REKLAMA

"Co jest wyjątkowego w spółdzielczości? To jak pytanie, co jest wyjątkowego w demokracji" [Spółdzielczy Plan Odbudowy]

Światopodgląd
Data emisji:
2021-10-01 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
20:48 min.
Udostępnij:

Gościem audycji był Jan Zygmuntowski wykładowca Akademii Leona Koźmińskiego i współprzewodniczący Polskiej Sieci Ekonomii.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz światopoglądzie czas na opowieść o spółdzielczym w planie odbudowy, czyli kontrpropozycji wobec rządowej propozycji naukowców aktywistów tego jak Polska mogłaby być odbudowywana po pandemii rozumiem, że nie tylko pandemii w duchu Spółdzielczości z silnym naciskiem na spółdzielczość cyfrową będziemy rozmawiać będzie państwu opowiadać współ autor raportu właśnie poświęconemu poświęconego tworzenie wspólnoty opartej Rozwiń » cytują zaufanie przez restart Spółdzielczości i tym, że współautorem jest państwa gość Jan zygmuntowski dzień dobre część wszystkim dzień dobry Jan zygmuntowski jest wykładowcą Akademii Leona Koźmińskiego jest współprzewodniczącym polskiej sieci ekonomi też współtwórcą i współ liderem inicjatywy Kopytek schaby to jest istotne w kontekście raportu, o którym będziemy rozmawiać, zanim rozwiniemy te wątki spółdzielcze i cyfrowe to właśnie chciałbym zapytać o status tego raportu to znaczy jaki jest wasz plan to znaczy co myślicie, że się z nim wydarzy czy my ten raport pokazaliśmy na europejskim forum gospodarczym w kongresie gospodarczym w Katowicach i chcieliśmy zobaczyć, jaka będzie recepcja inwestorów samorządów nawet nawet polityków, żeby zobaczyć czy są w stanie zaakceptować plan alternatywny właśnie czy będą chętni do jego realizacji, bo cieszy mnie też, że we wszystkich tych rolach które, które stoczyła 40 sprawuje to słowo współ na początku bardzo ważny, bo to nie nie chodzi o to, żeby znowu robić samemu, żeby mieć 1 Bezosa, który zrobi ogromne inwestycje buduje prawda logistykę na całym świecie albo, żeby mieć znowu jak już 1 Mesjasza, który przyjdzie i stworzy w Polsce kapitał społeczny zaufanie i zrobi nam tutaj państwo dobrobytu, ale chodzi o to, żebyśmy zaczęli współpracować na na każdym możliwym poziomie, czyli na poziomie pracowników laserów zaczęli od tworzenia spółdzielni spółdzielni takich pracy, a więc zamiast wspólnie zarządzać tym tymi miejscami, ale również, żeby samorządy i to jest ważne współpracujemy z samorządami, żeby samorządy też zrozumiały, że zamiast tworzyć kolejne spółki odgórnie rozwijać swoje terytoria prawda wylewać beton wydawać środki unijne tak jak myśli sobie jeden z2 prezydentem, żeby zapraszać partnerów do rozmowy tworzyć spółdzielnie i taką wspólną infrastrukturę i wydaje mi się na recepcie była pozytywna no jestem bardzo ciekawa, bo to może tak jednak spółdzielnie będą się źle kojarzyły, bo pamiętają dobrze PRL szczególnie spółdzielnie mieszkaniowe drugim się będą kojarzyły z takimi wielką miejskimi chwalebnym, ale na małą skalę realizowanymi i często przez ludzi, którzy mają pewne jednak zasoby Kooperatywa choćby spożywczymi co jest spółdzielnia waszym rozumieniu z najbardziej bazowym rozumienie spółdzielnia to jest taki rodzaj taki rodzaj prowadzenia biznesu działalności gospodarczej, które ma w swoim sercu misję społeczną, która trzyma takich podstawowych zasad spółdzielczych wypracowany przez chodzi o zestawienie no nie chodzi o zysk nie chodzi ale, ale można go wypracować można mieć ten zysk tylko dzieli się go razem dzieli go wspólnymi decyzjami, a często nawet w statucie mówi się z góry na coś, czego przeznaczy, a więc nie jest to po prostu od około decyzją o przy sobie pan prezes teraz sobie wszystko rozda nasze rozumienie Spółdzielczości w Polsce jest niestety spocone, bo co jakiś czas do polskich spółdzielców przychodziły różne organizmy pod zaborami jak spółdzielczość kwitła NATO przychodzili zaborcy mówili nie podoba nam się to, bo Polacy coś robią po swojemu w dwudziestoleciu międzywojennym no zakończyła to po prostu wojna z kolei w okresie Polski ludowej spółdzielczej znowu była takim trochę wymuszonym elementem, gdzie na społeczeństwo nie chciało tak szybko się kolektywizacja jak podobało się do partii w związku z cień do Spółdzielczości zmuszano Alex pójdziemy sobie na kraje rozwinięte niedawno taką analizę robiłem wszystkie kraje, które mają wysoki kapitał społeczny wysokie zaufanie to są kraje, które mają dużą bazę spółdzielczą, bo to zmienia zupełnie się wydaje drobna rzecz prawda, że firma działalność jest wspólna albo infrastruktura jest wspólna żywa jest małe, ale od tego się zaczyna no bo jeśli te wspólne to znaczy, że interes pracownika to nie jest interes kogoś, kto kogo ja sobie wynajmuje nie obchodzi los tej osoby to nie jest ktoś, kto musi jako związek zawodowy domagać swoje tylko to jest ktoś, kto ma taką samą moc decyzyjną jak członek tego zarządu i nagle to zmienia całkiem dynamikę, a jeszcze w sercu tego jest jednak zupełnie inny sposób myślenia, bo uprawianie demokracji jest inne to nie jest tak jak z kapitałem finansowym czy surowcami, że prawda znajdujemy sobie jakąś, jakie źródła surowców kopiemy i na koncesji tam ekstraktu jemy prawda robimy też aż wyczerpie idziemy kolejne miejsce zostawiamy taką ogromną dziurę w ziemi jak np. odkrywki to tak nie działa kapitał społeczny to jest coś się właśnie wypracowuje wspólnie w dialogu dyskusji we wspólnej pracy i spółdzielczość jest jest tego i z tego podstawowym wehikułem dlatego sądzę, że po prostu w Polsce jest potrzebna fundamentalnie w osobie nie ufamy, zanim przejdziemy do tego, jakie są wzorce powiedziałabym inspiracje właśnie innych państw rozwiązania cyfrowe nic cyfrowe spółdzielcze, które właśnie okazują się trwać być efektywne i zarabiać, a nawet trwać przez kryzysy lepiej niż te podmioty giełdowe czy mające 1 właściciela pana to zapytałbym i a z drugiej są też porozmawiamy o ich słabościach wadach czy wielkich wyzwaniach to w zasadzie mecz polega na wyższe Spółdzielczości poza właśnie tym, że pracownik jest podmiotowy i pracownik też oczywiście ma interes w tym, żeby to jest firmie się dobrze powodziło tej spółdzielni w samym sercu Spółdzielczości jest zasada, która mówi o tym, że 1 osoba osoba fizyczna albo prawna, bo może mieć różne rodzaje spółdzielni, ale 1 osoba 1 podmiot ten 1 głos i to wydaje się być małe, ale właśnie ten podstawowy mechanizm własności tego, że cała cały majątek spółdzielni jest własnością osobistą członków, a więc to jest dalej coś co jest ich to spółdzielnia jest poskładana z ich majątków z decyzji są podejmowane przez nich razem w pełni demokratycznie, czyli skoro uznaliśmy, że demokracja ma sens politycznie i że powstrzymuje nas od wojen powstrzymuje nas dyktatur to dlaczego nie rozciągamy na sferę ekonomiczną i to dla mnie pytanie co jest takiego wyjątkowego Spółdzielczości trochę pytanie, a co takiego wyjątkowego w demokracji przez ludzi, którzy żyją w monarchiach prawda albo żyją w dyktaturach no z naszej perspektywy to różnica jest naprawdę podstawowa i chyba dla spółdzielców różnica to jest tak samo podstawowa, że ta podmiotowość zmienia wszystko i teraz jeśli my do tej Spółdzielczości zostawimy sobie właśnie kolejne elementy zostawimy ustalimy samorządy zostawimy banki spółdzielcze dostajemy cały ten ogromny ekosystem to jest szansa na budowę gospodarki, która będzie zupełnie inna zauważmy, że chociażby korporacja Spółdzielcza mą Dragon dnia, czyli jednak do największych najbardziej znanych takich ogromnych grup spółdzielczych na świecie w chwali się tym wprost, że w jej spółdzielniach zrzeszonych średni współczynnik między płacą szeregowego pracownika, a prezesa zarządu danej spółdzielni to 1616 sześciokrotność, a zatrudnia zupełnie inna, ale nierówności prawda tak siedzimy do niej za kilka dni po informacjach, bo to jest rzeczywiście w momencie czy też przywoływana spółdzielnia 80 ponad 80 000 pracowników w różnych sektorach zatrudnionych to spółdzielnia mam funkcjonuje w kraju Basków za kilka minut wrócimy do rozmowy z Janem Lewandowskim świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz światopoglądzie wracamy do spółdzielczego planu odbudowy, który przygotowali aktywiści naukowcy i spółdzielcy przekonują, że właśnie w oparciu o takie podmioty jak spółdzielnie możemy próbować powinniśmy próbować świat system może społeczno-ekonomiczne, który właśnie zmierzyć się w ten sposób czy może nie pokonali ograniczy problem rosnących nierówności problem inwigilacji na problem przede wszystkim monopolizacji, zwłaszcza tej cyfrowej współ autor tego raportu spółdzielczego planu odbudowy Jan zygmuntowski jest cały czas państwa gościem w raporcie to słuchacze czytają właśnie przywołuje cie to, że w niektórych krajach spółdzielnie są ważnymi podmiotami dawaliśmy przykład baskijskiego mą Dragon to jest bardzo ciekaw rzeczywiście spółdzielnia dlatego przed tym, że ogromna to jest ponad 80 000 osób, ale dlatego, że bardzo ciekawe były analizy jak sobie radzili w kryzysie też musieli niektóre zakłady zamknąć nie przetrwał wszystko, ale radzili sobie lepiej niż wiele tych podmiotów nastawionych wyłącznie na zysk, bo pozwolę sobie powiedzieć, że język żydowskim nie zaraz poprawie, ale ja tak jakbym to co mi się wydaje najważniejsze dziś, żeby podkreślać to spółdzielnie to takie podmioty, które radzą sobie w tym systemie wolnorynkowym, ale zysk nie jest dla nich najważniejszym celem może w ogóle nie jest celem ważne są oczywiście przede wszystkim są współwłaściciele, czyli pracownicy, ale mogą być również inne cele no względu na kryzysy ekologiczne jako systemowe te to ekologia jest niezwykle ważna no ale przejdźmy do wyzwania to znaczy spółdzielnie to są takie właśnie podmioty, których każdy współwłaściciel ma 1 głos, jeżeli struktura jest duża toczy się powstaje cała ta hierarchia zarządzająca jest taki dyrektor musi to być, żeby to efektywnie funkcjonowała, ale decyzje są podejmowane dużo bardziej demokratycznie niż w takich podmiotach korporacjach giełdowych czy, których właścicielem jest np. 1 człowiek no i teraz one muszą być oparte na zaufaniu społecznym, którego jak wiemy to już truizm i banał w Polsce bardzo bardzo brakuje i to co mnie uderzyło w tym raporcie paradoks, ponieważ wy uważacie, że właśnie technologie mogą być instrumentem do odbudowy zaufania w Polsce i do budowy spółdzielni cyfrowych no i teraz zawierzyć technologię żony przywrócą zaufanie społeczne w Polsce to moim zdaniem dosyć karkołomna diagnoza myśmy spojrzeli po prostu nadane widzimy danych, że Polacy i Polki tak dość generalnie ufają technologii, dlaczego no to jest bardzo ciekawe, bo po prostu im może to jest specyfika typowo Polska, że na tle mediów rządu różnego rodzaju grup interesu technologia jest czymś co jest przewidywalne zrozumiałe jeśli działa tak mogę sobie rozebrać sprawdzić, a więc technologia kojarzy z czymś co jest produktem techniki przemysłowej, którą akurat dobrze dobrze rozumiem i wydaje się, że w tym sensie technologii oczywiście możemy uważać, że ona działa źle szczególnie korporacyjne technologia nas oszukują, że cyfrowe technologie są niedopasowane do potrzeb społecznych czy nawet żerują na różnych naszych słabościach to jednocześnie do tej samej technologii mamy na tyle dużo zaufania, że no właśnie wpadamy w pułapkę, a co to znaczy, że możemy też na tym zaufaniu zacząć budować drugą stronę i ten powrót do Spółdzielczości restart Spółdzielczości, który my trochę odwołujemy trochę już robimy trochę zwiastuje my po prostu wiemy, że się wydarzy, bo ekonomia społeczna wraca do Łask po każdym kryzysie zawsze jako jako domyślne rozwiązanie chcemy, żeby teraz resort Spółdzielczości był oparty o o nowe technologie albo co najmniej o nowe obszary funkcjonowania spółdzielni te, które są właśnie dzisiaj najbardziej palące spółdzielnie cyfrowe spółdzielnie energetyczne spółdzielnie pracy opiekuńczej dla polskiej demografii bardzo ważne spółdzielnie zakładane w regionach np. górniczych, czyli tam, gdzie je mamy potrzebę tworzenia nowych miejsc pracy wysokiej jakości tak, żeby ta transformacja nie była w Polsce tak dramatyczna w osiemdziesiątym dziewiątym ale, żeby istotnie była sprawiedliwą transformację nam dać jakiś przykład tego na czym albo już pracujecie albo leczy się rysuje coby to mogą być tak konkretnie w Polsce no jesteśmy w trakcie właśnie opracowania takiej analizy jak w regionach regionach węglowych to jest w Polsce około 7 regionów, które będą miały środki ze sprawiedliwej z funduszu sprawiedliwej transformacji mechanizmów prawdziwej transformacji, jakie są tam potrzebne spółdzielnie jak dokładnie jest tworzyć jak dzięki temu zaoferować stronie społecznej gwarancje zatrudnienia jesteśmy w rozmowach ze związkami zawodowymi z paru miejsc z partii regionów, które są zainteresowane czy one, iż ci ludzie nie są hamulcowymi, dlatego że są jakimiś lub gestami czy kochają węgiel, ale są dlatego, bo wiedzą, że wystawienie się na rynek to jest wyłącznie ciężar w życiu to jest to jest prawdopodobnie oznacza spadek po prostu jakości pracy warunków zatrudnienia, więc ludzie jeśli mają możliwość przejścia do czegoś co jest po prostu lepsze niż zwykły standard rynkowy, czyli spółdzielni to będą chętnie uczestniczy w trans mogą np. taką nić, jaką spółdzielnię założyć tak jak mówiłem spółdzielnia energetycznym, czyli produkcja energii ze źródeł odnawialnych mamy obok tego spółdzielnie przykładowo termomodernizacji budynków efektywność energetyczną w Polsce nazywana piątym paliwem, bo mamy tak dużo do zrobienia, a przykładać bezpośrednio potem na niższe ceny ogrzewania dla dla konsumenta rozważamy udzielanych surowe na pytanie, skąd wziąć pieniądze, bo skąd ten wkład to odpowiedź jest, że to byłyby fundusze unijne tak w tym przypadku są fundusze prawdziwej transformacji dokładnie, ale są inne inne przykłady chociażby spółdzielnie cyfrowy, gdzie my sami hubie rozwijamy narzędzia po prostu Platformy cyfrowe przykładowo Platformy PSZ, która służy jako coś w rodzaju współdzielonej infrastruktury cyfrowej dla biznesu i z punktu widzenia np. takiego samorządu samorząd może traktować taką infrastrukturę dawać się biznes są w mieście jako formę usługi publicznej nad polską firma, która cyfrowa np. no przykładowo system do do rezerwacji spotkań system do płatności system do doprowadzenia baz klientów system do zarządzania mediami społecznościowymi tego typu systemy i teraz możemy oczywiście kupować po prostu na rynku ale, ponieważ nie są skomplikowane narzędzia informatyczne to również samorząd może tworzyć własną spółdzielnie spółdzielnie cyfrową, przez którą będzie oferował tego typu narzędzia wiele narzędzi totalnie open-source prawda mamy przykład narzędzia aneks Klaus, który rywalizuje z narzędziami Microsoft Office po stosowanymi powszechnie mamy open source darmową odpowiedź na to wystarczy, że takie, aby jak jak nasz będą w stanie przekazać pewną wiedzę jak do jak mądrze wykorzystać środki nie po to, żeby znów wylać beton, ale po to, żeby stworzyć dobre spółdzielnie taki pluralizm spółdzielni zamiast 1 wielkiego zatrudniającego czy też spółka Węglowa czy Amazon bez znaczenia zamiast tego stworzyć pluralizm takich spółdzielni, w których z kolei są upodmiotowienie pracownicy taki model udał się w bardzo wielu miastach niedużych miastach nawet za granicą w stanach Wielkiej Brytanii we Francji w Niemczech tam, gdzie właśnie najczęściej przez upadek lokalnego przemysłu no mieliśmy do czynienia np. ze skalą bezrobocia 2030% ubóstwem i nikt nie wiedział co z tym zrobić i okazało się, że po raz kolejny w historii zresztą spółdzielnie są właściwym modelem do odbudowy i otworzenia gospodarki, która jest właśnie bardziej zrównoważona bardziej osadzone lokalnie, a przez to nawet jest i wehikułem inwestycyjnym dla dla tej słynnej klasy średniej, więc przykłady znajdziecie państwo w raporcie, czyli np. w walutach lokalnych o spółdzielczym finansowaniu lokalnym w miastach właśnie, które podupadły znalazły się w kryzysie czy informacja, że 13 produkcji syropu Klonowego światowej produkcji Spółdzielcza tych przykładów jest więcej w raporcie, ale na krótko na koniec chciałam zapytać o tego, że potrzebna jest wiedza z tego, że potrzebne zaufanie ludzi właśnie tę formę, żeby chcieli ją rozwijać nauczyli się, bo oczywiście ona wymaga nauczenia się takiej współpracy to co głowy powinny mogłyby zrobić władze na jakich poziomach różnych, żeby wesprzeć rozwój Spółdzielczości władze samorządowe myślę, że są adresatem nr 1 no bo to właśnie one odpowiadają za lokalną infrastrukturę za lokalne podatki rynek pracy i to one mogą zrobić w tym kontekście najwięcej samorządy mogą porozumiewać się z lokalnymi NGOs ami oczami przedsiębiorców kościołami nawet, więc wszystkimi instytucjami, które są, które zrzeszają ludzi takimi instytucjami, które my nazywamy instytucjami uczestniczącymi takimi dużymi podmiotowość ciałami reprezentującymi lutni i razem zakładać takie pierwsze spółdzielnie i w ten sposób zacząć odbudowywać tą lokalną gospodarkę oferować miejsca pracy oparte o o spółdzielczość, a nawet jeśli chodzi o poziom taki rządowy Janusza też zaznaczyć spółdzielcze planu budowy nie jest konkurs nie jest konkurencją do krajowego planu odbudowy jest uzupełnieniem tak samo duże inwestycje reformy na poziomie krajowym są potrzebne tylko te reformy nie mogą w kółko priorytety izolować kapitału prywatnego wielkiego kapitału dużych firm i przede wszystkim i własności wyłącznie prywatnej, bo istnieje jeszcze własność Spółdzielcza własność wspólna i ona też powinna mieć swoje własne reformy powinna mieć swoje własne fundusze ekonomia społeczna szeroko na nią patrząc jest niesamowicie ważnym elementem nie tylko dla marginalizowanych biednych grup, a więc prawda polityka społeczna znajdźmy na marginesie jakieś śmieszne środki czy do dostaw my to gdzieś z boku, ale ekonomia społeczna powinna być w samym sercu, bo łączy i ekonomii i społeczeństw i tu 3 kropki doczytać państwo więcej w spółdzielczym w planie odbudowy m.in. na stronie kotek schabu, którego współtwórcą jest Jan zygmuntowski również wykładowca Akademii Leona Koźmińskiego współprzewodniczący polskiej sieci ekonomi bardzo za rozmowę dziękuje to już koniec świata podglądu program wydawała Karolina łacińska realizował Kamil Wróblewski za chwilę informacja o nich Michał Waszkiewicz jeszcze więcej sportu miłego popołudnia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA