REKLAMA

Jak odebrać słowem honor? „Ty elfia kurwo!", "Ty łososiowa głowo!", „Ty szelmo!”

OFF Czarek
Data emisji:
2021-09-28 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:55 min.
Udostępnij:

Z dr Jaśminą Korczak-Siedlecką o jej książce "Przemoc i honor w życiu społecznym wsi na Mierzei Wiślanej w XVI-XVII w." Rozwiń »

Więcej: https://wydawnictwo.umk.pl/pl/products/5439/przemoc-i-honor-w-zyciu-spolecznym-wsi-na-mierzei-wislanej-w-xvixvii-wieku Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie, a osoby o słabszych nerwach albo bardziej wrażliwe już teraz uprzedzam, że ma nadzieję, że żadne nie padną, ale mogą paść słowa no może nie powszechnie uważa uważane za obraźliwe lub obelżywie, ale z pewnością w szesnastym siedemnastym wieku uważane przejmie na Mierzei Wiślanej uważamy za o obrzydliwe tak powiem państwa moim gościem jest pani dr Jaśmina Rozwiń » Korczak Siedlecka z niemieckiego Instytutu historycznego w Warszawie dzień dobry pani doktor witam panią bardzo serdecznie dzień dobry panu dzień dobry państwu wydawnictwo naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika wydało książkę pani autorstwa zatytułowaną przemoc i honor w życiu społecznym wsi na Mierzei Wiślanej szesnastym i siedemnastym wieku książka fascynująca pewnie należałoby zacząć od set tego właściwie, gdzie jesteśmy geograficznie społecznie politycznie i cóż oznacza przemoc i honor, bo wydaje nam się że, że rozumiemy ale, ale przecież to nie zawsze było tym samym, bo nie zawsze było oczywiste także przemoc honor i Mierzeja Wiślana o od tego z ostatnich znajdujemy się na Mierzei Wiślanej, która należała do miasta Gdańska jest, więc dość nietypowa sytuacja, gdzie chłopi nie należeli ani do szlachty ani do króla, ale to miasta, a więc w praktyce władzę sprawowali tutaj patrycjusze gdańscy, a chłopi ci byli zobowiązani do części nie odbywali pańszczyznę byli też generalnie zamożniejsi niż ci w głębi kraju i mówili przede wszystkim w języku niemieckim byli wyznania luterańskiego także jest specyficzna dosyć społeczność i trzeba też zaznaczyć, że był to teren trudny w gospodarowaniu sama Mierzeja to piaszczysty wał, gdzie ciągle walczono z tym piaskiem i zdarzało się, że piasek ten zasypywał całe się z kolei tuż za wałem zaczynały się tereny Żuław, gdzie obowiązywało stałe zagrożenie powodziowe, więc ciągle trzeba było walczyć z tym żywiołem w związku z tym społeczności te opierały się na współpracę wszystkich członków tych społeczności, a czy wszyscy musieli sobie ufać i wszyscy musieli dokładać ciągłych starań by utrzymać te swoje się w związku z tym wytworzyła się kultura honoru, a więc kultura ścisłej kontroli społecznej i zaufania społecznego pochwalono to jest miara zaufania człowiek honorowy to człowiek, który należy do naszej wspólnoty to człowiek, który dostosowuje się do grupy, które przedkłada interes grupy nad interes partykularny, a więc człowiek, który nie ma honoru to człowiek, który nie jest godzien przynależności do naszej grupy mniej tym myślę, że warto od razu z wskoczyć do tego w jaki sposób honor i przemoc były realizowane czy może w jaki sposób naruszenie honoru 3 przy składało się przed przemocą werbalną niewerbalne fizyczną, czyli ciało o honor ból tak dalej tak dalej, ale może rozpocznijmy od tego co nas wszystkich interesuje najbardziej czyli jakie terminy wyszły zużycia, a były kiedyś uważane za obelżywe obraźliwe, za które no można było trafić przed sąd jakiś nie najbardziej spodobał się tych złodziej łososi od tyłu coś chowa głowy tak to jest akurat związane z tym jak bardzo rybołówstwo było ważną gałęzią gospodarki dla ówczesnych chłopów, więc wróćmy na chwilkę dochody ogólnie honoru konieczne no tak mamy, więc członków wsi wszyscy patrzą, kto czy każdy z nich jakby dostosowuje się do grupy czy można mu zaufać czy przypadkiem nie podkrada sąsiadowi kur albo nie zabiera mu jego zasiewów np. albo nie zabiera mu jego ryb właśnie stąd łososiowy złodziej taki członek społeczności, który jest podejrzany o jakiś zagrania, które niszczyły byto społeczności natychmiast społeczności wyrzucane, ponieważ te wsie nie mogłyby przetrwać bez, jakbyś swego zaufania do siebie i bez bez spełnienia wszystkich zasad grupowych dlatego człowiek, który był podejrzany o jakieś zachowania, które szkodziły innym członkom społeczności były atakowane na honorze, czyli muszę po prostu honor odbierał, a honor odbierało się poprzez wyzwisk lub oszczerstwo zazwyczaj w związku z tym przemoc werbalna jest najczęstszą przyczyną procesów sądowych to w sądzie już II instancji, które mają związek z przemocą to jest najczęstsza forma przemocy którą, która pojawia się w aktach sądowych i wydawałoby nam się to trochę dziwne, że z powodu wyzwiska najczęściej były to Szal ma to było najpopularniejsze męskie wyzwisko chłopi dawni poświęcali tyle wysiłku tyle zasobów, żeby złożyć skargę sądową to potem jeszcze w Sądzie II instancji też wiązało zawsze z kosztami z powodu 1 wyzwiska to było dla nich tak ważne, ponieważ było związane z honorem bez honoru nie można było funkcjonować społeczności wiejskiej właśnie słowo Shell ma straciły chyba dzisiaj na takiej ostrości powiedziałbym, ale warto przypomnieć, że to jest stare niemieckie słowo, które można przetłumaczyć jako padlinę ścierwo czy też zwłoki, a więc Shell ma w tym sensie oznacza albo jedno jednostek rzeczy albo też kata jak rozumie który, który właśnie ze zwłokami się padliną miał do czynienia co czyniło go nieczystymi tutaj znowu mamy takie rozróżnienie na świat czystych ludzi czystych nieczystych i dotyczy też pewnie przebywanie w towarzystwie nawet trochę jak z tymi szczepionkami w pozach w co może pani pozwolę ich dużo, a dokładnie tak się ma oznaczało człowieka bez honoru kiedyś honor można było stracić dotykając jakiś swój sposób sferę nieczystej były to np. zwłoki zwierzęce czy zwłoki ludzkie to jest związane z tabu kulturowym natomiast Sharma w tym czasie, o którym mówimy oznacza po prostu człowieka bez honoru i to oznacza, że wyzwisko męskie to Shell Momo to było, chociaż tak jak wspomniał pan redaktor straciła na ostrości, ale dla ówczesnych ludzi płacą olbrzymie obraza, ponieważ nazwanie kogoś filmu od razu wyrzucało go symbolicznie poza obręb społeczności, a społeczność w ogóle przynależność do wspólnoty po czymś absolutnie najważniejszym dla dla ówczesnego chłopa i tak oczywiście nasi słuchacze słuchaczki DSG do myśli się, chociaż nie to pytanie padło, ale czuję, że to pytanie padało pada padały będzie padało w głowach osób, które teraz słuchają tak Szanowni Państwo to słowo, którym państwo myślą wtedy funkcjonowało i było chyba też jednym z części używanych wyzwisk ale, ponieważ jest dziesiąta 14 rano dzieci pewnie też w domach siedzą, więc nie będziemy cytować całego tego słowa tylko może o może pierwszą literę-li pierwszą literą jest literacka tak nowe słowo AK było bardzo często używane w różnych kontekstach ładnie moje ulubione to Elia kach dlatego Elia Słowaka było powszechnie używane kiedyś nie było on aż tak wulgarne jak dzisiaj to znaczy używano go także np. od radnych, ale sąd Her RN w aktach prawnych postanowienia sądu także grę to nawet nie tyle chodzi o to, że ono było wulgarne ona odbierała honor i to było to główne znaczenie główna funkcja tego słowa kobieta nazwana w ten sposób była pozbawiona honoru słowa to oznaczało nie tyle prostytutkę to także co w ogóle kobieta, która w, jaki sposób za złamała zasady honorowe dotyczące współżycia seksualnego w związku z tym czas to oznaczało cudzą różnice np. albo przecznicy to w sumie nie ma większego znaczenia często po prostu chodziło o to, żeby kobieta, która była załóżmy naszą przeciwniczką we wsi wyłączyć z tej wspólnoty wystarczyło po prostu nazwać ją publicznie w ten sposób, dlaczego Delphia albo czarowny albo czarowny czarownika el, jaka tak dawna wieś była przesycona magią i dawni mieszkańcy wsi pruskich wierzyli obecność elfów takich elfów krasnoludków nie takich jak stołkiem tylko takich raczej każe Ełku powiedzmy na mówili na mnie FR i takie elfy każe działki i pomagały miały pomagać swoim gospodarzom w różnych codziennych sprawach i zamykały dom lekarz ETS zdarzały się, że robiły różne psikusy gospodarzom, ale jeżeli dobrze jeszcze karmił o dolewa się tam piwa im albo dawała im czas to wtedy one mogą się przysłużyć takiemu gospodarzowi i zaszkodzić nielubianej sąsiadowi w związku z tym sąsiad, któremu zdarzyło się jakaś nieprzyjemna sytuacja mógł wyzywać swoją sąsiadkę TL, jaka to znaczy ty kobieto bez honoru współpracuje skaże okiem, żeby mi zaszkodzić to w praktyce też przez przedziwna konstrukcja, ale do w coś nie ma co się obrażać na historię w końcu proponuję, abyśmy powrócili do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM, które zbliżają się nieuchronnie po informacjach będziemy powrócimy do do tematu, czyli do przemocy i honoru w życiu społecznym wsi na Mierzei Wiślanej szesnastym 17 wieku, a także dowiemy się, dlaczego nie jest fajnie być osobą wyluzowany może różną to wszystko po informacjach Szanowni Państwo, a gościem programu jest pani dr Jaśmina Korczak Siedlecka z niemieckiego Instytutu historycznego w Warszawie wracamy po informacjach Radia TOK FM przemoc i honor w życiu społecznym wsi na Mierzei Wiślanej w szesnastym i siedemnastym wieku Szanowni Państwo to jest temat rozmowy, ale także tytuł książki z cyklu monografie fundacji na rzecz nauki polskiej, która ukazała się nakładem wydawnictwa naukowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, a państwa moim gościem jest autorka tejże tego zbioru powiedziałbym kar i przewiny albo odwrotnie pani doktor jeśli na korcie Siedlecka z niemieckiego Instytutu historycznego w Warszawie Die o przemocy znak, na której trochę miałem wrażenie czytając pani książkę był oparty to życie społeczne Przem przemocy werbalnej przemocy fizycznej różnych rodzajach przemocy doświadczali ówcześni Leszno do dzisiaj przed informacjami mówiliśmy o przemocy werbalnej, czego się ta przemoc brał albo co było punktem odniesienia honor poczucie honoru, a więc by, nazywając kogoś w pewien sposób sprawdzaliśmy że, że ta osoba w języku tym kimś lub czymś stawała, tak więc zarzucenie czy nazwanie kogoś złodziejem np. łososi w sprawiały, że ta osoba w oczach innych potencjalnie stawała się złodziejem łososi czy też odebranie komuś honoru czy ci poprzez określenie jego wprowadzenia się czy też prowadzenia się jego matki np. DPS stawiało go w podobnym łączy go pod podobnym świetle i teraz należało jak rozumiem skorzystać z pomocy sądu, aby ten swój honor odzyskać co zresztą pozostało ślady tego pozostały w języku do naszych do dzisiaj, bo czasami mówimy zwracam honor tak to rozumie był taki moment, w którym w, którym człowiek odzyskiwał honor, bo albo osoba, która ten honor odebrała ten honor mu wyniku postępowania sądowego oddawało zwracała dokładnie tak dobrze pan na tę wspomniał, bo dotykamy tutaj bardzo ważnej kwestii mocy słowa tutaj wszystko opiera się na słowach słowem zmieniam rzeczywistość słowem odbieram komuś honor i słowem zwracam komuś honor to jest kultura słowa mówionego i dlatego też wyzwiska były dla ówczesnych tak ważne tak poważną sprawą inaczej niż to jest dzisiaj prawda, bo ktoś nas wyzywa nie jest to przyjemna sytuacja no ale nie idziemy z tym raczej do sądu, o ile jesteśmy osobą publiczną natomiast ówcześnie była to sprawa najwyższej wagi dla każdego nieważne czy biedne bogate czy mężczyzna kobieta także ubodzy starali się kierować te sprawy do sądu honor był ważniejszy niż wszystko także nawet nie wiem zadłużania się czy sprzedawaną część majątku by procesować się i odzyskać honor także musimy właśnie docenić to jak wielką rolę odgrywało słowo w tej społeczności przemoc werbalna o tym rozmawialiśmy, ale przemoc fizyczna i tutaj myślę ciekawy jest w pewnym sensie albo nawet nie bez pewnego sensu po prostu ciekawy jest w jaki sposób zadawano sobie przemoc fizyczną myślę o on narzędzie oprócz oczywiście z rąk dłoni pięści rozumiem, że tutaj cała masa narzędzi, które były pod ręką okulary mogły służyć jako przedmiot zadawania bólu cierpienia dokładnie to było coś się na finał pod ręką, ale jedna z najczęstszych narzędzi jest Kufel do piwa i to nieprzypadkowo, dlatego że miejscem przemocy była przede wszystkim karczma tutaj spotykała się społeczność wiejska po pracy i tutaj regulowano wiejskie sąsiedzkie konflikty w związku z tym to często właśnie w karczmie dochodziło do przemocy fizycznej, ale nie było to związane z tym jak to często przedstawiało, że ludzie się napili, więc się pobili oni specjalnie tam szli i pili alkohol, który miał swoją także funkcję społeczną, żeby procedować dalej konflikt, który zaistniał mało załóżmy w ciągu dnia na polu i w trakcie picia w karczmie najpierw próbowano rozwiązać spór za pomocą rozmowę dochodziło do wyzwisk odebrania honoru i dopiero wtedy przechodzone do agresji fizycznej rzeczy nie mamy takiej sytuacji, że ktoś idzie drogą i nagle kogoś pobije to nigdy tak nie wyglądało zawsze najpierw musi trzeba było kogoś pozbawić honoru, żeby można było go zaatakować fizycznie dlatego jedną z najczęstszych narzędzie jest Kufel do piwa często to jest przemoc polegająca na oblanie przeciwnika piwem co już samo w sobie było obraźliwe następnie uderzeniu go kuflem on oddawał i ewentualnie dołączali się pozostali biesiadnicy, którzy kibicowali 1 ze stron często byli krewni danej strony i dopiero wtedy jakby po po jak przejść do kolejnych etapów, czyli przemocy werbalnej potem przemocy fizycznej między oboma przeciwnikami dołączali kolejni dochodziło już takie typowe karczemnej bójki do karczemnej awantury tak dobrze, a co na to sądy w jaki sposób przemoc werbalną fizyczną traktowano jak wyglądała kwestia równości, bo nierówności przed sądem to znaczy czy słowo kobiety było równe słowu mężczyzny czy słowo biedniejszego było równe słowu bogatszego mamy przecież także przemoc w stosunkach społecznych, czyli służący pracodawca sługa kościoła czy parafianin itd. tak dalej i zostałem jak to było traktowane, jakiego rodzaju sankcje następowały te albo jakie jakie kary zasądzono co ciekawe po wygląda na to, że sąd dopasowywać się do potrzeb i żądań chłopów i doceniał rolę honoru w tych społecznościach, dlatego że honor odgrywa również olbrzymią rolę w społecznościach miejskich i sądowi zależało na tym, żeby generalnie w podległych chciałby wszak był spokój, żeby ludzie nie bili się, żeby pracowali współpracowali ze sobą, żeby nie było konfliktów dlatego szedł sza chłopom na rękę i pozwalał im załatwiać sprawy tak jak oni tego potrzebowali, czyli pomagał im uzyskać zwrot honoru i zawarcie zgody między zwaśnionymi słowo stronami nigdy nie nakładał kar cielesnych, które były same w sobie hańbiące no bo to wy w ogóle przeczyło potrzebie odzyskania honoru przed sądem i jedyne jedno kary, jaką nakłada to była kara grzywny pewnie chodziło o to, żeby zadośćuczynić za zaburzenie pokoju, bo pokój był tą wartością nadrzędną z punktu widzenia sądu jeśli mamy do czynienia z osobami honorowymi to sąd wysłuchiwał także biedniejszych czy kobiety, aczkolwiek kobiety zawsze musiałem mieć w sądzie przedstawiciela męskiego tak było w całej Europie w samym sądownictwie nowożytnej nowożytnej Europy także pytanie jak sobie sama pójść do sądu na skarżyć np. męża zawsze musiała mieć jakiegoś męskiego przedstawiciela, ale to już jest kolejna kwestia i do tego dochodzimy powoli chyba do problemu przemocy wobec kobiet przemocy małżeńskiej i domowej tak i pewnie no dobrze to może o tym porozmawiamy no ale rozum, żeby też rodzaj przemocy należy się zastanowić, jakie były normy tak czy jakie były ramy również przekroczenie pewnych ram przekroczenie norm oznaczało przemoc dokładnie, ale granice leżały, gdzie indziej niż dzisiaj to znaczy przemoc werbalna była traktowana poważniej niż dzisiaj przemoc fizyczna o niej po niechby nie była traktowana jako tak dotkliwa jak przemoc werbalna, czyli inaczej niż to jest dzisiaj i też zależało od tego kto komu to przemoc dawał, jakie były jego pobudki zabrania komuś honoru zawsze było przekroczeniem granicy, ale po pizzę kogoś, która odbierała honoru miała np. na celu zdyscyplinowanie pracownika była już w pełni akceptowana wręcz wymagane przez społeczeństwo, a także przez prawo, ponieważ przemoc domowa przemoc w zakładzie pracy była, jakby podstawą funkcjonowania dawnej jednostki gospodarczej i rodzinnej przemoc stosowaną wobec dzieci wobec współmałżonków wobec służących i wygląda to trochę tak jakby wszyscy się bili, a nie i rzeczywiście chyba tak było to znaczy trudno jest zobaczyć źródła dlatego, że jeżeli coś było normą to raczej nie nie lądowało przed sądem dowiadujemy się często o tym przy okazji albo, jeżeli pewne granice zostały przekroczone taką granicą było spowodowanie krwawienia bądź utraty przytomności np. służącej czy doprowadzenie do jakiegoś trwałego uszczerbku na zdrowiu, ale nawet w takich sytuacjach w praktyce ofiary pozostawały bez pomocy inna naprawdę minimalnymi szansami na dochodzenie sprawiedliwości powrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informację o godzinie dziesiątej 40 już za kilka minut państwa moim gościem jest pani dr Jaśmina Korczak Siedlecka z niemieckiego Instytutu historycznego w Warszawie rozmawiamy o książce autorstwa pani doktor przemocy honor w życiu społecznym sina, jeżeli wiesz Wiślanej w szesnastym siedemnastym wieku książka ukazała się nakładem wydawnictwa naukowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu informację o godzinie dziesiątej 40 przemocy honor w życiu społecznym wsi na Mierzei Wiślanej szesnastym 17 wieku książka pani doktor jest winny Korczak Siedleckiej niemieckiego Instytutu historycznego w Warszawie w książce dzisiaj rozmawiamy książka ukazała się nakładem wydawnictwa naukowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu przemoc wobec zwierząt pojawia się pani w książce co pewnie może nikt nie w niektóre osoby zaskoczyć, bo wydawałoby się, że postrzeganie przemocy wobec zwierząt jako czegoś nagannego to jest wynalazek naszych czasów, a jednak mamy kilkadziesiąt spraw sądowych dotyczących przemocy wobec zwierząt i dotyczy to zwierząt przede wszystkim koni krów świń są to sytuację, a zazwyczaj, gdy zwierzęta sąsiada wchodziły na pastwisko drugiego sąsiada i tamten, broniąc swojego terenu atakował te zwierzęta zaatakowania zwierząt zawsze pociągało za sobą konfetti konsekwencje w postaci przemocy międzyludzkiej, ponieważ właściciel obrażonych zwierząt atakował sprawcę i dochodziło często do poważnych awantur zdarzało się także, że osoby, które z różnych powodów obawiały się zaatakowania bezpośrednio swojego przeciwnika we wsi atakowały jego zwierzęta pamiętajmy o tym, że zwierzęta były największym dobrem ówczesnych chłopów, zwłaszcza tam, gdzie namierzeni, gdzie grunty rolne nie pozwalały na dobre zbiory panie ze względu na duże zamieszczenia i to zwierzęta były najcenniejszym dobrem w związku z tym, żeby komuś poważnie zaszkodzić nie trzeba było jego bezpośrednio atakować tylko zaatakować jego zwierzęta zranić najlepszego konia co ciekawe, jeżeli chcemy spojrzeć na świat czy spróbować spojrzeć na świat oczami dawnych mieszkańców wsi za przemoc wobec zwierząt będziemy także uznawać czary wobec nich, a większość oskarżeń o czarowanie dotyczy właśnie zwierząt głównie krów, a bo, jeżeli sąsiadka chciała zaszkodzić drugie sąsiadce to czarowała jej krowy tak by nie dawały mleka albo, żeby cielęta zdechły i takie działania były odbierane przez ówczesnych mieszkańców wsi jako o wielka szkoda jako wielkie nieszczęście i dlatego były powody powodem wszczynania spraw sądowych w warto przypomnieć podkreślić to, o czym mówiła pani na początku że, ponieważ mówimy o społeczności kolektywnej w także, że jednie życie we wspólnocie ma sens życia we wspólnocie, czyli bycie szanowanym bycie uważanym za osobę honorową bo kiedy ktoś został wykluczony też uznany za osobę nie honorową pozbawioną honoru to wykluczenie oznaczało właściwie od nie może niemożność korzystania z tych dobrodziejstw wspólnego życia, ale to oznaczało także utratę zaufania szacunku wiarygodności no i oczywiście to pewnie utrudniało znalezienie męża żony to utrudniało znalezienie pracy to utrudniało współpracę ekonomiczną, czyli zatrudnianie się też u kogoś czy też jakieś wspólne podejmowanie projektów no ale także życie towarzyskie taki tytuł tak karczma, które pani wspominała to już nikt nie każdy chciał się napić przysłał przysłowiowo z osobą nie honorową, ale to też oznaczało, że na trochę, że wszystko dotąd do takiej osoby zginęło w sensie negatywnych opinii, jeżeli ktoś był pozbawionych honoru to prawdopodobnie także inne rzeczy można było takiej osobie przyczepić przylepić żadne także dlatego dlatego tak rozumie to walka o honor była tak ważna czy też by próba odzyskania honoru, jeżeli ktoś poczuł, że rzecz, że został tego honoru pozbawiony, ale po rozum, że w pewnym sensie na podstawie tych skargę i tych rozstrzygnięć sądowych i relacji i zapisów tej walki o odzyskanie honoru można w pewnym sensie stworzyć takie nie wiem 10 przykazań człowieka honorowego albo albo taki profil osoby honorowej Mierzej mieszkańca wiejskiej społeczności Mierzej w szesnastym siedemnastym wieku cóż coś taka jak czym charakteryzowała się taka osoba taka osoba będzie przedkładać interes grupy nad interes partykularny, zwłaszcza w sytuacjach zagrożenia np. w sytuacjach powodzi taka osoba zawsze będzie szczera nigdy nie będzie kłamać, a przede wszystkim nie będzie kraść i tutaj to złodziejstwo, które jest najczęstszym zarzutem najczęstszym oszczerstwem jest bardzo szeroko rozumiane, bo to nie jest tylko podkradania zwierząt to jest także podkradanie służby np. en to jest także rywalizacja, która może zostać uznana za jakąś rywalizację nie fair np. wykorzystywanie czarów przy połowie gry jest taka sytuacja, gdy jeden z rybaków wrzucił papierek od czarownicy do swojej sieci dzięki temu łowił dużo więcej ryb na jej już przez całą społeczność oskarżony o o złodziejstwo, kto nie mówili i wykluczone ze wspólnoty ponieważ, jakby nie pozwalał innym łowić tyle samo ryb, a wszystko musiało się od wszystko cała wieś jak musiała pozostawać w stanie równowagi, więc wszelkie działania, które zadłużały równowagę we wsi były działaniem bez honoru, więc osoba honorowa musiała dbać o wspólnotę musiała także przestrzegać zasad życia seksualnego przede wszystkim nie mogła założyć to dotyczy szczególnie kobiet, ale także stosunki przedmałżeńskie mogą być uznane za niehonorowe nie mogła także zabijać w ogóle zabijać ludzi, ale przede wszystkim dzieci to dotyczy również kobiet, ponieważ część zasad honorowych będzie się różniła w zależności od płci to jest związane z rolami płciowymi to związane też z tym, że mężczyźni pełnili urzędy publiczne i tutaj do takiego kodeksu honorowego, gdybyśmy mieli takowy stworzyć należałoby pełnienie swojej funkcji zgodnie z oczekiwaniami społeczności, więc jeżeli są też nie pełnił swojej posługi prawidłowo w oczach mieszkańców wsi to także były pozbawiane honoru, czyli nie zabija nie uprawia seksu pozamałżeńskiego nie kradnie czy nie przywłaszcza sobie ziemi zwierząt przedmiotów nie oszukuje nie czaruje prawda tylko personą prawdę czy ty i czysta prawda takie tam osoba słowna jak rozumiem czy linii obietnic i przysięgi dotrzymuje tak no i też taka pewnie protestancka moralność czy też etyka bardziej tak to dopiero wchodzi to jest tematem mojego obecnego projektu jak chłopi stawali się z protestantami najlepsze Stanka taka weszła w życie wsi tutaj myślę, że jesteśmy w takim okresie przejściowym jeszcze jeszcze to nie jest aż tak ważne, chociaż rzeczywiście jeśli ktoś jest Papis stołu to może być nie przyjmowane to do społeczności wiejskiej tej namierza jej no oczywiście jest to osoba, która nie jest dzieckiem z nieprawego łoża nie ma męża żony lub rodziców lub dzieci, które też są osobami poznać te, które są osobami pozbawionymi honoru czy tata, choć to posiadanie honoru bycie honorowym powinna rozciągać na całą rodzinę dokładnie wstępnych zstępnych nie wspomnieliśmy właśnie o tym wymiarze grupowym honoru i ta zależność honorowa w ramach rodziny jest przyczyną też tak wielu sytuacji przemocy, ponieważ zaatakowanie załóżmy kobiety, bo na honorze było atakowanie równocześnie jej małżonka czy też jej ojca jej dzieci i to wciągała całe rodziny w te sytuacje konfliktowe no i też co ciekawe osoba taka nie żebrze nie żebrze nie ucieka i jeżeli i nie włóczy się tutaj nie chodzi o żebraków, jako że osoby biedne, bo zarówno biedni jak bogaci mogli być ludźmi honorowymi tu chodzi o osoby, które się włóczą, które nie mieszkają na stałe w żadnym miejscu, które nie są członkami jakiejś wspólnoty to jakbym wychodziła poza obręb wyobrażeń chłopów, dla których przynależność do wspólnoty po absolutnie najważniejszą sprawą w życiu i każdy, który nie przynależał w jakikolwiek wspólnoty to było od razu człowiek dziwny człowiek podejrzany to niebyły ktoś komu można ufać to był też mało tego często takich osób w ogóle nie wpuszczano do wsi od razu je wygania Ano wiadomo było, a priori czy ktoś miesięcznie mieszka może no, jeżeli ktoś przyjeżdżał mówił, skąd jest powoływał się tutaj w takiej parafii tutaj taki proboszcz itd. na to było wiadomo, że ten jest stąd, zwłaszcza że że, chociaż mogłoby nam się wydawać dawne wsie były zamknięte to jednak te sieci społeczne rodzinne współpracy gospodarczej sięgały dosyć daleko zdarzało się, że przebywały osoby z daleka, które chciały uciec przed jakąś złą przeszłością, ale po jakimś czasie dochodziło do wsi, że np. ciotka dane tam służącej została para Latę spalona na Pomorzu gdzieś w Księstwie pomorskim ile kilometrów dalej się na stosie tak czy tak spalona na stosie jako czarownica i w związku z tym taka osoba już nie mogła być dalej służyć społeczności już była pozbawiona honoru przez ośrodka niedobrze jest ciotki czarownice nie to wrażliwe, a do ust to co do dzisiaj aż do CV uwaga do winy nie wpisujemy środki czarownic mało tego takie CV rzeczywiście funkcjonowały w dawnej w dawnym mieście dawnej wsi zarówno w formie ustnej, bo przekazywało informacje o danej osobie potrzebne były polecenia np. jeżeli ktoś chciał na służbę zaciągnąć musiały polecenia przez pracodawców, ale funkcjonowały też takie listy dobrego urodzenia przynosiło się takie jest to do parafii, że właśnie tutaj jestem sprawy rodziców urodzone z honorowych właśnie w ramach, którzy mieli ze sobą ślub itd. także jak najbardziej tak jest funkcjonowało, bo wszyscy musieli sobie ufać, więc taki nowy Przybysz musiał pokazać, że jest osobą godną zaufania jest osobą honorową należy skoro sobie ufali to co listy to zauważyli, bo jeżeli był z innej wsi z innej parafii to muszą pokazać, skąd to nie jest, że przynależy właśnie jako wspólnota nie jest jakimś tam włóczęgę co każdy taki list, jakby chciał oddalić ze swojej wspólnoty i np. jeżeli była zarzut był zarzut, że jesteśmy kartę latam mówił, że wcale nieprawda moi rodzice mieli ślub to co druga osoba na to pokaż swój list urodzenia, a sąd listu urodzenia ja do nich nie dotarłam, ale zdecydowania wtedy funkcjonowały, bo często się nie powoływano nawet właśnie w takich rozmowach nie to zainteresowało jak wygląda tak listu urodzenia pyta czy chodzi o to, że urodzony w danej parafii z rodziców takich takich NATO ciekawe to było na świat NN wpisane imię ojca matki NRL mogło się zdarza czy wtedy tak państwo nie liczył może pęka wtedy no i noc nad Lechią już się lubi pani dość tego listu np. tamten uwierzy zgubił ten list, ale on ma tam dowód w postaci tam świadectwa czy jego także, że to byli jednak prawie rodzice, ale mimo tego widać, że osoby z nieprawego łoża też funkcjonowały w tych społecznościach, ale zawsze można było je pozbawić honoru na tej podstawie twoją urodzenia jest niepewna, jeżeli tylko zaszedł komuś zaś za skórę to tandem od razu złoty jest zbyt kartami, czego tutaj chcesz nie może z nami łowić ryb w notach łowienie ryb w todze wspólne łowienie ryb nie wspólne łowienie naprawę RP zawsze łowiono wspólnie w związku z tym wiele tych sytuacji przemocy ma tyle właśnie wspólne łowienie ryb jakieś konflikty z tym związane albo ktoś komuś przedstawił sieci albo nie rozliczył się prawidłowo i dochodziło do wyzwiska potem do do pobić no dobrze bardzo pani dziękuję książka bardzo obszerna Szanowni Państwo 500 stron prawie, więc za odsyła wszystkich słuchaczy i słuchaczki, którzy przemocą i honorem są zainteresowani do książki pani doktor szarość tu przemoc i honor w życiu społecznym wsi na Mierzei Wiślanej szesnastym 17 wieku ukazała się nakładem wydawnictwa naukowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a autorką jest i gościnią dzisiejszej audycji pani dr Jaśmina Korczak Siedlecka z niemieckiego Instytutu historycznego w Warszawie serdecznie dziękuję pani doktor informację o godzinie dziś nie jedenastej już tak kilka minut będzie niezbyt minut o godzinie jedenastej, a po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA