REKLAMA

Ile kosztuje wojna

Gościnnie w TOK FM: Puls Biznesu do słuchania
Data emisji:
2021-09-18 19:40
Czas trwania:
01h 01:37 min.
Udostępnij:

Wojny słono kosztują i to nie tylko wtedy, gdy toczą się same działania zbrojne. Ich koszty ponosimy wszyscy również przed konfliktami i po ich zakończeniu.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry nazywam się Bartek Meyer i zapraszam państwa na Puls biznesu do słuchania dzisiaj jest siedemnasty dzień września jedna z najtragiczniejszych dat w historii Polski no i tak samo jak 1września jednoznacznie kojarząca się nam wojną ostatnich tygodniach wyjątkowo często mówimy o wojnach działaniach zbrojnych czy różnego rodzaju aktywności wojskowej kilka tygodni temu zakończyła się trwająca 20 lat zbrojna interwencja Amerykanów Afganistanie, a kilka dni temu w Rozwiń » Rosji i na Białorusi rozpoczęły się manewry wojskowe zapad, czyli największa tego typu operacja Europie od czasu rozpadu związku Radzieckiego nieprzypadkowo, więc zajmiemy się dzisiaj właśnie wolną, a dokładniej i ekonomicznymi aspektami zgodnie zresztą maksymę Cycerona, który powiedział, że nerwem wojny jest pieniądz zapraszam, więc serdecznie napotka pod frapującym tytułem ile kosztuje wojna to odpowiada za wojny wiadomo politycy dlatego zaczynamy od polityka właśnie byłego ministra obrony posła koalicji Obywatelskiej Tomasza Siemoniaka, który co również jest tutaj ważne z wykształcenia jest ekonomistą wspomniana już na wstępie operacja zbrojna w Afganistanie kosztowała ponad stany Zjednoczone ponad 2 biliony dolarów natomiast Polska jak się szacuje wydała na nią prawie 5500 000 000zł czy nasz rozmówca uważa te liczby za wiarygodne w 2014 roku, gdy kończyła się szeroka mocna aktywność wojska polskiego kończyła się operacja NATO ISAF dokonaliśmy takiego bilansu finansowego to jest 1 aspekt to oczywiście, więc to jest pewny oczywiście rząd kwoty natomiast jeśli chodzi o wydatki Stanów zjednoczonych to są setki miliardów dolarów przy dwudziestoletni obecności przy ogromnej infrastrukturze ogromnych kosztach, jakie tam armia amerykańska stany Zjednoczone ogłosiły, więc z pewnością jest tak, że wojny to są najdroższe przedsięwzięcia jeśli chodzi o finanse wojny to są takie momenty, w których koszty schodzą na dalszy plan liczą się efekty i przy nasyceniu sprzętem technicznym przy nowoczesnych środkach walki rozpoznania tych koszty po prostu są gigantyczne, więc to jest na pewno zupełnie nowa kategoria niższy jeszcze pewnie stoczył 200 lat temu w jakim się rachunku i polityki i wojny, która przedłuża politykę tak wg klasycznych definicji trochę tak przechodzimy nad tym do porządku dziennego, że trwają wojny we współczesnym świecie ale gdyby się tak głębiej zastanowić to czy jest ekonomiczne uzasadnienie do tego, żeby te wojny prowadzić to jest bardzo skomplikowane pytanie oczywiście po oczywiście dziś Tammy i powstał wojen bardzo często leży też ekonomia, jeżeli wrócić do przykładu do 2 kolejnych wojen w Zatoce Perskiej to ogromnym zagrożeniem dla świata było to, że odcięte będą źródła kanały transportu ropy naftowej jeszcze 20 lat temu 330 lat temu absolutnie kluczowego surowca teraz też, ale ta rola się będzie zmniejszała, więc wojny podejmuje się w filmie pewnych zasad tam wtedy Irak najechał na Kuwejt wspólnota międzynarodowa broniła Kuwejtu natomiast bardzo silnym kontekstem jest ekologia czy interesy poszczególnych państw interesy na rogu czy prawie zawsze są związane z ekonomią, więc wojnę jako taka nigdy nie jest opłacalna, ale powody i o tym skutki późna i w kontekście ekonomicznym spokojnie umieścić w polityce jednak rzadko mówią o tym wydaliśmy na wojnę tyle tyle, ale dzięki temu mamy zyski takiej taki z tego tego tego może jednak powinno być w ten sposób to zobrazowane przez polityków to oczywiście trudna sprawa ja pamiętam dyskusję wokół naszego udziału w Iraku i tworzenie takiego Mira Zhou, że obecność naszych wojsk u boku Amerykanów bardzo wyraźna wtedy przełoży się jakieś korzyści ekonomiczne dla Polski to jest bardzo krótkowzroczne myślenie o nie podejmuje się wojenna w tej chwili może kiedyś mieć takich celach interesów ekonomicznych, kiedy się podział kolonialny tylko odejmuje się o to, żeby zmienić złą sytuację gdzieś lub tak jak to miał miejsce w przypadku Polski pokazać sojuszniczą Solidarność chcemy, żeby Amerykanie przyjechali nas bronić będzie potrzeba powinniśmy być ich boku, gdy oni mają problemy rozwiązują jakieś problemy politycy nigdy nie będą chętni to przedstawienie takich aspektów ekonomicznych wojny to jest oczywiście też kwestia, jaki zamówi inny sprzęt interesów firmy i rozwoju Naukowo-Technologicznego przecież to wyścig zbrojeń przyniósł wielkie wynalazki wielki postęp dwudziestego wieku komputery internet satelity tak to to są rzeczy które pewnie by się nie zdarzyły widzenie interesy wojska i pieniądze państwowe natomiast przy ogromnym stopniu poprawiły ułatwiły nasze życie, więc państwo pytania by dotykają takiej absolutnie istoty sprawy tak istotnej polityki istoty tego, że pewne procesy w świecie zachodzą i one oczywiście wszystkie się ze sobą wiążą, bo wojna ekonomia demografia rozwój to wszystko są rzeczy się ze sobą związane chce pan powiedzieć, że nie można przeliczyć tego na konkretne złote dolary i przedstawić tego jako pewnego rodzaju rachunku ekonomicznego w pewnym sensie oczywiście można tak, bo to niemożna, bo tak jak zaczęliśmy od wątku Afganistanu sumować wydatki wojska myśmy to bardzo rzetelnie zrobili chcący zamykają tę misję pokazać opinii publicznej ile kosztowało, więc jest pewna suma wynagrodzeń żołnierzy o tym odszkodowaniu dla poległych dla rodzin poległych i rent dla tych, którzy ponieśli rany i 5 kosztuje sprzęt paliwo ile kosztuje całą jakiegoś działania wojskowego natomiast wydaje się, że tych takich nie wymiernych kosztów czy koszty, które nie są bezpośrednie jest też bardzo dużo wojsko niż słynie z tego, że liczy pieniądze jakoś specjalnie po liczyć się efekt mierzony efektem wojsko czy politycznym ani taka normalna efektywność finansowa, która towarzyszy innym ludzkim aktywnością, więc budżet zawsze są grą dla polskich warunkach budżet MON-u to jest ogromna kwota o ścisk rakietowych do szefa szesnastego kosztują, tyle że grono obywateli to są dziesiątki milionów dla zawrót głowy tak, bo za to można pewnie mnóstwo innych rzeczy kupić, więc ta ekonomia wojskowa też trochę tutaj w tym przypadku zniekształcone no klasyczne powiedzenie, czego potrzeba wojny część rzeczy na pole to zauważy i pieniędzy pieniędzy oraz pieniędzy jest absolutnie prawdziwe biednych nie stać na prowadzenie wojen lub wojny po prostu przegrywają to inaczej pytam o na razie rozmawiamy o tym ile kosztuje coś co się stało czy politycy, bo to politycy decydują o tym czy jakaś wojna się rozpocznie będzie trwała albo nie szacują to zanim dojdzie do takiej wojny czy rozpatrują to z punktu widzenia ekonomicznego na pewno nie na pierwszym planie, gdy w zachodniej cywilizacji w państwach Zachodu na pierwszym planie z pewnością jest życie ludzkie to znaczy polityczna i gotowość do wysłania własnych obywateli w mundurach żołnierzy czy funkcjonariuszy no wojny aktor jest się też jakiś taki dorobek dwudziestego wieku, bo przecież pierwsza druga wojna światowa bardzo krwawe konflikty no nie byli ludzie tam na pierwszym planie w tej chwili przy każdej decyzji politycznej jest bardzo istotny czynnik, gdy przyjrzymy się takiej amerykańskiej dyskusji toczących się od lat teraz możemy intensywnie czy interweniować w Syrii czy powinny być wojska lądowe w Syrii to przeważyło o, że perspektywa strat ludzkiej byłaby bardzo wysoka wartość funduszu okazją, żeby taką wojnę wygrały, ale wielkość strat tutaj odstraszała, aby na pewno też ważniejsze od tych pieniędzy są pewnego rodzaju skutki polityczne czy geopolityczne co się stanie w wyniku tej wojny jeśli ocenia i tutaj widać w historii ostatnich choćby 100 lat czy wille takich wojen, które były wojnami geopolitycznymi Afganistanu, którego zaczęliśmy rozmowę to jest przykład tego rodzaju konfliktów, zwłaszcza w wydaniu interwencji radzieckiej osiemdziesiątego dziewiątego roku, gdzie decydował poszerzanie sfery wpływów tak wtedy się toczyła zimna wojna tak rozumowali stratedzy w Waszyngtonie Moskwie no i przeciw miejscu na pewno pieniądze warto się to jest też może nie jest tak przeliczone finansowo, że nikt nie przychodzi do ministra obrony czy prezydent w jakim kraju mówi mamy tu za 500 000 000 na wojnę to za mało tak funkcjonuje natomiast jest zawsze w każdym państwie taka świadomość potencjału, jaki się ma i raczej mało prawdopodobne jest porwanie się jak takiego potencjału nie ma już mówi o tym, że przecież zdarzają się wojny między demokracjami demokracje potrafią rozwiązać konflikty między sobą politycy mają jakieś ścieżki tutaj do porozumienia państwa totalitarne nic bardziej no to się rządzą taką logiką czasami czy pieniądze nie są najważniejsze, bo ważne jest utrzymanie władzy czy pognębienie przeciwnika politycznego w kraju czy za granicą wiele takich wojen obserwowaliśmy w sumie obserwujemy w ciągu ostatnich tego można by inaczej powiedzieć im więcej demokracji na świecie tym mniej wydatków wojennych i w ogóle mniej wojen zdecydowanie tak natomiast wydawało się, że tak po dziewięćdziesiątym roku po upadku związku Radzieckiego to, że tych demokracji będzie więcej i rozwoju w oparciu o gospodarkę rynkową, który towarzyszy znowu demokracji też będzie więcej słynne powiedzenie Francisa Fukuyamy w końcu historii, że właściwie już szczególna pozostaje doskonalić demokrację się rozwijać brutalnie zweryfikowało obchodziliśmy dwudziestą rocznicę zamachu na stany Zjednoczone na pierwszy światowy terroryzm pokazał kompletnie nowe oblicze zakończył koniec historii tworzono WKP, a potem albo pasywna polityka, a taka znowu imperialna Rosji konflikt z Gruzją potem ADSL Krymu pokazały, że te tradycyjne zagrożenia, że państwa niedemokratyczne tutaj na gruncie rzeczy stają się coraz silniejszy coraz silniejszy w sensie militarnym już nie mówić o Chinach o inne państwa, że po prostu demokrację duszą się zbroić, bo mogą utracić swoją przewagę już nie mówię jakieś atrakcyjności, czyli swojego ustroju, ale po prostu trzeba by militarną no bo to, że armia radziecka nie dotarła do Francji Hiszpanii Portugali po czterdziestym piątym roku wiązało się z tym, że demokratyczne państwa stany Zjednoczone wielka Brytania byliśmy, że Francja po prostu też zbudował ogromną siłę zbudowały wcześniej bombę atomową wszyscy te postawy fakty pamiętam, więc jest duże na pewno niż w czasie, gdy Fukuyama 3 latach dziewięćdziesiątych pisał swoją książkę, bo trudno mieć wrażenie, że historia się skończyła właśnie wręcz przeciwnie przyspiesza jak na koniec krótkie pytanie jeszcze raz ten Afganistan czy dzisiejszej perspektywy, kiedy wiemy jak ta interwencja dwudziestoletnia się zakończyła czy te pieniądze, które stany Zjednoczone jak ustaliliśmy biliony pewnie dolarów miliardy złotych wydane przez Polskę to są pieniądze wyrzucone do debiutu nie są pieniądze wyrzucone jeśli chodzi o Polskę i powiedziałem, jaki był główny powód to powód taki, który by cała klasa polityczna w Polsce akceptowała to była lojalność sojusznicza, jeżeli NATO tam weszło to nas nie mogło zabraknąć jeśli my oczekiwaliśmy i skutecznie oczekiwaliśmy obecności amerykańskiej i NATO z 2014 roku to myśmy mniejszą przesłanką było to, że nasi żołnierze stawali u boku Stanów zjednoczonych narażali życie zrobi to naszym żołnierzom ich obecności w Iraku Afganistanie Kosowie w innych misjach zawdzięczamy to, że pojawiła się stała, choć rotacyjnej obecności Amerykanów wojskowych na polskiej ziemi innych żołnierzy z punktu widzenia Stanów zjednoczonych globalnego supermocarstwa na pewno coraz bardziej głośno jest powtarzalna krytyka czy te końcowe decyzje były tutaj właściwe, bo także po polsku i koniec wieńczy dzieło to koniec bardzo marnie wyglądał 20 lat stabilności Afganistanu, czyli jak na warunki afgańskie, gdzie od 70 dziesiątego roku permanentnie się toczyła wojna domowa bądź obcym interwencjami to jest jakaś pewną wartość i z pewnością rządzących talibowie muszą się zderzyć zupełnie innym społeczeństwem niż to, które zostawili 20 lat celu trzeba teraz wyciągnąć wnioski z błędów to dostęp do fazy mądrze dobrze daleko zresztą rozgrywać dziękuję bardzo, za rozmowę naszym gościem był pan Tomasz Siemoniak poseł Platformy Obywatelskiej i były minister obrony narodowej tak dziękuję wojna jak już wspomniano to najdroższe przedsięwzięcia państw nie chodzi jednak tylko wydatki na wyposażenie wojsk czy na same działania zbrojne, niemniej groźne, a może nawet groźniejsza od samej wojny jest to, z czym już po jej zakończeniu borykają się rządy państw, a zwłaszcza ich obywatele już przedszkolaki wiedzą, bo przecież pamiętamy historię Cracovia czka, który miał koników 7 pojechał na wojnę ostał mu się 1, a która ze światowych wojen była dla gospodarki gorsza pierwsza druga sprawę bardzo interesująco wyjaśnia prof. Wojciech Morawski z katedry historii gospodarczej i społecznej w warszawskiej SGH zaczynamy jednak od pytania czy istnieje ekonomia wojny całą pewnością, zwłaszcza od czasu pierwszej wojny światowej ta wojna była na tyle długa i na tyle totalna żona zmusiła do nowego myślenia tych sprawach w dziewiętnastym wieku wojny jeśli były to były krótsze jakoś tam łatwiej dawało pędzić finansowo, że tak powiem natomiast pierwsza wojna światowa była kataklizmem dla gospodarki zaryzykowałbym twierdzenie dużo głębszy niż druga przy drugiej już pewne techniki były opanowane, więc od czasu pierwszej wojny światowej o tym myśli w tym kilka aspektów po pierwsze, proszę zwrócić uwagę na coś co może się Państwowej wydawać paradoksalne, ale wojna nakręca koniunkturę wojna to jest dobra koniunktura jeśli dobra koniunktura to jest przewaga popytu nad podażą to wojna z całą pewnością stwarza taką sytuację produkcja rośnie jeśli tylko nie jest bombardowana bezrobocia nie ma na pewno wręcz przeciwnie deficyt siły roboczej z tego punktu widzenia dosyć niebezpiecznym momentem jest koniec wojny bardzo często kryzysy gospodarcze następują po zakończeniu wojny, kiedy nagle państwa zaczynają oszczędzać, redukując wydatki szalone zbrojeniowej zaczynają się martwić są zadłużone zaczynają iść, bo licz pieniądze wtedy jest naprawdę niebezpieczne zazwyczaj końcowi wojny towarzyszy nawet zimna wojna jak się skończyła to też było takie załamanie w gospodarce światowej na szczęście wojna w zatoce nakręciła ponownie koniunktury tak można o tym mówić, jakby popatrzeć na wojnę z punktu widzenia kosztów i zysków państwowych może koncernów to jak to wygląda nie bardzo widzę te zyski znaczy oczywiście na wojnie koncerny zbrojeniowe zarabiają np. ale generalnie wojna finansowana jest przy pomocy inflacji tak czy inaczej ta inflacja oznacza pauperyzacji społeczeństwa społeczeństwo zwolnień wychodzi dużo biedniejsze co dla tych bogatych też jest kłopotem, bo redukuje się rynek zbytu bogatym jest być fajnie w otoczeniu innych bogatych być jedynym bogatym to jest marny interes, bo nie ma jak konsumować w tej swojej uprzywilejowanej pozycji zawsze wojna jakoś tam oznaczeń inflacji nieuchronnie z tym, że starano się w czasie pierwszej wojny światowej starano się mimo wszystko jakoś planować, że te wydatki, kiedy zostaną zwrócone były przez sądy staną się wielu okropne kłopoty z reparacjami niemieckimi, które były realistycznie wysoki tak dali w czasie drugiej wojny światowej była ekonomia Pieńkowska i Amerykanie pogodzili się z tym, że mają trwały deficyt budżetowy, że to warto mieć to nakręca koniunkturę dlatego w czasie drugiej wojny światowej np. już nie pożyczali sojusznikom pieniędzy tylko budowali tak naprawdę leży lista była tak wielkie rozdawnictwa produkcji zbrojeniowej amerykańskiej o skali 51 000 000 000USD ówczesnych dla porównania, żebyśmy sobie uświadomili co to były wtedy za pieniądze odbudowa powojenna Europa, czyli plan Marshalla kosztowała jakieś 1517 000 000 000, a lęki pochłoną 51 to straszne były pieniądze, ale Amerykanie nie oczekiwali, że to będzie zwrócone i w ten sposób wygrali wojnę wspomniał pan o reparacjach czy to jest mechanizm, który dobija kraje w jakiś tam rozsądnych granicach niekoniecznie zawsze tak było w historii, że pokonany płacił zwycięzcy jakąś kontrybucję naprawdę niebezpieczne rozmiary to przybrało po pierwszej wojnie światowej wtedy pułapka polegała na tym, że państwa centralne finansowały wojnę swoją własną walutą, więc wystarczyło potem uwolnić inflację powoli spłacić Andante finansowała wojnę zadłużając się w stanach Zjednoczonych ten dług wobec Amerykanów to pod koniec ukazało taką perspektywę być może tamta wygra wojnę zaraz potem rząd kupuje, więc trzeba tych pokonanych ściągnąć przynajmniej tyle ile jesteśmy winni Amerykanom jednak drugie się okazało nierealne to znaczy Niemcy nie byli w stanie tyle zapłacić Amerykanie nie odzyskali swoich długów z tego wyciągnęli taki wniosek, że następnym razem lepiej dawać niż udawać, że pożyczamy, bo to i tak się zmienić darowiznę z tego wynika, że trudno chyba jest rozsądnie oszacować wysokość takich reparacji trudno oczywiście to jest niemożliwe to znaczy zrekompensowanie wszystkich szkód ja panu powiem jak Anglicy na konferencji Wersalskiej chcieli, żeby jak najwięcej naliczyć to oni zaczęli liczyć tak były żołnierz miał 20 lat zginął, gdyby nie zginął to do emerytury zarobiłby tyle tyle i to się teraz należy tak można straty moralne do tego dopisać preteksty są różne, ale to było szaleństwo jeszcze 1 rzecz chciałbym, bo tak byśmy powiedzieli sobie tej inflacji Otóż warto wspomnieć, że inflacja taka, finansując wojnę zazwyczaj w czasie samej wojny ma charakter inflacji utajonej dopiero powoli jest uwolniona wtedy ceny szybują do góry inflacja utajona polega na tym, że wprowadzamy kontrolę cen one nie mogą rosnąć, ale to oznacza, że na rynku robi się nierównowaga oceny nie równoważą podaży z popytem w tej sytuacji to pierwszy wpadnie do sklepu to wygra jeśli tak ma nie być musimy zrobić następny krok, czyli jakiegoś rodzaju kart reglamentację handlu nie wystarczy mieć pieniądze, żeby kupić chleb jest przydział kartkowy chleb na dziś jakiż ten trzeci krok, który trzeba zrobić, żeby osiągnąć taką zwartą gospodarkę wojenną państwo w tej sytuacji władze publiczne zobowiązują się dostarczać na rynek żywność poniżej kosztów równowagi skończ muszą to dostawać dostawy obowiązkowe od rolników rolnicy muszą państwu jakiś oficjalnych cenach sprzedać określoną dla swojej produkcji dopiero jak się z tego wywiążą resztę mogą sobie sprzedać jak chcą to jest taka spójna te 3 kroki to jest taka spójna gospodarka jest jest jeszcze czwarty element czarny rynek no w tej sytuacji oczywiście, że pojawia się czarny rynek nieuchronnie cały czas rozmawiamy o okresie pierwszej połowy dwudziestego wieku od tego czasu mnóstwo się zmieniło i w, jeżeli chodzi o wojnę, jeżeli chodzi o ekonomię wojenną na ile te współczesne wojny w szczególności wojny niekonwencjonalne różnią się od tych wojen dawnych konwencjonalnych właśnie pod względem ekonomicznym one są równie drogie albo droższe one się różnią tym, że angażują o wiele mniej osób, bo technika poszła tak daleko życie nie toczy przy pomocy masowych art, więc nie ma tych skutków społecznych nie ma drenażu rynku pracy natomiast jeśli chodzi o koszty te koszty i dowód coraz wyżej natomiast oczywiście, że wypracowane między czasie takie instrumenty finansowe, które pozwalają sprawnie obsługiwać dług publiczny po prostu państwo zadłuża czy akcje pokojowe misje pokojowe różnią się pod względem ekonomicznym znowu od wojen nie myślę, że pod względem etycznym różnią natomiast w ekonomicznie to są działania wojenne zazwyczaj jednak przynoszą mniejsze straty to jest ich przewaga dla kraju, który to robi dla kraju, który jest konsumentem, chociaż też zapewne ograniczają tam rozmiary strat ekonomiści spotykają się z wojnami od setek lat, a współcześni ekonomiści od dziesiątków lat czy wypracowali jakieś mechanizmy, które by zmniejszały uciążliwość tych mankamentów ekonomicznych swoje znacie jakiegoś rodzaju inflacji, jakiego rodzaju zadłużenie państwa jest nieuchronne powiedział po umiemy sobie z tym radzić żyjemy w takim świecie ludzie potrafimy to kąt widzenia finansowego obsługiwać całkiem niedawno ludzie nadal tak Anna, ale np. już niema teraz takich szalonych pomysłów, żeby to kiedyś w całości spłacić wszystko równoważyć po tym czasie nie po prostu uznano słusznie, że to się nie da czy wojny mogą być motorem rozwoju no zdarza się taki np. wojny światowe dla Stanów zjednoczonych prawda toczyły się na tyle daleko, że nie powodowały strat na terenie samych Stanów nakręcały znakomicie koni, które ginęli Amerykanie to była przykra konieczność, ale poza tym to wolniej jednak druga przyczyniły się do awansu gospodarczego zawsze wojna prowadzić do tego, że jest jakieś przetasowania w układzie sił ktoś się obsuwa ktoś awansuje to można powiedzieć żyć awansują to realnie awansu czy ekonomista chyba pana profesora zapytał o to czy wojna ma sens no nie ja odpowiem jako człowiek przyzwoity wojna nie ma sensu jako ekonomista nie bardzo umiem rozdzielić znaczy czasami jeśli to jest taki dylemat polskiej bić się czy nie bić czasami trzeba się bić czasami trzeba się bronić natomiast wojna wykończy poważna w ten sposób, żeby na niej zarobić to jest głupi pomysł dziękuję pięknie gościliśmy pana prof. Wojciecha Morawskiego z katedry historii gospodarczej społecznej SGH dziękuję bardzo, dziękuję bardzo kilka chwil temu Tomasz Siemoniak powiedział, że przeciętny cywil taki choćby jak ja złapałby się za głowę, gdyby usłyszał ile kosztuje pojedynczy pocisk rakietowy myśliwca 16 sprawdzamy zatem na rozmowy ocena uzbrojenia jego rynku w czasie pokoju w czasie wojny udaliśmy się do redakcji portalu dziś jest 24, a redaktora Macieja szopy zapytałem na początek właśnie od ceny takiego pocisku do 1616 jest platformą, która może być różne rodzaje pocisków, bo precyzyjnych łącznie oczywiście precyzyjne są tutaj najkosztowniejsze pocisk powietrze-powietrze średniego zasięgu Ambra to koszt rzędu kilkuset tysięcy dolarów za 1 rakietę w nieco także są rakiety krótkiego zasięgu doprowadzone trwa edukacyjne na, toteż jest między kilkadziesiąt do 100 000USD, czyli luksusowy samochód bardzo luksusu samochód nawet po to, są ogromne koszty, choć trzeba pamiętać, że w przypadku, jeżeli ten pocisk dosięgnie np. samolotu przeciwnika no to za straty Pysz niech stratach ludzkich, ale finansowe rzędu kilkudziesięciu milionów dolarów krótko mówiąc opłaca się no, jeżeli się uda trafić tu tak, a producentowi opłaca się czy produkcja np. takich pocisków jest w czasach pokoju opłacalna jest, ponieważ uzbrojenie ma Resursy jest przewidziana na funkcjonowanie przez określoną ilość czasu i Resursy oczywiście te zapasy tej broni są co roku resort tych najstarszych pocisków wychodzą wtedy wojsko stara się w miarę możliwości wystrzeli, żeby jak najlepiej się szkolić dzięki temu zamiast rozbrajać stronie jest to też wystrzelić i trzeba zakupić partie kolejno oczywiście nowocześniejsze z tej broni, która wejdzie za tą poprze czy producenci np. takich pocisków do myśliwców to są najbardziej dochodowe spośród wszystkich firm, które produkują na potrzeby wojska no trudno powiedzieć wiele czynników jest, jeżeli chodzi o handel bronią, a cena uzbrojenia zależy od tego kto sprzedaje i środkową i jakich okolicznościach marże na broni są z tego powodu często bardzo wysokie tak naprawdę trudno jest mówić o jakimś takim koszcie stały jakiegoś rodzaju zbrojeń szczególnie jeszcze, że mamy do tego postęp techniczny, proszę bardzo, szybko i zazwyczaj uzbrojenie jest z roku na rok coraz droższe, chociaż cały czas to jest bardzo doposażone w jakiś nowe funkcjonalności, ale są też takie zakłady, które są trwale nierentowne deficytowe przynoszą straty najczęściej państwu, bo to są państwowe zakłady są tego rodzaju zakłady przejmie w czasach pokoju są one deficytowe, ale w czasach pokoju co się pieniądze w czasach wojny nagle walka idzie dużo większą stawkę no i do takich zakładów zaliczyłbym zakłady produkujące amunicję i przede wszystkim proch chemiczne zakłady są zakłady, które nie przynoszą zysków raczej się do nich dopłaca natomiast każde państwo szanujące się musi mieć takie zakłady dopłaca do nich o to, żeby utrzymywać potencjał do produkowania amunicyjnej tego samego powodu różne inne zakłady produkujące różne podzespoły różne elementy są też utrzymywana jest się do nich dopłaca w czasie, kiedy wybucha wojna te zakłady nagle stają się Super rentowne, a jak to wygląda w przypadku np. misji pokojowych dotychczasowe misje pokojowe, z którymi już do czynienia przeminął no warunki polskie nie zmieniały zbyt dużo tutaj nią Polska wysyła na misję ograniczonej liczby żołnierzy poza Irakiem Afganistanem czy żołnierzy praktycznie nie strzelali, chociaż oczywiście trzeba było zapewnić pojazdy umundurowanie i broń no to jest sprzęt zabierany nie kupował dodatkowo specjalnie nam się tylko zabierany zapasów, które tutaj są w wojskach na terenie kraju ewentualnie przystosowywany do warunków geograficznych panujących na miejscu bardzo rzadko w warunkach polskich oznacza to dodatkowe zakupy no co innego np. w przypadku armii Stanów zjednoczonych, która jak wiadomo na wschodnim Afganistanie wydała kolosalne pieniądze wspomniał pan, że warunki finansowe sprzedaży uzbrojenia różnego rodzaju wyposażenia wojsko są różne w zależności od tego kto komu sprzedaje czy w tej sytuacji można mówić o jakimś globalnym rynku i wartości tego rynku rynek niewątpliwie jest zgodnie z bardzo skomplikowaną złożył od wielu czynników dobre przykłady są to stany Zjednoczone sprzedaż w Polsce są tu 16, kto wie, że Polska dostała preferencyjne możliwości spłaty zakupu tych samolotów to znaczy mogło w pewnym określonym przedziale czasowym zapłacić w dowolnym momencie dowolną część środków, które była winna oczywiście chodziło o to, żeby mogła w dogodnym momencie bierze, choć kurs złotówki do dolara to zrobić czy kolejne kontrakty np. bombowca albo na czołgi również były na podobnej zasadzie zawierane tutaj nic o tym nie wiadomo raczej takich klauzul jawnych przynajmniej nie ma natomiast to my jako dziennikarze branżowi wynosiły nowością patrzyliśmy na ceny porównywaliśmy ceny oferowane Polsce problem z cenami oferowanymi przez stany Zjednoczone innym klientom ten sam sprzęt no i to nie są ceny wyższe, o ile rocznie wynosi wartość tego rynku uzbrojenia i wyposażenia wojsk globalnie budżet obronny Stanów zjednoczonych roczny to jest 760 000 000 000USD drugie są Chiny, których budżet jest przesuwana znacznie mniej, bo to około 200 000 000 000 no i gdzie litr Rosja ta de kolejne państwa Indie Rosja Arabia Saudyjska Korea Południowa Japonia to są budżety oscylujący między tak 40, a 70 000 000 000USD Polska to jest kilkanaście dla porównania to nie ma powstać w pierwszej dwudziestce w tej chwili to jest oczywiście też kwestia, kto największym eksporterem, który wie czy importerem uzbrojenia największym eksporterem Susan Zjednoczone i firmy w tym takim to 25 firm amerykańskiej firmy królują zajmują kilka pierwszych miejsc niepodzielnie dopiero później zresztą firma brytyjska jak chińska znów dużo amerykańskich w tym to 25 światowy np. jest obecnie 1 firma rosyjska tylko to pod koniec tego rankingu natomiast, jeżeli chodzi o import to tutaj króluje niepodzielnie Arabia Saudyjska, który rynek wszyscy się ją Amerykanie od wielu lat są beneficjentami największymi tam około 80% tego rynku należało do nich w tej chwili są zakusy, żeby Rosjanie mocniej weszli w ten rynek rosyjskie firmy od lat tracą udział w eksporcie globalnym, a teraz właśnie być może w związku z sytuacją w Afganistanie kompromitacja Stanów zjednoczonych Rosjanie próbują wykorzystać właśnie wejście najbardziej atrakcyjny rynek świata w inny tytuł atrakcyjnym rynkiem są np. Indie jednak one z kolei postawiły na politykę przenoszenia produkcji się także każdy, kto chce zdobyć lukratywne kontrakty to jeszcze chwilę może zdobyć natomiast wiąże się to z przeniesieniem produkcji danego produktu w Indiach i 1 docelowo ten rynek z czasem się skurczy jest importera z powoli zmieniają się eksportera, a polskie firmy Polska grupa zbrojeniowa opublikowanym raporcie SIPRI ostatni, który widziałem za ubiegły w tym 100 zajmowała mniej więcej 70 miejsce to była cała grupa wszystkie prawa firmy państwowe polskie oprócz tego jest rynek prywatnych firm, które w przeciwieństwie do tego co z państwowego, który udało się połączyć z posady i który rokuje jakieś nadzieje na przyszłość to sektor prywatny w Polsce jest znacznie mniejszy to jest duże grono stosunkowo małych firm ponadto największe to poza państwowymi są dość małe natomiast są to często firmy naprawdę i innowacyjne, które oferują i sukcesem eksportuje swoje rozwiązania w tej chwili na całym świecie czy możemy podsumować także ten rynek uzbrojenia i w ogóle obronny zmienia się na naszych oczach rzeczy na pewno się rozwija niestety tzw. dywidenda pokoju od przynajmniej agresji Ukraina przestała obowiązywać sytuacja się zaostrza szczególnie po wybuchu pandemii wiele krajów kupuje uzbrojenie my obserwujemy w sposób znacznie bardziej zdecydowane niż do tej pory co więcej wiele państw wybiera przednie najlepszy najbardziej korzystny dla nich finansowo w tej chwili tylko czynnikiem staje się to ze sprzedażą dostarczą dla nich szybko ja tu przytoczę Grecję i Chorwację, które kupiły myśliwce Rafale francuski właśnie dlatego prawdopodobnie, że Francja obiecaj od ręki praktycznie co ma dostarczyć takie mało używane egzemplarze swoje, które sobie tam produkuje natomiast jest też przykład Polski czołg Abrams słynny tutaj dyskusję powiedział kupić drugi niemiecki Leopard, że oto mają pewne zalety jeśli chodzi o łatwości utrzymania natomiast leopardy mogliśmy się do lata bram będziemy w przyszłym roku, jeżeli kupił jej jak ten czynnik tutaj przeważa dziękuję bardzo, za rozmowę gościliśmy pana Macieja szopy, której redaktorem portalu Defense 24 dziękuję bardzo, jakieś słyszeliśmy światowy rynek zbrojeniowy jest zdominowany no tutaj nie jest żadne odkrycie przez Amerykanów jednak, o czym już mało, kto wie, a Amerykanie też korzystają z zagranicznych licencji także licencji polskich tak tak mamy w kraju 1 taką firmę, która może pochwalić się takim osiągnięciem to grupa WB zapraszam na rozmowę z Remigiuszem wilkiem dyrektorem komunikacji tej prywatnej firmy grupowe jest największym polskim producentom zaawansowanej elektroniki wojskowej przy czym pod pojęciem elektroniki chodzi np. też elektronika zbudowana skrzydłami albo elektronikę leki skłonnościach samobójczych amunicję krążącą, ale polskie stocznie myśmy zaczynali rozwój od zaawansowanych systemów integrujących wszystkie wnioski artylerii to był bardzo skomplikowany proces-li też co nauka związane z logistyką rozmieszczeniem dowiązanie w ogóle zestawów artyleryjskich mogą celnie razić przeciwnika jest trudno, zwłaszcza że wszystkie systemy muszą działać w ruchu innymi słowy artyleria dzisiaj, żeby uciec spod ognia kąt bakteryjnego może stanąć tylko na 30 sekund w ciągu 33 latka musi oddać 3 SA i błyskawicznie odjechać z tego miejsca, w którym rozpoczęłoby może tego dłużej wtedy zniszczona tak wygląda dzisiaj sytuacja na polu walki więc, żeby opanować tego rodzaju z tego byśmy się opanować łączność musimy panować to co w pojazdach integrować wszystkie elementy pojazdu łącznie z danymi systemu kierowania ogniem bezpośredni udział i jednocześnie wszystko spiąć takim 1 systemem zarządzania, wspomagając żołnierzy na polu walki czy takie, które wyświetlają położenie własne położenie przeciwnika przekazywanie rozkazów to jest świetna robota wykonana przez 92 dekady ostatnio, do której cały czas dokładane pokazało, że miło było, jakby artyleria mogła patrzeć na odległość tego czynnika wykrywać Polska nie ma zdolności rozpoznania satelitarnego oraz ma bardzo zaawansowane robiono też poprzez próbę zdolność rozpoznania za pomocą bezzałogowców już nie do rozpoznania, bo są systemy wielozadaniowe, czyli nie tylko rozpoznaje autor bezzałogowce mogą atakować, kiedy cele natychmiast po amunicję krążącą tworzyć takie systemy rozpoznawcze uderzeniowe, czyli w zasadzie ta idea na to kiedy zobaczył wroga natychmiast uderz jest spełniona co więcej jest to system bezzałogowy, czyli nie obciąża polskiego, ponieważ nikt nigdy nie no to tu elektroniki już powiedział zostanie zniszczony, ale to niewielki koszt wspólnie z użycia Polaka obywatela państwa działającego jednocześnie mamy podgląd na sytuację zespół świadomy sytuacji na polskie wojsko nigdy, gdzie do tej pory nie miał co więcej rozumiemy coraz bardziej ze względu na sytuację międzynarodową system łączności Hej, czy nie ukrywanej to jest ośrodka, że typowa amerykańska to nowa grupa bojowa ma to dotyczą dotacji ich emisja jest widoczna jest sposób i to bardzo prostymi środkami będziemy dokładnie dowództwo wiemy dokładnie sądownictwa poszczególnych jednostek widzimy są poszczególne pojazdy, bo emitują my, jeżeli kiedykolwiek włączą się ciężko zbrojny tak szeroko zakrojone tu błyskawicznie został zlikwidowany, bo przeciwnik jest potencjalny trzeci jest absolutnie rozwinięty, że chodzi o wojnę elektroniczną przez wiele wiele lat inwestował to kiedy myśmy toczyli wojny zastępcze dziś w górach albo na pustyniach to znaczy tak małymi grupkami zwalczać partyzantkę on przygotowywał się do wojny pełne stalowe i dodajmy to nie są systemy, które są tylko wyłącznie przez polskie wojsko stosowane, bo stosuje także armia np. amerykańska dodaj trochę dziwię się chwalić, ale faktycznie grupa WB jest jedynym polskim producentem sprzętu obronnego, którego systemy są na licencji produkowane w stanach ma my udzielamy licencji niemy obniżane co więcej jak pewne nasze rozwiązania tego udziału związanego z duszą amerykańskiej to zaczyna się systemy są od początku projektowane działania ruchu, a Amerykanie jak przyrządza tym rozkładał namiot koniec pierwszej do panowania w powietrzu miała stacjonarny w te wszystkie dane są kablami łączonej tak dalej tak dalej, kiedy nie zobaczyli, że w zasadzie Polska tyle ostatnio sekundkę ugody strony to też nie jest potrzebne dla większej precyzji wartość jak zaczynasz to naprawdę budowlanych duże duże co osiągnę system Topaz, który obsługuje to bowiem w sobie nie jest tylko w Polsce używanych w sprawdził się też bojowo używany w Afganistanie szaty też była wykorzystywana też wzbudził podziw to był tak sytuację, że Amerykanie poprosili o pokazanie jak udowodnienie, że to jest bardzo celnej wskazywali, jakie cele gminy to obok jaskinia to wrócimy do tej jaskini, bo zostaje tak się nie zrobimy to niemożliwe należycie tak pierwszy cały obóz do jaskini wstrzymali się do drugiej z Kijowa, proszę bardzo, te systemy są na tyle zaawansowana naprawdę wszystko co do czym dysponujemy to nie jest przypadek, że udzielamy licencji supermocarstwo małe możliwości integracyjne zastępującą łączności innych systemów z ponad i nie tylko urząd sprzedano w stanach i c ustawy o kilku państw albo te stany są najbardziej prestiżowa i w zasadzie chyba nie ma kontynentu bowiem, że niektóre środki były też znajdowały się na Antarktydzie, który nie jest używany przez grupę WB niewątpliwie to jest ogromny sukces polskiego przedsiębiorcy zaś grupy kapitałowej i niedawno z już ktoś roku nagrodę dostajemy na najlepszego eksportera sprzętu wojskowego po prostu nie ma kogoś w Polsce tu sprzedaje elektroniki militarnej i związane bezpieczeństwo publiczne, bo też wchodzi więc, że cały czas pan operuje takimi pojęciami konflikt zbrojny pole walki, a tymczasem ile w ogóle w tej chwili takich klasycznych konwencjonalnych wojen na świecie prowadzą takie słynne powiedzenie sobie spacer parabellum to znaczy nie ma znaczenia jest w tym momencie konfliktów otwartych my powinniśmy przygotowywać, jeżeli oczywiście musimy poważnie obrony naszego terytorium myślimy poważnie o dobrobycie naszych obywateli, jeżeli zauważamy, że w okolicy są agresywne państwa, które naruszyły granicę państwową i poważnie się zbliżają do nas dlatego całe szczęście, żeby wojny było mu jednak głęboko liczymy na to, że nikt z życia już tej dziedzinie nastąpią natomiast niezależnie od tego jak mamy pewne przygotowania do konfliktu, gdyby się nie daj Boże wydano już najważniejszą przygotowaniem są działania międzynarodowe zaznaczył dołączenie Polski do Sojuszu Północnoatlantyckiego wiązanie z coraz większą liczbą więzi międzynarodowych to nam zapewnia bezpieczeństwo bilateralne, ale też właśnie takie szersze przeszył miecz oczywiście nasze systemy są w pełni operacyjny systemami NATO i to wielokrotnie sprawdzone sposoby liczenia tych osób w centra w Polsce, które mamy po prostu spinamy nasz system czy standardowe oraz 2 scenariusze, które pokazują my jesteśmy w stanie ze wszystkich rozwiązaniach mysie zajmujemy żołnierza przyszłości i artylerią i różnymi innymi trasę by wygrać musi wysłać pocisków taktycznych dalekiego zasięgu, bo też drugą wojną w ramach polskiej, czyli są czasami Polski czasami zagraniczne są produkowane w Polsce przez naszych partnerów niż tutaj stalową wolę jak licencjach, a potem sami w przypadku raka czy zarezerwujmy to wszystko potrafi integrować jak będzie wyglądał przyszły konflikt czy wrócę do Pańskiego pytania nie wiemy oraz jakimś stopniu dostarczone wojsku narzędzie jak takie plotki trochę sprawę komplikuje to co chce i to co też czasami odpowiedzi uzyskuje od nas wiadomo, że ten sprzęt eksportujemy, z którego cały świat i w związku z tym mamy też bardzo dobrą wiedzę od naszych użytkowników szczególe filozofią działania grupy WB jest zawsze działanie użytkownikiem dla użytkownika czyli, żeby jednocześnie, więc czas wymiany informacji obie strony wyjątków potrzebuje żeli okazuje się, że coś mógł działać lepiej od nas zwrócił uwagę błyskawicznie sam się doprowadzić naszą korzyść jednak myślę, że firmy zbrojeniowe takie jak grupa WB rozwijają się nie tylko w kontraktach dla wojska, ale także w kontraktach cywilnych to chyba też coraz istotniejsza noga rozwoju tej branży nie ma dużego przedsiębiorstwa kojarzonego z branżą obronną na świecie, który nie ma rozbudowanej części, jakby cywilnej i gruby to nie jest jakby 1 myśmy mieli parę lat temu decyzję ma to związane z filozofią takiego rozwoju zwano u nas dywersyfikacja powiązań oto okazuje się, że większość zaawansowanych systemów wojskowych sprawdzonych przetestowanych odpornych na wszelkiego rodzaju zagrożenia bardzo dobrze może spocząć w zarządzaniu kryzysowym w ochronie najważniejszych obiektów w państwie, czyli elektrowni magazynów paliła itd. portów itd. tak dalej plus do tego mamy też bardzo mocno działkę związaną z bezpieczeństwem publicznym to znaczy bezpieczna na drogach systemami zapewniającymi ochronę granat jeden z takim z naszych hitów polskich nie system tamta to jest system ochrony hermetyczny tam są czujniki sejsmiczne samouczące się inteligencja, które rozpoznają np. granice przecież człowiek zwierzę czy pojazd, jaki pojazd oraz połączone z kamerami po rozwiązało owcami to wszystko ma nasza Straż Graniczna i takich opcji korzysta wcale nie trzeba zamykać granic możliwości tylko czasem można bardziej zaawansowanymi metodami, które ściśle pokazują, jaka grupa co osi czasami potrzebne są mocniej obciążeni niż zwykły turysta, który się zagubił to jest doskonale widoczny unika publicznych i są też rozwiązania techniczne, które Polska ma i które są kupowane wykorzystywane, które tu też w uchwale konfrontację z innymi by bardzo lubimy, jeżeli są testy próbne część sprzętu, a nie tylko porównywania ulotek w ulotkach możemy się okazać słabszy natomiast oczywiste sprawy za każdym razem okazuje się lepszy, bo w wielu państwach po sobie nie dochodziło do rzeczywistego porównania sprzętu sprzęt lub wygrywał i to zresztą jak płynnie przejdziemy do pytania o eksporcie i jakby zyskiwał jest kupowanych świetnie sprzedaje jest swego rodzaju wizytówką techniczną Polski taką trochę krokiem do narodowej, że ktoś tego nasz sprzęt ocenia nasi inżynierowie robią to, że pomysł trzeci dzieci w większości młodzi ludzie, gdyby nie pracowali, gdyby nie rozwijali takich pasji nie wypracowali sobie zachodnie koncerny by opracować nową do butelkowania nigdy nie słyszał PS tworzy markę my tworzymy produkty są rozpoznawalne na świecie i to w takim środowisku, który jest bardzo bardzo mocno skupiony na jakości usług na tym, żeby one były jak najlepsze ośrodki wojskowe tutaj nie ma kompromisów dziękuję bardzo, za rozmowę gościliśmy pana Remigiusza Wilka której, który jest dyrektorem komunikacji w grupie WB dziękuję bardzo, to jeszcze oprócz producentów i handlarzy bronią zarabia na wojnie o gigantycznych wprost wynagrodzeniach najemników krążą legendy prawda to czy plaga na to wiele innych pytań odpowiada ukazująca się już wkrótce najnowsza książka Zbigniewa Parafianowicza Dziennika gazety prawnej jej bohaterami książki oczywiście są jak kierowcy, czyli inaczej członkowie grupy Wagnera czym jest owa grupa zapytałem samego autora to jest prywatna firma, która no w formalnie firma istnieje to jest organizacja tego kwas wojskowa, która realizuje cele polityki zagranicznej bezpieczeństwa Rosji za pieniądze oligarchy, który nas właśnie Jewgienij Prigożyn, który z kolei jest faworytem Kremla byłym kryminalistą oskarżany w czasach ZSRR za pobicia kobiety kradzieże złotych kolczyków wartych wówczas 50 rubli teściowi, który po prostu dostaje kontrakty państwowe rosyjskie na żywienie m.in. sił zbrojnych część tego kontraktu państwowego musi przeznaczyć na funkcjonowanie prywatnej firmy wojskowej, której Rosjanie używają kas w Republice Środkowoafrykańskiej Libii Syrii na początku na Wschodzie Ukrainy tak działa system ta swoista umowa pomiędzy oligarchą, do którego wyprowadza się część zadań państwa, żeby w razie niepowodzenia można się było ich wyprzeć tak to z grubsza wygląda właściciel znany też jako kucharz Putina, a ta grupa Wagnera to de facto są najemnicy tak to są najemnicy ale, toteż nie jest tak, że to są byli wojskowi tak jak w przypadku firm amerykańskich tak jak dawna Blackwater czy obecnie chce to są często po prostu żołnierze elitarnych formacji grupy Wagnera w tej chwili informacji, które udało się zebrać wynika, że znaczną część stanowią po prostu pospolici kryminaliści ci żołnierze nie są korę całej organizacji, aczkolwiek tak no tak osoba istotna w całej grupie czy ten tytuł Wagner Dmitrij Utkin, czyli pułkownik GRU obecnie głosu to jest wywiad wojskowy był dowódcą drugiej brygady specnazu, która stacjonowała pod Pskowem i one taką, jakby postacią najbardziej konieczną w tej całej firmy w tym sensie były istotne postacie z korpusu dowódczego to są zazwyczaj byli spadochroniarze byli dowódcy jednostek specjalnych wywiadu wojskowego byli udziałowcy, czyli MSW pochodzący funkcjonariusze no kadra, która coś tam wojnie wie sam wódki był na 2 wojnach czeczeńskich także ma się czym pochwalić ma dorobek wojskowych ilu żołnierzy ma ta grupa Wagnera i gdzie działa i w jaki sposób szacuje się, że to jest kilka tysięcy osób przy czym te kilka tysięcy należy już na dziś to czas specjalnie traktować, bo znaczna część korpusu Wagnera to są ludzie zatrudniani za granicą, czyli np. Syryjczycy Libijczycy, który wykorzystuje jako mięso armatnie do rozwiązywania sporów do wygrywania różnych bitew zabezpieczania różnych miejsc oni stacjonują głównie podkreślą darem spółki to jest dawna baza specnazu GRU tam przystosowaną do tego celu specjalnie koszary poligon wszyscy, którzy są byłego ZSRR służą pracują grupy Wagnera, bo ciężko nazwać służbą przechodzą tam takie podstawowe szkolenie są odpytywani na wariografie poligrafia w zasadzie sprawdzić wiarygodność oczywiście nie każe się spowiadać z tego, gdzie ile, czego ukradnie tylko go zabili w przeszłości chodzi o ustalenie osób co prawda głównie wobec instytucji władz firmy, które będą pracować tam są szkoleni potem wyjeżdżają zagranicę też najczęściej nie bezpośrednio sportów lotniczych w Moskwie czy Rostowie nad Donem nie lecą do Afryki czy bliski wschód często mają przesiadkę w Mińsku także będą trasy zalegalizować pokazać, że państwo rosyjskie nie ma z tym wspólnego, żeby nie było potem problemów z tłumaczeniem się, że Rosja dziś łamie embargo czy wysyła swoich żołnierzy NATO jest oczywiście to się Skoda ustali, jakby no 2020 roku w końcu Prigożyn został objęty sankcjami unijnymi nie tylko amerykańskimi komisja europejska wprowadziła go na listę sankcji w związku ze złamaniem embarga właśnie dostawy broni i wysłaniu żołnierzy do Libii także dość późno, ale w końcu ustalono po prostu fakty, które pozwoliły zgodnie z prawem wprowadzili natomiast sankcji wspomniałeś o Syrii wspomniałeś o Libii, gdzie jeszcze grupa Wagnera działa początki to jest oczywiście wschodnia Ukraina Krym Wagner owcy najprawdopodobniej się wtedy nawet nie nazywali tą grupą Wagnera był korpus słowiański tak to się nazwa organizacji, która zarejestrowana w Hongkongu oni brali udział w zajmowaniu obiektów strategicznych na Krymie głównie w Symferopolu parlamentu, zanim jeszcze tam pojawił się regularny, ale nieoznaczone oddziały rosyjskie to ludzie wódki po prostu uczestniczyli w tych działach no ale to jest też wschodnia Ukraina potem Donbas to są walki o Debalcewe walki pod Ługańsk jem nie tylko bitwy, w których brali udział, ale też oni byli określani mianem czyścicieli na świat robi po prostu porządki w szeregach separatystów zabijają ludzi, którzy dla Moskwy akurat Clean odpowiedni wdanym momencie nie realizowali interesów Kremla potem się rozszerzyło też na Afrykę musi 22 państw, w których spotkano Wagner owców doradców politycznych tzw. doradców ekonomicznych rosyjskich w Afryce przede wszystkim Rysia, bo to jest państwo bogate w pierwiastki ziem rzadkich diamenty złoto i oni to przede wszystkim rejonie kopalni fundacji ma wydobywają te dobra one częściowo finansują firmy, ale też częściowo zrobią po prostu Putina, bo wspomniane wcześniej Prigożyn pełni rolę takiego twórcy różnych schematów finansowych, które pozwalają mieć sankcje tworzyć alternatywną rzeczywistość finansową i w ten sposób zabezpieczać też majątek Putina właśnie te finanse chciałem zapytać pewnie taka działalność, która jest działalnością de facto nielegalną bardzo ryzykowną musi przynosić kokosy zdecydowanie tak tylko, że punktem wyjścia do tego, żeby taki mechanizm mógł zaistnieć muszą być duże pieniądze państwowe, które przekazuje się w rygorze nowych i oficjalnie Prigożyn po prostu karmi armie formacje mundurowe w Rosji, uzyskując np. na ten cel kontrakt państwowy w wysokości średnio to jest wysokość około tam od 500 000 000EUR rocznie, licząc na wyżywienie sił zbrojnych z rosyjskich kamień, bo do czasów godzina wojsko rosyjskie żyło się samo miało swoją internet, które swoich żołnierzy do obierania ziemniaków, jakby to wszystko jakoś nam się kręciło na GPW się w rygorze, który to zadanie realizuje mówi się, że jedzenie, którego dostarcza mi nie jest najlepsze natomiast te pieniądze państwowe one są przekazywane w ramach kontraktu, ale procent z tego musi pójść właśnie na grupy Wagnera, która z kolei generuje zyski, które już w sposób nieprzejrzysty nielegalny można transferować do otoczenia Putina do wszystkich tych klanów oligarchicznych rodzinnych rosyjskich, bo ten system oligarchiczny rosyjskie skonstruowany dość podobnie było na Ukrainie chodzi o klany rodzinne lub branżowe, że jest albo rodzina Maćka Putina albo rodzina Miedwiediewa, który działa w sektorze tam dajmy NATO w spożywczym czy też branżowe grupy oligarchiczne tak jak względem byłego prokuratora generalnego Czajki Enej te klany oligarchiczne są przede wszystkim Putinie zaopatrywane tymi pieniędzmi Prigożyna pozyskiwanym np. w Afryce pieniędzy liczonymi w miliardach dolarów już w tym momencie no właśnie ktoś próbował oszacować, jakie to są dokładnie pieniądze ile np. do Putina trafia ile trafia do innych osób to niemożliwe to jest za dużo spekulacja, żeby próbować ustalać, jakby taką konkretną sumę, którą bigos dzieli się np. z Putinem zarobionych pieniędzy na diamentach, bo część tej kwoty trafia też zasila też budżet rosyjski po prostu Rosja objęta sankcjami musi budować jakąś alternatywną rzeczywistość lat dla zarabiania nie tylko na surowcach energetycznych, ale też na specyficznych usług właśnie takie pozyskiwanie metali ziem rzadkich np. w Afryce ja bym nie pokusił o oszacowanie tego ile z tego trafia do Putina ile do Prigożyna ani jasne jest to ile Prigożyn zarabia na przetargach państwowych i tu można szacować ten procent, którą przeznacza na grupy Wagnera i na funkcjonowanie, choć na zyski liczone w miliardach, a koszty to znaczy ile zarabia taki żołnierz żołnierz zarabia niewiele, bo to jest około 1000USD miesięcznie możemy tak uśrednić zarobki takiego bojownika czy też pracownika tej firmy para wojskowej przy czym te zarobki obejmują żadnych ubezpieczeń nie obejmują transportu ciała do Rosji nie obejmują leczenia masę dokumentów na temat uwag kierowców pozyskuje służba bezpieczeństwa Ukrainy, która publikuje w sieci na Facebooku służby bezpieczeństwa można z tymi dokumentami się zapoznać zobaczyć jak szczegółowo wygląda tam są bardzo wyraźne zapisy np. na temat tego, że nie gwarantuje firma Wagnera transportu czy odzyskania nawet ciała osoby, która zginie w czasie na wnuczka takiego konfliktu jak w Syrii może chciał odzyskać, ale nie musi tak jak nie ma żadnych zobowiązań natomiast w praktyce jest także co ważniejsze oficerowie bardziej wartościowy oficerowie grupy Wagnera oni mają zapewnione leczenie w prywatnej klinice Prigożyna w Sankt Petersburgu i centralnym szpitalu wojskowym ministerstwa obrony federacji rosyjskiej też są leczeni co bardziej wartościowy oficerowie mówimy tu oczywiście właśnie o ludziach z wyglądem sprytna, że wojska spadochronowych w wywiadzie wojskowym także takie osoby, które są perspektywiczne, z którymi którym będzie warto dalej współpracować, nawet jeżeli nie pojadą z powrotem do Syrii, bo takie osoby, które dostają dużą wiedzę, które warto inwestować, czyli informacje o tym, że najemnicy zarabiałem jakieś bajońskie sumy to są zwykłe legendy w przypadku rosyjskich żołnierzy szczególnie żołnierzy szeregowych średniego szczebla tak to są mity no dużo w tej chwili może zarabiać właśnie Dmitrij Utkin, czyli tytułowy Wagner osoby, które są istotne no nawet postaci, które tam ujawniały w tzw. międzyczasie w ręce majorów pułkowników, które pracowały dla grupy Wagnera to niebyły kwoty, które pozwalały, które rzucały na kolana no to jest o wiele więcej zarabia jednak ich odpowiednicy w firmach prywatnych amerykańskich czy RPA wyborcy Południowej Afryki to też są państwa, które słyną z zakładania organizacji oczywiście z państwa tak jak RPA czy stany Zjednoczone te firmy wojskowe nie realizują tak szeroko pojętych celów geopolitycznych czy ekonomiczne jak grupa Wagnera czy firma Prigożyna czy Polacy pojawiają się w takich grupach prywatnych armiach dziś służą w amerykańskich firmach tak znane są przypadki obrony, a ludzie w czasie szyickich powstanie po 2003 roku gdzie nawet by ofiary jeśli chodzi o polskich byłych żołnierzy jednostek specjalnych, którzy pracowali dla firm amerykańskich próbowałem ustalić czy Polacy służyli w grupie Wagnera nie natrafiłem na ślady takich informacji masa jest danych na temat tego, że to są, gdzie byłego ZSRR nawet z państw muzułmańskich byłego ZSRR, ale też ze wschodniej Ukrainy Donbasu, czyli wszystkie te osoby z dawnego Berkutu wojsk wewnętrznych czy sił zbrojnych Ukrainy, które odmówiły lojalności państwu ukraińskiemu, ale są też wspomniani wcześniej Arabowie Syrii czy też Libijczycy, którzy pracują grupy Wagnera im dalej od granic dawnego ZSRR tym mniejszy jest szacunek dla takich pracowników w tej organizacji w tej firmie tym niższe zarobki i tym bardziej traktujesz jak mięso armatnie niż jako rzeczywistą siłę zbrojną czy pojawienie się Polaków tak albo innej prywatnej armii to byłoby legalne wydaje się, że Polak ma zakaz służby w obcej sile zbrojnej nie można czekać już w Legii Cudzoziemskiej, chociaż też w praktyce jest także nie był to nielegalne, ale nikt specjalnie się nie czepia za przeszłość w Legii Cudzoziemskiej jeśli chodzi o prywatne firmy tak jak chce czy dawna Blackwater czy egzekutywy od tamtej wspomniane wcześniej z RPA tutaj chyba po pierwsze to jest zawsze sfera bardzo dyskretna tak pracuje w firmie konsultingowej doradczej także można to bardzo głęboko zalegalizować natomiast nie wydaje się, żeby ktokolwiek poniósł konsekwencji czy mógł ponieść konsekwencje w przyszłości za pracę szczególnie na zachodniej firmie wojskowej gorzej by było rzeczywiście z firmą rosyjską, bo to jest zawsze działanie, gdyż tam na pograniczu państwa to są instytucje przesiąknięta ludźmi służb aparatu bezpieczeństwa także na pewno państwo polskie przyglądało się takim byłym pracownikom firm ze Wschodu dziękuję bardzo, za rozmowę rozmawialiśmy ze Zbigniewem Parafianowiczem publicystą Dziennika gazety prawnej autorem książek, kiedy najbliższa Wagner owcach w księgarniach pod koniec listopada powinna się ukazać moja książkowa kierowca czy też szerzej o firmach prywatnych armiach zachęcam polecam dziękuję bardzo, odpowiedzieliśmy w tym podcaście na jego tytułowe pytanie obawiam się, że 1 prostej odpowiedzi na nie o koszt wojny po prostu nie ma choćby z tego powodu, że finanse są tylko częścią tych kosztów, niech więc płytą będą słowa prof. Wojciecha Morawskiego wojna rozpętana po to, żeby na nich zarobić to jest głupi pomysł za tydzień napotka zaprosi państwa Łukasz Korycki, który wziął na warsztat bardzo gorący temat dokładniej zaś wypalenie wypalenie zawodowe wszystkie odcinki Pulsu biznesu do słuchania znajdą państwo na stronie wwwpbkropkepl Kosznik do słuchania oraz aplikacjach podcastu owych bardzo dziękuję do suszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE W TOK FM: PULS BIZNESU DO SŁUCHANIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA