REKLAMA

Władysław Broniewski: romantyczny rewolucjonista, delikatny żołdak

Interluda
Data emisji:
2021-10-08 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
50:49 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Inter luda zaprasza Cezary łasiczka Cezary łasiczka dobry wieczór witam państwa bardzo serdecznie w programie Inter luda zaprasza na dzisiejsze spotkanie, a państwa moim gościem jest pan prof. Andrzej Zieniewicz literaturoznawca wydział polonistyki Uniwersytet warszawski dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór dobry wieczór audycja dzisiejsza rozmowa trochę była z zainspirowana albo może inspiracją był głos 1 ze słuchaczy, który napisał na forum dyskusyjnym Władysław Rozwiń » Broniewski właśnie Władysław Kazimierz Broniewski Czyż to nie jest bardzo złożona skomplikowana postać i Czyż nie warto jej poświęcić na dłuższej chwili, aby porozmawiać o tym wyjątkowym człowieku i pomyślałem, że osobą, która doskonale z tego zadania się wywiąże jest właśnie pan prof. Andrzej Zieniewicz no bardzo cieszy, że pan tak pomyślał i fajnie napisał ten słuchać, ponieważ rzeczywiście jest tutaj właśnie także Broniewski powstać skomplikowana, a my oni bardzo niewiele wiemy raczej co wiemy jest bardzo połamane to są jakieś takie ruiny resztki kłamstwa propaganda nie wiadomo, o co w tym wszystkim po prostu nie wiemy, jakiego poetę mieliśmy właśnie trochę trochę to skomplikowanie pewnie pojawiać się czy też by być Broniewski skomplikowany wyłania się z lektury Marka Hłaski który, a Broniewskiego znał, które Broniewski pisze jego właśnie takim zagmatwany życiorysie z 1 strony poeta twórca będący na usługach reżimu z drugiej strony więzień łagrów i taki bardzo wolnościowej propaństwowy to tak właśnie było tylko największym problemem jest to, że my po prostu dzisiejszej w naszej polszczyźnie te w naszej historii literatury nie umiemy odnaleźć miary czy przy jakiejś takiej wagi dla osób typu Broniewskiego jego w takiej kategorii czy był komunistą nie był komunistą w ogóle nie da ubrać, ponieważ to jest z ducha romantyczny rewolucjonista i to można powiedzieć najwyższej półki, chociaż na półkach chyba takich rewolucjonistów w kieszeni trzyma raczej największej trumny, ale jednocześnie jest to nieprawdopodobnie taki prosty żołnierz nawet nawet chciałbym powiedzieć, kto żąda jednocześnie ktoś niebywale i delikatnej krytyce finezyjny ryk i woły i człowiek to taki diament kryształ też dobre i wydaje się go, bo najlepiej opowiedzieć jego życiorys, ale zamiast próbować łapać jakieś formułki ja myślę, że może jeden z klubową chcemy młodości Broniewskiego coś powiedzieć od razu słuchacza złapią, o co chodzi, jakby nikt nie mieliśmy do czynienia prawda, więc może innej zaś od tego, że i, kiedy się skończyła się pierwsza wojna osiemnastym roku, a potem mieliśmy wojnę Polsce Bosch polsko bolszewicką dwudziestym roku o te to broń jest jak już za sobą 7 lat wojowania to znaczy jego życia zaczyna się piętnastym roku, kiedy do Płocka przybywa oficerów werbunkowych Legionów Piłsudskiego i 10 chyba chłopaków z liceum płockiego ze strzelca organizacji paramilitarnej pakuje podwójną zmianę bielizny do plecaka Łój do stóp, bo wtedy trzeba było to tak to wyglądało w piechocie, a od tej pory zaczyna się życiorys Broniewskiego, który zostaje żołnierzem szeregowcem pierwszej brygadzie kilka miesięcy później bierze już udział w boju pod Jastkowem ma 13 jego pułku tam padła i dalej przez 4 lata wojna potyczki walki długie marsze w kryzysie przysięgowym Szczypiorno obu spraw daje niecki w Szczypiornie znowu walki na Litwie na zachodniej Ukrainie awansuje na podchorążego potem pod porucznika porucznika w międzyczasie 4× krzyż Walecznych, a 2001. roku wielki Military i teraz proszę wyobrazić, że 2002. roku ten człowiek odchodzi z wojska próbuje chyba kariery filozoficznej to znaczy próbuje na studiach w Uniwersytecie warszawskim zostać studentem filozofii to niewiele się z tego wychodzić, ale jednocześnie Don nawiązuje takie kontakty ze skamandrytów ami i teraz to jest niezwykle ciekawa historia, bo jeśli zaraz po wojnie dla skamandrytów dla kurii dla Słonimskiego Lechonia osiemnasty rok dwudziestych i jest to były te lata startów prawda takiego tego niesłychanego, jakby startów nową Rzeczpospolitą nową rzeczywistość, a wiosną niechaj zostanie Polska zobaczy tak to dla już dla dla Broniewskiego to był czas wiele osób zbierało 7 lat wojowania, z którego wyszedł na, jakby nie bez objawów tej choroby decyzje, które dzisiaj nazywamy syndromem kombatanckim czas tego dręczą depresję cierpi na niemożność odnalezienia się szarej codzienności, a jednocześnie uważa za codzienność to jest handel płatnych egoizmów mówi nie taką Polskę ja walczyłem zaczyna szukać, jakby nowego celu, ponieważ widzi to co zobaczył także Piłsudski ale, ale Piłsudski wysiadł w kraju na przystaniach na przystanku niepodległość i razem z nim wyszedł jego koledzy regionowi i ci koledzy regionowi to są dowódcy Broniewskiego Broński próbuje jakiś politycznej działalności i zaraz po wojnie jest tam gdzie, jakimi zatem my się coś, ale zaraz z tego rezygnuje, bo rząd chce działać, ale pod kierunkiem tych ludzi, którzy byli dowódcami legionowym o nim prawda ufa jednocześnie ma takie przekonanie, że stało się to bardzo złego polską niestety tak jak Żeromski pyta co będzie potem będzie teraz mówi walczyłem 7 lat, a tu się okazało, że mamy w Polsce handel płatnych egoizmu jakieś konflikty partyjne kariery legionowych, kto się w tym momencie zaczyna zawiązywać taki bardzo skomplikowane będzie taki splątanych będą biografii Broniewskiego, który powiada, jeżeli moja siedmioletnia Jacka Banka opolska wywalczył przecież ofiarami tej, w której buty niejednokrotnie rozmawiały straszne paszcze prawda mundurów nie było pożaru się konserwy skradzione austriackich taborów, ale to była armia patriotów prostych ludzi, którzy walczyli o Polskę i teraz mówi jeśli ja mam znaleźć jakiś się jest walczą o tę Polskę, która czyni się w tej chwili stała w tym handlem egoizmów to musi się znaleźć tak by nowy cel no tutaj na biurku kotku Słowackiego pojawi się Lenin ją zaczyna myśleć o tym, że romantyczna walka za wolność naszą waszą nie może być zakończona politycznym i politycznym prawda kontry w dalszym partyjnych ugrupowań jakiś prawda o kompromisów przegniły mniej lub bardziej zresztą wkrótce Piłsudski co organizuje przewrót majowy, bo ma tak dość bałaganu w Polsce prawda straszne rzeczy dzieją i teraz Zdrojewski pada, że można z tego rozczarowania wojskowego lewice ląduje w ms życie to taki związek niezależnej młodzieży studenckiej życie to na jego lewym skrzydle prawda nawiązuje kontakty z komunistami, a jednocześnie Leszka bandytami, a jednocześnie Tuwima Słonimski im, a na drugim biegunie ze stanem Bandurskiego helem, a to są wszystko VAT-em, a obywatel oczywiście tak i UE najpierw współpracuje z nową kulturą takim PiS-em, która była właśnie pół legalnym organem nielegalnej KPP i jednocześnie tam teatr robotniczy tak dalej i broni się tutaj odnajduje w takiej, jakby powiedzieć legendzie żołnierską rewolucyjnej bardzo ważnej chciałbym jakoś podkreślić, bo Broniewski w ogóle nie był teoretykiem w takim sensie doktrynalnym chyba ani 1 strony Marksa nie umiałby przeczytać natomiast był korek, który nie teoretyzował, ale kochał on kochał na zabój na śmierć życie on był pasjonatem kochał Piłsudskiego kochał swoich przyjaciół legionistów w praktyce był takim socjalistą PPS owcem można powiedzieć, a jednocześnie zakochany był walczący rewolucjonista, dlaczego walka rewolucyjna była w dalszym ciągiem walki żołnierskiej to znaczy to samo co wojsku tylko teraz walczy ze szpitalem robi się ulotki nielegalne drukarnie trzeba nie bać o wpadki Szurmiej więzienia on ma w głowie tradycję rewolucji 900 piątego roku i najpiękniejszy Wierzbińskiego z tych czasów najtrudniejszy, a ballada o placu teatralnym opowiada o takim właśnie samo stanie się wewnętrznym należy z życia i pomysłu na życie Broniewskiego, a mianowicie powiada tak, że to my niedawnych latach byłem ja 2004. 0506. cytuje stanięcie w tej chwili ja byłem w tłumie wśród masakry chodzi o to, że na placu teatralnym policja strzelała do strajkujących robotników, a Broniewskiemu to się od razu skojarzyło 900 piątym rokiem i z tym, że jego koledzy legioniści, którzy jeszcze nie tak dawno walczyli o niepodległą Polskę teraz poszli ministry i zaczęli używać z PiS, czyli o policji tajnej prowokatorów jako po prostu instrumentów instrumentów władzy znaleźć jak grzyby po drugiej stronie barykady Stali się jakimś sensie zdrajcami własnej z prawej to znaczy w gronie teraz myśli tak, że właściwie historia zawsze tak się toczy, że ten wysiłek żołnierski rewolucyjny kończy się jakąś zdradą i to jest dla niego można powiedzieć też coś przerażającego balladzie o placu teatralnym ballada jest tak by one w sensie takim też utwory bardzo klastrów publicznym to znaczy ta przestrzeń placu teatralnego przestrzeń poezji tworzy taką mat nie, z której trudno się wydostać się wzmacnia takich przekonań, które są wyrażone, jakby takiej nieuchronności rady odpowiada także na placu teatralnym słyszy Echo dla legendy i na tym placu teatralnym pojawia się jakaś postać Upiór szpiega gry na przychodzi placu staje w bramie Pałacu Blanka urząd śledczy i stamtąd milcząc patrzy na mnie i wietrzy krew i pieśni mało wietrzy, kto jesteś milczy Upiór zdrady i za to znika w bramę wszedł uszy też myśl podąża w jego ślady trupa trupa w Polsce 23 czy ten Upiór to jest jakby Piłsudski wielka postać dyktatora, który był kiedyś bojowcy, a potem poszedł ministry rząd i dyktaturę czy to jest szpital takiej nie przez drukowane i rynku w Świnnej zwrot trzeba lat o placu teatralnym Felixa, choć jest to prawda przystępnie była o jest taka wersja to my niedawnych lat widziałem upiorów Kloss i lęk nie przejął, bo ja było 1 ciałem boją wiec gronem grona Okrzei ją to znaczy Stefan Okrzeja to był boją, więc proletariackiej i 900 piątym roku został wydany przez Pitta grona i powieszony na stokach Cytadeli dla Broniewskiego tam placu teatralnym, kiedy widzi manifestację, która zostaje ostrzelana przez prowokatorów politycznych podobno kok z PPS MON Moraczewskiego on widzi, że te zjawy było 1 ciałem to znaczy bojowy jedz i szpital to jakby związkowych historię albo 1 strona i teraz to jest to co Broniewski wniosek, który Broniewski z tego wyciąga chyba nikt nie wyciągnął takiego wniosku po tak tak musi być taka jest historia, ale mój los, a moja dola moje powołanie to jest być żołnierzem tej kochać całym sercem walczyć niezłomnie nie zgodzić się na to, że po prostu padnę, dlatego że wydam szpital albo trafi mnie kula nie przyjacielska ale, ponieważ nie jest niczym innym tylko tym właśnie taką walką po całym swoim życiem po stronie on później napisze, że poezja to jest, chociaż trochę świat upiększyć i dumnie dać się pochować to jest taka gwiazda przewodnia związana z miłością walką z takim nie wiem no jest szaleństwem egzaltacją Borowca i wszystko jedno czy żołnierza czy bojowcy politycznego i to Broniewskiego niesłychanie imponowało, ale tym wypas Lionel nigdy nie było, iż podatnik od nigdy nie był doktrynę RM prawdę miał największe kłopoty poezji, że jego przyjaciele skamandryci mówili przestań lepiej komunikować i zajmie się poezją, a jego przyjaciele komuniści mówili przestań rzeczy być jakimś outsiderem stąd KPP i zacznie pisać prawdziwe, więc po 4 Jackie natomiast Broniewski mówią nie poucza mnie, jakie mam pisać prawdziwe wiersze poeta Jackie, ponieważ ja jestem poetą i diabli komu do tego jak wielkie kłopoty, a propos kłopotów panie profesorze pozwoli pan na Śródkę się wtrąca, bo tutaj ten ten wiersz, który pan mówi my balladą placu teatralnym to jest też 1 bez bardziej albo najbardziej jak Soni zagadkowych utworów Broniewskiego, bo w pewnym sensie ten wiersz nawiązuje do tej manifestacji, które pan wspomniał to jest manifestacji czuła się masakra na placu teatralnym 1listopada 1905 roku, ale w latach, kiedy jesteśmy po pierwszej wojnie światowej, kiedy mamy Polskę niepodległą na to mamy pierwszomajowe majowe pochody manifestacje, które tę masakrę na placu teatralnym wspominają i socjaliści rejestrują swoje legalne zgromadzenia swoje legalne manifestacje właśnie na placu teatralnym podczas gdy komuniści zbierają się nielegalnie, bo mamy nielegalną KPP komunistyczną partię Polski, która była, w które nie otrzyma nie otrzymywała zgody zgromadzenia była rozpędzona przez policję także komuniści spotykają się na placu bankowym w Warszawie i próbują przejść połączyć się socjalistami, którzy na placu teatralnym w Warszawie upamiętniają masakry na placu teatralnym w 1905 roku także, gdy tutaj być może ten ten wiersz mógł być nie tylko jakby mówić o pierwotnej masakrze na placu teatralnym w 1500 piątym roku być może też takich wydarzeniach bez końcówki lat dwudziestych 2006. 2007. kiedy to właśnie ta komunistyczna manifestacja nielegalna tak próbuje dołączyć do tej legalnej socjalistycznej na placu teatralnym to taktyką jeszcze, wprowadzając naszych słuchaczy prawdę czasu prawdę ekranu tak, ale to co właśnie Broniewski, bo tak było prawda od woli w 2004. 0506. ja byłem w tłumie wśród masakry i wtedy się pojawił ten cień co świadczy zakrył ten dzień to jest to, że legenda boją ca jak gdyby zamienia się miejscami legendą szpitala tak, że bojowe staje się szpitalem szpital bojowcy MMA no właśnie, jakby romantyczna rewolucyjna legenda zdradza siebie samą albo rzeczywistość zdradza swoją romantyczną legendę i z tym się i tego Broniewski nie może pojąć, a jednocześnie rozumie jak najbardziej potem krzyk ostateczny prawda to jest właśnie to, że on się, jakby nie może pogodzić się jego gest odejścia do lewicy to była 1 strona z drugiej nie może wyrzucić serca miłości do legionistów, a więc dlatego PiS szacuje się poniekąd współodpowiedzialny, bo to legioniści prawda, którzy umieli walczyć o wolność rząd wpisał do towarzyszy swoich regionów, a jednocześnie przyjęli wszystkie mechanizmy władzy takiej właśnie ona, a despotycznego dyktatorskiej, czyli można powiedzieć w rzeczywistości sprzedała prawda to jest taki pierwszy splątanych wybrał w twórczości Broniewskiego to znaczy to, że miłość do Legionów i patriotyzm Polaka i ten kapitan w mundurze legionowym 4 krzyże Walecznych Virtuti, ale pod tym przekonanie, że jest w tym jakiś element zdrady, która ma się musi przeciwstawić i ono wchodzi do rewolucji na lewo od tej rewolucji kompletnie nie rozumie to znaczy nie było w ogóle tej PIT o teoretyka prawda to się on-li kochał się w legendzie moją owca jednocześnie, zupełnie jakby rozumiał i pretensji, które mają doktrynę, że z KPP, że jego wiersze są trochę nie takie, że nie bardzo proletariat takie, że może formalnie styczne albo drobnomieszczańskiej jakiż ja mówię co będą mnie pouczać jak pan pisać wiersze prawdą, a dla różnych rzeczy napad sympatie legionowe pakiet dla PKP posłów przyjaciół Broniewskiego były kompletnie nie do przyjęcia prawda, więc z 1 strony ci z drugiej strony przez całe noce dyskutuję Broniewski przy wódce z Wieniawy Długoszowskiego im, który był komendantem garnizonu Warszawskiego wtedy przyjaciel skamandrytów adiutant Piłsudskiego, a i tłumaczy mu o wyższości socjalizmu nad wszystkimi innymi ustawami na co widniała się zdenerwował trzasnął pięścią w stół i powiedział tak pan kapitan do jutra jedynie poglądów w czasie proszę zameldować w mundurze o siódmej rano na placu apelowym chyba naczelnego na odwach Broniewskiego odstawi prawda, więc o to i to była taka jest strasznie skomplikowana sprawa ta lewicowość Broniewskiego ta Solidarność z górnikami Zagłębia z robotnikami w Łodzi, a z tymi bojówkami proletariatu szukają z Waryńskim prawda z tymi, których nie bali niczego, ale to nie jest żaden sposób jakieś doktrynalne zaangażowanie w komunizm dialektykę on tego wszystkiego zakrywanie łapie do końca, a no i teraz na to wszystko się nakłada straszna rzecz związana z trzydziesto 30 lat ta prawda, bo a, ale ja może też taką anegdotkę krótką Broniewski był 2006. chyba siódmym roku wizytował związek radziecki Borys Pieniak pokazywał mu nie rozstroju i jest wspaniałe sukcesy pięciolatek radzieckich Broniewski notowały wspaniałe torsy robotników, który tam łamali kilofami wykuwają socjalizm mieszkając kiepskich warunkach na ile Broniewskiemu pokazywał Pieniak tzw się patrząc jednostki prawda to jest inna sprawa było, ale w tym czasie wychodzi w Rosji i tom wierszy przykładów końskiego i piszących wstęp do tego tomu Bandurski Witold, który od 2003. roku mieszka w Rosji napisał dość lekceważąco, że Broniewski to jest jednak taki drobny mieszczański forma Liszta, który ma takie nacjonalizm pomysły nacjonalistyczne no i że jak się jeszcze głęboko przełamie to może zacznie kiedyś pisać poezję prawdziwie proletariacką oczywiście Broniewski mógł mieć one Górskiemu koledzy z tomiku 3 salwy za złe no ale wrócił z tej wizyty w Rosji dowiedział się właśnie, kiedy on wizytował nie wprost raj i to Bandurskiego NKWD aresztowało wymusili na nim zeznania, że on sam pan Górski też ulega nacjonaliści feministycznym pomysłom i ten donos na Broniewskiego, który tam Górski złożył to byłaby pierwsza część tego co samokrytyki, którą składał w NKWD na samego siebie, ale Broniewski wrócił do Warszawy dowiedział się Lewandowskiego zastrzelono rozstrzelanego prawda na Łubiance Noto teraz tak to jak to jest w tym wspaniałym ustrojem rewolucyjnym, który taką świetlaną przyszłość świat ugotuje prawda trzydziesty rok to jest czas, kiedy ten aktywista komunista i do kobiet ustępuje miejsca aparatczyk owi enkawudziści cie sta lińskiemu agentowi i pracownikowi funkcjonariuszowi NKWD to wali się cała ta legenda ekonomię strasznie kompromituje prawda Otóż od 30 lat zaczyna, ale do 3004. jest Kongres kultury bardzo lewicowej delegaci Kongresu kultury Broniewski deklamuje wiersze Zagłębiu taką słynną ostrą prawda, że wszyscy są gotowi Górnictwo wybuchu rewolucji jak do akcji kopalni tak zapalać gotowe cała sala krzyczy gotowe no, więc z 1 strony jest egzaltacja ruchem rewolucyjnym, a z drugiej do trzydziestym ósmy roku Stalin rozwali KPP prawda, więc przyjaciele Broniewskiego pojadą do Moskwy wszyscy, którzy pojechali do Moskwy ginęli prawda, więc z 1 i jak to jest teraz z tym poetą proletariackiej lewicowym no a potem przychodzi wojna jest dziewiąty rok i nagle się okazuje, że Broniewski można powiedzieć wydaje z siebie taki głos w kwietniu chyba, który słyszy cały naród a kiedy przyjdą podpalić bagnet na Roland 2, kiedy przyjdą podpalić dom dom, w którym mieszkasz Polskę wszyscy rozumieją, że Broniewski powiedział to wszyscy myślą i ubrał to najlepsze słowa najprostsze takie to jest w ogóle w taki czar poezji Broniewskiego on mówi najprostszym słowem, które trafia do setek tysięcy od tak mówi do nas Czytelników, jakby dowódca mówił ze swoich żołnierzy albo gdy kolega żołnierz mówił prawdą do kolegów to są słowa na prostej tak jakby ostateczne RO zeszło na jak pan krzyk ostateczny prawda to jest taki tom jego wierszy przychodzi 17 września wiadomo datą Broniewski jak się dowiedział 1września wybuchła wojna i to w świat na rower, bo szukał swojej szukał swojego przydziału mobilizacyjnego włożył podobno stary mundur kapitański przy Jasnej i pojechał na rowerze Warszawy albo Zbaraża to jest kilkaset kilometrów tam znalazł swoją dywizję został skierowany do oddziału zapasowych sztabowych rachityczny Doda zapasowych podziałów mobilizację innych, ale nie zdążył wziąć udziału w boju, bo to się wszystko się poddało Rydz-Śmigły uciekł na Zaleszczyki, a Broniewski razem z VAT-em razem z wieloma jeszcze używa szykiem prawda parterem i zaczęli pisać do czerwonego sztandaru zmuszeni prawda walory śródmiejskiej Stern White Boy Żeleński Tadeusz Piper panuje tam atmosfera wielkiego strachu wszyscy boją się i podpisują wiernopoddańczy artykuły do czerwonego sztandaru prawda ody piszą jak to było dobrze, że ludzie zachodniej Ukrainy Białorusi uwolniły wreszcie spod jarzma polskich panów tak cytuje się Mołotowa, który powiedział żadnej Polski nigdy nie będzie tak Krajnika i pośrednika danie było nie budżet i boją się wszyscy tylko nie boi się Broniewski właściwie Broński miał szansę w tym Lwowie czterdziestym roku stać się tak właśnie projekt nadwornym to znaczy od podziału lewicową przeszłości Wanda Wasilewska go niesłychanie szanowała Kor miejscu witał jego przybycia do Lwowa takim pochlebny artykuł, bo na początku wszystkich i pisarzy tam zrobiono tak prawda, że w szachach chodźcie przyjrzyjcie się w życiu w związku Radzieckim, lecz nikogo do niczego nie będziemy zmuszać jak się okazało nie zmuszano przez pierwsze 2 tygodnie, ale potem zaczęto prawda to są straszne czasy opisywane są wielokrotnie przez różnych autorów Broniewski jak wiemy, kiedy wszyscy po kuli ogon i potrzebie trudno się zresztą dziwić pani łapy NKWD to to nie jest nic, czego się nie można przerazić lata Broński się nie przeraża Broniewski chodzi o 50 zresztą po Lwowie i deklamuje zupełnie nie do przyjęcia wiersze albo bagnet na broń albo prawda ze spuszczoną głową powoli idzie żołnierz niemieckiej niewoli to się taką fraszkę chyba wtedy byłby Grunwald i Płowce, gdyby nie bombowca, gdyby nie te czołgi co przyszły znad Wołgi, a oczywiście związek radziecki nie odpowiedział nigdy żadnej wojny w Polsce tylko przesunął granice, żeby ochronić ludność zachodniej Białorusi Ukrainy pole stary jak 12 był niesłychanie z tego zadowolonych tylko Broniewski nie o aresztowanego takiej prowokacji, jeżeli mimo wywołał burdę restauracji potem aresztowano wielu pisarzy właśnie tam m.in. snajpera oskarżonego o chuligaństwo wszystkich zresztą innych, ale o to, że one VAT było troski z oskarżonych partery opisanie zwyrodniałych wierszy, a Broniewski o to, że był nacjonalizm szowinizm tą i przed wojną kapitanem polskiej dwójki tak nie było w dwójce był w wojsku do tego cieszą i na Zamarstynowie na Łubiance przyznawał on wtedy pisze w tym więzieniu na Zamarstynowie i potem lubiący czy nawet maszynowej przez najpiękniejsze wiersze zupełnie i jaki niezwykłe niesamowite jednym z takich wierszy o to jest on później publikował w bagnie się na broń to jest rozmowa z historią i cały Broniewski wychodzi aresztowanej i trzymany na Zamarstynowie przesłuchiwanej prawda, żeby na swoich kolegów donosił, że kim prowadził rozmowy przeciw związkowi Radzieckiemu, a pisze takich wież, a który zaczyna się od słów mistrzyni życia historię chcę dać się wszystkich klubów za kraty podgląda Orion jak siedzimy razem taki Look opowiada mystery kawały i uśmiecha się na pół 1000 i taki budujemy pomału ty od wieków od miesiąca, a więc więzienie w firmach zsyłki spiskowanie donosy to jest codzienność historii od wieków, a Broniewski żołnierz spada to od miesiąca i mówi tak historia przecież to nietakt ktoś nas po prostu jest dzieckiem rewolucyjny poeta bard niż w tym mamy się sowieckim, więc pić sędzi wiadomo i wypuść zamarł z Dynowa na kryminał zaraz za bramą zasłuży sobie odnowa Broniewski niema wątpliwości dla niego celem na Łubiance zresztą siedziało obok Andersa czy cele na Zamarstynowie ten dalszy ciąg jego wojennej wędrówki wojennej tułaczki jego walki, a to zbrojnej warto opowiadał, że Broniewski przez kilka dni chodził bez przerwy po celi Łubianki moskiewskiej śpiewały legionowe piosenki no to mało komu się zdarzyła taka rzecz ale jakby nie dziwota, bo dla was to będą dla każdego przecież dostanie się w szpony Łubianki no to jest coś strasznego, a dla Broniewskiego to był po prostu dalszy ciąg jego od sali żołnierskiej on chodził po przekątnej celi maszerujący, śpiewając piosenki legionowe i to wcale nie ja powiedziałem teraz, że wielu krytyków uważało, że najgłębszy rytm taki duchowy rytmy poezji Broniewskiego to jest rytm maszerującej piechoty jest po prostu dalej walczył on ani przez chwilę nie przez tą wiedzą jak tylko wypuszczą z UE sama synowa to zaraz na kryminał zasłuży sobie jeszcze raz i z tym, kiedy go wypuścić z Łubianki po 1,5 roku chyba 17 miesięcy siedział potem jest w Kujbyszewie potem dostaje się do armii Andersa i potem w tej armii Andersa razem przychodzi tam przez Syrię Irak do Palestyny i tam pisze najpiękniejsze chyba swoje wiersze tych 2 tomów ba, gdy na broń i żeby rozpadające się z tym, że z dołu jest takim drugą drugim takim drugim takim węzłem samo tamy we twórczości Broniewskiego to jest to, że jego wyśniony komunizm ba czy wspaniały kraj reakcji rewolucja w tym, która dziś wspaniały ludzkości te co się okazuje ogromnym kłamstwem, że komunizm nieludzki ustrój niewolniczy najgorszy setki tysięcy 3 000 000 ludzi pakuje do więzień łagrów rozstrzeliwuje jak gdyby rewolucyjny projekt nie może tego po prostu nie zauważyć, a po wyjściu z Łubianki po oni Warmia Anders prawda, ale samo o tym pisze zresztą się w jego w jego sercu straszliwa pustka rozpadło mu się tak jak wcześniej mu się rozpadła marzenie o Polsce niepodległej sprawiedliwej, ponieważ ministrowie byli legioniści zaczęli właściwie od zaczęli uprawiać takie despoty rządy prawa i nawet w z układami po trzydziestym roku strony faszyzmu tak drugi taki drugi taki wplątany węzeł to jest to, że kraj rad okazał się skrajną niewolnictwa mordów spisków prawda już przychodzi z tym do armii Andersa i teraz siedzi, jakby tego tego za plątania dalsza część, ponieważ ten najbardziej żarliwy patriota, jakim jest bronić, gdy ten ktoś, kto w tej pisze bagnet na broń się zaczyna prawda od ich droga wiodła przez Marii tak po rozmowie z historią zaraz po powstaniu jest droga wiodła z daleka droga wiodła przez nar WiK dla Warszawy Lwowa i 1 do Wisły Bugu Narwi wiadomo, że nie zginęła wiadomo póki żyjemy podchorąży dowódca plutonu uważa emerytalnej to są fragmenty ćwiczeń i podchorąży łaski, bo został dowódcą Kompanii, a potem instruktorem szkoleniowym tej armii Andersa no ale nie nie wyszło prawda autor najpiękniejszych wierszy cudownych wierszy z bagnet na na broń prawda w tej armii Andersa czuje się źle, czyli czy należy panie profesorze wynika, że właściwie gdziekolwiek nie zwrócił swego serca i umysłu tam coś jest nie tak jak pokochał legiony Piłsudskiego to wkrótce, gdy Piłsudski stworzył autorytarny reżim jak znowu pokocha związek radziecki to związek radziecki okazał się być totalitarnym państwem jak pokochała armii Andersa to nie bardzo jest dla siebie nie może znaleźć miejsce to już człowiek tragiczny w Krobi tragiczne nawet więcej on sam pisał, że każdy ustrój i Kanady reżimy na całą palm lud mnie stos on jakoś tak nie mógł dla rzeczywistości, którego nieustannie wyrażała on w tej armii Andersa był trochę zwierzęciem jest tego lasu, bo tam były poglądy popularne na prawo Sikorskiego z wylotami narodową demokrację, a to oczywiście trudno się dziwić to byłaby też armia zesłańców Broniewski wiedział o tym doskonale i dla tej armii zesłańców ktoś, kto miał taką rewolucyjną komunistyczna przeszłość mógł być uznawany na osobę niepewną po prostu tam się nikomu mieściło, żeby przeprowadzać jakieś subtelne dystynkcje między tym, że Broniewski był żywiołowym rewolucjonistą pewnych, a tym, że prawda nie był komunistą, bo nie wnosi o związku Radzieckiego, ponieważ o otwarcie mówił, że no strasznie się strasznie się zaraził połamały mu się wszystkich dały zresztą dała temu wyraz przepięknych przepięknych, jakby scenach 1 anegdota opowiada o tym rząd w Jerozolimie deklamował jak zwykle swoje wiersze miał zawsze setki słuchaczy, a jeden z jego przyjaciół żydowskich David Lazar i wprowadzał go po kibucach w tych butach czy tusza młodzieży to byli dochód należy ci, którzy z Polski wyjechali do Palestyny, żeby budować przyszłe państwo żydowskie Izrael oni wszyscy kibicowali i pamiętali przed wojną stawiały pierwsze rewolucyjne Broniewskiego i na którym autorskich wieczorów jakaś natchniona bardzo taka lewicujący ach, Homera zapytała Broniewskiego proszę pana jak co się stało, że pan rewolucyjny poeta wyjechał ze związku Radzieckiego za pan opuścił związek radziecki ta co Broniewski mnie wypuścili jedno słowo, które określa wszystko dokładnie prawda z tamtego czasu pochodzą najpiękniejsze wiersze Broniewskiego wiersze, które są jak dzwon, które co prawda nasze atuty jeździli, jakby na 2 rozdziały prawda na jeszcze temu, gdy ta broń i wiersze tomu drzewo rozpraszające i ponieważ ten pierwszy tom pisany jest przez żołnierza kapitana polis w Polsce prawda, a te całe Broniewski wtedy pisze, a na nic mi wszelkie nagrody na nich największe sławy potrzebnymi mocne buty, żeby nikt ich do Warszawy on pisze mnóstwo tekstów mnóstwo wierszy które, jakby opowiadają o takim bezgranicznym elity patriotycznej ogromnej tęsknocie za krajem w 1 wierszu via Dolorosa Broniewski coś mówi o sobie nazywa Chrystusa więźniem politycznym był Broniewski był poetą absolutnie nie religijnym, ale uważał, że nie będzie żadnego życia innego, więc w tym życiu trzeba żyć jak oddziału w wierszu via Dolorosa pisze tak tu bili tu opadu szedł dalej drewno dźwigają bólem ma znów bili pytali, kto jest żydowskim królem Czernie na głowie sam wśród gawiedzi ulicznej to dobry człowiek więzień polityczny nie przyszedłem tu szukać Boga ja jestem żołnierz piechoty ja wiem, że jedyna droga do Polski to droga Golgoty te słowa czytane żołnierzom w Jerozolimie o na wieczorach raczej na tych spotkaniach autorskich Broniewski czytał i płakał, a słuchacze słuchali płakali to były o takie wiersze, które mówiły o sprawie o sprawach ostatecznych i o tym tu ten motyw oszustwa prawda tam bardzo bardzo się w nich pojawiał, a to bardzo przyda się na poezję opowiada, że poeci piszą wiersze dziurę w brzuchu narodowi wiercą, a naród wita pierwsze lepsze jak kieliszek wódki przed śmiercią, a i, że wszyscy się tutaj politycy stroją w takie dla tych z PPS owce ludowiec Yandex księdzem kubkiem ksiądz Robak tej ballady i regiony czekając na Polski przyjście jako ojciec zadżumionych ten stają się pomiędzy iście czekając na polskie przejście to znaczy nie walczą tylko czekają prawda i długi czas skończyć te małe prozą przemawia Churchilla, a więc KE dała będziemy się bili do śmierci obserwowali nas pusto szyli gnębili nas od stuleci, a my będziemy się bili i my nasze dzieci Hurda nam kwestia granic i głosem obcych wyłącznym, bo my zrobimy powstanie w roku 2000 ostre są ostrza bagnetów słuszne są wiersze poetów, ale to jest największa nie wiersza jest zima nie słowach tylko świat swoim życiem upiększać i dumnie dacie pochować, więc to jest poeta, który myśli w kategoriach ostatecznych poezja jest to jest świat swoim życiem upiększać upiększać życie jako walką, ale upiększać polepszać Wroński nie ma złudzeń droga do Polski ten droga do tych PUP większa nie swoim życiem świata to jest religia, którą wypłaci świadczą o, ale trzeba ten rachunek przyjąć prawda dużo dać się pochować tak walczy poeta tak walczy żołnierz taki jest przepis na poezję poezja to nie są żadne rymowanki tylko właśnie taki sam pan stosy, na których się poeta rzuca całe życie jestem na froncie, a wiele razy los mnie oszukał, ale najwierniejsza gwiazd całe życie płynęli szukam ocenianie ludzi miast całe życie jest na froncie i Karowej zaczął się lot jak samolot tych nie nie stroni dziś 1 spać jak na liczącym młot chciałbym runął sercem płonącym jak przed wiecznej legendy ptak obietnicę umierającym walczącym bojowych znak ten kończy czuje bojowym znakiem dla ludzi, którzy walczą z obietnicą, którą należy umierającym tak czy te pierwsze mogły się podobać kierownictwu politycznemu TestArmy emigrantki raczej nie mogły on pisze o Jerozolimie, w którym prawda o armii Andersa to targowisko targowisko żołnierze emigrant prawda jesteśmy jak niewolnica naga oto jesteśmy na Targu bicz historii na Smaga słowo zamiera na wargach możni pytają ile wstrętnych historia jest Kurka, a przecież my Termopile kół działu motorów FOT PAP przecież to myśmy pierwsi winka idzie świat na wśród narodów to i tak tam dalej trochę ironizuje i potem powiada, że on zadzwoni, aby słyszały narody przyjdą ziemię odmierzał martwych powstały wojska nie opuścić Polski żołnierzu tylko poezja Polska znacząco ironizuje prawda z tych obietnic różnych i mówi tak to zawsze będzie zdrada jedyna jedyna rzecz, która zostaje, która nie zdrada to poezja Polska on zresztą pisze w takim wierszu Tułacza armia, który nie mógł być drukowane w Jerozolimie, bo zdobywaliśmy węgiel pod polarnych na kręgle lub składaliśmy las wieczorze wyrzuciła nas dola na bezdroża na pola tundrę tajgę za góry, a może dobrze jest, że u nas nie ma tam, gdzie zima Kołyma jest w worku ty Irkuck Tobolski, że przez morze Kaspijskie i przez Piaski libijskie wędrujemy proszę szybko do Polski na granicy Arabii dostaniemy karabin ładownice wypełniona boje będą czołgi działa i zwycięstwo Michała, gdy sytuacja i poruszymy naboje jak się słucha tego to oczywiście słyszymy dość posępny ironiczny, chociaż do nie była obca Broniewskiemu żart prawda, bo ten tekst na granicy Arabii dostaniemy karabiny ładownice wypełnią naboje będą czołgi ciała i zwycięstwo chwała 20 łatki ruszymy naboje to jest trochę starej Odry 3 synów jak sam tęgich Litwinów prawda to jest taka trochę parodia romantycznej ballady i chyba tak takie po prostu nie będzie prawda, ale jednak romantyzm jest jedynym jedynym językiem, który to Broniewskiego przemawia jak napisał taki wiersz wszystko nam 1 wszystko na jedno żołnierzom, gdy Kulka przeleci od wroga ile nam ziemi odmierzał gdzieś na rozstawionych droga wszystko nam jednak żołnierzom rachunek musi być ścisły ile ziemi odmierzał na wschód na zachód od Wisły a kto na bruk temu ręka nasza bagnetem serca przewiercić rozpaczy nas nie przestrasza będziemy się bili do śmierci będziemy się byli po śmierci to trudno komentować szkoda tylko to jest to i tak w tej i nie zna czegoś takiego jak tłumik jak jakiś umiar jakiś taki wyważanie sądów albo kompromis tak jest głośniejszy od bomb głośniejsze od wątkach, ale o naj naj najstraszniejsze chyba to, że z tą poezją zacięło się coś bardzo złego dziać, kiedy Broniewski chyba ja wiem, dlaczego chyba każdy potrafi zrozumieć on z emigracji wraca do Polski na tej emigracji nie bardzo mato robić od tych ludzi, dla których właśnie narodową narodowo katolickie poglądy były taką, ale położonego przynajmniej w tym przyjętym bardzo jako naturalne do Broniewskiego jest zderzenie tego lasu w ogóle, a z drugiej strony o Wanda Wasilewska, jaki i Helena Zatorska tak trochę zabiły, żeby to tej Polski przyjechał tam przy okazji o dowiedział się, że jego żona Maria Zaręb ska, którą kochał nad życie nie umarła tylko wyszła żywa obozów jednocześnie, że do Polski przyjechała Janina pierwsza żona Janka córka albo zdrowia od pierwszego małżeństwa i one są w Polsce i że w Polsce no dzieje się ten nowy czas nowy ład no tak nowej Polski ład i stawanie z kolei panie profesorze ciasna powoli się kończy, więc tak trochę wywnioskowałem, że to może jest pierwsza część naszej rozmowy w Braniewskim to ja bym największą chęcią porozmawiał dalej o osobistym Braniewskim i w tym czasie lało, bo to jest taka bardzo pouczająca sprawa co się dzieje z takim poetą w okresie po wojnie w Polsce i w czasie socrealizmu panie profesorze obiecuję, że w odcinku kolejnym będziemy rozmawiać właśnie o osobistym Broniewski im należy bardzo serdecznie panu dziękuję dzisiaj o broni szewskim poetyckim bardziej opowiada pan prof. Andrzej Zieniewicz literaturoznawca z wydziału polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego informacji Radia TOK FM już kilka minut o godzinie dwudziestej trzeci Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA