REKLAMA

Nagroda Nobla z chemii w 2021 roku przyznana

A teraz na poważnie
Data emisji:
2021-10-06 12:40
Prowadzący:
Czas trwania:
13:28 min.
Udostępnij:

Nagrodę Nobla z chemii w 2021 roku dostali Benjamin List i David MacMillan z metodę asymetrycznej organokatalizy, która pozwala na tworzenie nowych organicznych związków chemicznych np. leków. Rozwiń »
Czym jest nagrodzona metoda wyjaśnia prof. dr. hab. Sławomir Sęk z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
prof. Sławomir Sęk z wydziału chemii Uniwersytetu Warszawskiego jest gościem państwa i moim dzień dobry dzień dobry państwu będziemy list i David Matt Milan otrzymali nagrodę Nobla z chemii za 2021 rok za rozwój nowego precyzyjnego narzędzia konstruowania cząstek katalizy organicznej panie profesorze proszę mnie zabić w ogóle nie wiem, o co chodzi, ale może wyjaśnię by pan to mnie oraz te słuchaczom, którzy podobnie jak ja na lekcji chemii się dzieli nas w ostatnich lat Rozwiń » próbuje stanąć na wysokości zadania Otóż nagrodzone nagrodą Nobla odkrycie dotyczy metody, która umożliwia nam syntetyzowane cząsteczek w bardzo precyzyjny i kontrolowany sposób już zmierzam do bardziej klarownych wyjaśnień Otóż mamy w przypadku cząsteczek organicznych, które przykładowo występują na to, że taką sytuację, że one mogą występować w 2 informacjach mogą składać się dokładnie takich samych atomów, ale mimo wszystko różnić od siebie na, tyle że wyglądają jak swoje lustrzane odbicia i w drodze ewolucji natura wytworzyła sobie taki mechanizm, że preferuje tylko jedno z tych lustrzanych odbić co powoduje, że automatycznie też, jeżeli myślimy o rozwijaniu jakichkolwiek leków farmaceutyków musimy dostosować się do wymogów, jakie narzuciła natura innymi słowy, jeżeli myślimy o tym, żeby imprezować związki chemiczne, które docelowo miałyby stać się lekami musimy zadbać o to, żeby uzyskać formę, która jest tylko jedną z tych wspomnianych odbić lustrzanych wówczas tylko taka substancja ma szansę zadziałać jako potencjalne leki, które będzie skutecznie wiązał się przykładowo z białkami w nasze organizmy nowa taka analiza organiczna ma jak uzasadniają członkowie noblowskiej Noblowskiego żyli ogromny wpływ na rozwój badań w dziedzinie farmacji i to sprawia, że chemia staje się coraz bardziej ekologiczna no to rzeczywiście jest ważne wyzwanie szczególnie to drugie, żeby współczesna chemia nie nie powodowała nie pogłębia klęski ekologicznej na, ale właśnie także rozwój farmacji to znaczy rozumiem że, że to to odkrycie taka analiza organiczna w sposób bardzo wydatne przyczynia się do rozwoju do rozwoju farmacji jak najbardziej i tutaj warto zauważyć pewną rzecz mianowicie taki sposób syntetyzowane cząsteczek organicznych, które spełnia te wymogi tej skromności tego lustrzanego odbicia, zanim wprowadzono tę metodę był możliwy wykorzystuje z wykorzystaniem oczywiście innych katalizatorów niż te, które zostały nagrodzone w tym roku jednak te wcześniejsze wcześniej wykorzystywane katalizatory one obejmowały albo kompleksy z metalami ciężkimi zwykle palladu albo platyny albo wymagały zastosowania enzymów w pierwszym przypadku oczywiście jeśli słyszymy słowo metale ciężkie to widzimy tutaj pewne powiązanie z ochroną środowiska, bo zależy nam na tym, żeby ich wykorzystanie zminimalizować tak, żeby ich powiedzmy obiekt w środowisku również był zminimalizowany oczywiście będzie korzyścią dla nas wszystkich jeśli chodzi natomiast od katalizatora w postaci enzymów to tutaj sprawa jest złożona o, tyle że sam enzym jako taki jest bardzo skomplikowana cząsteczką skomplikowanym białkiem i pozyskiwanie takich z enzymów jest również kosztowne natomiast w przypadku tej asymetryczne katalizy organicznej my te dotychczasowe katalizatory zastępujemy prostymi cząsteczkami organicznymi zatem koszt ich wytworzenia jest zdecydowanie mniejszy, a oprócz tego można taki sposób projektować katalizatory, aby były również przyjazne dla środowiska panie profesorze co w chemii organicznej w tej chwili takim świętym graalem tym czymś, czego poszukują uczelni tutaj Kreon nie ukrywam jest dosyć trudne pytanie szczególnie dla mnie, ponieważ chemia organiczna nie jest moją, jakby pierwszą dziedziną, którą się zajmuje, ale myślę, że można tutaj mówić o ogólnym trendzie, jaki dotyczy nie tylko chemii organicznej, ale również innych działów chemii wręcz polegający na tym, aby poszukiwać układów, które jesteśmy w stanie otrzymać syntetycznie, ale jednocześnie pełną pełnią one funkcję układów naturalnych i że znowu można się odwołać do wspomnianych już enzymów, czyli tutaj, jakby właśnie mamy krok w tę stronę jeśli chodzi o tegoroczną nagrodę Nobla, ale również poszukiwane są układy czysto nieorganiczne, które również mają docelowo spełniać takie same role jako, jakie spełniają enzymy oczywiście tutaj no jakieś badania już są prowadzone nawet niektóre grupy są dosyć zaawansowane, ale zapewne jeszcze kilka lat zajmie, zanim zobaczymy w świetle dziennym taki układ organiczne, które rzeczywiście działa w sposób analogiczny jak enzym, czyli mówiąc krótko jak powiedział, że chemia tak lub trochę kieruje się w stronę naśladowania tych układów, które wiemy, że doskonale funkcjonują w układach naturalnych układach biologicznych, a rolą Chemik będzie próba znalezienia ich analogów, które będą miały takie same funkcje, ale jednocześnie będą dużo prostsze zarówno w otrzymywaniu, jaki mówiąc kolokwialnie w obsłudze nowo się raczej my szczerze mówiąc bardziej liczyłem na jakiś taką odpowiedź dotyczącą może Alchemii bardziej niż chemii, czyli jak tego opowie się jakimś Kamieniu filozoficznym o ożywianie nieużywanego ciekaw jestem jak jesteśmy daleko od tego to znaczy czy chemia organiczna zbliża się do tak np. stworzenia życia bowiem tak z pewnością droga jest bardzo daleka no i tutaj pozwolę sobie troszeczkę odejść od stricte przedmiotu dzisiejszej nagrody Nobla i przytoczyć wyniki prac, które zostały całkiem niedawno opublikowane w Nature naukowcy przedstawili układ, który jest w pełni układem syntetycznym, czyli otrzymany w laboratorium, ale jednocześnie wykazuje funkcje analogiczne jak komórka biologiczna i to funkcją konkretnie jest aktywny transport przez błonę komórkową, więc być może jest to pierwszy krok pierwszy sygnał, który pokazuje, że w tym kierunku będziemy próbowali zmierzać, ale to znowu nadal wpisuje się w ten trend, o których wspomniałem, czyli naśladowanie natury, czyli próbujemy odtworzyć w sposób syntetyczny pewne procesy czy pewne zjawiska bądź pewne obiekty, które funkcjonują w układach biologicznych w no ale to, że coś znaczy tutaj rzeczywiście dotykamy jakiegoś boskiego Boskiej domen no bo skoro znów jesteśmy już tak blisko np. do stworzenia syntetycznej komórki no to stąd już tylko krok chyba do do stworzenia syntetycznego organizmu nawet jeśli będzie jedynie imitował to co w w naturze jest powszechna rzeczywiście można można uznać, że taka, że taka perspektywa jest jeśli chodzi tutaj ten powiedzmy pierwiastek boski to ja szczerze mówiąc osobiście wierzę w to, że naukowcy mimo wszystko mają na tyle pokory, żeby nie próbować tego typu filozofii wdrażać w życie, niemniej jednak rzeczywiście myślę, że w najbliższych latach będziemy świadkami postępu właśnie w tym kierunku to znaczy odzwierciedlenia tych układów biologicznych poczynając od pojedynczych komórek pewnie do układów coraz bardziej złożonych co prawda ten przykład, który przytoczyłem odnośnie tej tzw. syntetycznej komórki to jest i taki bardzo prosty należy opłacić odtwarza tylko jedną z funkcji tak jak wspomniałem transportu aktywnego mieć tutaj jest jeszcze duże zadanie przed naukowcami, żeby otworzyć również całą maszynerię wewnątrzkomórkowe służącą do przetwarzania energii tak dalej no ale oczywiście, jeżeli się wykonały ten pierwszy krok to na pewno pojawią się kolejne grupy, które podejmą tego wezwania będą rozwijać ten kierunek badań no być może w tym kryje się jakaś niezwykła szansa nie tylko, że tak powiem z zagrożenia znane z literatury w dr. Frankensteina prawda, ale no właśnie tego typu syntezy być może są ogromną szansą przede wszystkim właśnie medycy i 1 tak właśnie to głównie postrzega to znaczy myślę, że większość również ze świata naukowego patrzy właśnie z tej perspektywy na te zagadnienia, czyli nie rozwija się tych badań powiedzmy mających na celu odtworzenie tego co funkcjonuje w naturze dla samej idei, jakby stworzenia sztucznego życia tylko bardziej wyobrażam sobie właśnie w kierunku wspomagania chociażby medycynę, ale możemy sobie również wyobrazić, że docelowo, jeżeli będziemy w stanie odtworzyć całą tkankę to wówczas taka tkanka będzie mogła zastąpić się uszkodzoną tkankę u pacjentów także tutaj możliwości jest na pewno dużo i nie ukrywam, że tak lubię o tym myśleć, że w w tym kierunku tego typu badania właśnie rozwijamy taki jest z założenia ich cel w, a na czym polega ta główna trudność czy no być może z odpowiedzi pana panie profesorze niczego nie zrozumiemy wycofanie, ale ciekaw jestem właśnie tej głównej bariery, przed którą stoi współczesna chemia tutaj jak powiedział, że ta ta bariera wynika przede wszystkim z tego, że jeszcze nadal bardzo dużo nie wiemy o tym jak funkcjonują właśnie układy biologiczne czy powiedzmy jakieś wyspecjalizowane jednostki wy wy w świecie świecie żywym powiedzmy i dopiero w miarę jak będziemy coraz bardziej poznawać mechanizmy, które stoją poza poszczególnymi procesami biochemicznym mi czy bio fizycznymi wówczas krok po kroku będziemy w stanie je próbować odtwarzać natomiast na tym etapie, pomimo że no zakres obecnej wiedzy czy medycznej czy biologiczny jest olbrzymi nie można też zaprzeczyć to nadal jest jednak bardzo dużo zagadnień, o których zbyt mało wiemy, żeby podjąć wyzwanie zrekonstruowania danego składu danego mechanizmu zjawiska w warunkach laboratoryjnych bardzo serdecznie dziękuję za tę rozmowę prof. Sławomir Sankt wydział chemii Uniwersytetu Warszawskiego był gościem państwa i moim i tak wszystko co przygotowaliśmy dla państwa z Tomaszem Krzemińskim program realizował Krzysztof Woźniak jak państwo zapraszam na informacje, a po nich na program połączenie Mikołaj Lizut osuszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA