norwegii Polski we wszystkich tych krajów okupowanych przez trzecią rzesze, których w, które zdołały wysłać swoje statki handlowe na teren, więc do portu w wielkiej Brytanii, tak więc z 1 strony oczywiście duże zagrożenie, a z drugiej strony był ten przyrost oczywiście też stocznie brytyjskie rozpoczęły produkcję statków handlowych później dołączy do niej oczywiście stocznie amerykańskie, ale też mówimy o okresie czterdziesty pierwszy czterdziesty drugi rok no to już w ogóle odrębne wielki temat, bo to jest produkcja statków handlowych na na niewyobrażalną do tej pory skalę, ale efekt jest taki, że mimo tego, że u-booty topią topią Tychy statków naprawdę sporo, bo to, bo to w różnych okresach były były no rocznie 500 jednostek np. czy nawet czy były okresy 402 roku rzeczy za to zatopił jeszcze więcej tych statków no to straty są ogromne, ale też w pewnym momencie dołącza do tej do tej stawki do do tej bitwy Atlantyk potężna Flota marynarka wojenna, ale także marynarka handlowa Stanów zjednoczonych tak czyli, czyli oczywiście z 1 strony duża skuteczność śmiertelną skutecznym okrętów podwodnych, ale z drugiej strony ogromny potencjał możliwości produkcyjne stoczni brytyjskiej stoczni amerykańskich, ale co ciekawe mimo to dostawy do Wielkiej Brytanii podaj też spadają prawie połowę od 42% w stosunku do tych 3009. roku, a ten kraj tak jak pan zauważył wyspiarskich potrzebował, jeżeli chodzi np. żywność to niemalże nie może wszystko musiało być wprowadzane w niektórych kwestiach, jeżeli mówimy ciacho w tłuszczach to było prawie 100% i owocach mam 80 kilka procent, tak więc no bez dostaw żywności faktycznie wielka Brytania wybudowała bez dostaw paliwa i materiałów wojennych armia brytyjska nie mogłaby prowadzić działań wojennych ich w pewnym momencie no być głównym punktem oporu przeciwko agresji trzeciej rzeszy w Europie takich rzeczywiście z 1 strony mamy ogromne zagrożenie, ale z drugiej strony mamy coś co jest znane z okresu pierwszej wojny światowej czy system kontrują i tak jak pan zauważył, że ten konwój oba, który zaatakował zmieniony, bo płyną z Wielkiej Brytanii faktycznych jak te konwoje były formowane w portach brytyjskich i statki pod balastem, czyli puste wypływały sportów brytyjskich upłynęła pod eskortą drugą stronę Atlantyku do portów wtedy jeszcze tylko kanadyjskich tam ładu wały żywności to co było potrzebne też materiał wojenny i wracały też konwojach na drugą stronę do wielkiej Brytani na wschód płynęli wówczas i chciał zauważyć jedno, że tak jak obliczyłem to globalne straty globalne straty w czasie całej wojny, jeżeli chodzi o te już możemy mówić setki tysięcy statków, które we wszystkich kierunkach przepłynęła Atlantyk to jest niecałe 3% 3 pomocy 3% nie mogły powalić Wielkiej Brytanii nie mogły zagłodzić Wielkiej Brytanii, że musimy też pamiętać o tym na jaką skalę transport morski się odbywa i oczywiście mamy tutaj przed oczami te wielkie bitwy Conway owe gdzie, gdzie rzeczywiście konwój i 1 drugi został zdziesiątkowany z 30 kilku statków konwoju 22 idzie na no tak czy można powiedzieć, że konwój został właściwie rozbity przez przez u-booty, ale w tym czasie przez Atlantyk przypłynęły 3 inne komisje notatki i oczywiście straty były duże naprawdę były duże natomiast to nie było także, że Brytyjczycy od samego początku to byli skazani na przegraną, bo system konwoju mimo wielu swoich niedostatków i skomplikowania całej tej maszynerii był dobrym rozwiązaniem bądź sprawdził w czasie pierwszej wojny światowej był skutecznie stosowana także w czasie drugiej może też warto byłoby powiedzieć, żeby mieć ten pełniejszy obraz całej historii, że no Niemcy też są w jakości może nie tyle uzależnieni tak wielka Brytania no ale jednak powiązanie różnego rodzaju dzisiaj byśmy powiedzieli łańcuchem dostaw i również alianci próbowali im uprzykrzać życie i też niszczyć te szlaki zaopatrzeniowe tu może warto zwrócić uwagę na drugi teatr działań sił podwodnych może na nasz nie może na pewno mniej ważny, niemniej jednak jak ktoś przy wyobrazić mapę i przypomni sobie chociażby słynny niemiecki Afrika Korps no to jest pytanie jak armia na niemiecka właśnie w tej części świata jest zaopatrywana mówiąc krótko jak wyglądała ta sytuacja na możliwie tak to jest 1 taki ważny aspekt, bo tu chodzi o dostawy no broni, ale przed nim paliwa dla dla Africa Korda tej dla tych dywizji pancernych najpierw generała marszałka Rommla, które walczyły w Afryce północnej, bo pociągi bez bez paliwa były do niczego nie przyda no, więc tutaj głównie dostawy paliwa, które szły zna poród z Brindisi sportów południowych Włoch do portów w Afryce północnej i tu z kolei zagrożeniem dla tych transportowców włoskich, które płynęły do portu w Afryce północnej i zaopatrywały armię włoską i Afrika Korps było lotnictwo brytyjskie m.in. stacja stacjonujące na Malcie, ale nie tylko my oczywiście też jednostki brytyjskie, które stacjonowały w Aleksandrii i na Gibraltarze nie tutaj rzeczywiście w pewnym momencie działania działania floty i lotnictwa brytyjskiego powodują to, że te dostawy dla Africa Corps drastycznie spadają, ale chciał zwrócić uwagę jeszcze 1 ważny szlak dostaw, które bez, którego armie trzeciej rzeszy nie mogły funkcjonować mianowicie Ruda Ruda, która ze Szwecji przez terytorium Norwegii była transportowana na południe do portów niemieckich, bo z tej Rudy nie mogą powstawać Stal Kruppa bez tej rundy też nie mogłyby powstawać m.in. kadłuby ciśnieniowe niemieckich okrętów podwodnych także tutaj mamy też kolejny aspekt tej ustawy musiały dochodzić do trzeciej rzeszy stąd też taki można powiedzieć taka aż przesadnym interesowania się Hitlera sytuacja w Norwegii proszę zwrócić uwagę tam przez właściwie prawie cały okres lub zajęcia Norwegii w kwietniu w maju czterdziestego roku do właściwego kapitulacji trzeciej rzeszy w tej Norwegii właściwie, jeżeli chodzi o działania wojenne niewiele niewiele się dzieje, a stacjonują tam okręty podwodne stacjonują tam okręty nawodne i bardzo duże siły lądowe oraz lotnictwo oczywiście służą do atakowania mnie konwojów idących do Archangielska i Murmańska natomiast tak naprawdę duża część tych jednostek jest zwyczajnie niepotrzebne, ale one tam stacjonują, dlaczego dlatego, że IT obawia się inwazji aliantów na Norwegię i odcięcia go m.in. o tym bardzo cenny dostaw Rudy metali Rud żelaza, ale i to jest też tam były wiązano ogromne siły lądowe morskie powietrzne w trzeciej rzeszy siły, które były potrzebne bardzo potrzebne na innych teatrach działań wojennych także to jest jeszcze jeszcze drugi aspekt tego tych dostaw morskich, które docierały do trzeciej rzeszy swoich trzeci najmniej ważne, ale chyba taki bardzo spektakularny, czyli dostawy z Azji dostawy głównie z Japonii surowców takich naprawdę rzadkich metali rzadkich Chiny do do produkcji leków boksytów wolframu minerałów, które były potrzebne do produkcji zbrojeniowej, których Niemcy nie posiadali tam wysyłali tzw. łamacz blokady czyli, czyli statki pasażerskie, które pojedynczo próbowały przedrzeć przez blokadę sprzymierzonych na oceanie indyjskim na południowym Atlantyku i przewieźć cenne materiały wojenne do trzeciej rzeszy do tego używano do tego transportu również okrętów podwodnych oceanicznych botów typu 9 przebudowanych transportowcy 1 stronę wiozły one technologie plany niemieckie rozłożony na części samoloty działa, a drugą stronę surowce mineralne leki to co było potrzebne, a jeszcze jest auto niezwykle niezwykle ważnych produkcji zbrojeniowej, czyli coś czego, czego z Europy i z podbitych podbitych terenów kierowcy nie mogli sprowadzić musieli to to utrzymywać w ustawach od Japończyków także to mamy jeszcze taki trzeci aspekt tej tej blokady jaką, jaką bieli trzecią rzecz sprzymierzeni to tylko teraz kluczowe pytanie, bo pani trochę o tym powiedział, że właściwie no mimo tego ogromnego wysiłku sprzętu po obu stronach mimo specjalnych taktykę tak taktyka wilczych stad itd. no tak dobrą sprawę udało się osiągnąć tego kluczowego celu, czyli właśnie pozywania tych linii zaopatrzeniowych w związku z tym, jakie są dla Niewiem wojskowych dla tych wszystkich, którzy zajmują się czy strategią, jakie są wnioski z tej drugiej wojny światowej w kontekście właśnie roli okrętów podwodnych oczywiście, jeżeli mamy na myśli jak dzisiejszy poziom rozwoju techniki to jest sytuacja niezwykle najpierw powiedzmy w latach 6250 tych no, więc nowe dworce tutaj tutaj tak ja myślę, że przede wszystkim ogromne znaczenie miała przewagę technologiczną, tak więc okręty podwodne niemieckie mimo tego, że sprawne technicznie były bronią dobrą natomiast już w pewnym okresie wojny gdzieś od roku czterdziestego pierwszego czterdziestego drugiego już niewystarczającą Niemcy zaniedbali by stały rozwój technologiczny i udoskonalanie tych okrętów wyszli z założenia, że skoro jednostki te mogą być produkowane stosunkowo szybko stosunkowo niewielkim nakładem sił środków i sprawdzają się, bo są skuteczne no to niema potrzeby ich udoskonalać unowocześniać i w tym wyścigu technologicznym przegrani zostali z tyłu oczywiście rozpoczęli prace nad nowymi typami okrętów podwodnych, ale to było już za późno wyprodukowano zbyt mało nie weszły do linii na czas, aby móc udowodnić swoje zalety i przeważyć czy pomóc przedłużenie chociażby tej walki poza tereny te 21 tak tak m.in. oczywiście te 2123 boty z napędem Waltera tym niezależnym od powietrza atmosferycznego, tak więc pracowali nad wieloma ciekawymi koncepcjami ba te rozwiązania, które w zakresie Hydro dynamiki zastosowali w okrętach podwodnych typu 21 kosztowały na cały powojenny rozwój okrętów podwodnych, bo one zostały gruntownie soboty 21 przebadanych przez wszystkie najważniejsze mocarstwa biorące udział w drugiej wojny światowej i te rozwiązania były adaptowane do okrętów podwodnych, które po wojnie wkraczały do służby i to robił związek radziecki stany Zjednoczone wielka Brytania Francja wiedzieli, że rozwiązania Niemców są skuteczne są są bardzo przydatne bardzo bardzo perspektywiczne natomiast są Niemcy sami na tym nie skorzystali w czasie wojny, bo nie zdążyli na czas wprowadzić tych tych ubogich do walki one wykonały 3 patrole i to był sam koniec wojny bez można by powiedzieć chwała Bogu tak no tak oczywiście kwiaty trudno tutaj przesądzać cokolwiek czy rzeczywiście one byłyby aż tak dobrą jak tak skuteczną broń jak wszyscy sądzili, ale patrząc na to, że te rozwiązania techniczne z tych wyborów 21 był potem masowo stosowane no to można domniemywać, że jednak była to broń naprawdę bardzo dobry bardzo skuteczna, tak więc tutaj z 1 strony ten rozwój technologiczny nie i to na czym Niemcy pracowali, ale noce, czego sukcesem nie udało im się osiągnąć, bo w soboty 21 były nazywane elektro botami, czyli po prostu były to okręty podwodne, które miały napęd spalinowy elektryczny, czyli tak jak wszystkie standardowe okręty podwodne z tego okresu natomiast te baterie akumulatorów miały zwiększoną pojemność było ich więcej dzięki temu silniki elektryczne mogły pracować dłużej U-Boot uzyskiwał większe prędkości podwodne ta prędkość pod wodą była wyższa niż prędkość na powierzchni co było wtedy całkowitym ewenementem, ale nadal ten okręt podwodny musiał ładować baterie nadal musiał się wynurzać bądź płynąć pod Podhajcami, czyli po tym, specjalnym masztem, który dostarczał pewnie powietrze atmosferyczne do silników spalinowych, które pracując ładował akumulatory, które z kolei później zasilały silnik elektryczny ugód na powierzchni wpłyną na silnikach diesla, który ładował baterie akumulatorów i napędzały okręt a kiedy się zanurza wyłączył silniki diesla i przechodzi na napęd elektryczny wówczas silnik elektryczny czerpały energię akumulator, ale cały czas i U-Boot typu 21, bo typu 23 i musiał się wynurzyć bądź płynąć pod tymi tropami wtedy płynął wolniej mimo wszystko naraża się na wykrycie tych no, więc to był główny mankament okręty podwodne i wszystkie mocarstwa wszystkie te główne potęgi morskie zauważyły, że jednak to jest podstawowa bolączka okrętu podwodnego, że on musi się wydłużyć musi się ujawnić musi wpłynąć na powietrze w celu naładowania akumulatorów przewietrzenia tego wnętrza, żeby załoga mogła oddychać świeżym powietrzu, bo wiadomo ten okręt podwodny schodził mówię tu od tych niemieckich obozach, choć pod wodę na maksymalnie 24 godziny potem po pierwsze, rozładował mu się bateria akumulatorów, a po drugie, wyczerpywał się tlen, którym mogła oddychać załoga, więc tak naprawdę okręty podwodne z okresu drugiej wojny światowej to były okręty nawodne z możliwością czasowego krótkotrwałego zanurzania się jak rozumiem całe myślenie po dwoje posłów strony jak to poprawić, dokładając jeszcze drugi ważny element, czyli co zrobić, żeby to okręty były w ogóle nie wykrywalne w momencie, kiedy się zanurzył tam mamy niecałe mamy 9 minut, więc właśnie chciałbym, żebyśmy teraz jednak szybko przeszli do tej powojennej historii, bo jak rozumiemy wielkie mocarstwa, które stają się posiadaczem broni nuklearnej przy okazji wypracowują technologie budowy rakiet balistycznych, które mogą razić 1 kontynentu drugi kontynent no to się szybko okazało, że kiedy te wyrzutnie rakietowe będzie można jakoś namierzyć można się można próbować je zniszczyć wtedy przeprowadzić swój atak wygrywający konflikt no i i tu się pojawiła wielka rola okrętów podwodnych, które można było taką odwetowe broń wyposażyć no ale właśnie najważniejsze było to, żeby mogły się one tak schować, żeby nie wiadomo było, gdzie one są, z którego miejsca mogłyby taki odlotowy atak wykonać tak w skrócie, że tak powiem rzecz ujmując w tę stronę poszło myślenie i wnioski tych wszystkich twórców i strategów od od od broni podwodnej to w dużej mierze właśnie tak było, bo mnie napęd atomowy reaktory jądrowe, które stały się głównym źródłem napędu dla okrętów podwodnych spowodowały, że stały się one właściwie mostami nie może całkowicie autonomicznymi one mogły przebywać dzięki temu zanurzeniu bardzo długo ten okręt podwodny te współczesne atomowe okręty podwodne tak naprawdę stały się można powiedzieć prawdziwymi okrętami podwodnymi, bo one dużej części działają w zanurzeniu niż na powierzchni one są sprawniejsze szybsze pod wodą niż na powierzchni wody, ale taka jest właśnie rola, bo tak jak pan powiedział myślenie poszło w tym kierunku, żeby nie to były bardzo sprawne bardzo szybkie, a jednocześnie właściwie bardzo trudne niemożliwe niemalże do wykrycia Platformy nosiciele broni nuklearnej oczywiście mówimy o tych o tych okrętach podwodnych wyposażonych w rakiety balistyczne z głowicami jądrowymi natomiast są też atomowe okręty podwodne tzw myśliwskie, czyli jednostki, które nie posiadają rakiet balistycznych mają rakiety przeciwokrętowe przeciwlotniczych my oczywiście torpedy służą do zwalczania jednostek nawodnych podwodnych jednostek wroga wykonują też najróżniejsze misje rozpoznawcze szpiegowskie no bo tutaj można powiedzieć pełnym wachlarzu zaczerpnięto z doświadczeń i pomysłów niemieckiej okresu drugiej wojny światowej, czyli odpowiednie powłoki malarskie czy powłoki pokrywającej kadłuby okrętów, które pochłaniają fale radarowe dźwięk czy fale emitowane przez Seana odpowiednie wyciszenie tych okrętów wszystkie mechanizmy silniki pompy wszystko to co może generować jakiś dźwięk jest montowane na specjalnych uszczelka na specjalnych podwieszenia, które mają zminimalizować drgania wyciszyć drgania, tak więc no oczywiście sam napęd jest maksymalnie Cichy bo reaktor jądrowy daje taką ilość energii, która umożliwia zarówno zastosowanie różnych form napędu różnych śrub okrętowych pędników Strug Strumień nowych dróg wodnych tak, żeby tutaj mamy też możliwość zastosowania niższego napędu no oczywiście nie ma potrzeby wydłużania się, żeby np. odświeżyć powietrze tam są systemy uzdatniania wody odsalania wody uzdatniania powietrza załoga właściwie może przebywać w zanurzeniu przez nawet kilka miesięcy cały czas dodatkowo poprawiono też warunki bytowania tej załogi, w jakich ona służy no to jest radykalna różnica w stosunku do tego co nie w okresie drugiej wojny światowej także tutaj naprawdę warunki życia załogi na współczesnym dużym atomowym okręcie podwodnym są nieporównywalnie lepszy od tych, jakie mieli pod wodniacy w czasie drugiej wojny światowej do tej ostatniej cztero minutowej części chciałem pana poprosić jeszcze taki rodzaj podsumowania wniosków, bo niektórzy mogliby zadać pytanie na to, że to, że w czasach zimnej wojny i tej rywalizacji stany Zjednoczone związek radziecki wymyślano tego typu rzeczy właśnie szukający sposobu na stworzenie broni, która może być właśnie tą bronią odwetową, a więc w jakim sensie zabezpieczającą przed atakiem no to wszystko miało ręce nogi, ale dzisiaj w okresie po zimnej wojnie ktoś w ogóle jeszcze myśli o tym, żeby nie wiem wykonywać atak nuklearny na na jakiś drugie państwo innymi słowy czy okręty podwodne to jest przeszłość czy jednak przyszłość wydaje mi się cały czas jest to jeszcze przyszłość oczywiście taktyka i założenia operacyjne użycie okrętów podwodnych nieco się zmieniają natomiast na nadal są okręty podwodne przenoszące broń jądrową rakiety balistyczne nadal są okręty podwodne, które wykonują misję ten myśliwskie które, które mają napęd jądrowy, ale dysponują inną broń rakietami balistycznymi jednak faktycznie troszeczkę zmienia się sposób użycia okrętów podwodnych one też mają atakować cele w głębi lądu za pomocą broni konwencjonalnej rakiety Tomahawk np. mają specjalne pomieszczenia, w których mogą, z których mogą albo przez wyrzutnie torped demontować jednostki specjalne komandosów płetwonurków, które mają wykonywać operacje na wrogim terenie okręty podwodne częściowo przystosowują się do wojny asymetrycznej nie do takiego typowego konfliktu zbrojnego, gdzie przeciwko sobie stoją 2 armie, ale takie, gdzie państwo jest zagrożone np. przez terrorystów bądź bądź przez jakieś takie siły milicyjne siły, które nie stosują np. zwartych jednostek bojowych nowej tam trzeba stosować inne metody tam zmasowany atak nuklearny nic nie dał poza zniszczeniem właściwie świata, ale też nawet użycie takiej typowej konwencjonalnej broni nie ostrzelanie rakietowe czy udział też niewiele dało, bo to są oddziały partyzanckie oddziały nieregularne także tutaj skutek byłby niewielki, ale już desantowania z morza okrętu podwodnego płetwonurków, którzy wykonają misję specjalną i mówię tutaj wprost np. zlikwiduje zagrożenie w postaci przywódców takich różnych organizacji terrorystycznych no to do tego okręty podwodne są w tej chwili przystosowany stąd też np. w kontekście polskich okrętów podwodnych, które nam niewątpliwie brakuje nie muszą to być ogromny jednostki nie muszą to być jednostki duże przystosowane do przenoszenia broni balistycznej natomiast one muszą spełniać już teraz inne zadania często antydepresyjne kontrolne czy też właśnie misję takie specjalne zużyciem oddziałów jednostek specjalnych, tak więc tutaj tutaj użycie okrętów podwodnych, gdzie troszeczkę w tym kierunku, ale chcę zauważyć, że nadal nadal patrolują oceany świata brytyjskie amerykańskie pewnie francuskie rosyjskie okręty podwodne, które mają w swoich wyrzutniach rakiety balistyczne każda z takich rakiet po kilka kilkanaście głowic jądrowych i są w stanie wykonać ten atak nuklearny tego państwa posiadające tego typu broń nie zarzucił to nadal się odbywa nie jest w kontekście już takim typowo zimnowojennej jak do tej pory nie, ale nadal nadal okręty są to jest ta cicha śmierć ta broń, która ma ogromną moc siłę rażenia, ale która jest niewidoczna często jest także w momencie gdzie, kiedy mamy jakiś punkt zapalny na świecie czy to w Zatoce Perskiej czy gdziekolwiek indziej i słyszymy, że stany Zjednoczone wysyłają tam swoją szóstą flotę i mamy w telewizji widzimy na ekranach telewizorów wielkie okręty nawodne lotniskowce, które zmierzają w tamtą stronę to możemy być pewni, że okręty podwodne już tam są w to strasznie to wszystko ciekawe bardzo panu dziękuję za dzisiejsze spotkanie za opowieść pan dr Marcin w SLD zastępca dyrektora Narodowego muzeum Morskiego w Gdańsku był naszym gościem pięknie dziękuję dziękuję za rozmowę podziękowania dla Małgorzaty Wólczyńskiej, którą audycję wydawała Maciej Bykowski życzę państwu dobranoc Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA