REKLAMA

Pragmatyzm a odpowiedzialność w polityce

Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2021-10-07 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
13:04 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ranek Radia TOK FM dr Tomasz Sawczuk kultury liberalnej jest już z nami dzień dobry panie doktorze dzień dobry dzień dobry państwu polityk to jest taki człowiek, który podejmuje decyzję, a przy podejmowaniu tych decyzji, jakie znał jak ja jak nas nauczał Max Weber można się odwoływać albo do etyki przekonań albo do etyki odpowiedzialności i ta pierwsza etyka przekonań każe stawiać na pierwszym miejscu wyznawane przez siebie idei wartości to one są najważniejsze ważniejsze Rozwiń » nawet od skutków politycznych czy społecznych, jakie dane decyzje mogą przynieść z kolei ta druga etyka odpowiedzialności mówi, że ważniejsza od przekonań polityka jest jego odpowiedzialność za losy powierzonej mu społeczności trzeba przedkładać pragmatyzmu nad taką ideową bezkompromisowości i teraz dochodzimy do sytuacji bieżącej naszej politycznej i do granicy polsko-białoruskiej etyką odpowiedzialności uważam, że cynicznie gra Prawo i Sprawiedliwość, ale na etykę odpowiedzialności powołuje się także Donald Tusk, choć jednocześnie zaznacza, że można być skutecznym niebędące jednocześnie okrutnym jak pan patrzy z perspektywy właśnie fali migracyjnej NATO napięcie między etyką przekonań, a etyką odpowiedzialności jak zdaniem pana doktora poszczególne na grupy polityczne napięcie wygrywają te bardzo ciekawe pytania, na które myślach nikt nie ma prostej odpowiedzi i właściwie jeśli ktoś miałby konkretną odpowiedź do zaoferowania to ja bym uciekał autem to była moja pierwsza reakcja ja nie jestem wielkim fanem tego rozróżnienia to znaczy on jest użytecznym w wielu kontekstach jeśli chcemy sobie przedstawić tak ją trudność pogodzenia różnych ideałów to często można właśnie powiedzieć, że ze względu na przekonania chcielibyśmy zrobić jedno, ale ze względu na odpowiedzialność np. za innych chęć nie możemy tego zrobić natomiast na fakty to zawsze jest także wszystkie ideały mogą istnieć na tylko wyłącznie właśnie z konsekwencjach naszych działań nie ma takich ideałów, które nie istniały w praktyce społecznej, czyli mówiąc mówiąc prościej no jeśli wybieramy mamy 2 działania dyspozycji do wyboru i wybierzemy jedno lub drugie to będą istnieć w świecie te wartości, które zostaną umożliwione dzięki tym praktykom, których bierzemy udział prawda czyli, przekładając na kryzys migracyjny możemy powiedzieć tak z 1 strony mamy do wyboru powiedzmy przyjęcie migrantów uchodźców, którzy są przy granicy i to będzie miało wpływ na ich życie to będzie miało wpływ również na rzecz społeczności, do której zostaną przyjęci z drugiej strony możemy ich nie przyjmować również będzie miało wpływ na ich życie na życie tej społeczności no i za każdym razem budzimy się trochę innym świecie trochę innym porządku normatywnym, a ten wybór będzie powodowało to, że ten porządek będzie albo bardziej oparte np. na idei Solidarności, która wykracza poza kategorie narodowościowe albo będzie bardziej np. oparty na idei lojalności wewnątrz dawnej grupy narodowej można się zastanowić nad tym które, która wizja siebie nas jako pewnej wspólnoty etycznej, która chciała realizować takiej ani na wartości, która wizja wydaje nam się lepsza dla nas no oczywiście równie ważne jest to, która wersja będzie lepsza na ludzi, których bezpośrednim stopniu dotyczy ta decyzja często może ona dotyczyć w przyszłości ich życia, a może to jest także po prostu nie ma ucieczki od Realpolitik od takiej polityki opartej tylko na kalkulacji siły czy interesów narodowych, która w ogóle odrzuca czynniki moralne lub etyczne, bo przecież w tym ujęciu uprawiania polityki te czynniki moralne lub etyczne to zakłócają realistyczną ocenę sytuacji nie wszystkim nie zgadzam wydaje mi się, że to jest taki sposób myślenia, którego bardzo łatwo, na które właściwie trzeba uważać, bo z niego bardzo łatwo rodzą się tacy cyniczni zgorzkniali konserwatyści, którzy właśnie najpierw wyobrażają sobie, że wymagania moralne, które powinniśmy sobie stawiać zbyt wysokie w stosunku do tego co ludzie mogą osiągnąć i potem rozczarowani tym, że nie można do tego ideału dotrzeć, że właśnie okazuje się, że niektóre dobre działania pociągają za sobą pewne złe konsekwencje, że dobre intencje nie zawsze powodują równie dobra konsekwencja dochodzą do takiego przekonania, że w gruncie rzeczy to w ogóle nie uda się osiągnąć żadnego dobra musimy działać właśnie tylko wyłącznie na bazie cynicznych kalkulacji, że nic więcej nie jest świecie możliwe no i co powoduje taki rodzaj zgorszenia, który ostatecznie wydaje mi się, że powoduje świecie więcej zła dobra natomiast jeśli uczciwie zdamy sobie sprawę z tego, że nie możemy osiągnąć tylko i wyłącznie dobra w naszym działaniu i firmy odpowiedzialnej za to za to, że nasze działania powodują dobra zła konsekwencję wtedy wydaje mi się, że możemy z pewną taką pokorą i wielkodusznością zrozumieć tarza co robimy, że powinniśmy starać o dalszym ciągu, że właśnie wspólnota demokratyczna polega na tym, że spotykamy się jako równej wolno osoby staramy się ułożyć nasze życie zbiorowe taki sposób, żeby jak najwięcej tego dobra mogło się w nim wydarzyć, ale z drugiej strony zawsze w każdym konkretnym układem instytucji w każdym konkretnym rodzajem porozumienia, które zagramy no będą też wiązać pewne straty, bo nie wszyscy nie wszystkim uda się osiągnąć to, czego pragnęli itd. tak daj no, czyli jak rozumie nie podziela pan tego poglądu, który znamy od autora księcia, że polityka musi być moralna dlaczego, bo sami ludzie są moralni z no ja myślę, że Książe Machiavelli mówi coś innego tutaj zgadzam się z za Berlinem, który mówi, że Acta oraz Machiavelli nie pokazuje tego, że władca czy policja jest osobą, która działa poza moralnością tylko pokazuje nam, że istnieją konflikty wartości i jeziora cel uświęca środki na to jest takie powiedziałbym być też wulgarna interpretacja tego co mówi Maria realizm można powiedzieć czy ja z pewnością nie uważam, że cel uświęca środki, ale to się wiąże z tym, że cele i nie istnieją w oderwaniu od środków to znaczy jeśli np. w demokracji godzimy się, że decydujemy o różnych sprawach wspólnotowych właśnie za pomocą demokratycznych instytucji w parlamencie również takich różnych urzędach kontrolnych typu Najwyższa Izba Kontroli mamy podział władzy tak dalej to wybór tych środków określana również pewien zestaw celów, które mamy do dyspozycji to znaczy np. nie będzie dozwolone w takim porządku powieszenie kogoś na placu publicznym, bo demokracji nie godzimy się na to przyjmujemy inne sposoby działania i możemy sobie bardzo wiele tego rodzaju konsekwencji na tej samej by zrozumieć porządku autorytarnym z kolei może to zupełnie inaczej władca może np. arbitralnie decydować o tym, że jego szokujące nie zagraża jego władzy w tym sensie może powiesić go na placu publiczne jeszcze demonstracyjnie wręcz, żeby wszyscy zobaczyli co się dzieje, kiedy ktoś jest przeciw władzy w tym to zawsze jest także właśnie zestaw celów zestaw środków pozostaje w takim ścisłym związku i dlatego ani nie jest także cel uświęca środki ani nie jest także środki mają w związku z celami zawsze niezależnie od tego, jaką decyzję podejmiemy zawsze tworzymy pewien porządek moralny może być oparty na strachu może być otwarty na dzień może być oparte na bardzo wielu różnych zasadach emocjach natomiast to nie jest tak, że wybieramy między moralnością i moralnością tylko wybieramy między różnymi zestawami non sunt, chociaż z drugiej strony polityka szuka raczej warunków skuteczności działania, jakby ktoś powiedział prof. Kotarbiński warunków dobrej politycznej roboty co wymaga przynajmniej pewnej części ustaleń takiej abstrakcji problemów etycznych skoro już doszliśmy do do maja lego to przypomnę, że miał 2 doświadczenia formacyjne polityczne pierwsze to los dominikanina Hieronima Savona roli, który był za czasów Machiavellego właśnie nieformalnym władcą Florencji głosił potrzebę politycznej odnowy, ale w tej swojej bezkompromisowości poszedł za daleko no i przegrał tak, a drugie doświadczenie formacyjne to kariera księcia co, za które nie cofał się przed łamaniem podpisanych traktatów gwałtem zbrodnią, jeżeli tylko miało doprowadzić do zamierzonego celu no im Machiavelli konkluduje skoro celem zapewnienie bezpieczeństwa jedności stabilności państwa to można robić to nawet zły środkami per fas et nefas panie doktorze no ale z drugiej strony makiawelizm też mówił celem nie jest tylko stabilność stabilność, ale też dobro Republiki, czyli nam tutaj chodziło więcej na schodziło mojego domu co trudno nam oczywiście unikać, ale wydaje mi się kolekcja tego nie możemy wyciągać to jest taką, że moim zdaniem nie powinniśmy usprawiedliwiać polityki bezideowa, dlatego że ona nie dostrzega połowy tego co jest w polityce ważne, czyli obok skuteczności ważne jest też po co nam skuteczność próbujemy osiągnąć, bo to nie jest obojętne skuteczność to jest tak jak w każdej sztuce możemy powiedzieć z pewną wartością samą w sobie, tyle że możemy podziwiać np. akrobata, który w wykonuje niesamowite figury i możemy podziwiać malarza, który ma niesamowitą sprawność techniczną itd. w tym sensie polityka również jest rodzajem sztuki i możemy podziwiać polityków, którzy mają niezwykłą zdolność budowania koalicji niezwykłą zdolność angażującego przemawiania odczuwamy emocje jak nigdy indziej np. za dany polityk przemawia i jest dla nas coś poruszającego no ale zawsze pozostaje pytanie, jakie cele próbuje osiągnąć w ten sposób program i to jest uważam pytanie równie ważne jak to pytania o skuteczność nie jest ona ani ważniejsza, niemniej ważne właśnie, dlatego że polityk, który ma słuszne idee, ale jest nieskuteczne no nikt nie będzie w stanie tych idei w praktyce, że raczej żyli jasna złoża to jest 1 rzecz chciałbym pana zapytać mam wrażenie, że bardzo ważne słowa Agnieszki Holland dla portalu oko Press ja nie mam złudzeń co do tego, że cynizm jest ważnym elementem kuchni politycznej i wiem, że jak ktoś mówił państwo jest zimą bestią, ale w momencie, kiedy przekracza granice manipulacji, kiedy tym cynizmem nihilizmem okrucieństwem zaraża się świadomie systemowo obywateli to wtedy rodzi się faszyzm co pan na to no ja się oczywiście, akceptując przestrogę, bo rzeczywiście jest także cynizm i z nich są czymś co zaraża sferę publiczną i powoduje, że przestają mieć nadzieję na to, że możemy być sprawiedliwym społeczeństwie wtedy no zaczyna się liczyć tylko prawo silniejszego temu powiedział, że cynizm nie jest ważną częścią polityki to jest także strata moralna jest ważną częścią polityki i polityk musi i polityki również bardzo muszą uświadamiać sobie tarzać nie istnieje taki właśnie idealny porządek normatywny, czyli że zawsze musimy musimy rozumieć, że strefa istnieje, bo to nas czyni Ludźmierza rozumiemy, że nasze działania mają konsekwencje, które mogą być krzywdząca dla innych osób dopóki rozumiemy te krzywdy staramy się coś zrobić niesprawiedliwością dopóty mamy jeszcze szansę na to, żeby być sprawiedliwym społeczeństwie nie możemy porzucić tej tego zrozumienia że, że zło jest po prostu częścią rzeczywistości nasze działania nigdy nie są święta natomiast to nie znaczy, że możemy usprawiedliwiać cynizmem, dlatego że no demokracji po prostu jeśli jeśli uzasadni, iż demokracji naszym zadaniem jest uzasadnić normy którymi po się kierujemy pomiędzy sobą to tam nie ma miejsca na cynizm jest miejsce na to, żeby mieć spotkanie na forum publicznym i wyjaśnić sobie wzajemnie motywy naszego działania mi, chociaż motywy w praktyce nie zawsze będą szczera i wiadomo, że ludzie mają ambicje i emocje, które powodują, że i wpływają po prostu na to, jakie cele chcemy realizować w życiu publicznym szczególnie politycy mają taką inklinacje np. dokonaliśmy kończyć panie doktorze proszę do kreacji chce mieć manii uznanie, jakim bywają manii wielkości tak dalej dochodzi nie tylko o to, że nigdy nie można powiedzieć rzecznicy inwestorowi ten wyczerpujący element, który można mieć, a politycy są cyniczni poronienie w porządku możemy z tego rozliczać dr Tomasz Sawczuk kultura liberalna bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA